III SA/Po 501/25

III SA/Po 501/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Piotr Ławrynowicz
Walentyna Długaszewska
Zbigniew Kruszewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 55, art. 67 ust. 2
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Sentencja
Dnia 8 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (sprawozdawca) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2025 roku sprawy ze skargi Fundacji [...] na orzeczenie Zarządu Województwa z dnia 8 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę
Uzasadnienie
Dnia 30 grudnia 2024 r. skarżąca Fundacja [...] wniosek o dofinansowanie w ramach Programu Fundusze Europejskie dla [...] 2021-2027 - Działanie 02.01 "Wspieranie efektywności energetycznej i redukcji emisji gazów cieplarnianych" (nabór nr [...]). Do dofinansowania zgłosiła projekt pt. "Termomodernizacja zabytkowego pałacu w [...] w celu poprawy jego efektywności energetycznej". Projekt obejmował łącznie 5 zadań: 1) kompleksowa termomodernizacja pałacu; 2) zakup i montaż OZE w postaci instalacji paneli fotowoltaicznych i magazynu energii; 3) nadzór nad pracami budowlano - montażowymi; 4) działania uzupełniające z zakresu realizacji celów Europejskiego Zielonego Ładu oraz działań edukacyjno - informacyjnych; 5) promocja i informacja.
Informacją dnia 30 czerwca 2025 r. Zarząd Województwa, będący instytucją zarządzającą programem Fundusze Europejskie dla [...] zawiadomił skarżącą, że jej wniosek został poddany ocenie merytorycznej w zakresie kryteriów merytorycznych. Projekt przekroczył minimum 60% ogólnej liczby punktów za kryteria merytoryczne punktowe, jednak nie spełnił wszystkich kryteriów dopuszczających, co oznacza negatywny wynik oceny merytorycznej. W załączniku do wysłanej wiadomości instytucja zarządzająca przedstawiła orzeczenie Komisji Oceny Wniosków zawierające uzasadnienie wyniku oceny merytorycznej.
Nie zgadzając się z wynikiem oceny merytorycznej skarżąca wniosła protest, zarzucając w nim Instytucji Zarządzającej [...], że ocena projektu została przeprowadzona w sposób nieprawidłowy w zakresie kryteriów merytorycznych dopuszczających:
- nr 1 "Wnioskodawca posiada zdolność organizacyjną, techniczną i finansową do realizacji projektu, gwarantującą stabilne zarządzanie projektem";
- nr 8 "Zgodność projektu (w tym podstawowych parametrów technicznych) z obowiązującymi aktami prawnymi dotyczącymi realizowanej inwestycji".
Protest został rozpatrzony przez Komisję Odwoławczą (KO) powoływaną przez Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...]. Komisja Odwoławcza w orzeczeniu z 8 sierpnia 2025 r. uznała protest za zasadny jedynie w zakresie zarzutów dotyczących spełnienia kryterium nr 8. W uzasadnieniu wskazano, że W ramach kryterium Wnioskodawca powinien wykazać, że jest odpowiednio przygotowany do utrzymania efektów realizacji projektu pod względem organizacyjnym, technicznym i finansowym w tym: - wskazać zagwarantowane źródła i mechanizmy finansowania zadań, - przedstawić opis zdolności finansowo-organizacyjnej, w szczególności w zakresie potencjału technicznego, kadrowego i finansowego niezbędnego do utrzymania efektów realizacji projektu w okresie trwałości, tak aby było możliwe zapewnienie w tym okresie świadczenia usług na poziomie nie niższym niż zrealizowany w projekcie, - wskazać podmioty odpowiedzialne za utrzymanie trwałości projektu (trwałość projektu musi być zachowana przez okres 5 lat (3 lat w przypadku MŚP - w odniesieniu do projektów, z którymi związany jest wymóg utrzymania inwestycji lub miejsc pracy) od daty płatności końcowej na rzecz beneficjenta. W przypadku, gdy przepisy regulujące udzielanie pomocy publicznej wprowadzają inne wymogi w tym zakresie, wówczas stosuje się okres ustalony zgodnie z tymi przepisami) oraz rolę, jaką pełnią w organizacjach. - w ramach kryterium ocenie podlega wiarygodność prognozy analizy finansowej (jeśli dotyczy).
Ocena kryterium nr 1 odbywa się na zasadzie tak/nie (gdzie niespełnienie kryterium skutkuje negatywną oceną merytoryczną projektu).
Oceniając spełnienie kryterium nr 1 wskazano, że skarżąca zadeklarowała wniesienie do projektu środków własnych w wysokości 4 224 280,15 zł (1990 851,09 zł w roku 2025 i 2 233 429,06 w roku 2026), ale niewystarczająco potwierdziła, że dysponuje takimi środkami lub że dysponuje nimi fundator. Niezbędne jest udokumentowanie posiadania tych środków przez fundatora oraz zobowiązanie do przekazania ich we właściwym czasie na konto wnioskodawcy.
Oceniając zdolności finansowo-organizacyjne skarżącej, w szczególności w zakresie potencjału technicznego, kadrowego i finansowego niezbędnego do utrzymania efektów realizacji projektu w okresie trwałości, stwierdzono, że wnioskodawca wskazał szczegółowo skład i doświadczenie członków zarządu Fundacji, ale z opisu nie wynika doświadczenie którejkolwiek wskazanej osoby w prowadzeniu złożonych zadań inwestycyjnych z zakresu infrastruktury zabytkowego budynku - wskazane osoby mają doświadczenie naukowe, z zakresu branży motoryzacyjnej, HR oraz wprowadzeniu fundacji, natomiast brak jest doświadczenia specjalistów budowlanych. O braku dostatecznego doświadczenia świadczy również wysokość zaplanowanej kwoty na zatrudnienie zespołu inżyniera kontraktu ponad standardowy poziom -z uwagi na brak doświadczenia Wnioskodawcy planuje się zatrudnienie specjalistów z wielu dziedzin, co generuje dodatkowe, niewystarczająco uzasadnione koszty realizacji projektu.
Zatrudnienie specjalistów jest akceptowalne, ale zakres dodatkowego zatrudnienia powinien być adekwatny, w tym w porównaniu z innymi, podobnymi inwestycjami, a ponadto osoby zatrudnione, spoza fundacji, powinny być kontrolowane przez osobę mającą doświadczenie w realizacji wnioskowanego typu projektu i będącą przedstawicielem Wnioskodawcy.
W dokumentacji aplikacyjnej nie wskazano również osoby odpowiedzialnej, która będzie zajmowała się utrzymaniem nieruchomości, tj. budynku i otaczającego ogrodu, w okresie jego eksploatacji po zakończeniu inwestycji. Wnioskodawca w proteście w celu udokumentowania doświadczenia, przytacza argument o właściwym przygotowaniu inwestycji twierdząc, że studium wykonalności i audyt energetyczny jest wstępnym etapem przygotowania inwestycji, a dokumentami potwierdzającymi zdolność do właściwego przygotowania będzie uzyskanie niezbędnych pozwoleń - budynek jest zabytkowy i wymaga co najmniej uzgodnienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków pozwoleń - uzyskanie pozwoleń przewidziano we wniosku do 30.06.2025 r. (punkt 6.5 wniosku o dofinansowanie, strona 23), ale w proteście nie odniesiono się do tego zagadnienia ani nie dołączono powyższych dokumentów.
Z zapisów zawartych w Studium wykonalności wynika, że za utrzymanie trwałości projektu odpowiadać będzie Zarząd Fundacji. Nie wskazano Członka Zarządu, który posiada odpowiednie wykształcenie i doświadczenie w administrowaniu tak dużym obiektem.
W ramach kryterium ocenie podlega wiarygodność prognozy analizy finansowej W tabeli 8 poz. 5 studium wykonalności (środki własne bieżące) wskazano środki w wysokości 69 000 zł rocznie, przy czym w studium nie znaleziono informacji o źródle pochodzenia tych środków. Przyjmując założenie, że pochodzić one będą od fundatora, niezbędnym wydaje się udokumentowanie, że dysponuje on takimi środkami oraz, że zobowiązuje się przekazywać rokrocznie na konto fundacji zadeklarowaną kwotę.
Należy przy tym zauważyć, że wydatki przewidziane w okresie eksploatacji, w tym w okresie trwałości projektu, wydają się w znacznym stopniu zaniżone - koszty, przyjęte w obliczeniach na poziomie 18 000 zł rocznie, z czego 6 000 zł rocznie przypada na naprawy bieżące, nie są wystarczające na sprzątanie budynku i jego otoczenia, mycie okien, bieżącą konserwację dachu i rynien, lub na podatki od nieruchomości - przewidziany koszt wydatków eksploatacyjnych wynosi 1500 zł miesięcznie brutto, czyli ułamek minimalnej pensji dla jednej osoby. Należy przy tym zaznaczyć, że przewidywana praca wolontariuszy nie jest w jakikolwiek sposób uwiarygodniona i nie może być brana pod uwagę.
Wątpliwości KO budzi wynagrodzenie zespołu inżyniera kontraktu - kwota ta wynosi 1 565 439,95 zł, czyli ponad 11 % kosztu ogółem projektu, podczas, gdy w projektach z zakresu infrastruktury budowlanej standardowy udział w kwocie ogółem nie przekracza 3%, a w przypadkach wysokobudżetowych projektów - udział ten w kosztach ogółem powinien być jeszcze znacząco niższy.
Biorąc pod uwagę powyższe informacje podtrzymano stanowisko, że w dokumentacji wniosku o dofinansowanie niedostatecznie udokumentowano doświadczenie wnioskodawcy, potrzebne do realizacji projektu, przy czym argument, dotyczący krótkiego okresu istnienia Fundacji nie jest w opinii brany pod uwagę.
Zarzut Wnioskodawcy o braku możliwości poprawy dokumentacji wniosku i udzielenia wyjaśnień, dotyczących zagadnień ocenianych w merytorycznym kryterium nr 1 nie jest również brany pod uwagę, ponieważ koszt realizacji jest znaczący i Wnioskodawca - bez wezwania - powinien we właściwy sposób uwiarygodnić posiadanie kilkumilionowej kwoty.
Jednocześnie zwrócono uwagę, odnosząc się do zarzutów protestu, że ocena formalna i merytoryczna to dwa odrębne etapy weryfikacji projektów, które różnią się zakresem sprawdzanych kryteriów oraz są od siebie niezależne. Dokonany w Regulaminie wyboru projektów generalny podział oceny projektów na ocenę formalną i merytoryczną nie jest przypadkowy, już same nazwy poszczególnych etapów wskazują na zakres działań oceniających. Kryteria formalne dotyczą kwestii ogólnych i nie odnoszą się do merytorycznej treści wniosku - ich analiza polega jedynie na sprawdzeniu poprawności formy wniosku narzuconej przez instytucję zarządzającą (ocena formalna sprawdza zgodność z wymogami formalnymi, takimi jak kompletność dokumentacji, terminy i poprawność wypełnienia, kwalifikowalność kosztów pod kątem wpisywania się kosztów w katalog wydatków kwalifikowalnych). Natomiast kryteria merytoryczne dotyczą kwestii szczegółowych, odnoszących się bezpośrednio do treści wniosku (treść i wartość projektu pod kątem jego celowości, wykonalności i zgodności z celami Programu).
Pismem z dnia 3 września 2025 r. skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego M. K. wniosła skargę do WSA. Zarzuciła orzeczeniu organu:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
a] części IV F, punkt 3 lit. c regulaminu wyboru projektów dla naboru nr [...] (dalej: "Regulamin"] w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (dalej: ustawa wdrożeniowa) w zw. z dokumentem zawierającym opis kryteriów wyboru projektu dla działania 02.01 w ramach [...] 2021+ (dalej; "Opis kryteriów") i art. 46 ustawy wdrożeniowej przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie na etapie oceny merytorycznej, że wnioskodawca musi na tym etapie wykazywać posiadanie środków finansowych pozwalających na realizację projektów oraz przedkładać stosowne dokumenty, podczas gdy wykazanie to winno nastąpić - zgodnie z dokumentami konkursu dopiero na etapie zawierania umowy między wnioskodawcą a Zarządem Województwa, co prowadzi również do niewłaściwego zastosowania kryterium nr 1 i w efekcie nieprawidłowe uznanie, że wnioskodawca go nie spełnił;
b) art. 69 ust. 3 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przez brak rzetelnej i obiektywnej oceny protestu Fundacji, a nadto dokonanie oceny dowolnej i arbitralnej zebranego materiału w sprawie, polegającej na błędnym przyjęciu, że Wnioskodawca nie dysponuje odpowiednim potencjałem kadrowym, zignorowanie wyjaśnień Wnioskodawcy złożonych w tym zakresie, oparcie orzeczenia w tym zakresie na arbitralnej przesłance "istniejącego standardu" bez wyczerpującego wyjaśnienia czym ten standard jest, podczas gdy Wnioskodawca uczynił zadość wymogom kryterium nr 1 w tym zakresie;
c) art. 69 ust. 3 w zw. z art 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przez brak rzetelnej i obiektywnej oceny protestu Fundacji, a nadto dokonanie oceny dowolnej i arbitralnej zebranego materiału w sprawie, polegającej na błędnym przyjęciu, że Wnioskodawca zawyżył koszty zatrudnienia zespołu inżyniera kontraktu i scedował na ten zespół swoją odpowiedzialność za realizację projektu, podczas gdy z prawidłowej analizy wniosku o dofinansowanie i protestu wynika, że skład zespołu inżyniera kontraktu jest bardzo szeroki, a scedowanie odpowiedzialności nie ma miejsca;
d) art. 73 ust. 1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. (dalej: "Rozporządzenie") ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej poprzez stosowanie kryterium nr 1 w sposób nieprzejrzysty i dyskryminacyjny, czyli sprzecznie z normą wskazaną w tym przepisie;
e) art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej i art. 50 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 73 ust. 1 Rozporządzenia poprzez brak zachowania zasad proporcjonalności i równości stron w prowadzonym konkursie oraz stosowanie pozaregulaminowej przesłanki stażu funkcjonowania i w efekcie doprowadzenie do sytuacji, w której podmiot stosunkowo niedawno inkorporowany jest z góry traktowany w sposób gorszy (bez rzeczywistej i obiektywnej przyczyny) od innych podmiotów;
f) art. 45 ust. 1 w zw. z art. 69 ust. 3 ustawy wdrożeniowej w zw. z częścią V punkt 7 Regulaminu poprzez nierzetelne rozpatrzenie protestu, ocenę zebranych materiałów aplikacyjnych (zwłaszcza wniosku o dofinansowanie) oraz pominięcie zastosowania Regulaminu;
II. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) art. 55 ust. 1 Ustawy w zw. z częścią IV E, punkt 17 w zw. z częścią IV C, punkt 6 Regulaminu w zw. z art. 45 i 69 ust. 3 ustawy wdrożeniowej poprzez ich niezastosowanie i niezwrócenie się do wnioskodawcy podczas rozpatrywania protestu o przesłanie dodatkowych wyjaśnień, podczas gdy z treści zaskarżanego orzeczenia wynika, że podczas jego rozpatrywania komisja odwoławcza instytucji zarządzającej doszła do wątpliwości natury faktycznej, które ostatecznie rozstrzygnęła na niekorzyść strony w efekcie doprowadzając do nierzetelnego rozpatrzenia wniosku fundacji;
b) art. 67 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez niedokonanie zmiany podjętego rozstrzygnięcia w wyniku błędnego stwierdzenia, że brak jest podstaw do zmiany oceny, podczas gdy prawidłowa analiza treści protestu powinna doprowadzić do zmiany podjętego rozstrzygnięcia.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji w zaskarżonej części.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga była niezasadna, ponieważ ocena projektu w rozpoznawanej sprawie nie została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.
Kontrola sądowa legalności działań instytucji zarządzającej w procesie wyboru projektu do dofinansowania jest ograniczona. Sąd administracyjny co do zasady nie jest uprawniony do weryfikacji oceny projektu dokonanej przez organ, jeśli nie zostanie stwierdzone, że naruszono prawo w zakresie procedury konkursowej lub też przepisów ustawy wdrożeniowej. Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji dokonanej przez ekspertów oceny pod względem merytorycznym np. przez odmienną ocenę projektu, lecz wyłącznie do kontroli oceny projektu dokonanej przez organ co do przestrzegania kryteriów oceny zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej tj. zgodnie z zasadami przejrzystości, rzetelności i bezstronności, a także w zakresie kompletności oceny i jasności przyjętych kryteriów. Sąd administracyjny nie dokonuje zatem ponownej oceny projektu, nie zastępuje komisji, lecz jedynie jest uprawniony do kontroli spełnienia przez ocenę projektu wspomnianych ustawowych kryteriów.
Zgodnie z art. 56 ust. 7 ustawy wdrożeniowej, w przypadku negatywnej oceny projektu, informacja przekazana wnioskodawcy zawiera uzasadnienie wyniku tej oceny. Sporządzenie prawidłowego uzasadnienia wyniku negatywnej oceny projektu oraz prawidłowe sporządzenie uzasadnienia rozstrzygnięcia protestu jest zatem niezbędnym warunkiem umożliwiającym sądowi administracyjnemu wykonanie kontroli działalności administracji publicznej.
Trzeba też wyjaśnić, że tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego postępowania konkursowego rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek w sposób, który przekona instytucję zarządzającą do wybrania tego konkretnego projektu. Instytucja ta jest przy tym związana złożonym wnioskiem oraz załączoną do niego dokumentacją. Ewentualne braki w złożonej aplikacji, czy jej niespójność z zapisami regulaminu niosą ze sobą ujemne skutki dla wnioskodawcy i jest to oczywiste. Sformalizowanie postępowania konkursowego ma na celu zdyscyplinowanie wnioskodawców, zachowanie ich wysokiej staranności, tak aby w konsekwencji doszło do ułatwienia wyłonienia zwycięzcy konkursu i szybkiego załatwienia sprawy w związku z koniecznością terminowego rozdysponowania środków finansowych (por. wyroki NSA: z 24 maja 2017 r., II GSK 1028/17; z 15 października 2019 r., sygn. akt I GSK 2236/18). Rola organu sprowadza się natomiast do kompleksowej oceny wniosku i nie ma prawa wkraczać w meritum, zmieniać zapisów wniosku, modyfikować ich w sposób umożliwiający uzyskanie przez wnioskodawcę dofinansowania, domniemywać treści z wniosku nie wynikających - wbrew jego zapisom. Takie działanie organu naruszałoby bowiem zasady uczciwej konkurencji i dawałoby podstawę do postawienia zarzutu uchybienia obowiązkowi bezstronności (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2022 r. I GSK 1641/21).
Jednym z aktów prawnych regulujących nabór były kryteria oceny wniosków. Z dokumentu tego, w zakresie spornego kryterium merytorycznego horyzontalnego nr 1, ocenie podlegało, czy "wnioskodawca posiada zdolność organizacyjną, techniczną i finansową do realizacji projektu, gwarantującą stabilne zarządzanie projektem". Z zapisów kryteriów wynikało, że wnioskodawca powinien wykazać, że jest "odpowiednio przygotowany do utrzymania efektów realizacji projektu pod względem organizacyjnym, technicznym i finansowym". W ramach kryterium wnioskodawca powinien wykazać, że jest odpowiednio przygotowany do utrzymania efektów realizacji projektu, w tym:
- wskazać zagwarantowane źródła i mechanizmy finansowania zadań,
- przedstawić opis zdolności finansowo-organizacyjnej, w szczególności w zakresie potencjału technicznego, kadrowego i finansowego niezbędnego do utrzymania efektów realizacji projektu w okresie trwałości, tak aby było możliwe zapewnienie w tym okresie świadczenia usług na poziomie nie niższym niż zrealizowany w projekcie, - wskazać podmioty odpowiedzialne za utrzymanie trwałości projektu (trwałość projektu musi być zachowana przez okres 5 lat (3 lat w przypadku MŚP – w odniesieniu do projektów, z którymi związany jest wymóg utrzymania inwestycji lub miejsc pracy) od daty płatności końcowej na rzecz beneficjenta. W przypadku, gdy przepisy regulujące udzielanie pomocy publicznej wprowadzają inne wymogi w tym zakresie, wówczas stosuje się okres ustalony zgodnie z tymi przepisami) oraz rolę, jaką pełnią w organizacjach.
- w ramach kryterium ocenie podlega wiarygodność prognozy analizy finansowej (jeśli dotyczy).
Zdaniem Sądu ocena projektu w zakresie spełnienia opisanego tu kryterium nie naruszała ustawowych zasad oceny.
Z definicji kryterium wynikało bowiem, że obowiązkiem wnioskodawcy było wykazanie, że jest odpowiednio przygotowany do utrzymania efektów realizacji projektu pod względem organizacyjnym, technicznym i finansowym, co obejmowało również wskazanie zagwarantowanych źródeł i mechanizmów finansowania zadań. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że wskazanie na zagwarantowane źródła i mechanizmy finansowania zadań nie może być hasłowe, lecz winno być wiarygodne. Dodatkowo w definicji mowa jest o "wykazaniu", czyli dowiedzeniu. Same zaś źródła i mechanizmy musiały być zagwarantowane. Szczególnego znaczenia obowiązek taki nabiera w przypadku podmiotów takich jak skarżąca, czyli nieprowadzących działalności gospodarczej, nieposiadających zasobów finansowych ani majątku, czyli uzależnionych od finansowania z innych źródeł.
Przy analizie spełnienia kryterium ocenie podlega jednak po pierwsze sytuacja finansowa i majątkowa wnioskodawcy. W przypadku skarżącej trafnie uznano, że nie była ona tego rodzaju, że dawałaby gwarancję pokrycia planowanych jako wkład własny: (a) wydatków związanych z realizacją inwestycji zgłoszonej do dofinansowania oraz (b) późniejszych wydatków związanych z realizacją pozostałych zadań już w okresie trwałości projektu. Należy dostrzec, że sama fundacja nie miała majątku, a jedyne jej aktywo stanowiło prawo do użytkowania pałacu wynikające z umowy użyczenia przez [...] sp. z o.o. Wkład założycielski fundacji wynosił natomiast 1.000 zł, którą to kwotę w porównaniu z planowaną kwotą udziału własnego w kosztach kwalifikowanych projektu wynoszącą 4.224.280,25 zł, trafnie oceniono jako niestanowiącą istotnej wartości. Zgodnie z zapisami wniosku oraz studium wykonalności koszty działania fundacji miały być pokrywane przez fundatora oraz pochodzić z darowizn i wpłat członków fundacji. Zasadnie uznano jednak, że, po pierwsze, brak było dowodów potwierdzających wiarygodność takich źródeł, a nadto nie były to źródła pewne. Sąd dostrzega, że fundacji nie przysługiwało, ani na mocy statutu ani ustawy o fundacjach, jakiekolwiek roszczenie o takie świadczenia.
Z zapisów kryterium wynikało, że fundacja oczekując pozytywnej oceny spełnienia spornego kryterium nr 1 winna była po pierwsze przedstawić, że źródło z którego zamierza czerpać finansowanie jest zagwarantowane, tzn. istnieje podstawa prawna (czy też umowna) dająca prawo niezawodnie oczekiwać finansowania, a po drugie, że źródło z którego mają pochodzić pieniądze jest wiarygodne w sensie finansowym, tzn. jest w stanie pokryć deklarowane wydatki związane z realizacją programu. W rozpoznawanej sprawie projekt inwestycyjny opiewał na znaczną kwotę zarówno finansowania ze środków programu operacyjnego jak wkładu własnego. Strona winna więc była przekonać instytucję zarządzającą spójnymi i wiarygodnymi oświadczeniami o zdolności pokrycia kosztów. W tym celu - jak zasadnie wskazano w zaskarżonym orzeczeniu - winna była przedstawić dane oraz, co wyłączałoby jakiekolwiek wątpliwości, przedłożyć dowody potwierdzające zdolności finansowe fundatora. Oświadczenia zawarte w studium wykonalności oraz w proteście nie przedstawiały tymczasem niewątpliwej, jasnej oraz opartej o dane potwierdzające zdolności finansowe fundatora, sytuacji, a tym samym nie stanowiły - jak tego oczekiwano zgodnie z definicją kryterium - wskazania na zagwarantowane źródła i mechanizmy finansowania zadań. Brak takiego wskazania, trafnie uznano za przeszkodę do przyjęcia, że fundacja będzie w stanie sfinansować samą inwestycję jak i realizację zadań już w okresie trwałości projektu.
Nadto, odnosząc się już do oceny potencjału wnioskodawcy ("zdolności organizacyjnych i technicznych") instytucja zarządzająca trafnie dostrzegła, że fundacja w dacie składania wniosku nie miała jakiegokolwiek doświadczenia ani w realizacji projektów finansowanych ani w prowadzeniu działalności statutowej czy też jakiejkolwiek innej działalności. Została stworzona 30 września 2024 r. czyli 4 dni po ogłoszeniu naboru, w ramach którego zgłoszono wniosek o dofinansowanie. Nawiasem mówiąc, jak wynika z uzasadnienia protestu, było to działanie nieprzypadkowe, gdyż decyzja o powołaniu fundacji wynikała z określenia podmiotów uprawnionych do uzyskania wsparcia (właściciel pałacu, którego termomodernizacja była przedmiotem projektu - [...] sp. z o.o. - nie mogłaby otrzymać dofinansowania zgodnie z warunkami naboru). Uprawniony jest więc wniosek, że ostatecznym argumentem dla powołania fundacji było właśnie uzyskanie dofinansowania w wysokości 9.856.653,66 zł, przeznaczonych głównie na modernizację pałacu niestanowiącego mienia fundacji obejmującą rozległe prace remontowe.
Trafnie argumentowano też, że doświadczenia w prowadzeniu takich prac oraz realizacji projektów finansowanych ze środków europejskich nie miały także osoby określone jako Zespół Fundacji. W jego skład miało wchodzić dwoje menedżerów: R. G. mający mieć doświadczenie w prowadzeniu przedsiębiorstwa w branży motoryzacyjnej oraz A. G. mająca mieć doświadczenie w zarządzaniu zespołami ludzkimi, przy czym w jej przypadku nie sprecyzowano przedmiotu działalności zatrudniających ją wcześniej podmiotów. Nadto w skład zespołu wchodzić mieli historyk, lingwista, dwoje ekspertów w dziedzinie edukacji oraz specjalista od wychowania fizycznego. Jakkolwiek nie można zaprzeczyć, że takie doświadczenie mogły być przydatne przy części działań związanych z zarządzaniem obiektem już po zakończeniu inwestycji, to jednak należy się zgodzić z instytucją zarządzającą, że doświadczenie tych osób nie gwarantowało kompetencji w realizacji zasadniczego zadania projektu, jakim była rozległa modernizacja zabytkowego pałacu.
Zastrzeżeń Sądu nie budzi również stwierdzenie, że o braku własnego potencjału świadczył również zakres planowanych zadań inżyniera, bądź - jak również podawano - zespołu inżyniera kontraktu. Instytucja zarządzająca, odwołując się do zapisów wniosku i studium wykonalności, trafnie dostrzegła, że osobie tej (zespołowi) planowane było powierzenie wszystkich czynności związanych z realizacją inwestycji. Oznaczało to, że zarząd fundacji ani jej pracownicy, czy też inne osoby działające w fundacji, nie podejmowaliby żadnych czynności przy realizacji zasadniczego zadania projektu, jakim była termomodernizacja pałacu. We wniosku nadzór nad pracami budowlano - montażowymi określono jako jedno z zadań, które - jak wynika ze studium wykonalności (str. 7) - w całości miano powierzyć właśnie zespołowi inżyniera kontraktu. Miał się on zajmować kontrolą nad jakością oraz postępem robót budowlanych, nadzorem nad dokumentacją, egzekwowaniem zapisów umowy, monitoringiem realizacji umowy z wykonawcą, nadzorem nad zachowaniem procedur unijnych oraz koordynacją czynności wykonywanych przez uczestników procesu budowlanego. Organ zasadnie argumentował, że pośrednio o zakresie jego zadań świadczy planowane wynagrodzenie wynoszące 1.565.439,95 zł przy łącznej kwocie wydatków projektu planowanej na 14.080.933,31 zł.
Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że ocena wniosku pod kątem spełnienia spornego kryterium nr 1 była rzetelna, gdyż uzasadnienie wskazywało argumenty przekonujące o zasadności wyniku oceny, zaś oceny dokonano w zgodzie z wiążącymi kryteriami.
Nie podważa tej konkluzji podnoszony argument o braku przeszkód prawnych do występowania o wsparcie przez fundacje, niezależnie od daty ich powstania. Istotnie zasady naboru nie przewidywały takiego ograniczenia. Należy jednak zwrócić uwagę, że w ramach oceny spełnienia kryterium horyzontalnego nr 1 instytucja zarządzająca w zaskarżonym orzeczeniu nie ograniczyła się do wskazania na datę powstania fundacji jako samą w sobie przyczynę negatywnej oceny. Podała szereg argumentów ją uzasadniających, zaś wskazanie na datę powstania fundacji musi być odczytywane jako świadczące o braku doświadczenia, a w powiązaniu z brakiem majątku i wykazanych pewnych źródeł finansowania, również jako okoliczność stwarzającą istotną wątpliwość co do zagwarantowania realizacji projektu pod kątem finansowym.
Sąd nie zgodził się z zarzutami skargi, w której stwierdzono, że instytucja zarządzająca niespójnie z wynikami oceny formalnej uznała, że fundacja nie wykazała przekonująco źródła finansowania oraz zdolności finansowych do realizacji projektu. Z przepisów regulaminu wynikało bowiem, że w ramach oceny formalnej "weryfikacji podlegało źródło finansowania projektu oraz deklaracja o posiadaniu środków niezbędnych do realizacji projektu", przy czym stwierdza się tam, że kryterium formalne nr 12 nazwane "Źródło/zabezpieczenie finansowania projektu" weryfikowane będzie na podstawie wniosku i załączników w szczególności na podstawie oświadczenia wnioskodawcy o zabezpieczeniu środków na realizację projektu". Ponieważ fundacja takie oświadczenie złożyła, a nadto wskazała źródło finansowania, czyli darowizny i środki przekazane przez fundatora, instytucja zarządzająca musiała uznać, że kryterium formalne zostało spełnione. W ramach oceny formalnej nie podlegała badaniu wiarygodność wskazanych źródeł oraz oświadczenia o zabezpieczeniu środków. Ta odbywała się dopiero przy ocenie merytorycznej w ramach spornego kryterium merytorycznego nr 1.
Niezasadne są również zarzuty dotyczące zaniechania wezwania skarżącej do uzupełnienia oświadczeń dotyczących źródeł finansowania projektu. Otóż należy zwrócić uwagę, że z przepisu zawartego w części IV C pkt 6 regulaminu wynikało, że w ramach kontroli formalnej instytucję zarządzającą obciążał obowiązek wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia lub poprawy błędów lub braków w dokumentacji aplikacyjnej jedynie w przypadku stwierdzenia w dokumentacji projektowej błędów lub braków. Tymczasem dokumentacja złożona przez skarżącą takich braków nie zawierała, ponieważ złożono wymagane oświadczenie o zabezpieczeniu środków na realizację inwestycji. Jego wiarygodność natomiast, jak wskazano podlegała badaniu na etapie oceny merytorycznej.
Podobnie brak było podstaw do wzywania skarżącej do uzupełnienia oświadczeń w toku procedury odwoławczej. Komisja odwoławcza winna to była uczynić jedynie w przypadku gdyby "zaistniała konieczność uzyskania dodatkowych informacji na poparcie twierdzeń, które miały znaczenie dla sprawy" (część IV E pkt 17 regulaminu). Przepis ten nie daje jednak podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego, ani zastępowania strony w należytym, wyczerpującym i przekonującym uzasadnieniu wniosku o dofinansowanie, a do tego prowadziłoby czynienie ustaleń dotyczących zdolności finansowych podmiotów finansujących działanie fundacji. Zresztą w pierwszym zdaniu przytoczonego przepisu sformułowana jest zasada wedle której "[p]rotest jest rozpatrywany wyłącznie w oparciu o dokumentację złożoną dla naboru oraz uzupełnioną w trakcie oceny wniosku o dofinansowanie". Oznacza to, że wezwanie o dodatkowe oświadczenia jest wyjątkiem.
Nie doszło zatem do naruszenia art. 55 ustawy wdrożeniowej w związku z przywołanymi tu przepisami regulaminu.
Nie naruszało prawa również rozszerzenie uzasadnienia negatywnej oceny w uzasadnieniu orzeczenia komisji odwoławczej instytucji zarządzającej. Była ona bowiem związana zakresem protestu (art. 67 ust. 2 ustawy wdrożeniowej), tzn. oceną spełnienia horyzontalnego kryterium nr 1. Musiała tę ocenę - jak mowa w ustawie - "zweryfikować", czyli przeciwstawić zaskarżonej ocenie własną ocenę spełnienia kryterium. To uczyniono, tyle, że wskazując dodatkowe argumenty przemawiające za oceną negatywną. Takie uzasadnienie oceny nie mogło być więc uznane za naruszające prawo.
Pozostałe zarzuty znalazły bezpośrednią lub pośrednią odpowiedź we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia.
Z opisanych tu przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.