III SA/Po 504/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania płatności unijnych z powodu niezgodności powierzchni działek z deklarowaną, w tym wykluczenia pasów zadrzewień przekraczających 2 metry szerokości.
Rolnik złożył skargę na decyzję odmawiającą przyznania płatności unijnych na rok 2021, kwestionując sposób pomiaru powierzchni działek rolnych i nieuwzględnienie pasów zadrzewień. Sąd administracyjny, opierając się na przepisach unijnych i krajowych, uznał, że pasy zadrzewień o szerokości przekraczającej 2 metry nie mogą być wliczane do powierzchni kwalifikującej się do płatności. Ponadto, sąd potwierdził, że obszar kwalifikowany do płatności musi mieścić się w granicach ewidencyjnych działki, nawet jeśli ich przebieg nie odpowiada rzeczywistemu użytkowaniu. W konsekwencji, skarga została oddalona.
Sprawa dotyczyła skargi rolnika M. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR odmawiającą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021. Rolnik kwestionował ustalenia dotyczące powierzchni jego działek rolnych, w szczególności nieuwzględnienie pasów zadrzewień okalających działki oraz rozbieżność między deklarowaną a zmierzoną powierzchnią. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez ten sam sąd, zważył, że organy ARiMR prawidłowo zastosowały przepisy prawa. Sąd podkreślił, że zgodnie z rozporządzeniami unijnymi i krajowymi, pasy zadrzewień mogą być wliczane do powierzchni kwalifikującej się do płatności tylko wtedy, gdy ich szerokość nie przekracza 2 metrów. W tym przypadku pasy drzew miały od 2 do 3 metrów szerokości, co skutkowało ich wykluczeniem. Sąd potwierdził również, że obszar kwalifikowany do płatności musi mieścić się w granicach ewidencyjnych działki, nawet jeśli ich przebieg nie odpowiada rzeczywistemu użytkowaniu. Rolnik nie przedstawił dowodów na spełnienie warunków wliczania pasów zadrzewień ani nie podważył ustaleń kontroli terenowej. W związku z tym, sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, powierzchnia zajmowana przez pasy zadrzewień o szerokości przekraczającej 2 metry nie może być zaliczona do całkowitej powierzchni działki rolnej kwalifikującej się do płatności.
Uzasadnienie
Przepisy unijne i krajowe (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r.) jasno określają, że elementy krajobrazu, w tym pasy zadrzewień, są wliczane do powierzchni działki rolnej tylko wtedy, gdy ich szerokość nie przekracza 2 metrów. W analizowanej sprawie pasy drzew miały od 2 do 3 metrów szerokości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.p.s.b. art. 7 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
P.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 art. 9 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej oraz ich szerokości art. 1 § pkt 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej oraz ich szerokości art. 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej oraz ich szerokości art. 3
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 art. 24 § ust. 4
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 art. 74
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 art. 67 § ust. 4 lit. a
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 art. 70 § ust. 1
u.p.s.b. art. 2 § pkt 2
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
u.p.s.b. art. 8 § ust. 1
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pasy zadrzewień o szerokości przekraczającej 2 metry nie kwalifikują się do płatności. Obszar kwalifikowany do płatności musi mieścić się w granicach ewidencyjnych działki.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwy pomiar powierzchni działek rolnych. Nieuwzględnienie pasów zadrzewień jako części działki rolnej. Rozbieżność między granicami ewidencyjnymi a faktycznym użytkowaniem. Stosowanie przez ARiMR własnej normy pomiarowej zamiast przepisów prawa.
Godne uwagi sformułowania
organy Agencji nie są umocowane do negowania poprawności danych przekazanych przez administratora ewidencji gruntów i budynków powierzchnia zajmowaną przez elementy krajobrazu zalicza się do całkowitej powierzchni działki rolnej, jeżeli ich całkowita szerokość nie przekracza 2 m obszar kwalifikowany do płatności musi mieścić się w granicach ewidencyjnych działki wskazanej we wniosku
Skład orzekający
Szymon Widłak
przewodniczący
Marzenna Kosewska
sprawozdawca
Mirella Ławniczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikowalności powierzchni działek rolnych do płatności unijnych, w szczególności w kontekście pasów zadrzewień i granic ewidencyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów dotyczących płatności bezpośrednich w rolnictwie i specyfiki pomiarów powierzchni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych dla rolników kwestii związanych z płatnościami unijnymi i precyzyjnym pomiarem gruntów, co jest istotne dla praktyków prawa rolnego.
“Pasy zadrzewień mogą odebrać Ci unijne dopłaty. Sąd wyjaśnia, dlaczego.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 504/23 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2023-09-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Marzenna Kosewska /sprawozdawca/ Mirella Ławniczak Szymon Widłak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2114 art. 7 ust. 1 pkt 2 Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j.) Sentencja Dnia 27 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Szymon Widłak Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Protokolant : st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2023 roku sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 2 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 oddala skargę Uzasadnienie Prawomocnym wyrokiem z 02 września 2022 r., III SA/Po 407/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z 07 kwietnia 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 – uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z 25 stycznia 2022 r. nr [...] a także zasądził zwrot kosztów postępowania. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 14 kwietnia 2021 r. M. J. (dalej także jako wnioskodawca, strona, skarżący) złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2021. Łączna powierzchnia zadeklarowana wyniosła 1,14 ha. Kierownik Bura Powiatowego ARiMR [...] ww. decyzją z 25 stycznia 2022 r. odmówił stronie przyznania wnioskowanych płatności. W uzasadnieniu wskazał, że podczas kontroli administracyjnej – w oparciu o maksymalny kwalifikowany obszar odpowiadający powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej – stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana. W przypadku działki rolnej B położonej na działce ew. nr [...] z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,50 ha wykluczono 0,11 ha, zapisując 0,39 ha. W przypadku działki rolnej C położonej na działkach nr [...] i [...] z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,43 ha wykluczono powierzchnię 0,05 ha, zapisując 0,38 ha. Powierzchnia zatwierdzona do płatności wyniosła 0,98 ha i jest mniejsza niż minimalna powierzchnia gospodarstwa uprawniająca do uzyskania JPO (1,00 ha). Rozpoznając odwołanie wnioskodawcy, Dyrektor ARiMR opisaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. WSA w Poznaniu uchylił obie opisane decyzje – wskazanym na wstępie uzasadnienia prawomocnym wyrokiem z 02 września 2022 r., III SA/Po 407/22. Sąd ocenił, że ustalenia faktyczne poczynione w sprawie są niedostateczne. Zarówno względem działki rolnej B, jak i akcentowanej przez skarżącego działki rolnej C, organ ARiMR arbitralnie stwierdził, że w ich granicach znajduje się obszar, który podlega wyłączeniu z powierzchni kwalifikowanej. Względem działki rolnej B organ ARiMR nie poczynił jakichkolwiek bardziej szczegółowych ustaleń, w konsekwencji czego niewiadomym pozostaje dlaczego zadrzewienia, czy też zakrzewienia (bowiem i to nie zostało sprecyzowane przez organ) znajdujące się na jej granicy północno-wschodniej i zachodniej nie zostały włączone do powierzchni tej działki ani też jaki jest ich konkretny obszar. Wartym uwagi jest, że nie tylko ich istnienie doprowadziło w ocenie organu do wyznaczenia maksymalnego kwalifikowanego obszaru, lecz także inne okoliczności – objęcie działką rolną B działki ewidencyjnej nr [...], która nie została zgłoszona do płatności. Tym bardziej konieczne było jednoznaczne wykazanie, jak poszczególne te okoliczności wpływały na powierzchnię uprawnioną do płatności. W odniesieniu do działki rolnej C organ wprawdzie stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że znajdujące się na jej granicy zadrzewienie przekracza szerokość 2 m, jednak ani nie znajduje to potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym (którego część pochodzi z okresu po wydaniu zaskarżonej decyzji), ani nie pozwala stwierdzić, jakie konkretnie powierzchnie – w odniesieniu do poszczególnych granic tej działki – zostały przez to wykluczone z płatności. Sąd wskazał, że z załączonego do akt administracyjnych wydruku z ortofotomapy wynika, że zmierzona została przez organ szerokość zadrzewienia wyłącznie na jednej z granic rzeczonej działki i to w jednym miejscu – na środku jego przebiegu, to jest na granicy działek ewidencyjnych nr [...] i [...]. Tymczasem już analiza tego wydruku wskazuje, że pas zadrzewienia wzdłuż tej granicy może mieć zmienną szerokość, zaś pasy zadrzewienia na innych granicach widocznych na wydruku także mogą mieć inną szerokość. Okoliczności te powinny być w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśnione przez organ. Następnie Sąd napisał, że organ powinien ponownie rozważyć zasadność przeprowadzenia kontroli na miejscu, z uwagi na mały obszar działek rolnych objętych wnioskiem, jak i związaną z tym konieczność bardzo precyzyjnego wyznaczenia ich powierzchni. Skarżący przedstawił wyliczenie powierzchni działek i organ ARiMR – o ile nadal będzie je kwestionował – przeprowadzić musi równoważne postępowanie wyjaśniające, które nie będzie pozostawało dalszych wątpliwości, co do czynionych ustaleń faktycznych. Sąd zaznaczył, że trzeba mieć przy tym na względzie art. 24 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE Seria L z 2014 r. Nr 227, s. 69 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ przeprowadza inspekcje fizyczne w terenie, w przypadku gdy fotointerpretacja satelitarnych lub lotniczych ortoobrazów lub innych odpowiednich dowodów, w tym dowodów przedstawionych przez beneficjenta na wniosek właściwego organu, nie dostarcza wyników, które pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych wniosków, satysfakcjonujących właściwy organ, w odniesieniu do kwalifikowalności lub, w stosownych przypadkach, właściwej powierzchni obszaru, który jest przedmiotem kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu. Ponownie rozpoznając wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] decyzją z 16 marca 2023 r. nr [...], powołując się na art. 5-6 i art. 24 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1775, dalej także jako ustawa o płatnościach) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej także jako K.p.a.) – odmówił przyznania wnioskodawcy jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie. Uzasadniając napisał, że w dniu 01 lutego 2023 r. przeprowadzono oględziny spornych działek ewidencyjnych tj. nr [...], [...] i [...]. W sprawie został sporządzony protokół z oględzin działek referencyjnych w zakresie weryfikacji powierzchni MKO (tzw. Maksymalny Obszar Kwalifikowany). Powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 1,14 ha. Po przeprowadzeniu kontroli, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, powierzchnia zatwierdzona do płatności wynosiła 0,98 ha. Kontrolerzy w uwagach protokołu z oględzin działek zanotowali: "Zmierzono działkę [...] (wyznaczono MKO) z użyciem granic odniesienia będący[ch] w posiadaniu ARiMR oraz posiłkując się danymi działek ewidencyjnych pochodzących z serwisów powiatowych ze względu na brak fizycznych granic pomiędzy mierzoną działką, a działkami [...], [...] i [...]. Powierzchnia zmierzona 0,38 ha obwód 248 m, tolerancja 0,03 ha. Beneficjent podczas kontroli nie zgadzał się z przebiegiem granicy odniesienia działki ewidencyjnej [...]. Działki ewidencyjne [...] i [...] zmierzono łącznie metodą DGNSS, powierzchnia zmierzona 0,37 ha obwód 259 m tolerancja 0,03 ha. Działka otoczona z trzech stron pasem drzew o szerokości od 2 do 3 metrów mierzonej do GO". W terminowo wniesionym odwołaniu M. J. napisał, że działka nr [...] w roku 2021 miała deklarowaną powierzchnię do dopłat 0,50 ha wg wydruków papierowych Agencji. Powierzchnia tej działki wg oficjalnego portalu Starostwa [...] miała powierzchnię całkowitą 5387 m2 i stąd mogła się pojawić powierzchnia działki nr [...] bez zajmowania przez niego części powierzchni działek sąsiednich. Pomiar kontrolny nie wniósł nic nowego do powierzchni tej działki gdyż opierał się na mapach z tzw. granicami odniesienia (GO) zupełnie innymi od istniejących w spokojnym użytkowaniu przez prawie 100 lat, a MKO wyznaczyła wcześniej I instancja. Jedyny efekt tych pomiarów to zwrócenie się przez wnioskodawcę do Starostwa o aktualizację danych w ewidencji gruntów i budynków. Na działce nr [...] i [...] (działka C) deklarowana powierzchnia do dopłat wynosiła 0,43 ha. Po zmierzeniu tej powierzchni uzyskano wynik 0,37 ha i tolerancję pomiarów 0,03 ha (3 ary). Organ I instancji na podstawie map określił MKO: 0,38 ha dopisując z tolerancji 1 ar aby uzyskać wcześniej wyznaczony MKO. Wnioskodawca powołał się na stanowisko wyrażone przez organ wyższego stopnia w decyzji nr [...] z 15 października 2012 r. dotyczące tej samej działki "C". Działka co do powierzchni wtedy i teraz miała zgłoszone do dopłat 0,43 ha. Taki stan trwał do roku 2021 kiedy zmieniono system i zakres pomiarów na działkach z nasadzeniami granicznymi. W roku 2012 nasadzenia graniczne drzew rozumiano jako korzystne dla środowiska i dołączono je do dopłat. W roku 2012 organ wyższego stopnia zalecał pomiar działki wzdłuż granic referencyjnych. Teraz dla uzyskania powierzchni 0,43 ha z uwzględnieniem 3 pasów nasadzeń: (45m + 68m+ 78,9m) x 2m (dopuszczalna szerokość) = 383,8 m2 czyli 4 ary, wystarczy dodać 2 ary z tolerancji pomiarów 3 ary aby uzyskać zgłoszoną powierzchnię 0,43 ha. Organ I instancji do zmierzonej powierzchni 0,37 ha doliczył 1 ar aby uzyskać wyznaczony z map MKO. Odwołujący się zarzucił, że ARiMR zastosowała własną normę prawną, nie wyprowadzoną z przepisów prawa unijnego i krajowego, jako standard działania przy określaniu powierzchni działek z nasadzeniami drzew w granicach referencyjnych. Norma ta nie jest nawet interpretacją przepisów a tylko została stworzona na bieżące potrzeby Agencji. Następnie wskazał, że jeśli przy sumowaniu powierzchni MKO wyznaczonej przez organ I instancji: 0,38 ha i doliczymy do niej 4 ary powierzchni zadrzewienia granicznego wyliczonej arytmetycznie, to sumaryczna powierzchnia działki wyniesie 0, 42 ha. Do wartości 0,43 ha brakuje tylko 52 m2 gdyż 0,43 ha powstało po dozwolonym zaokrągleniu. Składniki działki C to działka nr [...] - 0,2354 m2, działka nr [...] to 0,1898 m2 razem 0,4252 po zaokrągleniu 0,43 ha. Nie uwzględniając tolerancji pomiarów 3 ary, a tylko wyznaczony z map MKO i uwzględniając nasadzenia drzew wzdłuż trzech granic można z małą różnicą uzyskać wymaganą powierzchnię. Dokładność ortofotomapy służąca do wyznaczenia MKO przy założeniu skali najmniejszej 1:500 (Unia dopuszcza skalę 1:5000) błąd odczytu 1 mm w terenie wynosi 0,5m i gdy pomnożymy to przez zmierzony obwód działki "C", który wynosi 259m, to powierzchnia wynikająca z tego błędu wyniesie 129,5 m2 (259 x 0,5 =129,5 m2) czyli 1 ar po zaokrągleniu. Taki błąd może być doliczony do MKO działki "C" i wtedy odczyt końcowy wyniesie 0,39 ha, po doliczeniu trzech pasów nasadzeń granicznych 4 ary uzyskujemy powierzchnię 0,43 ha, taką jaka była deklarowana do dopłat. Można więc arytmetycznie i wg ortofotomapy uzyskać deklarowaną powierzchnię 0,43 ha zachowując dopuszczalną szerokość pasów nasadzeń 2 m i bez konieczności doliczania tolerancji pomiarów 3 ary. Odwołujący się podkreślił, że w prawomocnym wyroku WSA z 02 września 2022 r., III SA/Po 407/22, zaznaczono konieczność precyzyjnego wyznaczania powierzchni działek, w czym pomogły wyliczenia arytmetyczne zaprezentowane w odwołaniu. Decyzją z 02 czerwca 2023 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając organ wyższego stopnia napisał, że postępowanie organu I instancji było prawidłowe i oparte na całości zgromadzonej dokumentacji oraz zastosowaniu w sposób właściwy przepisów prawa. Zgodnie z wynikami oględzin działki ewidencyjne nr [...] oraz [...], które tworzą działkę rolną "C", są otoczone z trzech stron pasem drzew o szerokości od 2 do 3 metrów, czyli w myśl obowiązujących przepisów nie mogą być wliczone do kwalifikującej się do płatności powierzchni działki rolnej. Zgodnie bowiem z § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej oraz ich szerokości (Dz. U. z 2015 r. poz. 336), powierzchnię zajmowaną przez elementy krajobrazu zalicza się do całkowitej powierzchni działki rolnej, jeżeli ich całkowita szerokość nie przekracza 2 m. Organ podkreślił, że przepisy prawa wprost mówią co stanowi element krajobrazu oraz jaka jego szerokość może zostać uznawana za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej, o którym mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich (Dz. U. UE.L.2014.181.48). Dalej organ napisał, że weryfikacji poddano powierzchnie uprawnione do płatności w granicach deklarowanej działki ewidencyjnej nr [...]. W ramach tej działki granice ewidencyjne nie są zgodne z obszarem użytkowanym przez stronę, ale organ podkreślił, że obszar kwalifikowany do płatności wyznaczany jest w granicach ewidencyjnych deklarowanych działek. Zatem jedynie działki ewidencyjne i obszary na nich wprost wskazane we wnioskach jako użytkowane, stanowią podstawę do weryfikacji ustalenia powierzchni kwalifikujących się do płatności. Powierzchnia stwierdzona i uwzględniona do płatności została wyznaczona w granicach ewidencyjnych działki nr [...]. Przebieg granic ewidencyjnych nie jest zgodny z obszarem istniejącym w spokojnym użytkowaniu, jednakże graficzne granice ewidencyjne są zgodne z danymi opisowymi powierzchni, widniejącymi na wypisie z rejestru gruntów z dnia 10 sierpnia 1973 r. Organ wyższego stopnia stwierdził, że organy Agencji nie są umocowane do negowania poprawności danych przekazanych przez administratora ewidencji gruntów i budynków, jednakże organy Agencji są zobowiązane do aktualizacji wyznaczonych obszarów kwalifikowanych do płatności w ramach granic działek ewidencyjnych, w przypadku otrzymania informacji o zmianach w danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Na gruncie przedmiotowej sprawy ustalano, że dla działki ewidencyjnej nr [...] granice opisowe wynikające z ewidencji..., aktualnie są spójne z granicami graficznymi, zatem w ocenie organu odwoławczego poprawnie uwzględniono obszar spełanijący warunki kwalifikowalności do płatności, który dla sprawy na rok 2021 wynosi 0,39 ha. W terminowo wniesionej skardze M. J. napisał, że sprawa dotyczy działek nr [...]; [...] (działka C) oraz działki nr [...]. Działka nr [...] jest w trakcie wyjaśniania powierzchni i granic w ewidencji gruntów i budynków Natomiast działka C jest tematem do rozpatrzenia przez Sąd, gdyż jest to zasadniczy problem dotyczący tej działki z 3 nasadzeniami drzew w granicach referencyjnych, które nie zostały uznane jako dodatkowy składnik działki rolnej. Skarżący wniósł o rozważenie przez Sąd problemów prawnych dotyczących pomiarów działki C. Ocenił, że prawo unijne nie określa, jak należy wykonać pomiary działki z nasadzeniami drzew w granicach referencyjnych i dlatego w ARiMR nie przestrzegają rozporządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 6 marca 2015 r. Gdyby rozporządzenie miało przepis, jak należy mierzyć taką działkę z nasadzeniami granicznymi, to Agencja nie stworzyłaby własnej normy pomiarowej i uwzględniała nasadzenia drzew w środku działki, która staje się wtedy parkiem krajobrazowym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, przez co skarga podlega oddaleniu. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma okoliczność, że obie decyzje w sprawie zostały wydane na skutek prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z 02 września 2022 r., III SA/Po 407/22. Zastosowanie zatem znajduje art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako P.p.s.a.), który określa, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem rozstrzygnięcia. Przechodząc do oceny decyzji Sąd stwierdza, że organy ARiMR uwzględniły ocenę prawną i wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania, zawarte w ww. prawomocnym wyroku. W realiach kontrolowanej sprawy WSA w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z 02 września 2022 r., III SA/Po 407/22 nakazał rozważenie zasadności przeprowadzenia kontroli na miejscu i postępowania wyjaśniającego, pozbawionego wątpliwości co do czynionych ustaleń faktycznych. Sąd zaakcentował mały obszar działek rolnych objętych wnioskiem i związaną z tym konieczność precyzyjnego wyznaczenia ich powierzchni. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji przeprowadził kontrolę na miejscu (oględziny), co zresztą jest poza sporem. Stwierdzić zatem należy, że podstawowe wskazanie co do dalszego postępowania, zostało przez organ wykonane. W tej sytuacji rolą sądu administracyjnego, oceniającego decyzje ponownie wydane w sprawie, jest sprawdzenie, czy ustalenia wynikające z oględzin działek referencyjnych zostały poczynione zgodnie z prawem. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, między innymi jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Sąd stwierdza, że podziela ustalenia faktyczne przyjęte przez organy obu instancji jak i ocenę prawną poczynionych ustaleń. Spór w niniejszej sprawie dotyczy następujących kwestii: (i) czy powierzchnia pod drzewami okalającymi działki [...] i [...] które tworzą działkę rolną "C" słusznie nie została wliczona do powierzchni kwalifikującej się do płatności, (ii) czy obszar kwalifikowany do płatności musi mieścić się w granicach ewidencyjnych działki wskazanej we wniosku, jeżeli przebieg granicy ewidencyjnej działki nie jest zgodny z obszarem istniejącym w spokojnym użytkowaniu przez osobę wnioskującą o przyznanie płatności. Problematyka wliczania powierzchni pod pasami zadrzewień na działce zgłoszonej do wniosku o płatność – do tej powierzchni działki rolnej, która zalicza się do płatności – została uregulowana zarówno w prawie wspólnotowym jak i w prawie krajowym. Zgodnie z art. 9 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), w przypadku gdy niektóre elementy krajobrazu, w szczególności żywopłoty, rowy i murki, tradycyjnie stanowią element dobrej kultury rolnej upraw lub użytkowania ziemi w niektórych regionach, państwa członkowskie mogą postanowić, że odpowiedni obszar należy uznawać za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, pod warunkiem że jego szerokość nie przekracza całkowitej szerokości ustalanej przez dane państwo członkowskie. Szerokość ta odpowiada tradycyjnej szerokości w danym regionie i nie może przekraczać dwóch metrów. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w § 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia z 06 marca 2015 r. w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej oraz ich szerokości (Dz. U. z 2015 r. poz. 336), określił elementy krajobrazu, o których mowa w wyżej cytowanym art. 9 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 oraz szerokość tych elementów krajobrazu. W przepisach § 2 swojego rozporządzenia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi do elementów krajobrazu zaliczył: 1) rowy; 2) nieutwardzone drogi dojazdowe; 3) pasy zadrzewień; 4) żywopłoty; 5) ściany tarasów. Co istotne, zgodnie z § 3 tego rozporządzenia, powierzchnię zajmowaną przez elementy krajobrazu zalicza się do całkowitej powierzchni działki rolnej, jeżeli ich całkowita szerokość nie przekracza 2 m. Zgodnie z wynikami oględzin, działki ewidencyjne nr [...] oraz [...], które tworzą działkę rolną "C", są otoczone z trzech stron pasem drzew o szerokości od 2 do 3 metrów. Organy postąpiły zatem zgodnie z prawem, nie wliczając powierzchni pod tymi pasami zadrzewień do kwalifikującej się do płatności powierzchni działki rolnej. Przepisy prawa wprost bowiem stanowią, co stanowi element krajobrazu oraz jaka jego szerokość może zostać uznawana za część obszaru działki rolnej, kwalifikującego się do płatności. Sąd podkreśla, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, na okoliczność tego, że pasy zadrzewień na jego działkach spełniają warunek z § 3 rozporządzenia w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej oraz ich szerokości. Wbrew argumentowi skargi, nieistotna jest okoliczność, że w 2012 r. ten sam organ II instancji nakazał pomiar powierzchni działki rolnej "C" z nasadzeniem drzew według granic rzeczywistych. Dla potrzeb obliczania płatności na dany rok (w kontrolowanej sprawie na rok 2021) znaczenie mają bowiem przepisy aktualnie obowiązujące, w tym przypadku oba ww. rozporządzenia. Następnie Sąd stwierdza, że obszar kwalifikowany do płatności musi mieścić się w granicach ewidencyjnych działki wskazanej we wniosku, nawet jeżeli przebieg granicy ewidencyjnej działki nie jest zgodny z obszarem istniejącym w spokojnym użytkowaniu. Powyższa ocena wynika z tego, że w przepisach unijnych jak i polskich operuje się określeniem "działka rolna". Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach, użyte w tej ustawie określenie "działka rolna" oznacza działkę w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 z dnia 2013.12.20), a więc zwarty obszar gruntu, zadeklarowany przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw... . Zgodnie zaś z art. 70 ust. 1 zdanie pierwsze ww. rozporządzenia nr 1306/2013, system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Jednym z kluczowych elementów każdego z ww. źródeł danych są zaś granice działek, możliwość jednoznacznej identyfikacji położenia działki rolnej w przestrzeni, w sposób pewny. Co więcej, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach, płatności obszarowe są przyznawane do powierzchni działki rolnej, a więc zwartego obszaru gruntu, który ma swoje granice. Sąd podziela zatem stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że maksymalny obszar kwalifikowany jest wyznaczany w granicach działki ewidencyjnej. Weryfikacja w terenie i wykonany pomiar powierzchni, dla której potwierdzono użytkowanie rolnicze, skutkuje aktualizacją powierzchni uprawnionej do płatności. W tym miejscu Sąd z aprobatą zaznacza stanowisko organu, że chociaż kontrola w terenie, przeprowadzona w roku 2023 jednoznacznie potwierdziła, że obszar wykorzystywany rolniczo jest mniejszy niż deklaracja w roku 2021, to organy obu instancji uwzględniając cały materiał dowodowy dla sprawy na rok 2021, do płatności uwzględniły powierzchnię MKO wyznaczoną dla spornych działek na obrazie ortofotomapy wykonanej w roku 2021, czyli roku którego dotyczy wniosek. A więc większe powierzchnie działek, niż ustalone podczas czynności kontrolnych w terenie. Sąd stwierdza, że nie znajduje przepisu prawa materialnego względnie procedury administracyjnej, który zostałby przez organ naruszony podczas wydawania zaskarżonej decyzji jak i decyzji w I instancji. Skarżący w skardze a wcześniej w odwołaniu poprzestał na próbach matematycznego uzupełnienia powierzchni "brakującej" do przyznania płatności. Nie podważył jednak ustaleń kontroli dokonanej na miejscu. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI