III SA/Po 513/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-12-10
NSAinneŚredniawsa
choroba zawodowaukład ruchuzapalenie kaletki maziowejKodeks pracyKodeks postępowania administracyjnegoPaństwowa Inspekcja Sanitarnaorzeczenie lekarskienarażenie zawodoweWSA Poznań

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki na decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej pracownika, uznając, że orzeczenie lekarskie było prawidłowe, a związek schorzenia z pracą został wykazany.

Spółka zaskarżyła decyzję o stwierdzeniu u pracownika choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia kaletki maziowej. Zarzucono naruszenie przepisów K.p.a. i brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w tym pominięcie pozazawodowych czynników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo uzupełnił materiał dowodowy, a orzeczenie lekarskie było wystarczające do wydania decyzji.

Spółka [...] Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję o stwierdzeniu u pracownika A. R. choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia kaletki maziowej. Skarżąca podnosiła liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a., w tym błędnego ustalenia stanu faktycznego, braku wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności, pominięcia pozazawodowych czynników oraz wadliwości orzeczenia lekarskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo uzupełnił materiał dowodowy, w szczególności poprzez uzyskanie doprecyzowania od jednostki orzeczniczej I stopnia, co wyeliminowało wątpliwości co do związku schorzenia z pracą. Sąd podkreślił, że organy administracji są związane orzeczeniem lekarskim w zakresie wiedzy medycznej, a kontrola orzeczenia lekarskiego przez organ administracji jest ograniczona do kwestii formalnych. W ocenie Sądu, orzeczenie lekarskie było prawidłowe pod względem formalnym i zawierało wystarczające uzasadnienie, a organ wyższego stopnia prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy, w tym kartę oceny narażenia zawodowego i dokumentację medyczną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, po doprecyzowaniu przez jednostkę orzeczniczą I stopnia, że takie stwierdzenie jest równoznaczne z definicją choroby zawodowej, a przeprowadzone badania potwierdzają związek schorzenia z pracą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo uzupełnił materiał dowodowy, uzyskując doprecyzowanie od jednostki orzeczniczej I stopnia, co wyeliminowało wątpliwości co do związku schorzenia z pracą. Orzeczenie lekarskie, po uzupełnieniu, było wystarczające do wydania decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

k.p. art. 235(1)

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Definicja choroby zawodowej jako choroby z wykazu, której powstanie można przypisać działaniu czynników szkodliwych lub sposobowi wykonywania pracy z wysokim prawdopodobieństwem.

k.p. art. 235(2)

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Możliwość rozpoznania choroby zawodowej w okresie zatrudnienia lub po jego zakończeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów w ustalonym okresie.

ustawa o PIS art. 5 § ust. 1 pkt 4a

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w tym stwierdzanie chorób zawodowych.

Rozporządzenie § § 5 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Wymagania kwalifikacyjne dla lekarza orzekającego w sprawie chorób zawodowych.

Rozporządzenie § § 5 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Wykaz chorób zawodowych stanowi załącznik do rozporządzenia.

Rozporządzenie § § 6 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Podstawa wydania orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej rozpoznania.

Rozporządzenie § § 8 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Podstawa wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia.

Pomocnicze

K.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o PIS art. 12 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

ustawa o PIS art. 37 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Rozporządzenie § § 8 ust. 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Możliwość uzupełnienia materiału dowodowego przez organ inspekcji sanitarnej.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

u.p.p. art. 26 § ust. 1 oraz ust. 3 pkt 2 i 3

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzecznika Praw Pacjenta

Prawa pacjenta dotyczące dostępu do dokumentacji medycznej.

RODO art. 9 § ust. 2 lit. f) i h)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)

Przetwarzanie danych osobowych, w tym danych dotyczących zdrowia.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i brak wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności. Pominięcie pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby. Wadliwość orzeczenia lekarskiego ze względu na lakoniczne uzasadnienie i brak wskazania konkretnych badań. Niewłaściwe zastosowanie art. 235(1) Kodeksu pracy z uwagi na brak ustalenia wysokiego prawdopodobieństwa związku choroby z pracą. Niewłaściwe zastosowanie przepisów o ochronie danych osobowych i prawach pacjenta w kontekście dostępu do dokumentacji medycznej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd jest związany opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Organ administracyjny nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej (medycznej) orzeczeń lekarskich. Postępowanie w sprawie choroby zawodowej ma na celu jedynie stwierdzenie, czy choroba pracownika jest wymieniona w wykazie i ma zawodową etiologię.

Skład orzekający

Marek Sachajko

przewodniczący

Izabela Paluszyńska

sprawozdawca

Piotr Ławrynowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, rola orzeczenia lekarskiego w postępowaniu administracyjnym, zakres kontroli sądowej nad decyzjami w sprawach chorób zawodowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawie chorób zawodowych i roli orzecznictwa lekarskiego; nie stanowi przełomu w wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z chorobami zawodowymi i rolą opinii lekarskich w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla prawników procesowych i specjalistów prawa pracy.

Choroba zawodowa pracownika: Kiedy opinia lekarza jest wiążąca dla sądu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 513/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-12-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /sprawozdawca/
Marek Sachajko /przewodniczący/
Piotr Ławrynowicz
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 277
art. 235(1), art. 235(2)
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1836
par. 5 ust. 1, par. 6 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Sentencja
Dnia 10 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 10 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę
Uzasadnienie
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) i art. 5 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416, dalej jako ustawa o PIS), decyzją z 11 marca 2025 r. nr [...] stwierdził u A. R. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie kaletki maziowej, wymienioną w poz. 19 pkt 2 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836, dalej także jako Rozporządzenie).
W odwołaniu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej także jako Skarżący), w którym jest zatrudniony A. R. (dalej także jako Pracownik), wniósł o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Nadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonych do niniejszego odwołania dokumentów na okoliczności wskazane w uzasadnieniu odwołania:
. orzeczenia lekarskiego z dnia 6 lutego 2025 r. o rozpoznaniu innej jeszcze choroby zawodowej u A. R.: przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej, wydanego przez [...] Centrum Medycyny Pracy;
. orzeczenia lekarskiego, także wydanego 06 lutego 2025 r. przez [...] Centrum Medycyny Pracy, o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u A. R.: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki.
Pełnomocnik zarzucił naruszenie:
1) art. 7, art. 8 § 1, art. 10, art. 11, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wydanie decyzji w błędnie ustalonym stanie faktycznym, bez dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich ujawnionych w toku postępowania administracyjnego okoliczności i istotnych wątpliwości w zakresie ustalonej u pracownika zawodowej etiologii schorzenia, w szczególności poprzez zaniechanie zbadania:
a) całego zebranego materiału dowodowego i dokonania szczegółowych ustaleń w zakresie etiologii wcześniejszych schorzeń Pracownika, w tym co do okoliczności związanej z przebytą operacją oraz zbadania ewentualnych wcześniejszych urazów i ich wpływu na stwierdzone w niniejszej sprawie schorzenie,
b) całego zebranego materiału dowodowego i dokonania szczegółowych ustaleń w zakresie związku i wpływu stwierdzonych u Pracownika zmian chondropatycznych III stopnia niemających związku z wykonywaną pracą na powstanie stwierdzonej choroby,
c) innych występujących w sprawie pozazawodowych czynników, które mogły wywołać stwierdzoną chorobę, w tym brak przeanalizowania pełnej dokumentacji medycznej oraz przeprowadzenia wywiadu z Pracownikiem w tym zakresie,
d) charakteru schorzenia i jednostronne uznanie, że ma ono charakter przewlekły, pomimo że schorzenie to mogło mieć charakter ostry,
2) art. 7, art. 8 § 1, art. 10, art. 11, art. 12 § 1, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z § 8 ust. 1 i 2 oraz § 6 Rozporządzenia w stopniu mającym zdaniem skarżącego istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez zaniechanie uzyskania opinii uzupełniającej jednostki orzeczniczej I stopnia, wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz zwrócenie się do Pracownika o rozważenie poddania się ponownemu badaniu, wydanie zaskarżonej decyzji i oparcie jej na zdaniem skarżącego wadliwym, niepełnym i zawierającym wyłącznie lakoniczne konkluzje orzeczeniu lekarskim wydanym przez lekarską jednostkę orzeczniczą I stopnia,
3) art. 7, art. 8 § 1, art. 10, art. 11, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mającym zdaniem skarżącego istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i w tym zakresie zaniechanie zgromadzenia i dołączenia do akt sprawy pełnej dokumentacji medycznej Pracownika, w której mogą znajdować się informacje o pozazawodowych przyczynach powstania stwierdzonej choroby, a w konsekwencji pozbawienie skarżącej prawa pełnego, czynnego udziału w postępowaniu tj. uniemożliwienie skutecznego kwestionowania i weryfikowania orzeczenia lekarskiego wydanego w niniejszej sprawie,
4) niewłaściwe zastosowanie art. 235(1) Kodeksu pracy w związku z § 8 ust. 1 i 2 oraz § 6 Rozporządzenia, w szczególności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu choroby zawodowej pomimo braku ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana sposobem wykonywania pracy, przy zupełnym pominięciu pozazawodowych czynników, które mogły wywołać chorobę u Pracownika oraz stwierdzenie tej choroby zawodowej wyłącznie na podstawie wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego, które zdaniem skarżącego nie zostało należycie uzasadnione, jest wadliwe, niepełne, wewnętrznie sprzeczne i zawiera wyłącznie lakoniczne konkluzje bez powołania jakichkolwiek wyników badań przeprowadzonych w niniejszym postępowaniu.
Decyzją z 10 lipca 2025 r. nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., art. 5 ust. 1 pkt 4a, art. 12 ust. 2 pkt 1 oraz art. 37 ust. 1 ustawy o PIS, art. 235(1) i art. 237 § 1 pkt 3-6 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 277, dalej jako Kodeks pracy), w związku z § 5 ust. 1 i § 8 ust. 1 Rozporządzenia – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając wskazał na zgłoszenia podejrzenia choroby u A. R., które wpłynęło 18 czerwca 2024 r. W dniu 05 sierpnia 2024 r. sporządził kartę oceny narażenia zawodowego, którą pismem z 08 sierpnia 2024 r. wraz ze skierowaniem na badania przesłał do [...] Centrum Medycyny Pracy w [...], przekazując nadto dokumentację medyczną (24 karty).
W dniu 05 września 2024 r. pełnomocnik skarżącego zapoznał się z aktami sprawy i pismem z 27 września 2024 r. przesłał wnioski dowodowe wraz z uzasadnieniem.
Organ pismem z 14 października 2024 r. zwrócił się do Skarżącego z wnioskiem o wyjaśnienie kwestii podniesionych w jego wnioskach dowodowych, po czym, pismem z 15 listopada 2024 r. przekazał do [...] Centrum Medycyny Pracy w [...] uwagi wniesione przez Pracownika do karty oceny narażenia zawodowego, wnioski dowodowe Skarżącego oraz odpowiedź Skarżącego.
[...] Centrum Medycyny Pracy w [...] w dniu 03 lutego 2025 r. wydało orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej u A. R.. Pracownik nie złożył wniosku o przeprowadzenie ponownych badań przez lekarską jednostkę orzeczniczą II stopnia.
Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia lekarskiego, jednostka orzecznicza I stopnia przeanalizowała dokumentację lekarzy leczących, ortopedy, neurologa, opinię konsultanta ortopedy [...] Centrum Medycyny Pracy oraz ocenę narażenia zawodowego dokonaną przez PPIS w [...]. Zapoznano się również z uwagami pracodawcy dotyczącymi narażenia zawodowego. Lekarze specjaliści medycyny pracy wskazali, że choroba stawów kolanowych rozpoczęła się w 2023 roku. Po diagnostyce i leczeniu rozpoznano przewlekłe zapalenie kaletki przedrzepkowej prawego i lewego stawu kolanowego.
Jednostka orzecznicza I stopnia wskazała, że z opisu stanowiska pracy wynika, że Pracownik pracował od 2004 roku jako monter na linii montażu samochodów. W pozycji kucznej lub klęczącej pracował w latach od 2019-2023. Wykonywana praca była związana ze znacznym przeciążeniem narządu ruchu, szczególnie stawów kolanowych, mimo że rotacja między stanowiskami pracy wymuszała zmianę pozycji ciała. Na podstawie analizy całości dokumentacji stwierdzono, że można uznać, że wykonywana praca ma związek z wystąpieniem choroby - przewlekłe zapalenie kaletki przedrzepkowej prawego i lewego stawu kolanowego i rozpoznano chorobę zawodową.
Pismem z 23 kwietnia 2025 r. organ wyższego stopnia zwrócił się do [...] Centrum Medycyny Pracy w [...] o odniesienie się do kwestii podniesionych w odwołaniu tj.:
1) czy wskazanie w orzeczeniu lekarskim, że "można uznać, że wykonywana praca ma związek z wystąpieniem choroby (...) i rozpoznano chorobą zawodową", jest równoznaczne z definicją choroby zawodowej wskazanej w art. 235(1) Kodeksu pracy;
2) czy przed wydaniem orzeczenia lekarskiego oprócz opinii konsultanta ortopedy jednostka orzecznicza I stopnia przeprowadziła inne badania i konsultacje;
3. Czy przed wydaniem orzeczenia lekarskiego oprócz badania Pracownika przeprowadzonego 25 października 2024 r. wykonano również badania uzupełniające na wniosek zainteresowanego w innych terminach;
4. czy opisane w protokołach pooperacyjnych zmiany chondropatyczne oraz przebyte operacje mogą mieć wpływ na rozpoznanie choroby zawodowej (poz. 19 pkt 2).
Ponadto organ zwrócił się z zapytaniem o możliwość udostępnienia dokumentacji medycznej i przedstawienie stanowiska dotyczącego możliwości dostępu do dokumentacji medycznej zgromadzonej w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u Pracownika - organom państwowej inspekcji sanitarnej oraz stronom postępowania. Nadto organ wyższego stopnia przesłał w załączeniu kopię karty informacyjnej z leczenia szpitalnego Pracownika (dokument utworzony 26 września 2024 r.) z prośbą o wskazanie, czy powyższa karta była weryfikowana przez lekarską jednostkę orzeczniczą I stopnia przed wydaniem ww. orzeczenia lekarskiego.
W odpowiedzi, pismem z 29 kwietnia 2025 r. [...] Centrum Medycyny Pracy w [...] wyjaśniło, że stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej – jest równoznaczne z definicją choroby zawodowej. Przed wydaniem orzeczenia były badania specjalisty medycyny pracy i ortopedy. Badania w [...] odbyły się w dniach 25 października i 04 grudnia 2024 r. oraz 31 stycznia 2025 r. Zmiany chondropatyczne jest mało prawdopodobnym następstwem wykonywanej pracy. Nadto poinformowało, że nie ma możliwości udostępnienia dokumentacji medycznej stronom postępowania.
Organ wyższego stopnia uznał za bezpodstawny zarzut dotyczący zbadania pozazawodowych czynników, które mogłyby wywołać chorobę zawodową. W orzecznictwie podkreśla się, że przesłanka wysokiego prawdopodobieństwa związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem, a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 05 lutego 2025 r. II GSK 1562/21).
Z przepisów § 4 ust. 1, § 6 ust. 1 oraz § 8 ust. 1 Rozporządzenia wynika, że do właściwego państwowego inspektora sanitarnego należy przeprowadzenie oceny narażenia zawodowego. To lekarz specjalista medycyny pracy wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (...), na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Z kolei decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Z karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej przez organ I instancji oraz z zaświadczenia o zatrudnieniu wynika, że Pracownik był zatrudniony w spółce od 23 stycznia 2004 r. do dnia wystawienia zaświadczenia, na stanowisku montera w pełnym wymiarze godzin. W związku z tym jednostka orzecznicza I stopnia prawidłowo wskazała w orzeczeniu lekarskim okres narażenia zawodowego od 2004 roku, ponieważ od tego roku i przez cały okres zatrudnienia Pracownik pracował w ww. spółce, wyłącznie na stanowisku montera na linii montażu samochodów.
Następnie lekarze specjaliści medycyny pracy wyjaśnili, że Pracownik pracował w pozycji kucznej lub klęczącej w latach od 2019-2023, co znajduje odzwierciedlenie we wnioskach dowodowych pełnomocnika skarżącego z 27 września 2024 r. Ponadto jednostka orzecznicza I stopnia w orzeczeniu lekarskim wyjaśniła, że choroba stawów kolanowych rozpoczęła się w 2023 roku, po diagnostyce i leczeniu rozpoznano przewlekłe zapalenie kaletki przedrzepkowej prawego i lewego stawu kolanowego. Wykonywana praca związana była ze znacznym przeciążeniem narządu ruchu, szczególnie stawów kolanowych mimo, że rotacja między stanowiskami pracy wymuszała zmianę pozycji ciała.
Organ wyższego stopnia podkreślił, że lekarska jednostka orzecznicza I stopnia przed wydaniem orzeczenia lekarskiego dysponowała pełnym materiałem dowodowym dotyczącym sprawy, w tym stanowiskiem Pracownika z 01 września 2024 r. oraz wnioskami dowodowymi skarżącego z 27 września 2024 r. dotyczącymi karty oceny narażenia zawodowego. Nadto organ wyższego stopnia ustalił, że lekarska jednostka orzecznicza I stopnia dysponowała najnowszą dokumentacją medyczną Pracownika, dołączoną przez niego pismem z 30 września 2024 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] sp. z o.o. w [...], zastępowany przez tego samego pełnomocnika, wniósł o uchylenie w całości obu decyzji wydanych w sprawie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania, rozpoznanie sprawy na rozprawie. Pełnomocnik zarzucił naruszenie:
1) art. 7, art. 8 § 1, art. 10, art. 11, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 oraz art. 107 § 3 K.p.a., że organ II instancji dokonał nieprawidłowej oceny materiału dowodowego wykraczającej poza zasady swobodnej oceny dowodów skutkującej tym, że zaskarżona decyzja została wydana w błędnie ustalonym stanie faktycznym, bez dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich ujawnionych w toku postępowania okoliczności sprawy oraz oparcie decyzji o orzeczenie lekarskie sprzeczne z przepisami prawa i nie spełniające wymagań prawnych ustalonych dla opinii biegłego/orzeczenia lekarskiego, w sposób opisany w uzasadnieniu skargi, a w szczególności poprzez:
a) nieprawidłową ocenę dowodów i uznanie, że w sprawie wydane zostało orzeczenie lekarskie stwierdzające bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, podczas gdy orzeczenie lekarskie stwierdzało jedynie, że wykonywana praca mogła mieć związek z wystąpieniem choroby, a ponadto jako chorobę zawodową uznano przewlekłe zapalenie kaletki przedrzepkowej prawego i lewego stawu kolanowego, które nie zostało wymienione w wykazie chorób zawodowych,
b) nieuzyskanie od jednostki orzeczniczej I stopnia szczegółowych informacji o konkretnych wykonanych przez nią badaniach (w szczególności brakuje wskazania chociażby jednej zastosowanej metody badania np. z zakresu laboratoryjnych, diagnostyki obrazowej etc.), których wyniki umożliwiałyby prześledzenie procesu myślowego i logicznego lekarza orzecznika, a zamiast tego poprzestanie wyłącznie na zaakceptowaniu lakonicznego stwierdzenia tej jednostki lekarskiej, iż jakieś bliżej nieokreślone badania były wykonane przez ortopedę i specjalistę medycyny pracy,
c) nieprawidłową ocenę dowodów i uznanie, że zmiany chondropatyczne II i III stopnia stwierdzone u Pracownika o charakterze pozazawodowym oraz przebyte przez niego operacje nie mają wpływu na stwierdzoną chorobę zawodową, podczas gdy z materiału dowodowego wynika wprost, że mogły mieć one istotny wpływ na wystąpienie stwierdzonej choroby,
d) całkowite zaniechanie poczynienia jakichkolwiek ustaleń w zakresie wyjaśnienia charakteru schorzenia i uznanie, że ma ono charakter przewlekły, pomimo że schorzenie to mogło mieć charakter ostry.
2) art. 7, art. 8 § 1, art. 10, art. 11, art. 12 § 1, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z § 8 ust. 1 i 2 oraz § 6 Rozporządzenia w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w sposób opisany w uzasadnieniu skargi, a w szczególności poprzez wyłącznie iluzoryczne wypełnienie przez organ II instancji obowiązku w zakresie uzyskania opinii uzupełniającej jednostki orzeczniczej I stopnia oraz całkowite zaniechanie wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację pomimo złożenia stosownego wniosku dowodowego przez Skarżącą, ograniczenie się do uzyskania wyłącznie niepełnych i cząstkowych odpowiedzi na pytania zadane jednostce orzeczniczej I stopnia, a następnie pomimo wciąż występujących w sprawie istotnych wątpliwości wydanie zaskarżonej decyzji bez ich wyjaśnienia i oparcie tej decyzji na wadliwym, niepełnym i zawierającym wyłącznie lakoniczne konkluzje orzeczeniu lekarskim wydanym przez jednostkę orzeczniczą I stopnia niespełniającym wymogów prawnych przewidzianych dla opinii biegłego,
3) art. 7, art. 8 § 1, art. 10, art. 11, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w sposób opisany w uzasadnieniu skargi, a w szczególności brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz wyłącznie iluzoryczne wypełnienie przez organ obowiązku zapewnienia Skarżącej czynnego udziału w postępowaniu z uwagi na uniemożliwienie jej zapoznania się z całą dokumentacją medyczną, na podstawie której to dokumentacji wydano orzeczenie lekarskie, w konsekwencji pozbawienie Skarżącej prawa pełnego, czynnego udziału w postępowaniu w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej u jej Pracownika oraz wydanie decyzji na podstawie niepoddającego się kontroli orzeczenia lekarskiego,
4) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy przez organ II instancji wadliwej decyzji, pomimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
5) art. 26 ust. 1 oraz ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzecznika Praw Pacjenta (Dz. U. z 2024 r. poz. 581) oraz art. 9 ust. 1, ust. 2 lit. f) i h) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz. Urz. EU. L Nr 119, str. 1) (dalej RODO), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że nie ma podstaw prawnych, aby organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej występowały do jednostek orzeczniczych I i II stopnia o udostępnienie dokumentacji medycznej.
6) art. 235(1) Kodeksu pracy w związku z § 8 ust. 1 i 2 oraz § 6 Rozporządzenia w sposób opisany w uzasadnieniu skargi, a w szczególności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu choroby zawodowej pomimo braku ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana sposobem wykonywania pracy, przy zupełnym pominięciu pozazawodowych czynników, które mogły wywołać chorobę oraz stwierdzenie tej choroby zawodowej wyłącznie na podstawie wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego, które nie zostało należycie uzasadnione, jest wadliwe, niepełne, wewnętrznie sprzeczne i zawiera wyłącznie lakoniczne konkluzje bez powołania jakichkolwiek wyników konkretnych badań przeprowadzonych w niniejszym postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
A. R., zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie Sąd postanowił połączyć sprawy III SA/Po 513/25 oraz III SA/Po 514/25 do ich łącznego rozpoznania lecz odrębnego rozstrzygnięcia, gdyż pozostają ze sobą w związku.
Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej przedłożył do akt sprawy kserokopię decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z 25 listopada 2025 r. o braku podstaw do stwierdzenia u A. R. choroby zawodowej – przewlekłej choroby układy ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki, wymienionej w poz. 19 pkt 1 wykazu chorób zawodowych, stanowiących załącznik do Rozporządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Obie decyzje wydane w sprawie są zgodne z prawem, przez co skarga podlega oddaleniu.
W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy prawidłowości decyzji organu o rozpoznaniu u A. R. choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie kaletki maziowej (poz. 19 pkt 2 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do Rozporządzenia).
Zgodnie z art. 235(1) Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Na podstawie art. 235(2) Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Z powyższego wynika, że za chorobę zawodową można uznać jedynie zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania.
Szczegóły dotyczące rozpoznania chorób zawodowych oraz procedura, w jakiej do tego dochodzi, zostały uregulowane w Rozporządzeniu, stanowiącym również podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z § 2 tego Rozporządzenia, wykaz chorób zawodowych wraz z okresem w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia.
W załączniku, w poz. 19 zostały wymienione przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: 1) przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki, 2) przewlekłe zapalenie kaletki maziowej, 3) przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej, 4) przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, 5) przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, 6) zmęczeniowe złamanie kości. W każdej z tych chorób okres w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, został określony na 1 rok.
Jak wiadomo z akt spraw III SA/Po 513/25, III SA/Po 514/25 oraz jest poza sporem w sprawie, u A. R. stwierdzono dwie choroby zawodowe – przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy:
. przewlekłe zapalenie kaletki maziowej (poz. 19 pkt 2 załącznika do Rozporządzenia) – sprawa w której wydano decyzje dot. tej choroby zawodowej jest kontrolowana w niniejszej sprawie sądowo-administracyjnej;
. przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej (poz. 19 pkt 3 załącznika do Rozporządzenia) – sprawa w której wydano decyzje dot. tej choroby zawodowej jest kontrolowana w sprawie III SA/Po 514/25, łącznie rozpoznanej na rozprawie w dniu 10 grudnia 2025 r.
Nadto organ I instancji orzekł o braku podstaw do stwierdzenia trzeciej choroby zawodowej - przewlekłej choroby układy ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki (poz. 19 pkt 1 załącznika do Rozporządzenia). Sąd zaznacza, że narażenie zawodowe co do wszystkich trzech chorób zawodowych miało miejsce u tego samego pracodawcy tj. skarżącej spółki.
Przepisy ww. Rozporządzenia zawierają własne normy regulujące postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, które stanowią lex specialis wobec przepisów K.p.a.
Zgodnie z § 4 ust. 1 Rozporządzenia właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, w szczególności przeprowadza ocenę narażenia zawodowego oraz sporządza kartę oceny narażenia zawodowego, którą wraz ze skierowaniem na badania przekazuje do jednostki orzeczniczej I stopnia, o której mowa w § 5 ust. 2, to jest m. in. do poradni chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy.
Właściwy do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie przepisów ustawy o służbie medycyny pracy, zatrudniony w jednostce orzeczniczej (§ 5 ust. 1). Następnie lekarz tej jednostki na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 Rozporządzenia).
Pracownik badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (§ 7 ust. 1 Rozporządzenia).
Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika (§ 8 ust. 1 Rozporządzenia).
W orzecznictwie NSA (np. wyrok z 20 stycznia 2023 r. II GSK 847/22, Lex) podkreślono, że organ jest związany opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej, gdyż takiej wiedzy nie posiadają ani organy administracyjne, ani sądy i tym samym nie mogą samodzielnie podważać opinii specjalistów. Organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej (medycznej) orzeczeń lekarskich wydanych przez jednostki organizacyjne uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Jeżeli orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem - organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany (np. wyrok NSA z 13 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 1353/23, Lex). Sąd zaznacza, że do prawidłowości orzeczenia lekarskiego odniesie się w dalszej części uzasadnienia.
W świetle zarzutów skargi trzeba podkreślić, że opisane stanowisko nie jest kwestionowane w orzecznictwie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się też, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej nie jest nakierowane na ustalenie stanu zdrowia pracownika, nie jest nakierowane na nieograniczone badania stanu jego zdrowia, ale ma na celu jedynie stwierdzenie, czy choroba pracownika jest wymieniona w wykazie i ma zawodową etiologię. Stąd też w przypadku stwierdzenia, że pracownik cierpi na chorobę, o której mowa w załączniku do rozporządzenia, jedynym obowiązkiem organu pozostaje ustalenie istnienia związku przyczynowego między stwierdzonym schorzeniem, a warunkami pracy, w jakich strona ją wykonywała, ustalając jednocześnie stopień prawdopodobieństwa wystąpienia tego związku (por. wyrok NSA z 17 lipca 2025 r. II GSK 403/22; Lex).
Interpretacja powyższych regulacji prowadzi również do tego wniosku, że ustawodawca nie dał pracodawcy osoby ubiegającej się o ustalenie choroby zawodowej prawa skutecznego domagania się od jednostki orzeczniczej I stopnia lub od właściwego organu inspekcji sanitarnej, skierowania pracownika na badanie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Było to zamierzone i celowe uregulowanie zasad orzekania o chorobie zawodowej, co potwierdza treść § 8 ust. 2 Rozporządzenia, zgodnie z którym, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Oznacza to, że również inspektor sanitarny nie jest władny w ramach swoich kompetencji decyzyjnych wystąpić z żądaniem ponownego badania pracownika przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia, mając jedynie uprawnienie do żądania dodatkowej konsultacji ze strony takiej jednostki. W razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, to inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego poprzez podjęcie jednej lub kilku wymienionych w § 8 ust. 2 rozporządzenia czynności. Przepis ten nie wprowadza zatem hierarchii dowodów poprzez przyznanie prymatu jednej czynności dowodowej nad inną, w tym zwłaszcza konsultacji jednostki orzeczniczej II stopnia (por. wyroki NSA: z 24 kwietnia 2007 r. II OSK 332/07; z 01 października 2024 r. II GSK 725/21; Lex).
Sąd w pełni podziela zaprezentowane stanowisko, przez co wszystkie te sugestie skargi, które dotyczą stopniowania dowodów, Sąd ocenia jako bezzasadne.
Podsumowując tą część rozważań, wspartych jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, podstawowym - choć nie jedynym - warunkiem rozpoznania choroby zawodowej jest pozytywna dla pracownika opinia lekarska wydana w trybie przepisów Rozporządzenia. Opinia ta podlega ocenie i kontroli organu, utrwalony bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych jest pogląd, że orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalić, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 K.p.a. (por. wyrok NSA z 05 listopada 1998 r., I SA 1200/98, Lex). Pogląd ten został wielokrotnie powtórzony w orzecznictwie i skład orzekający w niniejszej sprawie również go podziela.
Odnosząc powyższe uwagi do realiów sprawy, w świetle zarzutów i argumentów skargi należy uwypuklić granicę obowiązków organu.
Wbrew sugestiom skargi organ jest związany opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Nadto organ jest związany, i to łącznie: (i) wymaganiami kwalifikacyjnymi wobec lekarza orzekającego w zakresie chorób zawodowych, (ii) zawężeniem podmiotowym, skoro właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w odrębnych przepisach, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych [w niniejszej sprawie: w [...] Centrum Medycyny Pracy w [...]].
Związanie polega więc na tym, że jeśli orzeczenie lekarskie zostało wydane przez lekarza legitymującego się stosownymi uprawnieniami i zatrudnionego we właściwej miejscowo jednostce orzeczniczej I instancji, i orzeczenie to nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów, to stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, (por. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 19 czerwca 2008 r. K 23/07, OTK-A 2008, Nr 5, poz. 82). W przypadku zatem, gdy orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem - organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany. Państwowy Inspektor Sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, nie jest bowiem uprawniony do kontroli merytorycznej (medycznej) orzeczeń lekarskich wydanych przez jednostki organizacyjne uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Kontrola i możliwość podważenia opinii lekarskich przez organ jest zatem możliwa, ale w ograniczonym zakresie (por.m.in. wyrok NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 335/10).
Sąd administracyjny kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować jedynie ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. z tego punktu widzenia, że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez należytego uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza. Nie może to jednak dotyczyć merytorycznej treści prawidłowo sporządzonego orzeczenia lekarskiego. (por.m.in. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007, sygn. akt II OSK 1078/06 i powołane w nim orzecznictwo).
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że z obowiązujących przepisów wynika domniemanie polegające na tym, że jeżeli właściwy lekarz uznał, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie chorób zawodowych, a ze stanu faktycznego ustalonego w sprawie wynika, że pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, to dane schorzenie należy uznać za chorobę zawodową. Domniemanie to upada, gdy zebrany materiał dowodowy pozwala, bezspornie albo z wysokim prawdopodobieństwem, wykluczyć taki związek przyczynowo-skutkowy, to znaczy wskazać etiologię choroby inną niż zawodowa (tak również NSA w wyroku z 20 stycznia 2023 r. II GSK 847/22; Lex).
Oceniając legalność decyzji co do oceny orzeczenia lekarskiego z 03 lutego 2025 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej u A. R. Sąd stwierdza, co następuje.
Lekarz orzekający wypełnił wszystkie rubryki formularza orzeczenia lekarskiego, którego wzór został określony w załączniku nr 5 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz. U. z 2024 r. poz. 1542), każdorazowo udzielając wyczerpującej informacji, w tym wskazał pełną nazwę rozpoznanej choroby zawodowej.
Uzasadnienie rozpoznania choroby zawodowej jest krótkie. Lekarz napisał, że "przeanalizował dokumentację lekarską lekarzy leczących, ortopedy, neurologa, opinię konsultanta ortopedy [...] Centrum Medycyny Pracy oraz ocenę narażenia zawodowego", napisał, że zapoznał się z uwagami pracodawcy dotyczącymi narażenia zawodowego, opisał kiedy zaczęła się choroba stawów kolanowych, że po diagnostyce i leczeniu rozpoznano przewlekłe zapalenie kaletki przedrzepkowej prawego i lewego stawu kolanowego. Nadto lekarz zacytował opis stanowiska pracy, zajmowanego przez A. R. od 2004 roku, ze wskazaniem pozycji pracy (kucznej lub klęczącej) w latach 2019-2023 i ocenił, że praca była związana ze znacznym przeciążeniem narządu ruchu, szczególnie stawów kolanowych, mimo że rotacja między stanowiskami wymuszała zmianę pozycji ciała. Lekarz podsumował, że "można uznać, że wykonywana praca ma związek z wystąpieniem choroby – przewlekłe zapalenie kaletki przedrzepkowej prawego i lewego stawu kolanowego i rozpoznano chorobę zawodową".
Sąd stwierdza, że organ I instancji naruszył przepisy postępowania, nie próbując nawet usunąć braków i nieścisłości uzasadnienia rozpoznania choroby zawodowej. Uchybienie to naprawił jednak organ wyższego stopnia. Do akt sprawy uzyskał bowiem doprecyzowanie z [...] Centrum Medycyny Pracy (pismo z 29 kwietnia 2025 r., k. 64 akt organu II instancji), że stwierdzenie lekarza orzecznika, że "można uznać, że wykonywana praca ma związek z wystąpieniem choroby..." jest równoznaczne z definicją choroby zawodowej, że przed wydaniem orzeczenia były [wykonane] badania specjalisty medycyny pracy i ortopedy, nadto wskazano trzy daty badań i oceniono, że "zmiany chondropatyczne jest mało prawdopodobnym następstwem wykonywanej pracy". Warto przy tym zaznaczyć, że pismo doprecyzowujące z 29 kwietnia 2025 r. podpisała ta sama lekarz – specjalista medycyny pracy, która podpisała się pod orzeczeniem lekarskim z 03 lutego 2025 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej u A. R., uzupełniając niejako swoje orzeczenie lekarskie.
Co więcej, organ wyższego stopnia ustalił także (k. 90, 93), że karta informacyjna z leczenia szpitalnego A. R. – dokument utworzony 26 września 2024 r. (k. 86) załączona do zapytania organu, była weryfikowana przed wydaniem orzeczenia lekarskiego. Również tą odpowiedź podpisała ta sama lekarz – specjalista medycyny pracy, która podpisała się pod orzeczeniem lekarskim z 03 lutego 2025 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej u A. R..
Sąd ocenia, że organ wyższego stopnia uzupełnił dowód tj. orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej, eliminując nieścisłość dotyczącą stwierdzenia choroby zawodowej i upewniając się do co do zakresu przeprowadzonych badań.
Co najistotniejsze, dalsze doprecyzowanie tak uzupełnionego orzeczenia np. o wymienienie dokumentacji medycznej na przeanalizowanie której powołał się lekarz orzecznik, wskazanie kto imiennie konsultował badanie A. R., wymienienie uwag pracodawcy dotyczących narażenia zawodowego – na które także powołał się lekarz orzecznik, wymienione metody badania, niewątpliwie powiększyłoby objętość uzasadnienia orzeczenia lekarskiego, bez jednak powstania wątpliwości co do rozpoznania choroby zawodowej. W świetle § 8 ust. 2 Rozporządzenia organ II instancji postąpił zasadnie, nie zwracając się o dodatkową opinię do jednostki orzeczniczej II stopnia, nie było bowiem wątpliwości związanych z orzeczeniem lekarskim, które dodatkowa opinia miałaby rozwiać. Wbrew zarzutom skargi, uprawnienia organu z § 8 ust. 2 Rozporządzenia, jeżeli organ uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, nie obejmują kwestionowania orzeczenia lekarskiego, jeżeli orzeczenie to spełnia wymogi dowodowe wynikające z przepisów K.p.a.
Odnosząc się do pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie Sąd wskazuje, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał w realiach sprawy, że z karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej 5 sierpnia 2024 r. (k. 20-19) oraz z zaświadczenia o zatrudnieniu wystawionego przez [...] sp. z o.o. także 05 sierpnia 2024 r. (k. 15) wynika, że A. R. był zatrudniony w spółce od 23 stycznia 2004 r. do dnia wystawienia zaświadczenia, na stanowisku montera w pełnym wymiarze godzin. Zasadnie organ odwoławczy ocenił, że jednostka orzecznicza I stopnia prawidłowo wskazała w orzeczeniu lekarskim okres narażenia zawodowego od 2004 roku, ponieważ od tego roku i przez cały okres zatrudnienia A. R. pracował w ww. spółce, wyłącznie na stanowisku montera na linii montażu samochodów. Zakres pracy w pozycji kucznej/klęczącej został doprecyzowany w piśmie A. R. z 01 września 2024 r. (k. 31-30).
Lekarz orzecznik wyjaśnił, że A. R. pracował w pozycji kucznej lub klęczącej w latach 2019-2023, co znajduje odzwierciedlenie we wnioskach dowodowych pełnomocnika Pracodawcy z 27 września 2024 r. (k. 50-45), że Pracownik wykonywał pracę w pozycji kucznej lub klęczącej wyłącznie w okresie od 2019 roku do 15 marca 2023 r. (k. 48) Ponadto w orzeczeniu lekarskim wyjaśniono, że choroba stawów kolanowych rozpoczęła się w 2023 roku, po diagnostyce i leczeniu rozpoznano przewlekłe zapalenie kaletki przedrzepkowej prawego i lewego stawu kolanowego. Praca wykonywana przez A. R. związana była ze znacznym przeciążeniem narządu ruchu, szczególnie stawów kolanowych mimo, że rotacja między stanowiskami pracy wymuszała zmianę pozycji ciała.
Sąd stwierdza, że w sprawie zostało udowodnione, orzeczeniem lekarskim, że A. R. cierpi na chorobę wymienioną w załączniku do Rozporządzenia oraz, że organy administracji ustaliły istnienie związku przyczynowego między stwierdzonym schorzeniem a warunkami pracy, w jakich Pracownik ją wykonywał.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd wskazuje, że wcześniej opisany charakter prawny orzeczenia lekarskiego w przedmiocie choroby zawodowej wyklucza zwalczanie tego orzeczenia inną dokumentacją medyczną. Z dokumentacją medyczną dołączoną do wniosku pracodawca mógł się zapoznać w toku postępowania. Nie przedstawił żadnych dowodów podważających orzeczenie lekarskie. To, że w przypadku jednej choroby zmiany chondropatyczne pozostające bez związku z wykonywaniem pracy miały wpływ na powstanie choroby: zapalenia ścięgna mięśnia czworogłowego uda a tym samym wykluczały uznanie choroby zawodowej (orzeczenie nr [...]), nie oznacza że miały wpływ na rozpoznaną w niniejszej sprawie chorobę zawodową: przewlekłe zapalenie kaletki przedrzepkowej prawego i lewego stawu kolanowego. Orzeczenia lekarskie w tym zakresie nie są sprzeczne
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI