III SA/Łd 827/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-02-08
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntówprawo geodezyjneakt własności ziemipostępowanie administracyjneKPAskarżącynieruchomościwłasnośćkontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dotyczącą ewidencji gruntów, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych przez organy administracji.

Sprawa dotyczyła zatwierdzenia operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów, gdzie skarżący A. i H. B. nie przedstawili wystarczających dokumentów potwierdzających własność działki nr 135, która formalnie należała do Skarbu Państwa. Organy administracji obu instancji utrzymały w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu operatu, uznając brak wystarczających dowodów własności po stronie skarżących. WSA w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów KPA, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i umożliwienia stronom wypowiedzenia się.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę A. i H. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów. Sprawa dotyczyła działki nr 135, formalnie stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu skarżących. Skarżący nie przedstawili dokumentów potwierdzających ich własność, opierając się na kserokopii aktu własności ziemi, która nie miała potwierdzonej zgodności z oryginałem ani klauzuli prawomocności. Organy administracji uznały, że nie mogą rozstrzygać kwestii własności w postępowaniu ewidencyjnym. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 9, 10, 77 § 1 KPA). Wskazano na brak wystarczających dowodów w aktach, nieodniesienie się do złożonej kserokopii aktu własności ziemi, brak pouczenia skarżącej o możliwości uzyskania uwierzytelnionego odpisu dokumentu oraz brak umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, zasądził zwrot kosztów postępowania i orzekł o tymczasowej niedopuszczalności wykonania decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji powinien podjąć kroki w celu ustalenia stanu faktycznego i pomóc stronie w uzyskaniu niezbędnych dokumentów lub ich uwierzytelnionych odpisów, zamiast jedynie odrzucać złożony dokument.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy KPA, w tym obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego (art. 7 KPA) i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 KPA). Organ odwoławczy naruszył również art. 9 KPA, nie pouczając skarżącej o sposobie uzyskania uwierzytelnionego odpisu aktu własności ziemi. Sąd podkreślił, że w postępowaniu ewidencyjnym organ powinien badać złożone dokumenty i pomagać stronie w ich uzupełnieniu, a nie tylko odrzucać brakujące dowody.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz udzielania wyjaśnień i wskazówek.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.g.k. art. 7b § ust. 2 pkt 2

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

rozp. MRRiB art. 12 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Określa podstawę wprowadzania praw własności do ewidencji, która nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie uwidacznia stan istniejący.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy administracji przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 9, 10, 77 § 1 KPA), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Niewłaściwe ustosunkowanie się do złożonego przez stronę dokumentu (kserokopii aktu własności ziemi). Brak pouczenia strony o sposobie uzyskania uwierzytelnionego odpisu dokumentu. Niemożność wypowiedzenia się strony co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organy muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ odwoławczy nie pouczył skarżącej o tym, gdzie może uzyskać uwierzytelniony odpis aktu własności ziemi, naruszył więc art. 9 kpa. Sąd stwierdził, iż w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia art. 7, 9 , 10, 77 § 1 kpa i mogło to mieć wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Teresa Rutkowska

przewodniczący

Irena Krzemieniewska

sprawozdawca

Małgorzata Łuczyńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenia przepisów KPA w postępowaniach ewidencyjnych, obowiązki organów w zakresie ustalania stanu faktycznego i dowodowego, pomoc prawna dla stron postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań dotyczących ewidencji gruntów i budynków oraz interpretacji przepisów KPA w tym kontekście.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniach administracyjnych dotyczących nieruchomości, gdzie brak odpowiedniej dokumentacji i pomocy ze strony organów może prowadzić do uchylenia decyzji.

Brak dokumentów to nie koniec sprawy: WSA chroni prawa strony w postępowaniu ewidencyjnym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 827/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Irena Krzemieniewska /sprawozdawca/
Małgorzata Łuczyńska
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Dnia 8 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Asesor WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. B. i H. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. na rzecz A. B. i H. B. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
III SA/Łd 827/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...], nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego – działając na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) w oparciu o art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 roku Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), § 12 ust. l pkt l Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2000 roku, Nr 38, póz. 451) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu [...] nr [...] z dnia [...], w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo - kartograficznego ewidencji gruntów i budynków miasta T., dla obrębu [...], w zakresie danych dotyczących jednostki rejestrowej nr [...], w skład której wchodzi działka nr 135, stanowiąca własność Skarbu Państwa w użytkowaniu skarżących A. i H. B.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny :
W czasie prowadzonych czynności modernizacji ewidencji gruntów i budynków wykonano m. in. badania ksiąg wieczystych. Z dołączonego do operatu sprawozdania z tych badań wynika, że w KW [...], działka nr 2123 (obecnie działka nr 135) została wpisana na rzecz Skarbu Państwa na podstawie wniosku z dnia [...] 1970 roku i zaświadczenia Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w T. z dnia [...] 1970 roku, nr [...]. Użytkownikami w/w nieruchomości według wypisu z rejestru gruntów są małżonkowie A. i H. B., którzy nie przedstawili dokumentów potwierdzających ich własność. A. B. jako podstawę prawa własności do działki nr 2123 (obecnie działka nr 135) przedstawiła kserokopię aktu własności ziemi, nr [...] z dnia [...] 1977 roku na podstawie, którego A. i H. B. są współwłaścicielami wskazanej nieruchomości. W/w dokument nie posiada potwierdzonej zgodności z oryginałem i klauzuli prawomocności. Z uwagi na to, iż małżonkowie A. i H. B. nie przedstawili dokumentów potwierdzających ich stan własności, decyzją z dnia [...], nr [...] Starosta Powiatu [...] orzekł o zatwierdzeniu operatu opisowo - kartograficznego ewidencji gruntów i budynków miasta T., powiat [...], województwo [...], w jego granicach administracyjnych dla obrębu nr [...] w zakresie danych dotyczących jednostki rejestrowej nr [...] w skład której wchodzi działka nr 135 stanowiąca własność Skarbu Państwa w użytkowaniu A. i H. B. Wskazaną decyzją orzeczono także o utracie aktualności operatu dotychczasowej ewidencji gruntów miasta T. dla obrębu nr [...] w zakresie danych dotyczących jednostki rejestrowej nr [...] w skład której wchodzi działka nr 135 znajdująca się we władaniu A. B.
Od powyższej decyzji A. B. złożyła w dniu 14 czerwca 2004 roku odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. Odwołująca się wskazała, iż nie posiada oryginału potrzebnych w sprawie dokumentów. Posiada tylko ich kopie. A. B. podkreśliła, iż w Urzędzie Miasta T. nie potrafiono jej przekazać informacji o miejscu przechowywania akt sprawy dotyczących uwłaszczeń.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i podkreślił, iż § 12 ust l Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 roku (Dz. U. z 2001 roku Nr 38, poz. 454), jednoznacznie określa na jakiej podstawie są wprowadzane w ewidencji gruntów i budynków prawa własności osób i jednostek organizacyjnych. Oznacza to, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie uwidacznia stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej, ustalony w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie może przez to samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu - a zatem, uregulowanie stanu prawnego nieruchomości w tej kwestii nie może nastąpić w wyniku postępowania administracyjnego prowadzonego przez Starostwo Powiatu [...] czy Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.
Na powyższą decyzję A. i H. B. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu skarżący powtórzyli argumenty zawarte w odwołaniu z dnia 14 czerwca 2004 roku oraz wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga jest zasadna .
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.
Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi :
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania
c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przede wszystkim podnieść należy iż akta administracyjne nie zawierają wystarczających dowodów, które pozwoliłyby na dokonanie oceny prawidłowości działania organu administracji.
Organ I instancji orzekł o zatwierdzeniu operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów i budynków miasta T., dla obrębu [...], w zakresie danych dotyczących jednostki rejestrowej nr [...], w skład której wchodzi działka nr 135, stanowiąca własność Skarbu Państwa w użytkowaniu A. i H. B. i o utracie aktualności dotychczasowej ewidencji miasta T., dla obrębu [...], w zakresie danych dotyczących jednostki rejestrowej nr [...], w skład której wchodzi działka nr 135, znajdująca się we władaniu A. B.
Akta administracyjne nie zawierają wypisu z rejestru gruntów dotyczących dotychczasowej ewidencji.
Nie wiadomo zatem jakie dane w dotychczasowej ewidencji utraciły aktualność. Załączony wypis z rejestru gruntów nie zawiera czytelnej daty, nie można zatem ustalić w postępowaniu sądowym, czy wypis ten dotyczy dotychczasowej ewidencji , czy aktualnej.
Ponadto z kolejności ułożenia dokumentów w aktach administracyjnych wynika, iż skarżąca przed wydaniem decyzji przez organ I instancji złożyła posiadaną przez siebie kserokopię aktu własności ziemi.
Tymczasem w uzasadnieniu decyzji organ nie odniósł się do tej okoliczności, stwierdzając jedynie, iż A. i H. małżonkowie B. nie przedstawili dokumentów potwierdzających ich stan własności. Doszło zatem do naruszenia przez organ art. 107 § 3 kpa.
W odwołaniu skarżąca podniosła, iż nie posiada aktualnie oryginału aktu własności ziemi i ma kłopoty z uzyskaniem duplikatu, a w Urzędzie Miasta w T. nie uzyskała informacji, gdzie i od kogo może żądać wydania takiego duplikatu lub gdzie może uzyskać uwierzytelniony odpis.
Organ odwoławczy nie pouczył skarżącej o tym, gdzie może uzyskać uwierzytelniony odpis aktu własności ziemi , naruszył więc art. 9 kpa, zgodnie z którym - organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podniósł, iż skarżąca przedstawiła kserokopię aktu własności ziemi, bez potwierdzonej zgodności z oryginałem i bez stwierdzenia prawomocności , nie mógł więc dokument taki stanowić podstawy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i w księdze wieczystej.
W tym miejscu podnieść należy, iż to organ prowadził modernizację ewidencji gruntów. Z akt administracyjnych nie wynika, aby postępowanie zostało wszczęte z wniosku skarżących. Przyjąć zatem należy, iż zostało wszczęte z urzędu. Skarżąca w ramach tego postępowania przedstawiła taki dokument, jaki był w jej posiadaniu i prosiła o pomoc i informację, w jaki sposób może uzyskać duplikat.
Skoro zatem organ nie poinformował skarżącej o tym w jaki sposób może go uzyskać, to mając zapis z księgi wieczystej z roku 1970 i kserokopię aktu własności z roku 1977 z dokładną datą, numerem i podpisami – organ winien ustalić we własnym zakresie czy ten akt własności jest ostateczny.
Z akt administracyjnych nie wynika, aby organ czynił starania w takim zakresie.
Nie wiąże się to z kształtowaniem nowego stanu prawnego nieruchomości - wbrew twierdzeniom organu odwoławczego - a jedynie ze zbadaniem, czy złożona przez skarżącą kserokopia dokumentu znajduje potwierdzenie w aktach uwłaszczeniowych i czy ten akt własności jest ostateczny.
Dokonując takiego sprawdzenia organ nie rozstrzyga kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu, a jedynie bada dokument którego kserokopia została złożona przez skarżącą. Gdyby bowiem okazało się, iż akt własności ziemi jest ostateczny, skarżący winni być w ewidencji gruntów uwidocznieni jako właściciele gruntu zgodnie z § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2000 roku, Nr 38, poz. 451).
Ponadto podnieść należy, iż organy obu instancji naruszyły w toku postępowania art. 10 kpa, gdyż z akt administracyjnych nie wynika, aby skarżącej przed wydaniem decyzji umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Podsumowując - Sąd stwierdził, iż w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia art. 7, 9 , 10, 77 § 1 kpa i mogło to mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji .
O kosztach rozstrzygnięto stosownie do art. 200 tej ustawy .
Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI