Orzeczenie · 2025-12-03

III SA/Po 518/25

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu

Miejsce

Poznań

Data

2025-12-03

NSAAdministracyjneWysokawsa

szczepienia ochronneegzekucja administracyjnaobowiązek prawnywymagalnośćzarzuty w egzekucjiustawa o zapobieganiu zakażeniomrozporządzenieKonstytucja RPochrona zdrowiaprawo procesowe

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę M. K. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które utrzymało w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku poddania małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Strona skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. przedawnienia i braku wymagalności obowiązku, naruszenia przepisów KPA, Konstytucji RP oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał, że obowiązek szczepień wynika z mocy prawa (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi), a rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. zostało wydane zgodnie z delegacją ustawową. Sąd podkreślił, że obowiązek jest bezpośrednio wykonalny i nie uległ przedawnieniu, a brak przedstawienia przez stronę dokumentów o przeciwwskazaniach lekarskich uniemożliwia uwzględnienie zarzutów. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów Konstytucji RP ani EKPC, uznając, że obowiązek szczepień realizuje interes społeczny i jest proporcjonalny do ochrony zdrowia publicznego. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie legalności egzekucji obowiązkowych szczepień ochronnych, interpretacja przepisów ustawy i rozporządzenia, zgodność obowiązku szczepień z Konstytucją RP i EKPC, a także kwestie proceduralne związane z zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego, w tym rozporządzenia z 2023 r. oraz linii orzeczniczej NSA w zakresie wpływu wyroków TK na postępowania egzekucyjne.

Zagadnienia prawne (4)

Czy obowiązek poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest wymagalny w sytuacji, gdy strona kwestionuje legalność rozporządzenia wykonawczego i jego zgodność z ustawą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek jest wymagalny, ponieważ wynika z mocy prawa, a rozporządzenie zostało wydane zgodnie z delegacją ustawową i uwzględnia aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia WHO.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy, a rozporządzenie Ministra Zdrowia, wydane na podstawie delegacji ustawowej, precyzuje jego wykonanie. Brak przedstawienia przez stronę przeciwwskazań lekarskich oraz fakt, że dziecko mieści się w przedziale wiekowym określonym w rozporządzeniu, potwierdzają wymagalność obowiązku.

Czy prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wszczętego przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego poprzedniej regulacji, jest legalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ocena legalności postanowień rozpatrujących zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie mogła mieć wpływu na fakt wejścia w życie wyroku TK, jeśli postępowanie zostało wszczęte przed tym dniem.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą NSA, zgodnie z którą postępowania egzekucyjne wszczęte przed dniem wejścia w życie wyroku TK dotyczące obowiązku szczepień, są oceniane według stanu prawnego obowiązującego w dacie ich wszczęcia, a późniejsze orzeczenie TK nie wpływa na legalność wcześniejszych postanowień.

Czy obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym narusza prawa konstytucyjne do ochrony życia prywatnego i zdrowia oraz wolności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek ten nie narusza praw konstytucyjnych, gdyż jest proporcjonalny do celu ochrony zdrowia publicznego i realizuje obowiązek państwa wynikający z Konstytucji RP.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że obowiązek szczepień jest zgodny z Konstytucją RP (art. 68 ust. 4) i EKPC (art. 8 ust. 1), ponieważ równoważy interes indywidualny z interesem społecznym, a ograniczenia praw są konieczne w demokratycznym państwie dla ochrony zdrowia. Istnienie lekarskiego badania kwalifikacyjnego zapewnia uwzględnienie indywidualnych przeciwwskazań.

Czy rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, rozporządzenie zostało wydane zgodnie z delegacją ustawową i po przeprowadzeniu konsultacji.

Uzasadnienie

Sąd analizował dokumentację procesu legislacyjnego i uznał, że Minister Zdrowia uwzględnił treść wyroku TK, dane epidemiologiczne, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia WHO, a także przeprowadził konsultacje z odpowiednimi podmiotami, co potwierdza legalność wydania rozporządzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Sąd oddalił skargę jako niezasadną, uznając, że organy inspekcji sanitarnej prawidłowo rozpoznały zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym.

Przepisy (19)

Główne

ustawa art. 5 § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym.

rozporządzenie art. 3 § ust. 1 pkt 2,4,5

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

Określa dawki, wiek dziecka i termin wykonania szczepienia.

Pomocnicze

ustawa art. 5 § 2

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad małoletnim.

ustawa art. 17 § ust. 2

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań.

ustawa art. 17 § ust. 10

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Delegacja ustawowa dla Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.

k.p.a. art. 124 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia postanowienia.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia postanowienia.

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

Ogólne zasady postępowania dowodowego.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepisy dotyczące postępowania egzekucyjnego w administracji.

u.p.e.a. art. 33 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Prawo wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.

u.p.e.a. art. 33 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawy zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.

u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postanowienie o oddaleniu zarzutów.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Konstytucja RP art. 68 § ust. 4