III SA/Po 508/12

III SA/Po 508/12 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2012-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Szymon Widłak /sprawozdawca/
Tadeusz Geremek /przewodniczący/
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 566/13 - Postanowienie NSA z 2015-03-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 21 par. 3, art. 207 par. 2, art. 247 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 9 pkt 1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 18 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska -Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki A w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 08 lutego 2012 roku nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 rok oddala skargę
Uzasadnienie
Spółka A z siedzibą w W. wnioskiem z dnia 9 listopada 2009 r. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia 10 lipca 2009 r., którą Kolegium utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta nr [...] z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie określenia spółce A z siedzibą w W. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 rok. Powołując się na art. 248 § 1 oraz art. 248 § 2 pkt 2 w związku z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 21 § 3 w związku z art. 207 § 2 powołanej ustawy i art. 6 ust. 9 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Spółka podniosła, że w 2008 r. złożyła dwie deklaracje na podatek od nieruchomości: w jednej wykazano wyłącznie budki telefoniczne, w drugiej - pozostałe nieruchomości i obiekty budowlane. Zdaniem Spółki zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości powinno obejmować wszystkie stanowiące własność podatnika nieruchomości i obiekty budowlane, znajdujące się na terenie jednej gminy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wymienioną wyżej decyzją, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta, która nie obejmowała budek telefonicznych, co zdaniem wnioskodawcy, rażąco narusza art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 21 § 3 w zw. z art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej.
Decyzją z dnia 30 listopada 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia 10 lipca 2009 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Spółka nie była zobowiązana do objęcia jedną deklaracją podatkową wszystkich nieruchomości leżących na terenie gminy K. Z drugiej strony, z obowiązujących przepisów nie wynika również obowiązek organu podatkowego do dokonania wymiaru podatku od nieruchomości jedną decyzją obejmującą wszystkie posiadane przez podatnika na terenie gminy nieruchomości. Podatnik złożył dwie odrębne deklaracje podatkowe, w tym jedną dotyczącą budek telefonicznych. Postępowanie podatkowe dotyczyło nieruchomości nieobejmujących budek telefonicznych, które jako przedmiot odrębnej deklaracji mogły samodzielnie podlegać kontroli, w wyniku której organ podatkowy mógł wydać odrębną decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Nie można w tej sytuacji mówić o wydaniu jej z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności art. 207 § 2 i art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 6 ust. 9 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 8 lutego 2012 r. wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 247 § 1 i art. 248 § 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ w pierwszej kolejności zwrócił uwagę na szczególny charakter instytucji stwierdzenia nieważności decyzji, wskazując, że jest to odstępstwo od zasady stabilności prawomocnych orzeczeń.
Zdaniem Kolegium, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdyż z wyraźnego brzmienia powołanych przez Stronę przepisów art. 21 § 3 i art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej nie wynika, że w sprawie wysokości zobowiązania podatkowego jednego podatnika z tytułu posiadania nieruchomości na terenie objętym właściwością organu podatkowego zawsze musi być wydana tylko jedna decyzja. Nie sposób rozumieć art. 21 § 3 czy art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej tak, że zawierają one bezwzględny wymóg wydania jednej decyzji, obejmującej całość zobowiązania podatnika z tytułu podatku od nieruchomości, posiadanych na danym obszarze. W niniejszej sprawie Burmistrz Gminy i Miasta wydał decyzję określającą wysokość zobowiązania w oparciu o jedną z deklaracji złożonych przez Spółkę, nie przesądzając w żaden sposób, aby inne, będące w posiadaniu Spółki nieruchomości, nie podlegały podatkowi od nieruchomości w 2008 roku. Jak wskazał organ, również w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a w szczególności w art. 6 ustawy nie ma uregulowania, które nakazywałoby, aby wójt, burmistrz albo prezydent miasta określał wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości, obejmując w jednej decyzji wszystkie posiadane przez podatnika na terenie gminy nieruchomości. Decyzja określająca podatek od nieruchomości znajduje bezpośrednie umocowanie w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, a nieobjęcie jedną decyzją wszystkich nieruchomości nie oznacza zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia ciężaru świadczeń publicznych od nieruchomości nieobjętych deklaracją. W ocenie organu, nie można zatem również podzielić zarzutu naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów art. 84 oraz art. 217 Konstytucji RP.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka A w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 30 listopada 2011 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej przez odmowę stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji podatkowej, wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z art. 21 § 3 i art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej, a także z art. 84 i art. 217 Konstytucji RP, organ podatkowy powinien wydać decyzję, w której winien przesądzić o wysokości zobowiązania podatkowego w całości. Pominięcie niektórych z obiektów w sytuacji, w której nie budzi wątpliwości, że podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, jest rażącym naruszeniem art. 21 § 3 i art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 6 ust. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Tylko bowiem w przypadku uwzględnienia wszystkich, położonych we właściwości organu podatkowego, nieruchomości oraz obiektów budowlanych ustalone zobowiązanie będzie odpowiadało rzeczywiście zaistniałemu stanowi faktycznemu. Powyższe – zdaniem skarżącej, wyczerpuje przesłankę rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, uzasadniającej stwierdzenie nieważności zakwestionowanej w niniejszej sprawie decyzji ostatecznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmawiając stwierdzenia nieważności swej wcześniejszej, ostatecznej decyzji z dnia 10 lipca 2009 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 rok, nie naruszyło ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów procesowych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi do Sądu jest decyzja wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, wywołanym wnioskiem spółki A o stwierdzenie nieważności ww. decyzji ostatecznej. Skarżąca, uzasadniając wniosek, wskazała, że złożyła w Urzędzie Miasta i Gminy dwie deklaracje na podatek od nieruchomości od obiektów znajdujących się na terenie gminy. W każdej z deklaracji wskazano inne obiekty – w jednej zadeklarowano wyłącznie budki telefoniczne, w drugiej pozostałe nieruchomości i obiekty budowlane znajdujące się na terenie gminy. Zdaniem skarżącej, rażące naruszenie art. 21 § 3 w zw. z art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej i art. 6 ust. 9 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lipca 2009 r., polega na tym, że w decyzji tej nie uwzględniono wszystkich nieruchomości i obiektów budowlanych, które znajdują się na terenie gminy K., stanowiących własność spółki A, a objęto nią tylko budki telefoniczne. Pominięcie niektórych z tych obiektów w sytuacji, w której nie budzi wątpliwości, że podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jest – zdaniem skarżącej, rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, brak objęcia opodatkowaniem wszystkich przedmiotów opodatkowania należących do Spółki, wykazanych w dwóch różnych deklaracjach, w jednej decyzji, określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości, nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Jak wskazał bowiem organ, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy z wyraźnego brzmienia powołanych przez skarżącą przepisów art. 21 § 3 i art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej nie wynika, że w sprawie wysokości zobowiązania podatkowego jednego podatnika, z tytułu posiadania nieruchomości na terenie objętym właściwością organu podatkowego, zawsze musi być wydana tylko jedna decyzja. Wskazane przepisy nie zawierają także bezwzględnego wymogu wydania jednej decyzji obejmującej całość zobowiązania podatnika z tytułu podatku od nieruchomości, posiadanych na danym obszarze. Organ podatkowy może bowiem wydać następną decyzję, o ile będą zachodziły przesłanki, o jakich mowa w art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, w której orzeknie w pozostałym zakresie. Jak wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Burmistrz Gminy i Miasta wydał decyzję określającą wysokość zobowiązania w oparciu o jedną z deklaracji złożonych przez Spółkę, nie przesądzając w żaden sposób, aby inne niż wykazane w tej deklaracji, nieruchomości będące w posiadaniu Spółki nie podlegały podatkowi od nieruchomości. Zdaniem organu, również w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w szczególności w art. 6 ustawy, nie ma uregulowania, które nakazywałoby wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta określenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości jedną decyzją obejmującą wszystkie posiadane przez podatnika na terenie gminy nieruchomości.
Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Przepis art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, w myśl, którego organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, nie zawiera definicji "rażącego naruszenia prawa". Z tego względu w oparciu o poglądy i stanowiska prezentowane w piśmiennictwie i orzecznictwie pojęcie to należy zdefiniować, jako naruszenie mające charakter oczywisty, przejawiający się w tym, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, zaś istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. O rażącym naruszeniu prawa nie można zaś mówić wówczas, gdy na gruncie danego przepisu możliwy jest wybór różnych jego interpretacji, z których każda daje się uzasadnić z jednakową mocą. Jednocześnie, wskazać należy, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu prawa, bądź wydano ją z pominięciem przepisu, który powinien zostać zastosowany. Gdy w niebudzącym wątpliwości interpretacyjnych stanie prawnym treść decyzji stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w jednoznacznym przepisie prawnym, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem lub uchylono obowiązek (por. wyrok NSA z 9 lutego 2007 r., II FSK 218/06, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 marca 2011 r., I SA/Łd 45/11 oraz S. Babiarz i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007, s. 753-754).
W rozpoznawanej sprawie organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej w zakresie podatku od nieruchomości za 2008 rok, która nie objęła opodatkowaniem wszystkich gruntów i obiektów budowlanych należących do skarżącej, wskazując, że art. 21 § 3 czy art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej nie zawierają bezwzględnego wymogu wydania jednej decyzji, obejmującej całość zobowiązania podatnika z tytułu podatku od nieruchomości, posiadanych na danym obszarze. Organ podatkowy może bowiem wydać następną decyzję, o ile będą zachodziły przesłanki, o jakich mowa w art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, w której orzeknie w pozostałym zakresie.
Stanowisko organu, w ocenie Sądu jest prawidłowe. Jak wynika bowiem z art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613) – zwanej dalej u.p.o.l - osoby prawne są obowiązane: 1) składać, w terminie do dnia 15 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości (i obiektów budowlanych) na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku; 2) odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia określonych zdarzeń, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia; 3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca. Nadto stosownie do art. 4 ust. 1 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla gruntów - powierzchnia; 2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa; 3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Natomiast wysokość podatku dla gruntów i budynków lub ich części jest wyrażana w stawkach kwotowych, a dla budowli w stawkach procentowych. Oznacza to, że wysokość podatku w każdym wypadku koreluje z ujawnioną podstawą opodatkowania. Z powyższego wynika zatem, jak słusznie wskazało Kolegium, że przepisy u.p.o.l., regulujące postępowanie podatkowe, oparte na technice samoobliczenia, jak w niniejszym wypadku, nie wprowadzają wyraźnego zakazu złożenia więcej niż jednej deklaracji na poszczególne przedmioty opodatkowania. Zakaz taki nie wynika bowiem ani z przyjętego przez ustawodawcę sposobu rozliczania, ani z przyjętej metody liczenia podstawy opodatkowania i stawek podatku. Stąd też, w przypadku określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości od przedmiotów opodatkowania wykazanych w jednej z deklaracji, z pominięciem pozostałych przedmiotów opodatkowania, wykazanych w kolejnej deklaracji, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa. Organ podatkowy może bowiem wydać następną decyzję, o ile będą zachodziły przesłanki, o jakich mowa w art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, w której orzeknie w pozostałym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 2120/09, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 320/09, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 749/10).
Jak wielokrotnie wskazywano w orzeczeniach sądów administracyjnych, wydanie jednej decyzji, zawierającej wymiar podatku od nieruchomości, obejmującej wszystkie posiadane przez podatnika na terenie danej gminy nieruchomości jest działaniem modelowym, nie zawsze jednak możliwym i koniecznym do zrealizowania. Wskazuje się przy tym właśnie na możliwość składania przez podatnika kilku deklaracji, dotyczących poszczególnych składników jego mienia. Wobec powyższego, nie może budzić wątpliwości, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, wydanie decyzji o wymiarze podatku od nieruchomości na podstawie deklaracji, obejmującej jedynie część mienia podatnika.
Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził zatem naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 powyższej ustawy Sąd oddalił skargę.