III SA/PO 541/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o ustaleniu spółce obowiązku zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 w wysokości 603.705,73 zł. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o ARiMR, w tym nieprawidłowe doręczenie decyzji, brak możliwości wypowiedzenia się co do dowodów, niezasadne zastosowanie przepisów dotyczących sztucznych warunków oraz niezastosowanie art. 7 ust. 3 rozporządzenia UE nr 809/2014. Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielne i niezależne od postępowania o przyznanie płatności. Sąd podkreślił, że wypłata zaliczki nie była wynikiem błędu organu, lecz wynikała z obowiązujących przepisów, a beneficjent ponosi odpowiedzialność za rzetelność danych we wniosku. Kwestia stworzenia sztucznych warunków była już przedmiotem innego postępowania, a wyrok WSA w tej sprawie jest nieprawomocny. Sąd uznał również, że kwota nie uległa przedawnieniu, a zarzuty dotyczące doręczenia decyzji i braku możliwości wypowiedzenia się co do dowodów były chybione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie samodzielności postępowania o zwrot nienależnych płatności, odpowiedzialności beneficjenta za dane we wniosku, braku błędu organu przy wypłacie zaliczek i przedawnienia roszczeń.
Dotyczy specyficznej procedury ARiMR i płatności unijnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielne i niezależne od postępowania o przyznanie płatności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, prowadzonym w trybie art. 29 ust. 1 u.ARiMR, w którym następuje określenie nienależnie pobranych środków finansowych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organ nie jest uprawniony w postępowaniu o zwrot do kontrolowania zasadności uchylenia decyzji przyznającej pomoc, a jedynie jest zobligowany do ustalenia faktu, że pomoc taka jest kwotą pobraną nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
Czy wypłata zaliczki na poczet płatności unijnych, która okazała się nienależna, może być uznana za dokonana na skutek błędu organu, wyłączającego obowiązek zwrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie jest wyłączony, jeśli płatność została dokonana na skutek obowiązujących przepisów, a organ nie miał wiedzy o braku uprawnień beneficjenta do otrzymania tych środków na dzień wypłaty.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 7 ust. 3 rozporządzenia UE nr 809/2014 wyłącza obowiązek zwrotu tylko w sytuacjach, gdy błąd organu był czynnikiem sprawczym wypłaty nienależnej płatności i błąd ten nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta. W tej sprawie wypłata zaliczki wynikała z przepisów, a organ nie miał wiedzy o braku uprawnień strony do momentu wydania decyzji o odmowie przyznania płatności.
Czy dochodzona kwota nienależnie pobranych płatności uległa przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwota nie uległa przedawnieniu, ponieważ okres 4 lat od złożenia wniosku o przyznanie płatności (data dopuszczenia się nieprawidłowości) nie upłynął.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95, zgodnie z którym okres przedawnienia wynosi 4 lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, którą w tej sprawie uznano za dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności (16 czerwca 2021 r.).
Czy naruszono prawo strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów (art. 10 § 1 K.p.a.) lub czy doręczenie decyzji organu I instancji było nieprawidłowe (art. 40 § 2 K.p.a.)?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te okazały się chybione.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 10 § 1 K.p.a. nie miał zastosowania w postępowaniu na podstawie art. 10a ust. 1 u.ARiMR. Odnosząc się do doręczenia, sąd stwierdził, że pełnomocnictwo wpłynęło po doręczeniu decyzji stronie, a strona wniosła odwołanie, co nie naruszyło jej praw.
Przepisy (12)
Główne
u.ARiMR art. 29 § 1 i 2
Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 art. 7 § 3
Pomocnicze
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 40 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego art. 3 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 art. 60
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 art. 3 § 1
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawie zwrotu nienależnych płatności jest samodzielne i niezależne od postępowania o przyznanie płatności. • Wypłata zaliczki nie była wynikiem błędu organu, lecz wynikała z przepisów, a beneficjent ponosi odpowiedzialność za rzetelność danych. • Kwestia stworzenia sztucznych warunków była już przedmiotem innego postępowania i nie podlega ponownemu badaniu. • Kwota nienależnie pobranych płatności nie uległa przedawnieniu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące nieprawidłowego doręczenia decyzji organu I instancji. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. (prawo do wypowiedzenia się co do dowodów). • Zarzuty dotyczące niezastosowania art. 7 ust. 3 rozporządzenia UE nr 809/2014. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 60 rozporządzenia PEiR (UE) nr 1306/2013.
Godne uwagi sformułowania
Organ nie jest przy tym uprawniony w postępowaniu tym do kontrolowania zasadności uchylenia decyzji, przyznającej pomoc, a jedynie jest zobligowany do ustalenia faktu, wynikającego z jej uchylenia, a mianowicie tego, że pomoc taka – w tej sytuacji – jest kwotą pobraną nienależnie lub też w nadmiernej wysokości. • Postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest więc samodzielnym postępowaniem administracyjnym prowadzonym w trybie art. 29 ust. 1 u.ARiMR, w którym następuje określenie nienależnie pobranych środków finansowych pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. • Na dzień wypłaty tych środków organ i instancji nie miał świadomości, że strona jako beneficjent pomocy nie spełni warunków przyznania płatności i otrzyma decyzję o odmowie przyznania płatności. • Za rzetelność i wiarygodność danych podanych we wniosku o przyznanie płatności odpowiada wnioskodawca.
Skład orzekający
Zbigniew Kruszewski
przewodniczący
Szymon Widłak
członek
Piotr Ławrynowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie samodzielności postępowania o zwrot nienależnych płatności, odpowiedzialności beneficjenta za dane we wniosku, braku błędu organu przy wypłacie zaliczek i przedawnienia roszczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury ARiMR i płatności unijnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych i materialnych związanych z płatnościami unijnymi w rolnictwie, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tym obszarze.
“Ponad 600 tys. zł zwrotu nienależnych płatności unijnych – sąd wyjaśnia, kiedy rolnik musi oddać pieniądze.”
Dane finansowe
WPS: 603 705,73 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.