III SA/Po 579/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2021-01-27
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności rolneProgram Rozwoju Obszarów WiejskichARiMRwznowienie postępowaniaK.p.a.interes prawnystrona postępowaniarolno-środowiskowo-klimatycznebydłozobowiązanie rolne

WSA w Poznaniu oddalił skargę J.W. na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, uznając, że skarżący nie posiadał statusu strony w postępowaniu, którego dotyczył wniosek o wznowienie.

Skarżący J.W. domagał się wznowienia postępowania zakończonego decyzją o odmowie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej M.P. na rok 2015. Zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących wznowienia postępowania i statusu strony. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że J.W. nie miał interesu prawnego we wznowieniu postępowania, które dotyczyło wyłącznie sytuacji prawnej M.P., a tym samym nie posiadał przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę J.W. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2015. Skarżący domagał się wznowienia postępowania zakończonego decyzją z października 2016 r. odmawiającą przyznania płatności M.P. J.W. argumentował, że sprzedał stado bydła kilku podmiotom, które zobowiązały się kontynuować zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, a odmowa przyznania płatności M.P. mogła naruszyć jego własne zobowiązanie. Sąd uznał jednak, że J.W. nie posiadał statusu strony w postępowaniu dotyczącym wniosku M.P., ponieważ interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a w tym przypadku postępowanie dotyczyło wyłącznie sytuacji prawnej M.P. Wydanie decyzji o ustaleniu kwot nienależnie pobranych płatności również nie przyznało J.W. statusu strony w tamtym postępowaniu. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, aby żądać wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., wnioskodawca musi posiadać przymiot strony w postępowaniu, którego dotyczy wniosek o wznowienie. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący J.W. nie posiadał interesu prawnego we wznowieniu postępowania zakończonego decyzją odmawiającą przyznania płatności M.P., ponieważ postępowanie to dotyczyło wyłącznie sytuacji prawnej M.P. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a nie z samego faktu potencjalnego wpływu rozstrzygnięcia na sytuację faktyczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

K.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wskazuje przesłanki wznowienia postępowania, w tym sytuację, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. art. 149 § 3

Dotyczy odmowy wznowienia postępowania.

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. art. 29 § 6

Dotyczy warunków przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej nowemu posiadaczowi stada.

Pomocnicze

K.p.a. art. 147

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa, że wznowienie postępowania następuje na żądanie strony.

K.p.a. art. 149 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje odmowę wznowienia postępowania w przypadku zaistnienia przeszkód podmiotowych lub przedmiotowych.

K.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definiuje pojęcie strony postępowania, wskazując na posiadanie interesu prawnego lub obowiązku.

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. art. 26 § 6

Dotyczy wstąpienia nowego posiadacza stada do toczącego się postępowania.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 art. 28 § 2

Definiuje rolnika lub zarządcę w kontekście wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 art. 28 § 3

Dotyczy zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego.

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 807/2014 art. 7 § 2

Dotyczy przepisów przejściowych w zakresie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżący J.W. posiadał interes prawny we wznowieniu postępowania, ponieważ sprzedaż stada mogła naruszyć jego zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne. Organ błędnie zinterpretował przepisy K.p.a. dotyczące statusu strony w postępowaniu o wznowienie. Organ naruszył przepisy K.p.a. dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego i oceny dowodów.

Godne uwagi sformułowania

Interes prawny musi bowiem wynikać z przepisów prawa materialnego, tj. z takiego przepisu, z którego dla danego podmiotu wynikają prawa lub obowiązki pozostające w związku z konkretnym rozstrzygnięciem. Podmiot posiadający wyłącznie interes faktyczny nie ma legitymacji do kwestionowania rozstrzygnięć zapadłych w stosunku do innego rolnika.

Skład orzekający

Marzenna Kosewska

przewodniczący

Walentyna Długaszewska

sprawozdawca

Szymon Widłak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia strony postępowania i interesu prawnego w kontekście wznowienia postępowania administracyjnego, zwłaszcza w sprawach dotyczących płatności rolnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami rolno-środowiskowo-klimatycznymi i przenoszeniem zobowiązań, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych obszarach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii proceduralnej związanej z wznowieniem postępowania i definicją strony, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Choć fakty są specyficzne, zasady prawne są uniwersalne.

Kiedy sprzedaż stada może pozbawić Cię prawa do wznowienia postępowania? Kluczowa interpretacja WSA.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 579/20 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-01-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-09-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marzenna Kosewska /przewodniczący/
Szymon Widłak
Walentyna Długaszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 742/21 - Wyrok NSA z 2021-10-29
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 149 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Dnia 27 stycznia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2021 roku sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lipca 2020r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2015 oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. postanowieniem nr [...] z [...] lipca 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura [...] ARiMR w W.
nr [...] z [...] marca 2020 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] października 2016 r. wydana w przedmiocie odmowy przyznania M. P. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, na rok 2015.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] czerwca 2015 r. w Biurze [...] ARiMR w L. J. W. złożył wniosek o przyznanie na rok 2015 płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach wariantu zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie: zachowanie lokalnych ras bydła - bydło polskie czerwone. Kierownik Biura [...] ARiMR w L. decyzją z [...] maja 2016 r. przyznał wnioskowaną płatność. Rozpoznając odwołanie J. W., w związku z pomniejszeniem płatności co do [...] zwierząt, Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. decyzją z [...] lipca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W dniu [...] marca 2016 r. do Biura [...] ARiMR w L. wpłynął wniosek złożony przez M. P. o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania kolejnej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej; We wniosku tym M. P. zadeklarował przejęcie od J. W. części zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w zakresie wariantu "zachowanie lokalnych ras bydła".
Kierownik Biura [...] ARiMR w L. wniosek M. P. przekazał do rozpoznania, zgodnie z właściwością miejscową, do Biura [...] ARiMR w W..
Kierownik Biura [...] ARiMR w W. decyzją nr [...] z [...] października 2016 r. odmówił przyznania M. P. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020.na 2015 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, m.in., że nie został spełniony przez wnioskodawcę, wstępującego do toczącego się postępowania o przyznanie płatności, warunek przejęcia wszystkich zwierząt objętych zobowiązaniem rolno – środowiskowo-klimatycznym. Jak bowiem ustalił organ J. W. podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe deklarując [...] sztuk bydła i wszystkie zadeklarowane sztuki bydła zostały objęte zobowiązaniem, stanowiąc "stado" w rozumieniu przepisów, zaś M. P. we wniosku zadeklarował przejęcie [...] sztuk bydła, a więc części zobowiązania i stada.
W dniu [...] grudnia 2019 r. J. W. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Kierownika Biura [...] ARiMR w W. z [...] października 2016 r. o odmowie przyznania M. P. płatności. Wnioskodawca wskazał, że nie brał udziału w tym postępowaniu, bez swojej winy i wniósł o uchylenie decyzji dotychczasowej i rozstrzygnięcie zgodnie z podaniem wniesionym [...] marca 2016 r. przez M. P.. Jednocześnie podniósł, że zbył wszystkie sztuki bydła, objęte zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym, na rzecz kilku podmiotów: M. P., B. M., M. M., E. M., P. M.. W ten sposób wskazane osoby stały się współposiadaczami stada zgłoszonego we wniosku J. W. z [...] czerwca 2015 r. i zobowiązały się do kontynuowania zobowiązania podjętego przez J. W..
Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] marca 2020 r. nr [...] Kierownik Biura [...] ARiMR w W. odmówił wznowienia postępowania.
W ocenie organu I instancji wniosek został złożony przez podmiot niebędący stroną w sprawie.
Rozpoznając zażalenie J. W., Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. postanowieniem z [...] lipca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że żądanie dotyczące wznowienia postępowania nie spełnia hipotezy art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. W myśl przytoczonego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. J. W. nie posiadał statusu strony w rozumieniu art. 28 Kpa w zw. z § 29 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 415) w ramach postępowania zainicjowanego wnioskiem M. P. z [...] marca 2016 r. o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie kolejnej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach PROW 2014-2020. Zdaniem organu, dokonanie zmiany podmiotowej stanowiło interes prawny M. P., który poprzez nabycie części stada, będącego przedmiotem wniosku J. W., zamierzał uzyskać uprawnienie z § 29 ust. 6 ww. rozporządzenia z dnia 18 marca 2015 r., zaś wskazanej okoliczności faktycznej nie można utożsamiać z przesłanką art. 145 § 1 pkt 4 Kpa w odniesieniu do J. W., którego nie obejmowało postępowanie z wniosku z [...] marca 2016 r.
o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie kolejnej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach PROW 2014-2020.
Organ podkreślił, że w obrocie prawnym istnieje decyzja Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. z [...] lipca 2016 r.
o utrzymaniu w mocy decyzji z [...] maja 2016 r., przyznającej J. W. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2015. J. W. w ramach tego postępowania uzyskał uprawnienie w przedmiocie wskazanego w decyzji wariantu, w zakresie [...] sztuk zwierząt, w tym [...] sztuk objętych wnioskiem M. P. z [...] marca 2016 r. Zdaniem organu, niniejsze przesądza
o bezprzedmiotowości żądania wznowienia postępowania ze względu na fakt, że pozytywne rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania, prowadziłoby do sprzeczności z rozstrzygnięciem podjętym w decyzji z [...] maja 2016 r. Obrany kierunek procesowy skutkowałby zaistnieniem niedopuszczalnej sytuacji prawnej, której konsekwencją byłoby podjęcie czynności zmierzającej do wydania kolejnej pozytywnej decyzji w postępowaniu prowadzonym w granicach tożsamej sprawy, na rzecz innego podmiotu, przy jednoczesnym spełnieniu przez zainteresowanego warunków uzyskania przedmiotowego wsparcia finansowego.
J. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w P., domagając się uchylenia obu postanowień wydanych w sprawie, zobowiązania organu do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, zarzucił naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 147 K.p.a. w zw. z art. 28 K.p.a. - poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, iż stroną w rozumieniu przepisów art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 147 K.p.a. jest wyłącznie osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją administracyjną (jest adresatem takiej decyzji administracyjnej), podczas, gdy zgodnie z utrwalonym stanowiskiem NSA oraz doktryny, stroną w rozumieniu przepisów art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 147 K.p.a. jest również osoba, która w postępowaniu zakończonym decyzją administracyjną nie uczestniczyła, a która może wykazać istnienie swego Interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 K.p.a., uzasadniającego jej udział w postępowaniu zakończonym decyzją administracyjną;
2. art. 149 § 3 K.p.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, albowiem w przypadku, gdy podanie o wznowieniu postępowania administracyjnego wnosi osoba, która w postępowaniu zakończonym decyzją administracyjną nie uczestniczyła, przepis ten ma zastosowanie wyłącznie, gdy osoba ta w podaniu o wznowienie postępowania administracyjnego nie powołuje się na interes prawny lub obowiązek w rozumieniu art. 28 K.p.a., uzasadniający jej udział w postępowaniu zakończonym decyzją administracyjną albo, gdy powołany interes prawny jest oczywiście bezzasadny (w każdym innym przypadku organ badając interes prawny w pierwszym etapie postępowania wznowieniowego dokonywałby merytorycznej oceny przesłanek wznowienia, wbrew wynikającym z art. 149 K.p.a. ograniczeniom dla zakresu rozpoznania podania o wznowienie postępowania administracyjnego na tym etapie postępowania wznowieniowego - formalne badanie przesłanek wznowienia wyłącznie w oparciu o twierdzenia zawarte w podaniu o wznowienie postępowania administracyjnego), podczas gdy w niniejszej sprawie skarżący powołał się na swój interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a., uzasadniający jego udział w postępowaniu zakończonym decyzją administracyjną (pkt 9 i 10 podania o wznowienie postępowania administracyjnego), który to interes prawny nie jest oczywiście bezzasadny, stąd w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie art. 149 § 1 i 2 K.p.a. (organ powinien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego i zbadać status skarżącego jako strony dopiero w drugim etapie postępowania wznowieniowego, tj. po wznowieniu postępowania administracyjnego);
3. art. 7, art, 80, art. 81a § 1 K.p.a. - poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, w tym niedokonanie wyczerpującej, wszechstronnej i rzetelnej analizy materiału dowodowego, brak rozstrzygnięcia pozostających, niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego wątpliwości na korzyść skarżącego, a w zamian dokonanie dowolnej (a nie swobodnej) oceny dowodów, z pominięciem okoliczności mających znaczenie dla sprawy, w szczególności poprzez: (a) zlekceważenie wskazanych przez skarżącego okoliczności towarzyszących sprzedaży przez skarżącego stada, w tym faktu, iż (i) skarżący wydał stado jednocześnie wszystkim producentom rolnym, którzy kupili stado od skarżącego (zwierzęta były ładowane partiami na ciężarówki podstawione przez producentów rolnych, bez rozdzielania ich na zwierzęta wymienione w poszczególnych umowach sprzedaży), (ii) stado zostało przewiezione do jednego miejsca (na terenie Przemkowskiego Parku Krajobrazowego) i tam pozostawało co najmniej przez następny rok, (iii) zgodnie z wyraźnym postanowieniem umów sprzedaży każdy z producentów rolnych zobowiązał się kontynuować realizację zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego podjęte przez skarżącego, (iv) umowy sprzedaży zostały sporządzone na podstawie tego samego wzoru przygotowanego przez jednego z producentów rolnych, zawarte w tym samym dniu, (v) wnioski transferowe wraz ze wszystkimi umowami sprzedaży i innymi oświadczeniami, wymagane do kontynuowania realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego podjętego przez skarżącego, dotyczące wszystkich producentów rolnych, zostały złożone w Biurze Powiatowym ARiMR w L. w tym samym dniu, przez jedną osobę tj. M. M., łącznie;
4. § 29 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 415) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie albowiem w niniejszej sprawie skarżący przeniósł posiadanie stada na rzecz kilku podmiotów, a nie, jak błędnie twierdzi organ II instancji, posiadanie części zwierząt tworzących stado (części stada) na rzecz jednego podmiotu, stąd w niniejszej sprawie powinny mieć zastosowanie §26 ust. 6 w zw. z §29 ust. 7 oraz §29 ust. 6 ww. rozporządzenia, przy czym zgodnie z §26 ust. 6 w zw. z §29 ust. 7 oraz §29 ust. 6 tego rozporządzenia, wstąpienie nowego posiadacza stada do toczącego się postępowania w sprawie o przyznanie płatności rolno-środowiskowo- klimatycznej jest możliwe wyłącznie w przypadku przeniesienia posiadania stada (a nie w przypadku przeniesienia posiadania części zwierząt tworzących stado/części stada); innymi słowy: "wniosek transferowy" pochodzący od nowego posiadacza jedynie części zwierząt tworzących stado, nie jest wnioskiem transferowym i nie może skutkować utratą statusu strony w postępowaniu o przyznanie płatności rolno- środowiskowo-klimatycznej przez dotychczasowego posiadacza stada.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi
i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego
i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej w skrócie: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).
Dokonując kontroli zaskarżonych rozstrzygnięć, w świetle wskazanych wyżej przepisów, Sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że wznowienie postępowania jest instytucją prawną mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej merytorycznej decyzji. Prowadząc postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego organ ma ustawowy obowiązek w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn przedmiotowych
i podmiotowych żądania oraz ocenić, czy wniosek o wznowienie postępowania złożony został z zachowaniem ustawowego terminu wynikającego z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. lub art. 145a § 2 k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie, zakończonej decyzją ostateczną, wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W takiej sytuacji wznowienie postępowania następuje wyłącznie na żądanie strony (art. 147 in fine k.p.a.). Stosownie do regulacji art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia,
w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (tj. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału
w postępowaniu) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).
Stosownie do art. 149 § 1 i 2 k.p.a., wznowienie postępowania następuje
w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania następuje postanowieniem, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., w razie zaistnienia przeszkód podmiotowych lub przedmiotowych. Jeżeli np. wstępne postępowanie wyjaśniające wykaże, że żądanie wznowienia postępowania pochodzi) od osoby nie posiadającej przymiotu strony w danym postępowaniu, albo że wniosek został złożony po upływie ustawowych terminów, albo wnioskodawca - mimo stosownego wezwania przez organ administracji - nie podał ustawowej przyczyny wznowienia postępowania.
Gdy nie zaistnieje żadna z okoliczności uzasadniających odmowę wznowienia, organ wznawia postępowanie administracyjne w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Ze wskazanych wyżej unormowań wynika jednoznacznie, że w pierwszym etapie organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania nie analizuje przyczyn wznowienia, gdyż jego kompetencje w tej fazie proceduralnej sprowadzają się jedynie do ustalenia, czy wnioskodawca wskazał przynajmniej jedną z ustawowych przyczyn uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych. Zbadanie przyczyn wznowienia następuje dopiero w drugim etapie postępowania, a więc po wydaniu postanowienia wznawiającego postępowanie.
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o wznowienie postępowania w sprawie prowadzonej z wniosku M. P. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, na rok 2015, zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] października 2016r.odmawiającej przyznania płatności.
Jak wskazał organ i co pozostaje poza sporem, skarżący nie był stroną tego postępowania ani uczestnikiem na prawach strony.
Skarżący, jak wynika z wniosku o wznowienie postępowania, jak i z zarzutów podnoszonych w skardze wniesionej do Sądu oraz w pismach procesowych, wskazując na art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a wywodzi, że bez własnej winy nie brał udziału
w postępowaniu zakończonym decyzją o odmowie przyznania M. P. płatności na 2015 r. Zdaniem skarżącego, pomiędzy decyzją
o odmowie przyznania płatności jednemu z producentów rolnych, którzy kupili stado od skarżącego a sytuacja prawna skarżącego zachodzi bezpośredni związek.. Przyjęcie przez organ, że w sprawie nie doszło do przeniesienia przez skarżącego posiadania stada na rzecz kilku podmiotów, oznacza dla skarżącego, że sprzedając stado mógł naruszyć podjęte zobowiązanie rolno – środowiskowo – klimatyczne. Jeżeli zaś rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolno – środowiskowo – klimatycznego lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności, płatność podlega zwrotowi. W przedstawionych okolicznościach, zatem skarżący upatruje swego interesu prawnego, uzasadniającego jego udział w postępowaniu w sprawie o przyznanie płatności. Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2021 r. skarżący wskazał, że potwierdzeniem jego interesu prawnego jest decyzja Kierownika Biura [...] ARiMR w L.
z dnia [...] stycznia 2020 r. o ustaleniu kwot nienależnie pobranych płatności.
W ocenie Sądu, prawidłowe jest stanowisko organu, że skarżący nie ma interesu prawnego we wznowieniu postępowania zakończonego wydaniem decyzji
z dnia [...] października 2016r.odmawiającej przyznania płatności M. P., w konsekwencji nie posiada przymiotu strony w tym postępowaniu, co jest oczywiste i nie wymaga badania.
Należy bowiem zauważyć, że art 28 k.p.a., którego naruszenie skarżący zarzuca organowi, samodzielnie nie stanowi, kto jest stroną postępowania, nie kreuje interesu prawnego. Interes prawny musi bowiem wynikać z przepisów prawa materialnego, tj.
z takiego przepisu, z którego dla danego podmiotu wynikają prawa lub obowiązki pozostające w związku z konkretnym rozstrzygnięciem. Interes prawny będzie zatem posiadał taki podmiot, któremu obowiązujące przepisy przyznają określone uprawnienia lub nakładają na podmiot konkretne obowiązki. Tylko przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 1060/16, LEX nr 2472148 wyrok NSA 22 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 705/16, LEX nr 2478915).
Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc ustalenia związku
o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu
w zakresie prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 428/16, LEX nr 2457218).
Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz dla którego z przepisu prawa nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Podmiot taki, nieposiadający uprawnień lub obowiązków przewidzianych przepisami prawa, nie ma więc interesu prawnego i nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Tym samym nie jest więc legitymowany do żądania wszczęcia postępowania czy też kwestionowania zapadłych w danym postępowaniu rozstrzygnięć (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 1574/16, LEX nr 2502246).
Jak wskazał organ, M. P. ubiegał się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 na rok 2015, deklarując we wniosku przejęcie od J. W. części zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w zakresie wariantu "zachowanie lokalnych ras bydła".
Materialnoprawną podstawę przyznania płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 415, ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.
w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L nr 347 z 20.12.2013 r., str. 487, z późn. zm. – zwanego "rozporządzeniem nr 1305/2013"), jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa
w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L nr 227 z 31.07.2014 r., str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym";
3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
W myśl natomiast § 29 ust 3 rozporządzenia płatność rolno – środowiskowo- klimatyczna może zostać przyznana nowemu posiadaczowi gruntów lub stada,
o których mowa w ust. 1 , jeżeli posiadacz ten złożył wniosek, o którym mowa w ust 2
w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej (...)
Ze wskazanych wyżej przepisów w sposób oczywisty wynika, że postępowanie
w sprawie przyznania płatności rolno- środowiskowo - klimatycznej może zostać wszczęte wyłącznie z inicjatywy rolnika ubiegającego się o płatności i tylko on jest stroną takiego postępowania. Płatność jest bowiem przyznawana producentowi rolnemu, który deklaruje podjęcie określonego zobowiązania w jej zakresie Podmiot posiadający wyłącznie interes faktyczny nie ma legitymacji do kwestionowania rozstrzygnięć zapadłych w stosunku do innego rolnika. Nie może zatem skutecznie żądać wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, która rozstrzyga wniosek złożony przez innego rolnika.
W kontrolowanej sprawie, nie budzi zatem żadnych wątpliwości, że postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] października 2016 r. o odmowie przyznania płatności na 2015 r. M. P. dotyczyło wyłącznie jego sytuacji prawnej.
Z przedstawionych wyżej względów, również wydanie przez Kierownika Biura [...] ARiMR w L. decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. o ustaleniu kwot nienależnie pobranych płatności, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie stanowi argumentu za przypisaniem mu statusu strony w postępowaniu o przyznanie płatności M. P..
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI