III SA/Po 56/25

III SA/Po 56/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Mirella Ławniczak /przewodniczący/
Piotr Ławrynowicz /sprawozdawca/
Zbigniew Kruszewski
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 728
art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7, art. 92b, art. 92c ust. 1 pkt 1, zał. nr 3 l.p. 5.2.1, 5.2.2, 5.5, 5.7.1, 5.7.2, 5.11.1, 5.11.2, 6.3.5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 4 lit. k, lit. g, art. 6 ust.1, ust. 2, art. 8 ust. 1-5
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 27, art. 32 ust.1, art. 34 ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 74 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Dnia 15 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 26 listopada 2024 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD/organ II instancji) po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. w [...] (dalej: strona/skarżąca) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: [...]WITD) z 19 lipca 2024 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wys. 7.700 zł.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło:
- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu pow. 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone,
- skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego,
- skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej,
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy,
- niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy mające wpływ na rejestrację danych.
Naruszenia te stwierdzono 9.05.2024 r. podczas kontroli drogowej na autostradzie [...] zestawu pojazdów składający się z samochodu marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] nr rej. [...], którym kierował D. D. (dalej: kierowca). Wykonywano krajowy transport drogowy rzeczy z m. [...] do m. [...], w imieniu i na rzecz [...] sp. z o.o.
[...]WITD decyzją z 19.07.2024 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wys. 7.700 zł za stwierdzone naruszenia.
W odwołaniu od ww. decyzji skarżąca podniosła, że nie miała wpływu na powstanie naruszeń dokonanych przez kierowcę. Ten bowiem został przeszkolony i to z jego winy nie zostały sporządzone wydruki w sytuacji naruszenia czasy pracy kierowcy. Strona zarzuciła również naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: K.p.a.) poprzez nieudostępnienie jej protokołu z przesłuchania kierowcy.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję (jak wskazano na wstępie) GITD rozpoczął od przytoczenia art. 92a ust. 1 i 3, art. 92a ust. 7, art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 728, dalej: u.t.d.). Następnie wskazał, że w sprawie nie znajduje zastosowanie art. 189a § 2 pkt 1-3 K.p.a., bowiem kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Przepis art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z tym regulacja art. 189d K.p.a. w zw. z art. 189a § 2 pkt 1 K.p.a. nie ma zastosowania. Podobnie zastosowania nie ma art. 189e i art. 189f K.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Te bowiem kwestie reguluje odrębnie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku – art. 92b ust. 1 u.t.d. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 K.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IV K.p.a.
Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu pow. 10 godz. w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone GITD powołał materialnoprawną podstawę naruszenia - art. 4 lit. k i art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE L 102 z 11.04.2006 r., dalej: rozporządzenie nr 561/2006), art. 1 decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 7 czerwca 2011 r. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 oraz l.p. 5.2 zał. nr 3 do u.t.d. Następnie wskazano, że z protokołu kontroli, z danych cyfrowych z karty kierowcy oraz z urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wynika, iż kierowca prowadził pojazd w od godz. 21:21 26.04.2024 r. do godz. 15:53 27.04.2024 r. W okresie tym prowadził pojazd przez 10 h i 15 min, przekraczając maks. dzienny czas prowadzenia pojazdu o 15 min. Nie stwierdzono przy tym zapisów dających podstawę do zastosowania art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Zasadne było nałożenie kary w wys. 100 zł (lp. 5.2.1 zał. nr 3 do u.t.d.).
Jednocześnie z protokołu kontroli, danych cyfrowych z karty kierowcy oraz z urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wynika, iż kierowca prowadził pojazd w od godz. 03:05 17.04.2024 r. do godz. 18:59 17.04.2024 r., tj. przez 11 h i 7 min, przekraczając maks. dzienny czas prowadzenia pojazdu o 1 h i 7 min. Nie stwierdzono przy tym zapisów dających podstawę do zastosowania art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Zasadne było nałożenie kary w wys. 200 zł (lp. 5.2.2 zał. nr 3 do u.t.d.).
Co od naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego: 1) o czas do 1 godz., 1) o czas pow. 1 godz. do 2 godz. i 30 min., 3) za każdą rozpoczętą godzinę pow. 2 godz. i 30 min. (lp. 5.5. zał. nr 3 do u.t.d.) GITD wskazał na przepisy art. 8 ust. 1-5 i 8 rozporządzenia nr 561/2006, art. 4 lit. g) u.t.d., by następnie wyjaśnić co następuje.
Wedle analizy danych z karty kierowcy w dniu 20.04.2024 r. rozpoczął on 20.04.2024 r. pracę o godz. 01:56. W 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym do godz. 01:56 dnia 21.04.2024 r. odebrał on najdłuższy odpoczynek w godz. 15:31 (20.04.) – 01:56 (21.04.), który trwał 10 h i 25 min. Do normy 11-godz. odpoczynku dziennego brak 35 min. Stąd zasadnie nałożono karę w wys. 100 zł (lp. 5.5.1 zał. nr 3 do u.t.d.).
Analiza danych z karty kierowcy pozwoliła ustalić, że 19.04.2024 r. rozpoczął on pracę o godz. 04:06. W 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym do godz. 04:06 20.04.2024 r. odebrał on najdłuższy odpoczynek w godz. 16:04 (19.04.) – 01:56 (20.04.), który trwał 9 h i 52 min. Do normy 11-godz. odpoczynku dziennego brak 1 h i 8 min. Zasadnie więc nałożono karę 200 zł (lp. 5.5.2 zał. nr 3 do u.t.d.).
Stosownie do analizy danych z karty kierowcy 26.04.2024 r. rozpoczął on pracę o godz. 21:21. W 24-godz. okresie rozliczeniowym trwającym do godz. 21:21 27.04.2024 r. odebrał on najdłuższy odpoczynek w godz. 15:55 (27.04.) – 21:21 (27.04.), który trwał 5 h i 26 min. Do normy 11-godz. odpoczynku dziennego brak 34 min. Nie wykonano wydruku z karty i nie opisano przyczyn powstania naruszenia. Stąd zasadnie nałożono karę w wys. 1400 zł (lp. 5.5.3 zał. nr 3 do u.t.d.).
Wobec naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego – zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: 1) o czas do 1 godz., 2) o czas pow. 1 godz. do 2 godz., 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godz. GITD wskazał na przepisy: art. 8 ust. 1-5 i ust. 8 rozporządzenia nr 561/2006, art. 4 lit. g) u.t.d. oraz lp. 5.7 zał. nr 3 do u.t.d. Wyjaśnił, że analiza skontrolowanej karty kierowcy wykazała, że 17.04.2024 r. rozpoczął on pracę o godz. 03:05. W 24-godz. okresie rozliczeniowym trwającym do godz. 03:05 18.04.2024 r. odebrał on najdłuższy odpoczynek w godz. 18:59 (17.04.) - 03:05 (18.04). Trwał on zatem 8 godz. i 6 min. Do normy 9-godz. skróconego odpoczynku dziennego brak 54 min. Stąd zasadnie nałożono karę w wys. 150 zł (lp. 5.7.1 zał. nr 3 do u.t.d.).
Według analizy skontrolowanej karty kierowcy 6.05.2024 r. rozpoczął on pracę o godz. 03:20. W 24-godz. okresie rozliczeniowym trwającym do godz. 03:20 07.04.2024 r. odebrał on najdłuższy odpoczynek w godz. 18:49 (06.05.) - 03:20 (07.05), trwający 8 h i 31 min. Do normy 9-godz. skróconego odpoczynku dziennego brak 29 min. Stąd zasadnie nałożono karę w wys. 150 zł (lp. 5.7.1 zał. nr 3 do u.t.d.).
Analiza danych z karty kierowcy pozwoliła ustalić, że 11.04.2024 r. rozpoczął on pracę o godz. 03:24. W 24-godz. okresie rozliczeniowym trwającym do godz. 03:24 12.04.2024 r. odebrał on najdłuższy odpoczynek w godz. 20:07 (11.04.) – 03:24 (12.04.), trwający 7 h i 17 min. Do normy 9-godz. skróconego odpoczynku dziennego brak 1 h 43 min. Stąd zasadnie nałożono karę w wys. 350 zł (lp. 5.7.2 zał. nr 3 do u.t.d.).
Stosownie do analizy danych z karty kierowcy 18.04.2024 r. rozpoczął on pracę o godz. 04:06. W 24-godz. okresie rozliczeniowym trwającym do godz. 04:06 19.04.2024 r. odebrał on najdłuższy odpoczynek w godz. 18:29 (18.04.) – 01:54 (19.04.), trwający 7 h i 25 min. Do normy 9-godz. skróconego odpoczynku dziennego brak 1 h 35 min. Zasadnie więc nałożono karę 350 zł (lp. 5.7.2 zał. nr 3 do u.t.d.).
Odpowiednio do analizy danych z karty kierowcy 08.05.2024 r. rozpoczął on pracę o godz. 04:12. W 24-godz. okresie rozliczeniowym trwającym do godz. 04:12 09.05.2024 r. odebrał on najdłuższy odpoczynek w godz. 20:23 (08.05.) – 04:12 (09.05.), który trwał 7 h i 49 min. Do normy 9-godz. skróconego odpoczynku dziennego brak 1 h 11 min. Trafnie nałożono karę 350 zł (lp. 5.7.2 zał. nr 3 do u.t.d.).
Wedle analizy danych z karty kierowcy 24.04.2024 r. rozpoczął on pracę o godz. 20:01. W 24-godz. okresie rozliczeniowym trwającym do godz. 20:01 25.04.2024 r. odebrał on najdłuższy odpoczynek w godz. 13:03 (25.04.) – 20:01 (25.04.), który trwał 6 h i 58 min. Do normy 9-godz. skróconego odpoczynku dziennego brak 2 h 2 min. Nie wykonano wydruku z karty i nie opisano przyczyn powstania naruszenia. Stąd zasadnie nałożono karę w wys. 550 zł (lp. 5.7.2 zał. nr 3 do u.t.d.).
W każdym z wymienionych przypadków nie wykonano wydruku z karty i nie opisano przyczyn powstania naruszenia, a w czasie kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych odpoczynków.
W związku ze stwierdzeniem w naruszeń polegających na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy GITD wskazał na przepisy: art. 4 lit. k), art. 6 ust. 1-2 i art. 7 rozporządzenia nr 561/2006 oraz lp. 5.11 zał. nr 3 do u.t.d. Wyjaśnił, że analiza zapisów protokołu kontroli, danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że prowadził on pojazd od godz. 08:26 do godz. 14:53 15.04.2024 r. przez 5 h 20 min bez odbierania wymaganej przerwy, przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o 50 min. Zasadne było nałożenie kary w wys. 250 zł (lp. 5.11.2 zał. nr 3 do u.t.d.).
Jak wskazano, z zapisów protokołu kontroli, danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wynika, że prowadził on pojazd od godz. 06:09 do godz. 11:35 17.04.2024 r. przez 4 h 41 min bez odbierania wymaganej przerwy, przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o 11 min. Zasadne było nałożenie kary w wys. 100 zł (lp. 5.11.1 zał. nr 3 do u.t.d.).
Wedle zapisów protokołu kontroli, danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia prowadził on pojazd od godz. 13:02 do godz. 18:59 17.04.2024 r. przez 5 h 15 min bez odbierania wymaganej przerwy, przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o 45 min. Zasadne było nałożenie kary w wys. 250 zł (lp. 5.11.2 zał. nr 3 do u.t.d.).
Stosownie do zapisów protokołu kontroli, danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia prowadził on pojazd od godz. 04:15 do godz. 12:09 23.04.2024 r. przez 4 h 47 min bez odbierania wymaganej przerwy, przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o 17 min. Zasadne było nałożenie kary w wys. 100 zł (lp. 5.11.1 zał. nr 3 do u.t.d.).
Analiza zapisów protokołu kontroli, danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia prowadził on pojazd od godz. 03:20 do godz. 14:05 06.05.2024 r. przez 4 h 58 min bez odbierania wymaganej przerwy, przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o 28 min. Zasadne było nałożenie kary w wys. 100 zł (lp. 5.11.1 zał. nr 3 do u.t.d.).
Organ podkreślił, że skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie okazała dokumentów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania przepisów czasu pracy określonych w art. 12 rozporządzenia 561/2006.
Odnośnie naruszenia polegającego na niedopuszczalnym wyjęciu wykresówek lub karty kierowcy, mających wpływ na rejestrację danych GITD powołał materialnoprawną podstawę naruszenia – art. 32 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 34 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 PEiR z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. U. UE L 60 z 28.02.2014 r., dalej: rozporządzenie nr 165/2014) oraz l.p. 6.3.5 zał. nr 3 do u.t.d. Następnie wskazał, że w toku kontroli stwierdzono, że kierowca 8.05.2024 r. o godz. 20:23 wylogował swoją kartę kierowcy, następnie - po okresie odpoczynku trwającym 7 h 49 min. - rozpoczął prowadzenie pojazdu bez zalogowanej własnej karty kierowcy. Prowadził pojazd w ten sposób przez 36 min, pokonując 31 km. Z uwagi na to zasadne było nałożenie kary w wys. 3000 zł (lp. 6.3.5 zał. nr 3 do u.t.d.).
GITD odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że nie ma podstaw do zastosowania art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d., ponieważ do wskazanych powyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które skarżąca powinna przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. To bowiem na skarżącej spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności zwalniających ją z odpowiedzialności, czego w sprawie nie wykazano. Odnosząc się do zarzutu braku dostępu do protokołu przesłuchania kierowcy GITD wyjaśnił, że strona była informowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
Mając na względzie powyższe GITD stwierdził, że postępowanie administracyjne przeprowadzono zgodnie z przepisami k.p.a., a [...]WITD zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do tut. Sądu [...] sp. z o.o. w [...] zarzuciła GITD naruszenie:
1. art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez ukaranie skarżącej karą pieniężną w wys. 7700 zł w związku ze wskazanymi w decyzji naruszeniami w postaci przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu pow. 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone, skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego, skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych, ponieważ nie skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia, które powstało w z winy kierowcy;
2. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji przejawiające się brakiem dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz brakiem wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję;
3. art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania obywateli do organów państwa, a co przejawiło się w pobieżnym przeprowadzeniu postępowania dowodowego przez co organ uznał, że nie wystąpiły przesłanki wyłączające ukaranie skarżącej w niniejszej sprawie;
4. art. 10 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, nie byliśmy informowani co dzieje się w sprawie; strona nie otrzymała również pisma o zakończeniu postępowania administracyjnego;
5. art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranych w sprawie dowodów, co przejawiło się w przyjęciu, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego winę ponosi tylko i wyłącznie przedsiębiorca, co jest sprzeczne z zapisami u.t.d.
Mając na względzie powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie od GITD kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skargę jako niezasadną należało oddalić, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem które nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja GITD utrzymująca w mocy decyzję [...]WITD nakładającą na skarżącą karę pieniężną w wys. 7.700 zł za naruszenia określone w lp. 5.2, 5.5, 5.7, 5.11 i 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d., opisane wyżej, które to przepisy współstanowiły materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji.
Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie. Wedle art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć 12 000 zł. Stosownie zaś do art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
Na podstawie art. 4 pkt 22 u.t.d. przyjąć należy, że odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 u.t.d. dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i podanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów cyt. wyżej rozporządzenia nr 561/2006, a także z przepisów rozporządzenia nr 165/2014.
Stanowiący podstawę wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej art. 92a ust. 1 u.t.d. ustanawia odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy, która ma charakter obiektywny (por.m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2460/11, publ: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odpowiedzialność ta nie jest uzależniona od winy. Dla ustalenia tejże odpowiedzialności wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego, zatem określona w art. 92a u.t.d. kara pieniężna jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. wyroki NSA z 23 listopada 2018 r., sygn. II GSK 3554/16, z 9 lipca 2019 r., sygn. II GSK 2096/17, publ: jak wyżej). Ma ona przede wszystkim znaczenie prewencyjne, a jej istotą jest wyegzekwowanie respektowania nakazów i zakazów dotyczących przewozów drogowych (por.m.in. wyroki NSA z 28 czerwca 2022 r., sygn. II GSK 1703/18 oraz z 10 października 2019 r., sygn. II GSK 3116/17 – publ.: j.w.). Celem tej kary jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Z tego punktu widzenia system sankcji przewidzianych przez przepisy u.t.d. stanowi przejaw interwencjonizmu państwowego w sferę uznaną przez ustawodawcę za szczególnie istotną. Z powyższego jednoznacznie wynika, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy odpowiedzialność ponosi co do zasady to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 2 i 3 u.t.d. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d. (por. wyroki NSA z 19 kwietnia 2023 r., sygn. II GSK 199/20; z 23 listopada 2018 r., sygn. II GSK 3554/16; z 9 lipca 2019 r., sygn. II GSK 2096/17 – publ. j.w.).
W ocenie Sądu organy orzekające prawidłowo ustaliły stan faktyczny w niniejszej sprawie i dokonały prawidłowej jego subsumcji do zastosowanych przepisów art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z przepisami załącznika nr 3 do u.t.d.
Sąd podziela argumenty organu II instancji zawarte w zaskarżonej decyzji dotyczące przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone, skrócenia wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego, skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej, przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz niedopuszczalnego wyjęcia wykresówek lub karty kierowcy, mającego wpływ na rejestrację danych.
Odnosząc się do pierwszego ze stwierdzonych naruszeń, tj. przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone organy Inspekcji trafnie przyjęły, że analiza zapisów protokołu kontroli i danych cyfrowych z karty kierowcy D. D. oraz z urządzenia rejestrującego (po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia) wykazała, że ów kierowca prowadził pojazd w okresie od godz. 21:21 26.04.2024 r. do godz. 15:53 27.04.2024 r. przez 10 h i 15 minut, przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 15 minut. Z kolei z zapisów protokołu kontroli, danych cyfrowych z karty kierowcy oraz z urządzenia rejestrującego (po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia) wykazała, że ów kierowca w dniu 17.04.2024 r. w godz. 3:05 - 18:59 prowadził pojazd przez 11 h i 7 minut, przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 1 h i 7 minut. Tymczasem, zgodnie z art. 92a ust. 1 pkt 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. W myśl art. 4 pkt 22 u.t.d. użyte w ustawie określenia oznaczają: obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz m.in. z rozporządzenia (WE) NR 561/2006. I tak stosownie do art. 4 lit. k) rozporządzenia nr 561/2006 "dzienny czas prowadzenia pojazdu" oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku. Wedle zaś art. 6 ust. 1 tegoż rozporządzenia dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu.
W kontekście powołanych przepisów, zważywszy, że w tygodniach, w którym przypadły dni 26 i 27 kwietnia 2024 r. oraz 17 kwietnia 2024 r. ww. kierowca mógł dzienny czas prowadzenia pojazdu przedłużyć do nie więcej niż 10 godzin (nie częściej niż dwa razy w tygodniu) trafnie organy uznały, że przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu w dniach 26-27.04.2024 r. wyniosło 15 minut, a w dniu 17.04.2024 r. 1 h i 7 minut. Skoro tak, za pierwsze naruszenie słusznie wymierzono stronie karę pieniężną w wys. 100 zł, a za drugie naruszenie w wys. 200 zł, bowiem według lp. 5.2.1 i 5.2.2. zał. nr 3 do u.t.d. przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny sankcjonowane jest karą takiej wysokości, a o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin – 200 zł. Dodać przy tym należy, że organy Inspekcji prawidłowo nie stwierdziły zapisów dających podstawę do zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006.
Przechodząc do kolejnych naruszeń wskazać należy na skróceniu przez ww. kierowcę wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego. Z danych z kart kierowcy wynika, że D. D. nie odebrał wymaganego odpoczynku dziennego w dniach: 19.04.2024 r., 20.04.2024 r. 26.04.2024 r. W dniu 19.04.2024 r. rozpoczął pracę o godz. 4:06 i w 24-godz. okresie rozliczeniowym (do 4:06 20.04.2024 r.) odebrał najdłuższy odpoczynek w godz. 16:04 (19.04.) do 1:56 (20.04), a więc trwający 9 h i 52 minuty. W dniu 20.04.2024 r. rozpoczął pracę o 1:56 i w 24-godz. okresie rozliczeniowym ( do godz. 1:56 21.04.2024 r.) odebrał najdłuższy odpoczynek w godz. 15:31 (20.04.) – 1:56 (21.04.), tj. trwający 10 h i 25 minut. Z kolei w dniu 26.04.2024 r. kierowca rozpoczął pracę o godz. 21:21 i w 24-godz. okresie rozliczeniowym (do godz. 21:21 27.04.2024 r.) odebrał najdłuższy odpoczynek pomiędzy 15:55 a 21:21 dnia 27.04.2024 r.
Zważyć należy zaś, jak trafnie przyjęły organy orzekające, że zgodnie z art. 8 ust. 1-5 rozporządzenia 561/2006 kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24-godz. okresie odpoczynku musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24-godz. okresie wynosi co najmniej 9 h, ale mniej niż 11 h, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Przepis art. 4 lit. g rozporządzenia 561/2006 definiuje "dzienny okres odpoczynku" jako dzienny okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny dzienny okres odpoczynku" lub "skrócony dzienny okres odpoczynku":
– "regularny dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin. Alternatywnie, regularny dzienny okres odpoczynku można wykorzystać w dwóch częściach, z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny a druga co najmniej 9 godzin,
– "skrócony dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin.
Wedle zaś zapisu lp. 5.5. zał. nr 3 do u.t.d. skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku o czas do 1 godziny sankcjonowane jest karą wys. 100 zł (1), o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut – karą w wys. 200 zł (2), a za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut – karą w wys. 350 zł.
W świetle powyższych przepisów zasadnie nałożono na skarżącą odpowiednio kary za ww. naruszenia w wysokości: 200 zł – za skrócony do 9 h i 52 min. odpoczynek 19.04.2024 r. (do normy 11-godz. odpoczynku dziennego zabrakło 1 h i 8 min.), 100 zł – za skrócony do 10 h i 25 min. odpoczynek w okresie 20-21.04.2024 r. (do normy zabrakło 35 min.) i 300 zł – za skrócony do 5 h i 26 min. odpoczynek w dniu 26.04.2024 r. (do normy zabrakło 5 h i 34 min.). Co przy tym istotne, w żadnym z ww. stanów nie wykonano wydruku karty i nie opisano przyczyn powstania naruszenia.
Sąd przyznał również rację organom, które ukarały skarżącą spółkę za naruszenie przepisów art. 8 ust. 1-5 rozporządzenia nr 561/2006 polegające na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego. Jak ustalono na podstawie skontrolowanych kart kierowcy ww. kierowca sześciokrotnie (w dniach: 11.04.2024 r., 17.04.2024 r., 18.04.2024 r., 24.04.2024 r., 6.05.2024 r. i 8.05.2024 r.) dopuścił się wspomnianych naruszeń. W dniu 11.04.2024 r. kierowca rozpoczął pracę o godz. 3:24 i w 24-godz. okresie rozliczeniowych (do godz. 3:24 dnia 12.04.2024 r.) odebrał najdłuższy odpoczynek w godz. 20:47 (11.04.) – 3:24 (12.04.), a zatem trwający 7 h i 17 min. do normy 9-godz. skróconego odpoczynku dziennego zabrakło więc 1 h i 43 min. Dnia 17.04.2024 r. ów kierowca rozpoczął pracę o godz. 3:05 i w 24-godz. okresie rozliczeniowym (do godz. 3:25 18.04.2024 r.) odebrał najdłuższy odpoczynek w godz. 18:59 (17.04.) – 3:05 (18.04.), a więc trwający 8 h i 6 min. Z kolei 18.04.2024 r. rozpoczął pracę o godz. 4:06 i w 24-godz. okresie rozliczeniowym (do godz. 4:06 19.04.2024 r.) odebrał najdłuższy odpoczynek w godz. 18:29 (18.04.) – 1:54 (19.04.), a więc trwający 7 h i 25 min. Jak ustalono również prawidłowo w dniu 24.04.2024 r. ów kierowca rozpoczął pracę o godz. 20:01 i w 24-godz. okresie rozliczeniowym (do godz. 20:01 25.04.2024 r.) odebrał najdłuższy odpoczynek w godz. 13:03 -20:01 (25.04.), tj. trwający 6 h i 58 min. Dnia 6.05.2024 r. kierowca ten rozpoczął pracę o godz. 3:20 i w 24-godz. okresie rozliczeniowym (do godz. 3:20 7.05.2024 r.) odebrał najdłuższy odpoczynek w godz. 18:49 (6.05.) – 3:20 (7.05.) - trwający 8 h i 31 min. W dniu 8.05.2024 r. ten sam kierowca rozpoczął pracę o godz. 4:12 i w 24-godz. okresie rozliczeniowym (do godz. 4:12 9.05.2024 r.) odebrał najdłuższy odpoczynek w godz. 20:23 (8.05.) – 4:12 (9.05.), a więc trwający 7 h i 49 min. Reasumując w poszczególnych dniach kierowcy do normy 9-godz. skróconego odpoczynku dziennego zabrakło: 1 h i 43 min. - 11.04.2024 r., 54 min. - 17.04.2024 r., 1 h i 35 min. – 18.04 2.2024 r., 2 h i 2 min. – 24.04.2024 r., 29 min. – 6.05.2024 r. i 1 h i 11 min. – 8.05.2024 r. Stosownie do lp. 5.7.1- zał. nr 3 do u.t.d. organy wymierzyły skarżącej kary za ww. naruszenia za skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej albo w wys. 150 zł – gdy skrócenie nie przekroczyło 1 h (5.7.1.) i 350 zł – gdy skrócenie wyniosło ponad 1 h do 2 h (5.7.2.).
Również zaakceptować należało stanowisko organów Inspekcji w zakresie stwierdzonych naruszeń polegających na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Przepis art. 7 rozporządzenia nr 561/2006 określa, że Po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 h. Może zostać wydłużony do nie więcej niż 10 h nie częściej niż dwa razy w tygodniu (art. 6 ust. 1-2 ww. rozporządzenia). Akta administracyjne, a w szczególności protokół kontroli, dane cyfrowe z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego ujawniły, że ww. kierowca pięciokrotnie, w dniach 15.04.2024 r., dwukrotnie 17.04.2024 r., 23.04.2024 r. oraz 6.05.2024 r. dopuścił się przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. W dniu 15.04.2024 r. prowadził pojazd bez przerwy w godz. 8:26-14:53 w wymiarze 5 h i 20 min, bez odbierania przerwy, przekraczając czas prowadzenia pojazdu o 50 min. Dnia 17.04.2024 r. prowadził pojazd w godz. 6:09-11:35 w wymiarze 4 h i 41 min bez odbierania przerwy, przekraczając czas o 11 min., a następnie tego samego dnia w godz. 13:02-18:59 w wymiarze 5 h i 15 min., również bez odbierania przerwy, z przekroczeniem o 45min. Z kolei w dniu 23.04.2024 r. kierowca ten prowadził pojazd bez przerwy w godz. 4:15-12:09, tj. 4 h i 47 min., przekraczając dopuszczalny czas o 17 min. W dniu 6.05.2024 r. ten sam kierowca prowadził pojazd w godz. 3:20-14:05 w wymiarze 4 h i 58 min bez przerwy, przekraczając tym samym dopuszczalny czas o 28 min. Odnośnie ww. sytuacji skarżący jako przedsiębiorca nie okazał dokumentów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania przepisów czasu pracy określonych w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Należało zatem zastosować przepisy lp. 5.11.1-2, które za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut (1) przewidują karę w wys. 100 zł, a o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut (2)– 250 zł. W takim wymiarze kary na skarżącą nałożono za każde z wymienionych naruszeń.
Również rację należało przyznać organ odnośnie stwierdzenia naruszenia polegającego na niedopuszczalnym wyjęciu wykresówek lub karty kierowcy sankcjonowane karą w wys. 300 zł wedle normy określonej w lp. 6.3.5 zał. nr 3 do u.t.d. Ustalono bowiem w toku kontroli, że kierowca D. D. w dniu 8.05.2024 r. o godz. 20:23 wylogował swoją kartę kierowcy, a następnie po okresie odpoczynku trwającym 7 h i 49 min. rozpoczął prowadzenie pojazdu bez zalogowanej własnej karty kierowcy. Prowadził pojazd w ten sposób przez 36 min., pokonując 31 km. Tymczasem przepis art. 32 ust. 1 rozporządzenia PEiR nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie nakazuje, by przedsiębiorstwo transportowe oraz kierowcy zapewniali poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Zgodnie z art. 34 ust. 1 tegoż rozporządzenia kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba, że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. W myśl art. 27 ww. rozporządzenia karta kierowcy jest imienna, a kierowca może posiadać nie więcej niż jedną ważną kartę kierowcy i jest uprawniony do posługiwania się jedynie jego własną imienną kartą kierowcy. Z akt wynika zaś, że przeprowadzona kontrola ujawniła wylogowanie się przez ww. kierowce imiennej karty kierowcy w dniu 8.05.2024 r. o godz. 20:23, a dalej po okresie odpoczynku trwającym 7 h i 49 min. rozpoczęcie prowadzenie pojazdu bez zalogowanej własnej karty kierowcy przez 36 min. (dystans 31 km). Zasadnie z tego tytułu na skarżącą jako przedsiębiorstwo transportowe nałożono karę wys. 3000 zł określoną w lp. 6.3.5. zał. nr 3 do u.t.d.
Sąd odnosząc się do zarzutu skarżącej podniesionego w treści odwołania dot. nieudostępnienia protokołu z przesłuchania kierowcy wskazuje, iż na dwukrotne wnioski strony (z 5.06.2024 r. i z 26.06.2024 r.) organ I instancji zareagował prawidłowo wydając postanowienia z 13 czerwca i z 4 lipca 2024 r. o odmowie doręczenia stronie kompletnej kopii akt sprawy. Zważyć należy, że zgodnie z treścią art. 74 § 2 K.p.a. odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Skarżąca nie skorzystała z prawa wniesienia zażalenia od ww. postanowień. Wprawdzie organ I instancji błędnie wskazał w obu postanowieniach, że nie przysługują na nie zażalenia i dopuszczalne jest ich zaskarżenie w odwołaniu od decyzji wydanej w sprawie, to uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Strona w odwołaniu nie podniosła w sposób przekonujący, dlaczego niedoręczenie jej kopii akt administracyjnych sprawy, a w szczególności protokołu przesłuchania kierowcy zatrzymanego do kontroli, rzutowało na jej prawa do zajęcia stanowiska, zwłaszcza w kontekście przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 92b i art. 92c u.t.d. Sąd miał przy tym na uwadze, że organ I instancji w obu postanowieniach wskazał stronie na sposób zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie organu. Nadto, zawiadamiając skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, skierował do niej wezwanie do przedstawienia dowodów potwierdzających okoliczności określone w art. 92b oraz art. 92c u.t.d., jak również ujawnił w sposób wyczerpujący przedmiot postępowania (opisując poszczególne naruszenia) oraz pouczył stronę o prawie wynikającym z art. 10 § 1 K.p.a. do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Z prawa tego skarżąca nie skorzystała.
W świetle powyższego zarzut procesowy niedoręczenia stronie na jej żądanie akt administracyjnych sprawy nie zasługiwał na uwzględnienie.
Sąd uznał również, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego, a w szczególności art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu transportu drogowego m.in. poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie w przypadku stwierdzonych naruszeń właściwych środków dyscyplinujących (por. wyrok NSA z 27 maja 2021 r., sygn. akt II GSK 734/18.). Ponadto wskazany powyżej przepis dotyczy jedynie wyjątkowych sytuacji, niemożliwych do zaplanowania i uniknięcia. Wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przesłanki egzoneracyjne odnoszą się wyłącznie do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć (por.m.in. wyroki NSA z dnia: 21 września 2023 r. sygn. akt II GSK 1779/22, 11 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 364/20; 10 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 76/20; 3 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 1447/19; 12 stycznia2023 r., sygn. akt II GSK 696/20; 3 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 1046/19). Nadto - na co zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - przyjmuje się również, że to na podmiocie wykonującym przewóz drogowy spoczywa, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, ciężar dowodu w zakresie odnoszącym się do wykazania, że rzeczywiście nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a więc innymi słowy ciężar dowodu w zakresie odnoszącym się do wykazania, że uczynił wszystko zgodnie z prawem, że nie mógł zrobić nic więcej, zaś to co zrobił, pozwalało mu pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie naruszy prawa (por. wyroki NSA z 5 września 2023 r., sygn. akt II GSK 647/20 i z 27 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 583/20).
Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaakceptowania skutków, tj. przerzucenie odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na jego kierowców, a tym samym, uniemożliwiłaby realizacje celów u.t.d. W konsekwencji więc wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy, w sytuacji gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym on się posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie jest działaniem nadzwyczajnym, niemożliwych do przewidzenia okoliczności i na które nie ma on wpływu, nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników.
W ocenie Sądu postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem reguł określonych przepisami prawa. Wbrew postawionym zarzutom organy nie naruszyły zasad określonych w art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1 oraz 107 k.p.a. Sąd stwierdził przy tym, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca są obszernie, wyczerpująco i przekonująco uzasadnione. Skarżąca została powiadomiona o wszczęciu przez organ postępowania z urzędu w związku z naruszeniami wskazanych przepisów u.t.d., które stwierdzono w wyniku kontroli. Skarżąca została pouczona o prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszania żądań, wniosków dowodowych, a także o prawie do wypowiedzenia się co do istnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność strony za stwierdzone naruszenia określonych w art. 92b i 92 c u.t.d. Organ zakreślił stronie termin do złożenia w sprawie wszechstronnych wyjaśnień popartych dowodami na istnienie przesłanek egzoneracyjnych.
Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa, w związku z czym na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.