III SA/Po 577/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2019-01-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dotacjeśrodki unijnewyrok karnynaprawienie szkodypostępowanie administracyjnekompetencje organufinanse publicznezwrot dotacji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności wynikającej z wyroku karnego, uznając brak kompetencji organu administracji do rozpatrzenia wniosku.

Skarżący X domagał się umorzenia należności wynikającej z wyroku karnego, który zobowiązał go do naprawienia szkody związanej z realizacją projektu współfinansowanego ze środków unijnych. Organ administracji odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że obowiązek naprawienia szkody wynika z wyroku karnego, a nie z decyzji administracyjnej, co wykracza poza jego kompetencje. WSA w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.

Sprawa dotyczyła skargi X na postanowienie Zarządu Województwa o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności wynikającej z obowiązku zwrotu dotacji. Organ pierwotnie odmówił wszczęcia postępowania, a następnie utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując, że obowiązek naprawienia szkody wynika z wyroku karnego, a nie z decyzji administracyjnej. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów KPA i ustawy o finansach publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że organ administracji nie miał kompetencji do rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności wynikającej bezpośrednio z wyroku karnego. Sąd podkreślił, że obowiązek naprawienia szkody wynikający z wyroku karnego tworzy odrębny rodzaj zobowiązania, którego umorzenie nie leży w gestii organu administracji publicznej, nawet jeśli dotyczy on należności związanych z dotacją.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie jest właściwy do rozpatrzenia takiego wniosku, ponieważ obowiązek naprawienia szkody wynikający z wyroku karnego tworzy odrębny rodzaj zobowiązania, którego umorzenie nie leży w jego kompetencjach.

Uzasadnienie

Obowiązek naprawienia szkody wynikający z wyroku karnego nie jest tożsamy z obowiązkiem zwrotu dotacji nałożonym decyzją administracyjną. Tylko w tym drugim przypadku możliwe byłoby wszczęcie postępowania o umorzenie należności w trybie przepisów o finansach publicznych. Organ nie jest władny orzekać w zakresie umorzenia należności zasądzonej wyrokiem karnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 61 a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Brak podstaw prawnych do rozpatrzenia wniosku, w tym brak kompetencji organu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 64 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.f.p. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 57 § pkt. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 60

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 64 § ust. 1 pkt. 2 lit. a i b, ust. 2 i ust. 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ administracji nie ma kompetencji do rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności wynikającej bezpośrednio z wyroku karnego. Obowiązek naprawienia szkody wynikający z wyroku karnego rodzi odrębny rodzaj zobowiązania, niepodlegający umorzeniu w trybie administracyjnym. Skarżący swoimi działaniami wprowadzał organ w błąd co do podmiotu składającego wniosek.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów KPA i ustawy o finansach publicznych poprzez bezzasadne przyjęcie braku podstaw do wszczęcia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązek naprawienia szkody wynikający z wyroku karnego rodzi nowy rodzaj zobowiązania dotyczącego jedynie osoby skarżącego, a nie samej [...] jako beneficjenta programu. W takiej sytuacji organ, na rzecz którego zasądzono w wyroku karnym obowiązek naprawienia szkody, nie jest uprawniony do orzekania w zakresie ewentualnego umorzenia zasądzonej należności.

Skład orzekający

Ireneusz Fornalik

przewodniczący

Małgorzata Górecka

sprawozdawca

Walentyna Długaszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku kompetencji organów administracji do rozpatrywania wniosków o umorzenie należności wynikających bezpośrednio z wyroków karnych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy obowiązek naprawienia szkody wynika wyłącznie z wyroku karnego, a nie z decyzji administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną granicę kompetencji organów administracji publicznej i sądów w zakresie egzekwowania zobowiązań wynikających z różnych tytułów prawnych (wyrok karny vs. decyzja administracyjna).

Czy organ administracji może umorzyć dług zasądzony wyrokiem karnym? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 577/18 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2019-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-09-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Ireneusz Fornalik /przewodniczący/
Małgorzata Górecka /sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 744/19 - Wyrok NSA z 2023-05-16
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 23
art. 61 a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 31 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2019r. przy udziale sprawy ze skargi X na postanowienie Zarządu Województwa [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności wynikającej z obowiązku zwrotu dotacji w ramach umowy o dofinansowanie projektu oddala skargę
Uzasadnienie
Zarząd Województwa [...] postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia należności wynikającej z obowiązku zwrotu dotacji wraz z należnymi odsetkami.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zawarł [...] r. umowę o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków [...]. Przedmiotem Projektu było wsparcie inwestycji beneficjenta mających na celu [...]. Do produkcji tychże produktów w ramach Projektu miała zostać nabyta linia technologiczna składająca się z nowych urządzeń. W toku realizacji projektu beneficjent otrzymał kwotę [...] zł. tytułem przysługującego mu dofinansowania Po przeprowadzeniu kontroli stwierdzono, że dokonano zakupu używanych środków trwałych, co było niezgodne z dokumentacją konkursu. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia [...] r. zobowiązał skarżącego do naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz Samorządu Województwa [...] kwoty [...] zł. Komornik sądowy wszczął wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne.
Pismem z dnia [...] r. wniesiono o umorzenie przedmiotowej należności wraz z odsetkami.
Organ postanowieniem z dnia [...] r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, albowiem brak było podstaw prawnych do rozpatrzenia wniosku. Obowiązek zwrotu dotacji nie został bowiem nałożony poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Kwestia naprawienia szkody wynika z wyroku sądu karnego.
Po rozpatrzeniu zażalenia organ uznał, że wniosek o umorzenie został złożony w imieniu [...], ale jest on bezprzedmiotowy, gdyż nie dotyczy należności wynikającej z decyzji administracyjnej. Wynika ona z wyroku karnego. Nałożył on obowiązek naprawienia szkody na samego skarżącego, a nie na [...]. Z tego względu należało odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 a § 1 kpa.
W skardze do WSA w Poznaniu skarżący podniósł zarzut naruszenia
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 kpa, art. 61 a § 1 kpa w zw. z art. 64 § 2 kpa poprzez nieustalenie podmiotu składającego wniosek
- art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt. 1 kpa
- art. 61 a § 1 kpa w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w zw. § 2 ust. 1 pkt. 3 i 4 uchwały nr [...] poprzez bezzasadne przyjęcie braku podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie umorzenia należności
- art. 57 pkt. 1, art. 60, art. 64 ust. 1 pkt. 2 lit. a i b, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Strona wniosła o uchylenie obu postanowień Zarządu Województwa [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Beneficjentem przedmiotowego projektu była[...], a nie X. Okolicznością niekwestionowaną przez strony postępowania jest to, że z wyrokiem karnym to X jest podmiotem zobowiązanym do naprawienia szkody związanej z projektem. Dlatego skarżący ubiegał się o umorzenie przedmiotowych należności.
W kwestii podmiotu składającego wniosek wskazać należy, że został on złożony formalnie przez X podpisującego się jako "właściciel" przedmiotowej [...] i pieczątką [...] ale podającego adres nie będący adresem siedziby [...].
Postanowienie z dnia [...] r. było adresowane do skarżącego ze wskazaniem, że jest on właścicielem w [...] i na adres siedziby [...] . Z kolei zaskarżone postanowienie z dnia [...] r. zostało zaadresowane do [...] i samego skarżącego jako osoby fizycznej. Zdaniem organu odwoławczego wniosek pochodził od [...], a nie od skarżącego.
Z kolei skargę do WSA w Poznaniu wniósł pełnomocnik w imieniu skarżącego, a nie [...].
Zdaniem Sądu zarzut błędnego ustalenia podmiotu wnoszącego wniosek o umorzenie należności jest niezasadny.
W ocenie skarżącego wniosek został złożony w jego imieniu jako osoby fizycznej, której dotyczył wyrok karny zobowiązujący do naprawienia szkody. Organ uznał natomiast, że wniosek został złożony w imieniu[...] jako beneficjenta projektu.
Zdaniem Sądu interpretacja organu odwoławczego nie była nieprawidłowa. Zaznaczyć należy, że sam skarżący swoimi działaniami wprowadzał organ w błąd. Najpierw przez to, że podpisując przedmiotowy wniosek wskazał siebie jako właściciela w [...] a następnie dodatkowo uzupełniając wniosek pieczątką firmową. Sam zaś wniosek skarżący uzasadniał działalnością [...] i interesem [...] jako dłużnika powołując się na przesłanki umorzenia z art. 57 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r o finansach publicznych. Na tym etapie nie można zarzucić organowi błędnego rozpatrzenia wniosku bo kierował rozstrzygnięcie do skarżącego zaznaczając, że jest on właścicielem [...] , gdyż to on złożył wniosek o umorzenie należności i sam się tak określił, a należność której umorzenia chciał wnioskujący wynikała z umowy o dofinansowanie Projektu zawartej z beneficjentem, którym była[...] . Sytuacja była jasna i nie wymagała od organu czynienia jakichkolwiek ustaleń. Z kolei zażalenie podpisuje skarżący nie zaznaczając, że czyni to jako właściciel w[...] i nie używając już pieczątki firmy, czyniąc obecnie zarzut skargi polegający na błędnym przyjęciu przez organ, że przedmiotowy wniosek został złożony przez X działającego w imieniu [...].
W powyższej sytuacji należały uznać , że wniosek o umorzenie należności pochodzący od skarżącego jako osoby fizycznej nie mógł wszczynać postępowania administracyjnego z powodów bezprzedmiotowości postępowania o charakterze podmiotowym.
Organ nie był bowiem władny w ogóle zajmować się merytorycznie wnioskiem nie pochodzącym od [...] jako beneficjenta projektu, a pochodzącym od skarżącego jako osoby fizycznej.
Przy założeniu, że wniosek pochodził od osoby fizycznej organ miałby już tylko z tego powodu podstawy do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 a § 1 kpa.
Odnosząc się natomiast do kwestii możliwości umorzenia należności wynikającej z wyroku karnego, a nie z decyzji administracyjnej Sąd stwierdził, że organ zasadnie uznał brak swoich kompetencji w tym zakresie.
Obowiązek naprawienia szkody wynikającej z nieprawidłowej realizacji przedmiotowego projektu wynika bowiem z treści wyroku karnego, a nie z treści decyzji administracyjnej ustalającej obowiązek zwrotu należności. Tylko bowiem w tym drugim przypadku możliwe byłoby wszczęcie postępowania dotyczącego wniosku o umorzenie należności w trybie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Obowiązek naprawienia szkody wynikający z wyroku karnego rodzi nowy rodzaj zobowiązania dotyczącego jedynie osoby skarżącego, a nie samej [...] jako beneficjenta programu.
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym niewykonanie obowiązku określonego w wyroku karnym może oznaczać negatywne konsekwencje dla osoby zobowiązanej wynikające z przepisów Kodeksu karnego wykonawczego ( wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1285/13, orzeczenia. nsa.gov.pl/doc ). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, że w takiej sytuacji organ, na rzecz którego zasądzono w wyroku karnym obowiązek naprawienia szkody, nie jest uprawniony do orzekania w zakresie ewentualnego umorzenia zasądzonej należności ( wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1285/13, orzeczenia. nsa.gov.pl/doc ).
Stwierdzić należy ostatecznie, że przedmiotowy wniosek o umorzenie należności wynikającej bezpośrednio z treści wyroku karnego nie mógł być rozpatrywany przez organ w drodze postępowania administracyjnego, dlatego zasadnie stwierdził on brak podstaw do wszczęcia postępowania w tym zakresie na podstawie art. 61 a § 1 kpa.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ) oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI