III SA/Po 546/23

III SA/Po 546/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Górecka
Piotr Ławrynowicz
Walentyna Długaszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2625
art. 300 us. 1, ust. 1a
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 67a par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Dnia 29 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: St. sekr. sąd. Anna Adamska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2023 roku sprawy ze skargi Gminy [...] – Komunalnego Zakładu Budżetowego w J. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 22 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia części opłaty stałej za pobór wód podziemnych i wprowadzenie ścieków do wód lub ziemi I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie [...] z dnia 7 kwietnia 2023 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 2155,00 (dwa tysiące sto pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 22 czerwca 2023 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1963 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.). dalej k.p.a utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie [...] z dnia 7 kwietnia 2023 r., nr [...] o odmowie umorzenia Gminie - Komunalnemu Zakładowi Budżetowemu części opłaty stałej za okres od 01 stycznia do 31 grudnia 2022 r., określonej w informacji z dnia 9 lutego 2023. nr [...] w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych i [...] zł za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi
Wskazane wyżej decyzje zostały wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Informacją roczną z 14 stycznia 2022 r. Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie [...] (dalej także jako Dyrektor Zarządu Zlewni, organ I instancji), wskazując na pozwolenie wodnoprawne udzielone przez Starostę [...] decyzją z 14 grudnia 2017 r., ustalił Gminie [...] opłatę stałą za usługi wodne na 2022 r. w wysokości [...] zł za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi oraz w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych. Jak wynika z akt sprawy adresat decyzji nie składał reklamacji i uiścił opłatę.
Pismem z 12 stycznia 2023 r. Dyrektor Zarządu Zlewni zawiadomił Gminę [...] o wszczęciu z urzędu, na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r, poz. 2651), dalej jako O.p. postępowania w sprawie określenia Gminie [...] wysokości opłaty stałej za okres 1 stycznia - 31 grudnia 2022 r. za pobór wód podziemnych i wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, w związku z wydaniem przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich [...] decyzji z dnia 5 listopada 2019 r. znak [...] wygaszającej ww. pozwolenie wodnoprawne udzielone przez Starostę [...] decyzją z 14 grudnia 2017 r. i udzielającej nowego pozwolenia wodnoprawnego.
Informacją roczną z dnia 9 lutego 2023 r., Dyrektor Zarządu Zlewni, wskazując na pozwolenie wodnoprawne udzielone przez siebie decyzją z 05 listopada 2019 r., ustalił Gminie [...] opłatę stałą za 2022 rok: w wysokości [...] zł za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi oraz w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych.
Pismem z 23 lutego 2023 r. Gmina [...] - Komunalny Zakład Budżetowy [...] zwróciła się o z wnioskiem o częściowe umorzenie zaległości podatkowej, tj. opłaty za pobór wód podziemnych oraz wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi za lata 2020, 2021 i 2022, w wysokości przekraczającej kwoty dotychczas uiszczone z tego tytułu (k. 70-71 akt sądowych).
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że dotychczas uiszczone środki tytułem opłat za usługi wodne każdorazowo wydatkowane były na podstawie przewidzianych na ten cel pozycji budżetowych, które zostały opracowane oraz zatwierdzone wraz z całym budżetem na podstawie postępowania przewidzianego przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Należności były opłacone terminowo oraz zgodnie z otrzymanymi informacjami rocznymi. Wykonanie budżetu rocznego zostało zatwierdzone i brak podstaw, aby uwzględnić wydatki dotyczące lat, dla których procedura budżetowa została zakończona.
Konieczność poniesienia przez Zakład opłat za usługi wodne w kwocie znacznie przekraczającej kwoty pierwotnie ustalone powodować będzie niemożność wykonania zadań przewidzianych przez Zakład w budżecie na 2023 rok, co z kolei negatywnie odbije się na sytuacji lokalnej społeczności gminnej, gdyż Zakład nie będzie w stanie zrealizować zadań zaplanowanych na obecny rok budżetowy.
Sytuacja gospodarcza - kryzys finansowy, wysoka inflacja, coraz wyższe koszty energii elektrycznej i gazu oraz kryzys związany z wojną na Ukrainie powoduje, że Komunalny Zakład Budżetowy [...] nie jest w stanie ponieść dodatkowych obciążeń finansowych określonych w niniejszej sprawie.
Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie [...], odmawiając umorzenia części opłaty stałej ww. decyzją z dnia 7 kwietnia 2023 r., powołał art. 67a § 1 pkt 3 oraz art. 207 i art. 210 O.p. w związku z art. 300 ust. 1, ust. 1a oraz art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2022 r., poz. 2625 z późn. zm., dalej jako: Prawo wodne),.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Prawo wodne w art. 300 ust. 1 zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej, do ponoszenia opłat za usługi wodne, a także w przepisie tym stanowi, że uprawnienia organów podatkowych przysługują m.in. Wodom Polskim.
Udzielanie ulg w spłacie podatków traktowane jest, co do zasady, jako jedna z form pomocy udzielanej przez państwo, pomoc taka dopuszczalna jest w ściśle określonych w przepisach prawa sytuacjach. Taką sytuację przewiduje art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Zgodnie z powołanym przepisem organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Dyrektor Zarządu Zlewni ocenił, mając na uwadze przede wszystkim równe traktowanie podmiotów korzystających z usług wodnych, że umorzenie zaległości wynikające z trudnej sytuacji ekonomicznej może postawić wnioskodawcę w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do innych podmiotów, które mimo trudnej sytuacji finansowej regulują zobowiązania w ustawowych terminach płatności. W analogicznych okolicznościach wywołanych kryzysem czy wojną znalazły się wszystkie podmioty korzystające z usług wodnych.
Wygenerowanie przez Zakład straty ujawnionej w przedstawionym wyniku finansowym na dzień 31 stycznia 2023 r. nie jest jednoznaczne z taką sytuacją ekonomiczną, która uzasadnia przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych, nawet jeżeli perturbacje finansowe wynikają z warunków gospodarczych, na co powołuje się podmiot w swoim wniosku.
Jak wskazał organ, nie można pominąć faktu, iż wpływy z opłat za usługi wodne stanowią instrument finansowy służący gospodarowaniu wodami. Zatem umorzenie przedmiotowej opłaty stałej może mieć niekorzystny wpływ na realizację ustawowych zadań związanych z zarządzaniem gospodarką wodną. Zgodnie z art. 299 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego wpływy z tytułu opłat za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, o których mowa wart. 268 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego stanowią w 90% przychód Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, natomiast w 10% stanowią przychód Wód Polskich. Zatem umorzenie zaległości pozbawiłoby części przychodów oba ww. podmioty.
Gmina [...] - Komunalny Zakład Budżetowy [...] w odwołaniu od ww. decyzji, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez częściowe umorzenie opłaty stałej za usługi wodne określonej w informacji z 09 lutego 2023 r., zgodnie z wnioskiem, zarzucając naruszenie:
1. art. 67a § 1 pkt 3 Op. poprzez jego niezastosowanie, pomimo że w sprawie wystąpiły uzasadnione ważnym interesem podatnika okoliczności uprawniające organ do zastosowania wskazanego przepisu,
2. art. 7a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych dotyczących wykładni art. 67a § 1 pkt 3 O.p. na niekorzyść strony,
3. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i niekompletne rozpatrzenie sprawy, ignorowanie wyjaśnień strony składanych w toku postępowania, a w efekcie dokonanie przez organ dowolnej oceny dowodów, a także wybiórcze traktowanie zebranego materiału dowodowego, przejawiające się brakiem odniesienia przez organ do niektórych dowodów i twierdzeń, czego efektem była bezzasadna odmowa uwzględnienia wniosku o umorzenie opłaty stałej za usługi wodne.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, że w toku postępowania przedłożono organowi I instancji, między innymi, informacje na temat wyniku finansowego Komunalnego Zakładu Budżetowego w [...]. Wynik finansowy wykazał stratę w wysokości [...] zł, co potwierdza kondycję finansową Zakładu. Po raz pierwszy Zakład nie zaplanował na rok 2023 żadnych inwestycji, środki na inwestycje zostały przeniesione na usługi obce tj. na energię elektryczną i gaz. Zakład jest zobligowany do prowadzenia działalności w sposób, który nie może przynosić dochodu. Działalność Zakładu służy jedynie rekompensacie kosztów ponoszonych do wykonania niezbędnych zadań własnych Gminy [...].
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazał, m.in., że trudniejsza sytuacja finansowa wnioskodawcy nie przesądza automatycznie o konieczności przyznania ulgi w postaci umorzenia zaległości. Przyjęcie takiego poglądu prowadziłoby do niedopuszczalnego wniosku, iż każdy podmiot znajdujący się w trudnej sytuacji finansowej spełnia przestanki do uzyskania tej ulgi. Umorzenie zaległości stanowiłoby pozbawienie części przychodów nie tylko Wody Polskie ale także Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Gmina-Komunalny Zakład Budżetowy wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której domagając się uchylenia obu ww. decyzji, zarzuciła naruszenie:
1. art. 67a § 1 pkt 3 Op. poprzez jego niezastosowanie, pomimo że w sprawie wystąpiły uzasadnione ważnym interesem podatnika okoliczności uprawniające organ do zastosowania wskazanego przepisu.
2. art.7a K.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych dotyczących wykładni art. 67a § 1 pkt 3 O.p. na niekorzyść strony.
3. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., przejawiające się w nieuzasadnionym i bezpodstawnym utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji w której organ odwoławczy powinien stwierdzić zaistnienie przedstawionego wyżej naruszenia prawa materialnego i w konsekwencji uchylić decyzję organu I instancji;
4. art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i niekompletne rozpatrzenie sprawy, ignorowanie wyjaśnień strony składanych w toku postępowania, a w efekcie dokonanie dowolnej oceny dowodów, a także wybiórcze traktowanie zebranego materiału dowodowego i brak odniesienia do niektórych dowodów i twierdzeń, co doprowadziło do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego;
5. art. 6 oraz art. 7 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące obrazą podstawowych zasad postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi, m.in., podniesiono, że błąd w niniejszej sprawie ponosi organ poprzez brak powiadomienia strony o zmianie wysokości opłaty. Zarzucono, że organ nie ma prawa zmieniać wysokości podatku wstecz, za okres za który podatek ten był już należny, bowiem stanowi to naruszenie zasad demokratycznego państwa prawa.
Ponadto, organ wyższego stopnia wydał rozstrzygnięcie w oparciu o wybiórczy i niepełny materiał dowodowy, co miało istotny wpływ na wynik postępowania. Przyjął bez żadnych zastrzeżeń stanowisko organu I instancji, podczas gdy strona skarżąca skarżący wykazywała przed wydaniem zaskarżonej decyzji, że w sprawie występuje istotny interes podatnika, jak również interes publiczny, uprawniający organ do zastosowania ulgi podatkowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1§1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 2492, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym §2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym z mocy art. 134§1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach kognicji, a dodatkowo uwzględniając szczególny zakres kontroli sądowej decyzji wydawanych w granicach uznania administracyjnego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ja decyzja organu I instancji naruszają prawo, a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z ustaleń dokonanych w kontrolowanej sprawie, Informacją roczną z 14 stycznia 2022 r. Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie [...] (dalej także jako Dyrektor Zarządu Zlewni, organ I instancji), wskazując na pozwolenie wodnoprawne udzielone przez Starostę [...] decyzją z 14 grudnia 2017 r., ustalił Gminie [...] opłatę stałą za usługi wodne na 2022 rok: w wysokości [...] zł za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi oraz w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych. Jak wynika z akt sprawy adresat decyzji nie składał reklamacji i uiścił opłatę.
Pismem z 12 stycznia 2023 r. Dyrektor Zarządu Zlewni zawiadomił Gminę [...] o wszczęciu z urzędu, na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r" poz. 2651, dalej jako O.p.) postępowania w sprawie określenia Gminie [...] wysokości opłaty stałej za okres 01 stycznia - 31 grudnia 2022 r. za pobór wód podziemnych i wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, w związku z wydaniem przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich [...] decyzji z dnia 5 listopada 2019 r. znak [...] wygaszającej ww. pozwolenie wodnoprawne i udzielającej nowego pozwolenia wodnoprawnego.
Informacją roczną, także z 09 lutego 2023 r., Dyrektor Zarządu Zlewni, wskazując na pozwolenie wodnoprawne udzielone przez siebie decyzją z 05 listopada 2019 r., ustalił Gminie [...] opłatę stałą za 2022 rok: w wysokości [...] zł za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi oraz w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych.
Wnioskiem z dnia 23 lutego 2023 r. Gmina-Komunalny Zakład Budżetowy zwróciła się o częściowe umorzenie zaległości podatkowej, tj opłaty za pobór wód podziemnych oraz wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi za lata 2020 - 2022 w wysokości przekraczającej kwoty dotychczas uiszczone z tego tytułu (k. 70-71 akt sądowych)., z uwagi na ważny interes podatnika i interes publiczny.
W ocenie organów, przedstawionej we wskazanych wyżej decyzjach, brak jest podstaw do umorzenia zaległości w zakresie wynikającym z ww. wniosku Gminy [...].
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest zatem to, czy w sposób prawidłowy organy administracji ustaliły i oceniły przesłanki umożliwiające zastosowanie wobec strony skarżącej ulgi w postaci umorzenia części opłaty stałej za pobór wód podziemnych i opłaty za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi.
Podstawę prawną wniosku Gminy [...] z dnia 23 lutego 2023 r. stanowił art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, w myśl którego organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Jak wynika ze wskazanego wyżej przepisu, warunkiem umorzenia zaległości podatkowej jest ustalenie, że w sprawie występuje ważny interes strony lub interes publiczny, który uzasadnia umorzenie zaległości podatkowej., w kontrolowanej sprawie zaległości stanowiącej część opłaty stałej za pobór wód i za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi. Ważny interes podatnika oraz interes publiczny stanowią terminy nieostre, co oznacza, że ich treść musi być ustalona w konkretnej sprawie. Dla organu podatkowego oznacza to, że w każdej rozpatrywanej sprawie indywidualnie musi on ustalić i ocenić, na czym polega ważny interes podatnika oraz interes publiczny, co wymaga zgromadzenia niezbędnego dla tych ustaleń materiału dowodowego oraz przeprowadzenia jego właściwej oceny.
W tym zakresie obowiązki organu wyznaczają normy prawne zawarte w art. 122 0.p.(dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego), art. 187 § 1 O.p (zgromadzenie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego), czy też art. 191 O.p. (dokonanie oceny na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona). Ponadto, mając na uwadze, że na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. organ dokonuje wyboru alternatywnego rozstrzygnięcia polegającego na udzieleniu bądź odmowie udzielenia ulgi na zasadzie uznania administracyjnego, ma również obowiązek szczegółowego uzasadnienia podjętej decyzji, tak, aby uznanie to nie było uznane za dowolne. Zwłaszcza negatywne rozstrzygnięcie powinno być przekonywująco i jasno uzasadnione, zarówno, co do faktów i co do prawa, ale także, co do wyjaśniania motywów podjętej decyzji, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały wnikliwie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygniecie jest ich logiczną konsekwencją (por. wyrok NSA z 26 maja 2017 r., II GSK 3160/15; Lex).
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria zobiektywizowane. W szczególności niezbędne jest ustalenie sytuacji majątkowej podatnika, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla podatnika. Interes podatnika musi być na tyle istotny, aby jego pominięcie powodowało wyraźnie dostrzegalne, negatywne skutki.
Z kolei przesłankę interesu publicznego interpretuje się zazwyczaj, jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki - "Ordynacja podatkowa". Komentarz 2004, Oficyna Wydawnicza "Unimex", 2004, str. 282).
W kontrolowanej sprawie, w ocenie Sądu, nie sposób przyjąć, że w celu ustalenia, czy w sprawie zaistniał ważny interes podatnika, organy dokonały szczegółowej analizy sytuacji ekonomiczną strony. Jak wynika z uzasadnień organów obu instancji, przyjęto, że sama strata, czy pomniejszenie dochodów nie przesądza o zaistnieniu przesłanki uzasadniającej udzielenie ulgi w postaci umorzenia i nie zobowiązuje organu do udzielenia ulgi we wnioskowanej formie. Ponadto, że wygenerowanie przez Zakład straty ujawnionej w przedstawionym wyniku finansowym nie jest równoznaczne z taką sytuacją ekonomiczną podmiotu, która uzasadnia przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości.
Organy w żaden sposób nie odniosły się do podnoszonych przez Gminę zarówno w odwołaniu od decyzji jak i w skardze wniesionej do Sądu okoliczności , z których wynika, że dotychczas uiszczone środki tytułem opłat za usługi wodne Komunalny Zakład Budżetowy wydatkował każdorazowo na podstawie przewidzianych na ten cel pozycji budżetowych, które zostały opracowane i zatwierdzone wraz z całym budżetem na podstawie postępowania przewidzianego przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Zakład opłacił należności terminowo oraz zgodnie z otrzymanymi informacjami rocznymi. W zakresie budżetów za lata 2020 - 2021 Rada Miasta Gminy [...] zatwierdziła wykonanie budżetu za wskazane lata, tym samym poniesione zostały wydatki zgodnie z zasadami dyscypliny finansów publicznych. Podniesiono również, że obecnie Zakład nie znajduje podstaw aby uwzględnić wydatki dotyczące lat, dla których procedura budżetowa została zakończona. Wskazano również, że konieczność poniesienia przez Zakład opłat za usługi wodne w kwocie znacznie przekraczającej kwoty pierwotnie ustalone powodować będzie niemożność wykonania zadań przewidzianych przez Zakład w budżecie na 2023 rok, co z kolei negatywnie odbije się na sytuacji lokalnej społeczności gminnej, gdyż Zakład nie będzie w stanie zrealizować zadań zaplanowanych na obecny rok budżetowy.
Ponadto, jak zarzucono, Zakład regulował należności zgodnie z obliczoną przez organ opłatą stałą, wynikającą z informacji z 14 stycznia 2022 r. W tym miejscu należy zatem wskazać, co organy obu instancji pomijają w swoich decyzjach i co zdaniem Sądu, słusznie podnosi strona skarżąca, tj fakt popełnienia błędu przez Dyrektora Zarządu Zlewni, polegający na obliczaniu opłaty stałej za usługi wodne za 2022 r. w zaniżonej wysokości, na podstawie informacji rocznej z 14 stycznia 2022 r.
W myśl przepisów art. 271 ust. 1 Prawa wodnego, wysokość opłaty stałej za, między innymi, pobór wód podziemnych oraz wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi - ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty.
Zgodnie z art. 271 ust. 6-7 Prawa wodnego, podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. Jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne zaniechał wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 6, właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty stałej w drodze decyzji.
Rozwinięciem tych regulacji są przepisy art. 273 Prawa wodnego, z których wynika, że podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, o której mowa w art. 271 ust. 1 oraz w art. 272 ust. 17 albo 22, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty (ust. 1). Reklamację składa się odpowiednio do Wód Polskich albo właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia otrzymania odpowiednio
informacji (ust. 2). Wskazane organy rozpatrują reklamację w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania (ust. 4). W razie uznania reklamacji organy te przekazują podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłat za usługi wodne nową informację, zawierającą także sposób obliczenia opłaty za usługi wodne (ust. 5). W razie nieuznania reklamacji przywoływane organy określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji (ust.6).
Z ustaleń dokonanych w kontrolowanej sprawie nie budzi wątpliwości, że należności z tytułu opłaty stałej za pobór wód podziemnych i za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi, były regulowane przez stronę zgodnie z przedstawioną jej informacją roczną z 14 stycznia 2022 r., tj [...] zł za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi oraz w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych.
Dopiero w dniu 9 lutego 2023 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni [...], na podstawie art. 271 ust 1 Prawa wodnego ustaliło Gminie [...], w formie informacji rocznej za okres 1 stycznia 2022r. do 31 grudnia 2022 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych i [...] zł za wprowadzenie
ścieków do wód lub do ziemi
Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że to działanie organu polegające na ustalaniu Gminie przez trzy lata opłaty stałej na podstawie informacji rocznej z 14 stycznia 2022 r., doprowadziło do powstania zaległości wynikającej z różnicy w wysokości opłaty uiszczonej przez Gminę na podstawie ww. informacji z 14 stycznia 2022 r. i opłaty wynikającej z informacji rocznej z dnia 9 lutego 2023 r.
Tym samym zaś, w ocenie Sądu, należałoby uznać, że została naruszona zasada zaufania do organów państwa oraz zasada sprawiedliwości społecznej, co winno zostać uwzględnione w procesie ważenia przez organ okoliczności mających wpływ na ocenę zarówno ważnego interesu strony jak i interesu publicznego.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji w kontrolowanej sprawie doszło naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu skutkującym uchyleniem obu
zaskarżonych decyzji.
Rozpoznając sprawę ponownie w zakresie niezbędnym do ustalenia istnienia przesłanek zastosowania ulgi w postaci umorzenia części opłaty stałej za pobór wód podziemnych i za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi, organ uwzględni poczynione wyżej rozważania.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
110