III SA/Po 533/24

III SA/Po 533/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Mirella Ławniczak
Szymon Widłak /przewodniczący/
Walentyna Długaszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 105 par. 1 i art. 145 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Dnia 22 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Walentyna Długaszewska (sprawozdawca) Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 29 sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podejrzenia choroby zawodowej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z 28 czerwca 2024 r. o umorzeniu postępowania w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u J. S. w postaci obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1836).
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej: "K.p.a.", art. 5 ust. 1 pkt 4a, art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 416), dalej: "ustawa", art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r., poz. 1465), dalej: "K.p.", § 4 ust. 1, § 5 ust. 1 i § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1836), dalej: "rozporządzenie".
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, co następuje.
J. S. pismem z 18 stycznia 2024 r. dokonał zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], dalej: PPIS", pismem z 12 lutego 2024 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u J. S. i wezwał je do złożenia wyjaśnień, tj.:
- przedłożenie przez J. S. informacji, czy podtrzymuje swoje stanowisko z 17 stycznia 2021 r. dotyczące przebiegu zatrudnienia i narażenia na ponadnormatywny hałas występujący w środowisku pracy; w przypadku dalszego zatrudnienia - o przedstawienie kopii świadectw pracy z kolejnych zakładów i opisu zajmowanych stanowisk,
- przedłożenie przez [...] S. A. informacji, czy podtrzymuje swoje stanowisko z 21 stycznia 2021 r. dotyczące przebiegu zatrudnienia i narażenia zawodowego J. S..
Pismem z 1 marca 2024 r. PPIS przesłał do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] skierowanie na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej i kartę oceny narażenia zawodowego z 1 marca 2024 r.
Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] w związku z otrzymaniem tych dokumentów pismem z 7 maja 2024 r. wyjaśnił, że 23 lutego 2021 r. wpłynęło skierowanie na badanie w związku z podejrzeniem choroby zawodowej J. S.. Zgłoszenia dokonał sam zainteresowany 15 grudnia 2020 r. - 15 miesięcy po zakończeniu aktywności zawodowej. Na tej podstawie wszczęto postępowanie diagnostyczno-orzecznicze w lekarskiej jednostce orzeczniczej I stopnia, które zakończono wydaniem orzeczenia lekarskiego ([...]) o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. J. S. skorzystał z możliwości badania w trybie odwoławczym, które przeprowadzono w Instytucie Medycyny Pracy w [...]. Postępowanie zakończono wydaniem orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wymienionej w poz. 21 załącznika do rozporządzenia ([...]). W marcu 2023 r. PPIS wydał decyzję o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u J. S., a w czerwcu 2023 r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny , dalej: "[...]PIS", utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która stała się prawomocna.
W dniu 25 stycznia 2024 r. do PPIS wpłynęło zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u J. S. dotyczące poz. 21 załącznika do rozporządzenia. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] wyjaśnił, że do zgłoszenia doszło po ponad 5-letnim okresie braku narażenia na hałas w środowisku pracy, gdyż J. S. zakończył aktywność zawodową 20 września 2019 r. Załącznik do rozporządzenia precyzuje okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej mimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. W przypadku J. S. okres ten upłynął 20 września 2021 r., zatem nie został spełniony wymóg prawny i dalsze postępowanie w przedmiotowej sprawie jest bezzasadne. Lekarska jednostka orzecznicza I stopnia wskazała na § 4 ust. 1 rozporządzenia, że w przypadku, gdy zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej jest w sposób oczywisty bezzasadne, właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie, wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] wyjaśnił, że za odmową wszczęcia postępowania przemawia to, że do zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej doszło po ustaniu zatrudnienia (ponad 5 lat). Od chwili zakończenia poprzedniego postępowania badany nie świadczył zarobkowo pracy, a tym bardziej w narażeniu na hałas. J. S. był już opiniowany dwuinstancyjnie (WOMP [...], IMP [...]) z tej samej jednostki chorobowej (poz. 21 wykazu chorób zawodowych). Lekarska jednostka orzecznicza I stopnia wskazała, że do skierowania na badania załączono wyniki nowych badań, ale nie wniosły nic ponad to, co poprzednio ustalono dwuinstancyjnie w ramach prowadzonego postępowania diagnostyczno-orzeczniczego.
Reasumując lekarska jednostka orzecznicza I stopnia stwierdziła, że sprawa została prawomocnie orzeczona w poprzednio prowadzonym postępowaniu. Wszczęcie ponownie postępowania administracyjnego w tej sprawie stanowiłoby wadę kwalifikowaną tego postępowania i naruszyłaby zasadę ne bis in idem - nie dwa razy w tej samej sprawie.
Po otrzymaniu informacji z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] PPIS 28 czerwca 2024 r. wydał decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, dokonanego 18 stycznia 2024 r. przez J. S..
J. S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając naruszenie:
1. art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. stanowiącego o nieważności zaskarżonej decyzji, bowiem dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
2. art. 63 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 147 K.p.a. przez błędne uznanie podania strony z 18 stycznia 2024 r. jako wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego; organ powinien był wziąć pod uwagę, że w sprawie toczyło już się postępowanie zakończone prawomocną decyzją; zgodnie z zasadą ograniczonego formalizmu, podanie winno być przez organ uznane jako wniosek o wznowienie postępowania w związku z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy, nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów;
3. art. 147 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. przez niewznowienie postępowania z urzędu; w momencie wpłynięcia podania dotyczącego ponownie tej samej sprawy, w której wydano decyzję prawomocną, a strona przedstawiła nowe dowody i okoliczności faktyczne w sprawie, organ powinien działać z urzędu i wszcząć postępowanie wznowieniowe;
4. art. 105 § 1 w zw. z art. 61a § 1 w zw. z art. 9 K.p.a. przez wydanie decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w sytuacji kiedy organ powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie; organ winien udzielić stronie wyczerpujących informacji, że w zaistniałej sytuacji stronie przysługuje nadzwyczajny tryb postępowania - wznowienie postępowania, a nie możliwość ponownego wnoszenia o wszczęcie postępowania;
5. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegającej na dowolnej ocenie materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;
6. art. 7 w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego i niewysłuchaniu odwołującego; uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przez wskazanie terminu 7 dni i miejsca zapoznania z aktami - siedziby organu oddalonego od miejsca zamieszkania o 740 km;
7. art. 8 i art. 107 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych twierdzeń, co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji.
Decyzją z 29 sierpnia 2024 r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji podnosząc, co następuje.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej są przepisy art. 235 K.p. i rozporządzenia.
Zgodnie z art. 2351 K.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 237 § 1 pkt 3-6 K.p. wydano rozporządzenie określające wykaz chorób zawodowych, okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy w postępowaniu przed organami PIS stosuje się przepisy K.p.a.
Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz.U. z 2022 r. poz. 437) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3 rozporządzenia.
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, w szczególności przeprowadza ocenę narażenia zawodowego oraz sporządza kartę oceny narażenia zawodowego, którą wraz ze skierowaniem na badania przekazuje do jednostki orzeczniczej I stopnia. W przypadku gdy zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej jest w sposób oczywisty bezzasadne, właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie, wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, o którym mowa w zdaniu pierwszym.
Zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej pismem z 18 stycznia 2024 r. dokonał J. S., załączając następujące dokumenty:
- zaświadczenie lekarskie z 3 kwietnia 2023 r. wystawione przez specjalistę otolaryngologa, stwierdzające rozpoznanie u J. S. "dużego stopnia niedosłuchu odbiorczego, obuusznego. Szumy uszne. Wymaga dalszego leczenia oraz doboru aparatów słuchowych",
- zaświadczenie lekarskie z 24 listopada 2023 r. wystawione przez tego samego specjalistę otolaryngologa, stwierdzające rozpoznanie u J. S.: "H90: upośledzenie słuchu przewodzeniowe i czuciowo-nerwowe. R 42: zawroty głowy. Duży stopień niedosłuch odbiorczy obuuszny. Pacjent będzie starał się o aparaty słuchowe".
Biorąc pod uwagę powyższe zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wraz z załącznikami:
- zgłoszenie dotyczy jednostki chorobowej (poz. 21 załącznika do rozporządzenia), wcześniej rozpatrywanej przez organ I i II instancji; postępowanie zakończono wydaniem prawomocnej decyzji z 27 czerwca 2023 r. znak: [...] przez organ II instancji;
- ze zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej wynika, że okres zatrudnienia J. S. w zakładzie [...] S. A. w [...] zakończył się 20 września 2019 r., co potwierdza odwołujący się w uzasadnieniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej (pkt 13) i w piśmie z 21 lutego 2024 r.;
- na zakończenie aktywności zawodowej przez J. S. 20 września 2019 r. i brak świadczenia pracy zarobkowej, w tym w narażenia na hałas po tej dacie, wskazują pkt 5 i 6 zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, tj. brak informacji na zgłoszeniu dotyczącej aktualnej sytuacji zawodowej, innej formy wykonywania pracy i aktualnego pracodawcy (wykreślono linią ciągłą);
- załączniki do zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej nie są wynikami nowych badań (jak twierdzi odwołujący się), ale tylko zaświadczeniami lekarskimi, które w ocenie lekarskiej jednostki orzeczniczej I stopnia nie wnoszą nic ponad to, co ustalono w ramach postępowania dwuinstancyjnego.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. organ wskazał, że w przypadku gdy wniesione zostanie odwołanie organ odwoławczy nie może orzekać na podstawie art. 156 K.p.a., kiedy strona wnosi odwołanie od decyzji obarczonej wadą nieważności. Wniosek tego rodzaju powinien zostać rozpatrzony w ramach postępowania odwoławczego i załatwiony w ramach uprawnień wynikających z art. 138 K.p.a., który nie przewiduje możliwości stwierdzenia nieważności decyzji. Tryb odwoławczy ma pierwszeństwo przed trybem nadzoru, obejmującym m. in. stwierdzenie nieważności decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z art. 138 K.p.a. i nie może zastosować art. 156 § 1 K.p.a. z uwagi na inny zakres i charakter jego działań jako organu odwoławczego oraz jako organu nadzoru.
Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego konieczności wznowienia postępowania wskazał, że spełnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., otwierającej ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, wymaga wystąpienia łącznie 3 warunków: 1) zgłoszone okoliczności faktyczne lub dowody są nowe, a zatem nie były znane organowi rozpoznającemu sprawę w postępowaniu zwykłym; 2) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mają istotne znaczenie dla sprawy; 3) istnienie okoliczności faktycznej lub istnienie dowodu w dniu wydania decyzji objętej żądaniem wznowienia postępowania. Spełnienie łącznie tych 3 warunków daje podstawy do stwierdzenia, że postępowanie zakończone ostateczną decyzją zostało dotknięte istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego co do ustalenia stanu faktycznego, uzasadniając ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy.
W rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego.
Załączone do zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej w ocenie J. S. wyniki nowych badań, które powinny stanowić podstawę do ponownego przebadania w niniejszej sprawie, są jedynie zaświadczeniami lekarskimi, a nie nowymi, istotnymi dowodami w sprawie. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] w piśmie z 7 maja 2024 r. wskazał, że załączone dwa zaświadczenia lekarskie nie wnoszą nic ponad to, co do tej pory ustalono dwuinstancyjnie.
Dodatkowo zaświadczenie wydane 24 listopada 2023 r. odnosi się do konieczności zakupu wyrobów zaopatrzenia medycznego, a cel wydania zaświadczenia wskazuje na: "zaświadczenie wydaje się dla potrzeb zakładu pracy", a z całej dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w szczególności ze zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej z 18 stycznia 2024 r., pisma J. S. z 21 lutego 2024 r. i pisma lekarskiej jednostki orzeczniczej I stopnia z 7 maja 2024 r. wynika, że ostatnim miejscem zatrudnienia J. S. był zakład [...] S. A. Okres zatrudnienia strony: od 5 stycznia 1982 r. do 20 września 2019 r. W związku z tym ostatnim dniem aktywności zawodowej strony był 20 września 2019 r.
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia w przypadku gdy zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej jest w sposób oczywisty bezzasadne, właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie, wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe, PPIS winien po otrzymaniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, które w sposób oczywisty należało uznać za bezzasadne, wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Dlatego też później PPIS umorzył wadliwie wszczęte postępowanie z powodu bezprzedmiotowości tegoż postępowania.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących dowolnej oceny dowodów, niewyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i niewysłuchania strony, wskazano, że strona miała zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania oraz zagwarantowaną przed wydaniem decyzji możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Czynny udział strony przejawia się w szczególności w postępowaniu wyjaśniającym, które było prowadzone przez organ pierwszej instancji.
W skardze na decyzję organu odwoławczego J. S. postawił identyczne zarzuty jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W związku z uprzednim ich przytoczeniem, nie ma potrzeby ich powtarzania.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę od decyzji organ odwoławczy podtrzymał swe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja WPIS utrzymująca w mocy decyzję PPIS o umorzeniu postępowania w sprawie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. stanowiącym, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości lub w części.
Z ustalonego przez organy i niekwestionowanego przez skarżącego stanu faktycznego wynika, że skarżący uprzednio dokonał już zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej z poz. 21 załącznika do rozporządzenia (Obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz). Nastąpiło to 15 grudnia 2020 r. PPIS wszczął w sprawie postępowanie, wydano dwa orzeczenia w jednostce lekarskiej I stopnia i II stopnia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z poz. 21 załącznika do rozporządzenia, a następnie w marcu 2023 r. i czerwcu 2023 r. decyzje odpowiednio przez PPIS i WPIS o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej z poz. 21 załącznika do rozporządzenia (art. 5 ust. 1 pkt 4a ustawy).
Umorzyć można jedynie postępowanie uprzednio wszczęte. W kontrolowanej sprawie, w związku ze zgłoszeniem J. S. z 18 stycznia 2024 r. podejrzenia choroby zawodowej z poz. 21 załącznika do rozporządzenia, PPIS zawiadomieniem z 12 lutego 2024 r. wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, jednocześnie wzywając J. S. do przedłożenia informacji, czy podtrzymuje swoje stanowisko z 17 stycznia 2021 r. dotyczące przebiegu zatrudnienia i narażenia na ponadnormatywny hałas występujący w środowisku pracy i wzywając do przedłożenia [...] S. A. informacji, czy podtrzymuje swoje stanowisko z 21 stycznia 2021 r. dotyczące przebiegu zatrudnienia i narażenia zawodowego J. S..
W ocenie skarżącego zgłoszenie to nie powinno skutkować wszczęciem postępowania w sprawie podejrzenia choroby zawodowej, lecz powinno być przez organ uznane za wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a, tj. wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji WPIS z 27 czerwca 2023 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, nieznanych organowi, który wydał tą decyzję.
Nie sposób zgodzić się z tym zarzutem. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o PIS w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej stosuje się przepisy K.p.a. Chociaż więc tryb postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego, organy mają obowiązek stosować w nim przepisy K.p.a., a przepisy procesowe rozporządzenia są przepisami szczególnymi wobec przepisów K.p.a. uzupełniając ogólne regulacje K.p.a. przez ich uszczegółowienie i dostosowanie do specyfiki rozpatrywanych spraw.
Żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy ocenić nie na podstawie tytułu wniesionego przez nią pisma lecz na podstawie treści tego pisma. W kontrolowanej sprawie nie tylko tytuł pisma z 18 stycznia 2024 r. ("Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej" - data wpływu do organu 25 stycznia 2024 r.), ale i jego treść w żadnej mierze nie wskazuje na to, że stanowi ono wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją WPIS z 27 czerwca 202 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Zasadnie zatem organy uznały, że podanie z 18 stycznia 2024 r. jest zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej, a nie wnioskiem o wznowienie postępowania. Zbyt daleko idące byłoby oczekiwanie od organu, na podstawie art. 9 K.p.a., aby otrzymując podanie z 18 stycznia 2024 r. z załączonymi zaświadczeniami lekarskimi, zorientował się, że skarżący może mieć inna intencję niż tą, która wyraził jasno w treści pisma. Nie było zasadne w tym kontekście przeprowadzanie dowodu z przesłuchania strony (art. 86 K.p.a.).
Kolejna kwestia jest związana z oceną czy PPIS, otrzymując 25 stycznia 2024 r. zgłoszenie strony z 18 stycznia 2024 r., powinien był wszcząć postępowanie czy odmówić jego wszczęcia.
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 K.p.a.). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.). O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie (art. 61 § 3 K.p.a.). Jednocześnie rozporządzenie stanowi, że właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, w szczególności przeprowadza ocenę narażenia zawodowego oraz sporządza kartę oceny narażenia zawodowego, którą wraz ze skierowaniem na badania przekazuje do jednostki orzeczniczej I stopnia. W przypadku gdy zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej jest w sposób oczywisty bezzasadne, właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie, wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, o którym mowa w zdaniu pierwszym (§ 4 ust. 1 rozporządzenia). Z kolei zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Analizując powyższe regulacje należy dojść do wniosku, że § 4 ust. 1 rozporządzenia jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 61a § 1 K.p.a., gdyż rozporządzenie wydano na podstawie delegacji ustawowej m. in. z art. 237 § 1 pkt 5 K.p. stanowiącej o tym, że Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. PPIS mógł zatem odmówić wszczęcia postępowania jeżeli miał podstawy do uznania, że zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej jest w sposób oczywisty bezzasadne. W ocenie Sądu zgłoszenie to było oczywiście bezzasadne, gdyż już z jego treści wprost wynikało, że skarżący powołał się na te sam okres zatrudnienia w [...] S. A. (5 stycznia 1082 r. do 20 września 2019 r.) i na tą samą chorobę zawodową z poz. 21 załącznika do rozporządzenia. Nie można zatem wszcząć postępowania w przedmiocie już rozstrzygniętym decyzją ostateczną (rzecz osądzona). Nie było zatem potrzebne wzywanie stron do nadesłania dodatkowych informacji, przy czym obie strony podtrzymały swoje wcześniejsze stanowiska zajęte w poprzednio toczącym się postępowaniu.
Wszczęte przez PPIS należało zatem umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona (art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a.). PPIS przed wydanie, decyzji umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów (art. 10 § 1 K.p.a.). Nie uczynił tego WPIS (jego pismo z 8 sierpnia 2024 r.) nie spełnia wymogów art. 10 § 1 K.p.a., ale nie miało to wpływu na wynik postępowania, gdyż skarżący nie wykazał, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności procesowych.
Ponadto, rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235˛ K.p.). Okres ten, w stosunku do choroby zawodowej z poz. 21 załącznika do rozporządzenia, wynosi 2 lata.
Decyzja PPIS o umorzeniu postępowania nie rozstrzygnęła sprawy co do istoty, a zatem WPIS rozpatrując odwołanie nie miał podstaw do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.
Wobec tego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935).