II SA/Ol 241/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Olsztynie uchylił decyzję o nałożeniu kary za niezawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu, wskazując na konieczność zastosowania przepisów o przywróceniu terminu w okresie pandemii COVID-19.
Skarżący został ukarany za niezawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu w ustawowym terminie. Organy administracji nałożyły karę pieniężną, uznając naruszenie za istotne. Skarżący argumentował, że brak zawiadomienia wynikał z trudności związanych z pandemią COVID-19. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy pominęły przepisy ustawy COVID-19 dotyczące przywrócenia terminu w okresie pandemii, co pozbawiło skarżącego możliwości skorzystania z tej instytucji.
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na M. D. za niezawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu w terminie określonym w Prawie o ruchu drogowym. Organ pierwszej instancji nałożył karę 430 zł, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący argumentował, że brak zawiadomienia był spowodowany pandemią COVID-19, utrudnieniami w dostępie do urzędów oraz jego chorobą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy administracji pominęły kluczowy przepis ustawy COVID-19 (art. 15zzzzzn²), który wprowadzał szczególną procedurę przywracania terminów w okresie stanu epidemii. Przepis ten miał zastosowanie do terminów materialnych, takich jak termin zawiadomienia o zbyciu pojazdu, i wymagał od organu zawiadomienia strony o uchybieniu terminu oraz wyznaczenia 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o jego przywrócenie. Ponieważ organy nie zastosowały tej procedury, sąd stwierdził pozbawienie skarżącego możliwości skorzystania z instytucji przywrócenia terminu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji sąd uchylił decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji ma obowiązek zawiadomić stronę o uchybieniu terminu i wyznaczyć jej 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, zgodnie z art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepis art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19 ma zastosowanie do terminów materialnych, w tym terminu zawiadomienia o zbyciu pojazdu. Niezastosowanie tej procedury przez organ stanowi pozbawienie strony możliwości skorzystania z gwarantowanej instytucji, co może mieć wpływ na wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
p.r.d. art. 78 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu.
p.r.d. art. 140mb § pkt 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.
ustawa COVID-19 art. 15zzzzzn2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Reguluje szczególną procedurę przywracania terminów administracyjnych w okresie stanu epidemii, nakładając na organ obowiązek zawiadomienia strony i wyznaczenia 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa COVID-19 art. 15zzr § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Wprowadzał wstrzymanie i zawieszenie biegu terminów w postępowaniu administracyjnym w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.
ustawa COVID-19 art. 31i
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Wydłużał do 180 dni terminy określone w art. 78 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 58 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie zastosowały procedury przywrócenia terminu z ustawy COVID-19, co pozbawiło skarżącego możliwości skorzystania z tej instytucji.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów o zasadności nałożenia kary bez uwzględnienia przepisów szczególnych dotyczących pandemii. Argumenty organów o braku znikomej wagi naruszenia bez rozważenia możliwości przywrócenia terminu.
Godne uwagi sformułowania
Organy całkowicie jednak pominęły instytucję przywrócenia terminu, jaka wprowadzona została przepisem art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Skoro w rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji nie zastosował przepisu art.15zzzzzn2 ustawy COVID-19 i nie wyznaczył stronie 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, to należało stwierdzić, że doszło do pozbawienia skarżącego możliwości skorzystania z zagwarantowanej w tym przepisie instytucji przywrócenia terminu.
Skład orzekający
Bogusław Jażdżyk
przewodniczący
Grzegorz Klimek
sprawozdawca
Tadeusz Lipiński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy COVID-19 dotyczących przywracania terminów w postępowaniu administracyjnym oraz ich zastosowanie do terminów materialnych, w tym w sprawach dotyczących Prawa o ruchu drogowym."
Ograniczenia: Dotyczy okresu obowiązywania stanu epidemii COVID-19 i specyficznych przepisów wprowadzonych w tym czasie. Konieczność wykazania przez stronę, że uchybienie terminu nastąpiło w okresie obowiązywania stanu epidemii lub było z nim związane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak przepisy nadzwyczajne (ustawa COVID-19) mogą wpływać na interpretację standardowych obowiązków prawnych i jak sądy korygują działania organów administracji w takich sytuacjach. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa w kontekście pandemii.
“Pandemia COVID-19 usprawiedliwieniem dla spóźnionego zgłoszenia zbycia pojazdu? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 241/23 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2023-07-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Bogusław Jażdżyk /przewodniczący/ Grzegorz Klimek /sprawozdawca/ Tadeusz Lipiński Symbol z opisem 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu Hasła tematyczne Ruch drogowy Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 988 art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140 mb pkt 2 Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.) Sentencja Dnia 20 lipca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lipca 2023 roku sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia 23 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (Kolegium), działając na podstawie art. 140mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988 – p.r.d.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 – k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania M. D. od decyzji z dnia 2 listopada 2022 r. wydanej z upoważnienia Starosty Szczycieńskiego przez Inspektora Wydziału Komunikacji Transportu i Dróg Starostwa Powiatowego w Szczytnie (organ pierwszej instancji) w sprawie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 430 zł z tytułu uchybienia art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu 5 maja 2020 r. M. D. (skarżący) zbył używany pojazd marki Volkswagen o numerze VIN: [...] zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pod nr [...]. Decyzją z dnia 2 listopada 2022 r. organ pierwszej instancji, po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, orzekł o nałożeniu na M. D. kary pieniężnej w wysokości 430 zł za niewypełnienie obowiązku zawiadomienia w ustawowym terminie starosty o zbyciu pojazdu marki Volkswagen o numerze rejestracyjnym [...]. W uzasadnieniu podano, że stosownie do art. 140mb p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Stwierdzono, że zbycie pojazdu nastąpiło w dniu 5 maja 2020 r., strona do dnia 20 listopada 2020 r. miała obowiązek zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu, którego to obowiązku do dnia wszczęcia postępowania nie wykonała. Strona pozostawała zatem w stanie niezgodności z przepisami przez okres 697 dni. Organ podkreślił, że regulacja dotycząca obowiązku zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu w obecnym brzmieniu wprowadzona została ustawą z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym i weszła w życie w dniu 1 stycznia 1998 r. Nie jest zatem przepisem nowym, który mógłby stanowić dla strony zaskoczenie. Natomiast sankcjonowanie jest wynikiem nowelizacji wynikającej z ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z .2019 r. poz. 1579), wchodzącej w życie z dniem 1 stycznia 2020 r. Jednocześnie organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o znikomej wadze naruszenia prawa, wyjaśniając, że obowiązek zgłoszenia nabycia lub zbycia pojazdu i sankcja z tym związana mają przyczynić się do poprawy przestrzegania przez właścicieli pojazdów obowiązku zgłoszenia m. in. zbycia pojazdu, a w konsekwencji ma wpłynąć na poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjność danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów. Również zakres naruszenia powoduje, że nie wystąpiła przesłanka znikomej wagi naruszenia prawa. Stąd w sprawie nie wystąpiły okoliczności do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że przedmiotowego obowiązku nie dopełnił z uwagi na brak wiedzy o obowiązującym przepisie. W okresie, w jakim sprzedał pojazd, ogłoszono stan epidemii w Polsce. Wiązało się to z licznymi nakazami i zakazami. Swobodny dostęp do urzędów również był znacząco utrudniony. Zaznaczył, ze ciężko przeszedł chorobę Covid-19. Długo dochodził do pełni zdrowia. W miejscowości, w której mieszka jest utrudniony dostęp do internetu, nie posiada profilu ePUAP. Wskazał również na swoją trudną sytuację materialną. Wniósł o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej i zastosowanie pouczenia. W uzasadnieniu własnej decyzji z 23 stycznia 2023 r. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Zaznaczyło, że w sprawie zastosowanie ma również art. 15zzr ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 - ustawa COVID-19). Przepis ten wprowadzony został na mocy ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 568) i obowiązywał od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r., gdyż uchylony został przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (art. 46 pkt 20 w zw. z art. 68 ust. 1-4 ustawy zmieniającej). Uchylone przepisy przewidywały zatem wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów w postępowaniu administracyjnym (terminów prawa materialnego i terminów procesowych) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Oznacza to, że od dnia 24 maja 2020 r. rozpoczęły bieg terminy, które nie rozpoczęły swojego biegu przed dniem 14 marca 2020 r. Terminy, które rozpoczęły swój bieg przed dniem 14 marca 2020 r. i od tej daty uległy zawieszeniu, biegną dalej, co oznacza, że do zachowania terminu wlicza się także te dni, które nastąpiły przed dniem zawieszenia. Odnotować należy, iż do tych terminów należy m.in. określony w art. 78 ust. 2 p.r.d. termin, w którym właściciel pojazdu obowiązany jest powiadomić starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Wskazano, że zgodnie z treścią art. 31i ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 374), w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, 1) do dnia 31 grudnia 2020 r. wydłuża się do 180 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, a zatem również termin do zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu) 2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1. Kolegium wskazało, że z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, iż M. D. nie wywiązał się z obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu marki Volkswagen o numerze rejestracyjnym [...], uchybiając terminowi, o którym mowa w art. 31i ustawy z 2 marca 2020 r. COVID-19. Skoro nie jest sporne, że M. D. zawarł umowę sprzedaży ww. pojazdu w dniu 5 maja 2020 r., a bieg terminu na zawiadomienie Starosty Szczycieńskiego o zbyciu pojazdu rozpoczął się 24 maja 2020 r., to termin 180 dni na dokonanie zgłoszenia zbycia tego pojazdu upłynął z dniem 19 listopada 2020 r. Uznać należało, iż na skarżącym ciążył obowiązek zawiadomienia organu o zbyciu ww. pojazdu w nieprzekraczalnym terminie 180 dni. Powyższemu obowiązkowi skarżący uchybił. Z powyższego wynika zatem, iż organ pierwszej instancji zasadnie wszczął i prowadził postępowanie w sprawie popełnienia przez stronę naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu zarejestrowanego na terytorium Polski w terminie 180 dni od dnia dokonania tej czynności. Naruszenie powyższego obowiązku nie budzi wątpliwości. W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy zbadał przesłanki, o których mowa w art 140n ust. 4 p.r.d., tj. zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. W wyniku analizy zakresu, w jakim strona dopuściła się przedmiotowego naruszenia organ stwierdził, iż strona zbyła pojazd w dniu 5 maja 2020 r. i do dnia wszczęcia niniejszego postępowania nie zawiadomiła Starosty Szczycieńskiego o jego zbyciu. Strona pozostawała zatem w stanie niezgodności z przepisami przez okres 697 dni. Organ pierwszej instancji uwzględnił wprowadzone przez ustawodawcę ułatwienia dla podmiotów dokonujących zgłoszenia nabycia lub zbycia pojazdu, ze względu wzmożony ruch w organach dokonujących rejestracji pojazdów oraz wprowadzone ograniczenia w związku z przeciwdziałaniem rozprzestrzeniania się wirusa SARS- CoV-2 (COVID-19). Dodatkowo Kolegium stwierdziło, że nie dopatrzyło się naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 189f § 1 i § 2 k.p.a. Dodało, że podziela ocenę organu pierwszej instancji, że naruszenie obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu zarejestrowanego na terytorium Polski w terminie 180 dni od dnia dokonania tej czynności oznacza, iż waga tego naruszenia jest większa niż znikoma. W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na decyzję Kolegium skarżący podniósł, że organy nie uwzględniły, że "w czasie pandemii COVID-19 siły wyższej były wydane nakazy i zakazy dotyczące społeczeństwa i funkcjonowania urzędów. Urzędy samorządowe były pozamykane, był utrudniony dostęp i możliwość zgłoszenia sprzedaży pojazdu". Nadmienił, że w czasie pandemii COVID-19 przeszedł bardzo ciężko chorobę, co też utrudniło mu zgłoszenie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie przepisu art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 r. poz. 2095) w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 kwietnia 2023 r. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w postępowaniu, mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 359 - p.p.s.a.). Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Na skarżącego nałożona została kara administracyjna na podstawie art. 140mb pkt 2 p.r.d. Przepis ten przewiduje, że kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Przywołany tam przepis art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. stanowi z kolei, że właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. W realiach kontrolowanej sprawy zarzucono skarżącemu przekroczenie terminu ustanowionego w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. Organy całkowicie jednak pominęły instytucję przywrócenia terminu, jaka wprowadzona została przepisem art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19. Zgodnie z art. 15zzzzzn² ust. 1 ustawy COVID-19 w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, o czym mowa już w ust. 2 cytowanego przepisu, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Stosownie zaś do ust. 3 w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienie terminu. Powyższa regulacja obejmuje zdarzenia, które miały miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Stan epidemii został ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020, poz. 491 ze zm.) i trwał do dnia 16 maja 2022 r. w związku z jego odwołaniem na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r., poz. 1027). Regulacja ta znajduje przy tym zastosowanie także w razie uchybienia terminu z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Przewidziany tam termin stanowi bowiem termin zawity, z niezachowaniem którego ustawa wiąże ujemne skutki dla strony w postaci kary pieniężnej z art. 140mb pkt 2 p.r.d. W wyroku z 20 stycznia 2023 r. (sygn. II GSK 821/22, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny, kierując się wykładnią celowościową i funkcjonalną wskazał, że przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, wprowadzający szczególny tryb przywrócenia terminu w okresie trwania stanu epidemii, ma zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu, a zatem także do przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Intencją ustawodawcy było objęcie zakresem art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 wszystkich przepisów, w tym również prawa materialnego, które regulują relacje pomiędzy obywatelem a organami państwa, aby obywatel nie ponosił negatywnych konsekwencji nieterminowego dopełnienia obowiązków. Od przewidzianego w tym przepisie obowiązku zawiadomienia strony o uchybieniu terminu oraz wyznaczenia stronie 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie, nie przewidziano żadnych wyjątków. W przepisie art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 ustawodawca odwołuje się do stwierdzenia uchybienia terminu przewidzianego "przepisami prawa administracyjnego", co wskazuje na to, że chodzi o wszystkie przepisy wchodzące w skład tej dziedziny prawa. W sześciu punktach zostały wymienione dokładnie, o jakiego rodzaju terminy chodzi (np. terminy zawite, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, terminy do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, terminy przedawnienia). Zauważyć należy, że cechą wspólną tych terminów jest to, że są to terminy, których upływ powoduje, że strona traci prawo żądania ukształtowania jej sytuacji prawnej poprzez podjęcie przez organ określonego rozstrzygnięcia. Jednocześnie w ust. 2 i w ust. 3 art. 15 zzzzzn2 ustawodawca wprost dopuścił możliwość złożenia wniosku o ich przywrócenie odwołując się przy tym do art. 58 § 2 k.p.a., a więc do konstrukcji prawa procesowego dotyczącej wyłącznie terminów procesowych. Analiza treści tego przepisu niewątpliwie wskazuje, że z woli ustawodawcy w okresie stanu epidemii dopuszczalne stało się przywrócenie terminów materialnych, których zgodnie z obowiązującym systemem prawa nie można przywrócić i których upływ oznacza utratę roszczenia, czy ochrony prawnej. Ustawodawca ze względu na szczególne okoliczności związane z pandemią zabezpieczył interesy stron w postępowaniu administracyjnym w ten sposób, że przewidział możliwość przywrócenia tych terminów, których upływ w normalnych okolicznościach powodowałby obowiązek nałożenia na stronę kary pieniężnej. Oznacza to, że w każdym przypadku niezachowania przez stronę terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, od zachowania których uzależniona jest m.in. ochrona prawna przed organem administracji publicznej, organ taki w okresie epidemii powinien zastosować się do treści art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 i wynikającego z niego obowiązku zawiadomienia strony o przekroczeniu terminu i wyznaczeniu terminu trzydziestu dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Nie oznacza to jednak, że już sam stan epidemii zobowiązywał organ do przywrócenia terminu w każdym przypadku stwierdzenia jego uchybienia. Omawiany przepis nie wskazuje też, aby intencją ustawodawcy było automatyczne przeniesienie na organ ciężaru inicjatywy dowodowej związanej z przywróceniem uchybionego terminu. Chociaż ustawodawca wprost nie wskazał w ww. przepisie, to przyjąć trzeba, że rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu administracyjnym, poprzedzone zawiadomieniem organu w trybie art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19, powinno być prowadzone przez organ w trybie art. 58 i nast. k.p.a. z uwzględnieniem modyfikacji wprowadzonej przez art. 15 zzzzzn2 jedynie w zakresie terminu do złożenia wniosku o przewrócenie terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazany w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. termin do zawiadomienia organu o nabyciu/zbyciu pojazdu ma charakter materialny. Niezachowanie terminu do zawiadomienia organu o nabyciu/zbyciu pojazdu w świetle p.r.d. wywołuje ujemny skutek dla strony, którym jest obowiązek wszczęcia przez organ z urzędu postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia starosty w zakreślonym przez ustawę terminie o nabyciu pojazdu ( art. 140mb pkt 2 p.r.d.). Organ stwierdzając uchybienie przez skarżącego terminu - z uwagi na zbyciu pojazdu, które miało miejsce 5 maja 2020 r. - powinien był w pierwszej kolejności zawiadomić stronę o tym uchybieniu, wyznaczając jej termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Powyższe czynności w kontrolowanej sprawie nie zostały jednak przez organ podjęte. Skoro w rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji nie zastosował przepisu art.15zzzzzn2 ustawy COVID-19 i nie wyznaczył stronie 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, to należało stwierdzić, że doszło do pozbawienia skarżącego możliwości skorzystania z zagwarantowanej w tym przepisie instytucji przywrócenia terminu, co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem ewentualne przywrócenie terminu spowoduje, że skarżącemu nie będzie można przypisać naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Zatem w pierwszej kolejności organ pierwszej instancji winien będzie zawiadomić skarżącego w trybie art. 15zzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy COVID-19 o uchybieniu terminu i wyznaczyć stronie 30 – dniowym termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Od złożenia takiego wniosku i wyniku jego rozpoznania zależy tok dalszego procedowania. Dopiero po przyjęciu, że skarżący naruszył termin do zgłoszenia staroście zawiadomienia o nabyciu pojazdu, a więc po przyjęciu, że skarżący w ogóle powinien ponosić odpowiedzialność na podstawie art. 140mb pkt 2 p.r.d. organ zobowiązany będzie do rozważenia zastosowania art. 189f § 1 k.p.a. Zastosowanie art. 189f § 1 k.p.a. organ rozważy dopiero po stwierdzeniu przesłanek do nałożenia kary administracyjnej wynikającej z art. 140mb pkt 2 p.r.d. Z przyczyn powyżej wskazanych Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości stanowiącej równowartość uiszczonego wpisu sądowego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI