III SA/Po 57/23

III SA/Po 57/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Izabela Paluszyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Działalność gospodarcza
Sygn. powiązane
II GSK 1816/23 - Wyrok NSA z 2024-05-28
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 162
art. 48 ust. 1
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - t.j.
Sentencja
Dnia 23 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2023 roku sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Inspektor Transportu Drogowego z dnia 19 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 22 lipca 2022 r. W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił R. W. o zamiarze wszczęcia kontroli w dniu 19 sierpnia 2022 r., w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego, w siedzibie przedsiębiorcy (w miejscu wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej), wskazując w zawiadomieniu adres ul. [...], [...]. Jak wynika z akt sprawy przesyłka została zaadresowana i przesłana do [...] sp. z o.o. [...], [...], gdzie R. W. pokwitował odbiór przesyłki z zawiadomieniem, w dniu 03 sierpnia 2022 r.
Już po odebraniu przesyłki organ przychylił się do wniosku R. W. (dalej także jako strona, skarżący) o przesunięcie terminu kontroli na dzień 08 września 2022 r. oraz do kolejnego wniosku strony, aby wizyta inspektorów odbyła się w siedzibie [...] sp. z o.o. przy [...] w [...].
W sprzeciwie z 08 września 2022 r. skarżący napisał, że nie wyraża zgody na przeprowadzenie kontroli z uwagi na to, że nie został skutecznie zawiadomiony o zamiarze wszczęcia kontroli. Wskazał, że zawiadomienie zostało przesłane na nieprawidłowy adres Ocenił, że zawiadomienie nie zostało doręczone skutecznie.
Postanowieniem z 15 września 2022 r. nr [...] W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, powołując się na art. 59 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r., poz. 162 z późn. zm., dalej jako P.p.) postanowił o kontynuowaniu czynności kontrolnych.
Uzasadniając napisał, że sprzeciw został złożony w trybie art. 59 ust. 1 P.p. W myśl art. 59 ust. 7 P.p. organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o: 1) odstąpieniu od czynności kontrolnych; 2) kontynuowaniu czynności kontrolnych.
Organ ocenił, że zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli zostało podpisane przez samego przedsiębiorcę, w dniu 09 sierpnia 2022 r., zatem zostało skutecznie dostarczone. Zgodnie z art. 46 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Ponadto z materiału zawartego w aktach kontrolnych wynika jednoznacznie, że strona przygotowywała się do kontroli w wyznaczonym przez organ dniu, tj. 08 września 2022 r.
W terminowo wniesionym zażaleniu R. W. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i odstąpienie od czynności kontrolnych. Zarzucił naruszenie art. 48 ust. 1 P.p. w zw. z art. 40 § 1 i art. 42 § 1 K.p.a. w zw. z art. 59 ust. 16 P.p. na skutek przyjęcia, iż doszło do prawnie skutecznego doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, w sytuacji gdy organ nie dochował ustawowych obowiązków w zakresie doręczania pism.
Uzasadniając napisał, że nigdy nie wskazał poznańskiego adresu jako adresu do doręczeń. Miejsce zamieszkania jak i miejsce pracy skarżącego jest pod adresem ul. [...], [...]. Doręczenie zawiadomienia na nieprawidłowy adres nie może wywoływać skutków prawnych.
Postanowieniem nr [...] z 19 października 2022 r. Inspektor Transportu Drogowego, powołując się na art. 59 ust. 1 oraz art. 59 ust. 9 P.p., art. 144, art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając napisał, że bezspornym w sprawie jest fakt, że przedsiębiorca został skutecznie zawiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli, gdyż 17 sierpnia 2022r. przeprowadził rozmowę telefoniczną z pracownikami organu I instancji, dotyczącą możliwego terminu przeprowadzenia kontroli, zaś zawiadomienie odebrał 09 sierpnia 2022 r. Informacja przesłana przez przedsiębiorcę na skrzynkę elektroniczną organu kontrolnego w dniu 18 sierpnia 2022 r. również potwierdza fakt skutecznego zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli.
Na opisane postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł R. W., domagając się uchylenia obu postanowień wydanych w sprawie oraz zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 59 ust. 9 pkt 1 P.p. na skutek bezzasadnego utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji, w sytuacji gdy zostało ono zdaniem skarżącego wydane z naruszeniem art. 48 ust. 1 P.p. w zw. z art. 40 § 1 i art. 42 § 1 K.p.a. ( w zw. z art. 59 ust. 16 P.p.) na skutek nietrafnego przyjęcia, iż doszło do prawnie skutecznego doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, chociaż organ nie dochował ustawowych obowiązków w zakresie doręczania pism;
2. art. 124 § 2 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. i w zw. z art. 59 ust. 16 P.p. na skutek ograniczonego i lakonicznego odniesienia się do zarzutów zażalenia, co nie pozwala w sposób jednoznaczny zidentyfikować motywów rozstrzygnięcia, w tym powzięcia wiedzy, dlaczego zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Oba postanowienia wydane w sprawie są zgodne z prawem, przez co skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zaznaczenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 134 P.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Inspektor Transportu Drogowego z dnia 19.10.2022r. utrzymujące w mocy postanowienie W. Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 września 2022r. o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Jak wyjaśnił NSA w postanowieniu z dnia 23 czerwca 2022r. (sygn. III OSK 564/22 zaskarżone postanowienie podlega kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zaskarżone postanowienie spełnia te warunki. Nie jest postanowieniem podjętym w postępowaniu administracyjnym, jest aktem z zakresu administracji publicznej, zostało skierowane do konkretnego, indywidualnego podmiotu.
Ponadto zaskarżone postanowienie spełnia przesłankę związku z wynikającym z przepisów prawa obowiązkiem lub uprawnieniem. Chodzi tu zarówno o uprawnienie strony do złożenia sprzeciwu wobec podjęcia i wykonywania czynności kontrolnych, jak i jej obowiązku współdziałania z organem kontroli i znoszenia czynności jego inspektorów, które aktualizują się w przypadku podjęcia postanowienia o kontynuowaniu kontroli. Obowiązki te w sposób oczywisty utrudniają działalność podmiotu kontrolowanego i wpływają na jego sytuację faktyczną jak i prawną. Przedłużanie zaś czynności kontrolnych oznacza, że utrudnienia będą wiązały przedsiębiorcę w dłuższym okresie czasu. Treść postanowienia wydanego na podstawie art. 59 ust. 9 ustawy Prawo przedsiębiorców nie jest adresowana wyłącznie do organu kontroli. Adresatem tego postanowienia jest również kontrolowany podmiot, który skorzystał z przepisanych środków prawnych w przedmiocie zakwestionowania podjętych (prowadzonych) wobec niego czynności kontrolnych. Postanowienie wydane w następstwie wniesienia sprzeciwu władczo rozstrzyga o legalności działania organu kontroli wobec przedsiębiorcy. Postanowienie to przesądza czy wszczęcie lub prowadzenie kontroli następuje z naruszeniem prawa, czy też zgodnie z tym prawem, jak również rozstrzyga w przedmiocie zarzutów przedsiębiorcy o naruszeniu prawa w zakresie kontroli, czyli rozstrzyga o prawach i związanych z nimi obowiązkach, konkretnego przedsiębiorcy. A zatem postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych nie ma charakteru aktu wydawanego w sferze wewnętrznej administracji. Już samo przyznanie przez ustawodawcę prawa do wniesienia zażalenia na postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych świadczy o tym, że ustawodawca założył, iż akt taki narusza sferę prawną podmiotu, któremu wskazany środek zaskarżenia przysługuje. Z uwagi na powyższe zaskarżone postanowienie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli, wystosowane w trybie art. 48 ust. 1 i nast. Prawa przedsiębiorców, zostało skutecznie doręczone, skoro zostało odebrane osobiście przez skarżącego przedsiębiorcę, ale pod adresem innym niż miejsce wykonywania (kontrolowanej) działalności gospodarczej przez tego przedsiębiorcę. Sąd zaznacza, że poza sporem jest odebranie przesyłki pocztowej z zawiadomieniem osobiście przez skarżącego, z tym że pod adresem [...], [...] (k. 35-36 akt adm.). Poza sporem jest także, że stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej przez skarżącego jak i adres do doręczeń, zgodnie z Centralną Ewidencją i Informacją o Działalności Gospodarczej, znajduje się przy ul. [...], [...]. Poza sporem jest także i to, że W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego jest organem kontroli wobec skarżącego, wykonującego zawód przewoźnika drogowego (zgodnie z informacją z Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego, k. 38 akt adm.).
W myśl art. 45 ust. 1 P.p. kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorców jest przeprowadzana na zasadach określonych w niniejszej ustawie, chyba że zasady i tryb kontroli wynikają z ratyfikowanych umów międzynarodowych albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 48 ust. 1 P.p. organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli, przy czym z brzmienia ust. 2 tego artykułu jasno wynika, że kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia.
Ustawodawca zastrzegł w art. 59 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, że przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów: art. 48 (zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli), art. 49 (posiadanie stosownego upoważnienia do kontroli), art. 50 ust. 1 i 5 (wykonywanie czynności kontrolnych w obecności przedsiębiorcy, osoby upoważnionej lub pod jego nieobecność), art. 51 ust. 1 (miejsce prowadzenia kontroli), art. 54 ust. 1 (zakaz prowadzenia więcej niż jednej kontroli w tym samym czasie), art. 55 ust. 1 i 2 (czas kontroli i wyłączenia), art. 58 (wyłączenie kontroli w tej samej sprawie prowadzonej przez ten sam organ). Sprzeciw wnosi się na piśmie w terminie 3 dni roboczych od wszczęcia kontroli lub od wystąpienia przesłanki go uzasadniającej, o czym należy zawiadomić kontrolujących (art. 59 ust. 3 i 4). Organ kontroli rozpoznaje sprzeciw w terminie 3 dni roboczych wydając albo postanowienie o odstąpieniu od czynności kontrolnych albo o kontynuowaniu czynności kontrolnych (art. 59 ust. 7).
Stosownie do art. 59 ust. 9 P.p., na postanowienie, o którym mowa w ust. 7 pkt 2, przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia. Właściwy organ rozpatruje zażalenie w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia oraz wydaje postanowienie o: 1) utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia; 2) uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych.
Jak ustanowiono w art. 59 ust. 16 P.p., do postępowań o których mowa m.in. w art. 59 ust. 6 (dokonanie zabezpieczenia dowodów przez organ w przypadku wniesienia sprzeciwu), ust. 7 (rozpatrzenie sprzeciwu) i ust. 9 (postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych wydane na skutek rozpatrzenia sprzeciwu), w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w takim zakresie, w jakim przepisy art. 59 ust. 6, ust. 7 i ust. 9 nie zawierają regulacji umożliwiających właściwe stosowanie przepisów o środkach zaskarżenia wobec podjęcia i wykonywania czynności kontroli, znajdują zastosowanie wprost przepisy K.p.a. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 01 czerwca 2022 r., III OSK 5065/21 (Lex), że przepisy K.p.a., zgodnie z art. 59 ust. 16 P.p. stosuje się tylko do postępowań określonych w art. 59 ust. 6, ust. 7 i ust. 9 P.p., w zakresie nieuregulowanym tą ustawą i niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego rodzaju wyjątki. Przepis ten musi być interpretowany w sposób ścisły.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd powtarza, że zgodnie z art. 48 ust. 1 organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. W przepisie tym ustawodawca położył nacisk na zawiadomienie przedsiębiorcy, poinformowanie go o zamiarze przeprowadzenia kontroli, doprowadzenie do sytuacji, że przedsiębiorca realnie wie bądź powinien wiedzieć o fakcie i terminie kontroli. Niewątpliwie po to, aby przedsiębiorca mógł się do tej kontroli przygotować, o czym świadczy zastrzeżenie w ust. 2 tego artykułu, że kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Zarazem należy stwierdzić, ze z woli ustawodawcy wyrażonej w ww. art. 59 ust. 16 P.p. do zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli nie mają zastosowania przepisy K.p.a., przez co odniesienie się przez Sąd do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów K.p.a. – jest zbędne. Przepisy K.p.a. nie miały bowiem w niniejszej sprawie zastosowania.
W niniejszej sprawie jest faktem, że skarżący przedsiębiorca został skutecznie zawiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Sąd nie zaprzecza, że zawiadomienie zostało przesłane na adres inny, niż adres stałego miejsca wykonywania kontrolowanej działalności gospodarczej przez skarżącego jak i adres do doręczeń, dotyczących kontrolowanej działalności, zgodnie z Centralną Ewidencją i Informacją o Działalności Gospodarczej (k. 61-62). Jest to błąd organu I instancji, ale błąd który nie miał wpływu na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, skoro skarżący odebrał osobiście zawiadomienie (k. 36) to oznacza, ze został skutecznie zawiadomiony o zamiarze wszczęcia kontroli. Sąd podkreśla przy tym, że skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że odebranie zawiadomienia pod adresem innym niż adres znajdujący się w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, miało lub mogło mieć negatywny wpływ na prawa skarżącego czy obowiązki, związane z prowadzeniem kontrolowanej działalności gospodarczej. Co więcej, w realiach niniejszej sprawy warto podkreślić aktywną postawę skarżącego, który po otrzymaniu zawiadomienia wnioskował o zmianę terminu kontroli (k. 25) jak i zmianę miejsca kontroli (k. 19). Nie można w związku z tym uznać, że skarżący został zaskoczony kontrolą, czy też jego sytuacja została pogorszona błędem organu, polegającym na przesłaniu zawiadomienia o kontroli na adres inny, niż adres stałego miejsca wykonywania kontrolowanej działalności gospodarczej.
Błędne było stanowisko skarżącego, który jako jedyną kwestię normatywną skutecznego zawiadomienia wskazuje miejsce doręczenia zawiadomienia a nie skutek w postaci faktycznego zawiadomienia go o wszczęciu kontroli. Wbrew stanowisku skarżącego kwestie późniejszej jego korespondencji z organem nie dotyczą jedynie kwestii następczych a dodatkowo potwierdzają skuteczność zawiadomienia go w myśl art. 48 ust. 1 P.p.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.