III SA/Po 500/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki dotyczącą opodatkowania podatkiem od nieruchomości dróg wewnętrznych, uznając, że nie spełniają one definicji pasów drogowych ani dróg w rozumieniu ustawy o drogach publicznych.
Spółka kwestionowała decyzję o określeniu wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 rok, domagając się zwolnienia dróg wewnętrznych od opodatkowania. Argumentowała, że drogi te są niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej i powinny być wyłączone z podatku na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organy podatkowe oraz WSA uznały jednak, że sporne grunty nie stanowią pasów drogowych ani dróg w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a jedynie służą komunikacji wewnętrznej i parkowaniu klientów, co wyklucza zastosowanie zwolnienia.
Spółka A wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 rok. Spółka domagała się stwierdzenia i zwrotu nadpłaty, argumentując, że drogi wewnętrzne na jej działkach, niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej, powinny być zwolnione z podatku od nieruchomości jako pasy drogowe związane z obsługą ruchu. Organy podatkowe uznały, że zwolnienie dotyczy jedynie dróg publicznych lub pasów drogowych zdefiniowanych w ustawie o drogach publicznych, a drogi na nieruchomości spółki służą jedynie komunikacji wewnętrznej i parkowaniu klientów, nie spełniając tych kryteriów. WSA w Poznaniu, oddalając skargę, potwierdził, że choć dane z ewidencji gruntów nie są bezwzględnie wiążące, to sporne nieruchomości nie spełniają definicji pasów drogowych ani dróg w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, co wyklucza zastosowanie zwolnienia podatkowego. Sąd podkreślił, że drogi wewnętrzne służące wyłącznie komunikacji w obrębie nieruchomości nie są pasem drogowym ani drogą w rozumieniu przepisów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, drogi wewnętrzne służące wyłącznie komunikacji w obrębie nieruchomości i parkowaniu klientów nie spełniają definicji pasów drogowych ani dróg w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, co wyklucza zastosowanie zwolnienia podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że definicje pasów drogowych i dróg zawarte w ustawie o drogach publicznych są kluczowe dla zastosowania zwolnienia. Drogi wewnętrzne, które nie są wydzielone liniami granicznymi jako pas drogowy i służą jedynie potrzebom konkretnego przedsiębiorcy, nie podlegają zwolnieniu, nawet jeśli nie są oznaczone w ewidencji gruntów jako 'dr'.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.p.o.l. art. 2 § ust. 3 pkt 4
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
W okresie od 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r. zwolnieniu z podatku od nieruchomości podlegały pasy drogowe wraz z drogami i obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Zwolnienie to obejmowało również drogi wewnętrzne, o ile spełniały definicje z ustawy o drogach publicznych.
Pomocnicze
u.d.p. art. 4 § pkt 1
Ustawa o drogach publicznych
Definicja pasa drogowego jako wydzielonego liniami granicznymi gruntu wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu.
u.d.p. art. 8 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
Definicja drogi wewnętrznej jako drogi niezaliczanej do żadnej z kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorstwa.
p.g.k. art. 21
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków powinny być stosowane do wymiaru podatków.
o.p. art. 194
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. § 68 ust. 3 pkt 7 a
Grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych, leśnych oraz poszczególnych nieruchomości nie są drogą w rozumieniu tego rozporządzenia i wlicza się je do przyległego użytku gruntowego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Drogi wewnętrzne na nieruchomości spółki powinny być zwolnione z podatku od nieruchomości jako pasy drogowe lub drogi związane z obsługą ruchu. Dane z ewidencji gruntów i budynków nie mają wiążącego charakteru dla ustalenia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, zwłaszcza w kontekście zwolnień.
Godne uwagi sformułowania
Drogi wewnętrzne służące wyłącznie komunikacji w obrębie danej nieruchomości nie są odpowiednio pasem drogowym i drogą w rozumieniu tego przepisu, odwołującego się bezpośrednio do definicji zawartych w ustawie o drogach publicznych.
Skład orzekający
Maria Lorych-Olszanowska
przewodniczący sprawozdawca
Beata Sokołowska
sędzia
Małgorzata Górecka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z podatku od nieruchomości dla dróg wewnętrznych oraz znaczenie ewidencji gruntów w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2004 roku i specyficznej interpretacji przepisów w kontekście dróg wewnętrznych służących działalności gospodarczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i częstego problemu interpretacji przepisów dotyczących dróg wewnętrznych. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i administracyjnym.
“Czy drogi na Twojej posesji są zwolnione z podatku? WSA wyjaśnia kluczowe kryteria.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 500/11 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2011-08-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2011-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Beata Sokołowska
Małgorzata Górecka
Maria Lorych-Olszanowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
II FSK 2946/11 - Wyrok NSA z 2013-12-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
art. 2 ust. 3 pkt 4, 1a ust. 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
art. 21
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
§ 68 ust. 3 pkt. 7 a, poz. 3 pkt 7 lit. a) załącznika Nr 6
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art.194
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 71 poz 838
art. 4 pkt. 1, art. 8 ust. 1
Ustawa dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 31 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych – Olszanowska (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Małgorzata Górecka Protokolant: stażysta Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółka A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 rok. o d d a l a s k a r g ę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]., nr [...], wydaną na podstawie art. 13 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 1, § 3, art. 47 § 3, art. 51 § 2, art. 53 § 1 i § 4 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 2 ust. 1 pkt 1, 2 i 3, art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 i 4, art. 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. b) i pkt 3, art. 6 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) oraz uchwały nr XXXV/284/IV/2003 Rady Miasta Poznania z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości stawek w podatku od nieruchomości na 2004 rok (Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego z dnia 17 grudnia 2003r. Nr 208, poz. 4298) Prezydent Miasta P. określił spółce A wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 rok na kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż strona wniosła w dniu [...] o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za [...] ([...] zł) z powodu niezasadnego opodatkowania dróg wewnętrznych niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej oraz podlegających w okresie 2004 – 2006 wyłączeniu spod opodatkowania. W ocenie spółki zlokalizowane na jej działkach drogi dojazdowe do budynku hali i miejsc parkingowych dla klientów stanowiły powyższe drogi wewnętrzne, zwolnione od podatku. Są one obiektami związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, w rozumieniu art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w latach 2004 – 2006. Do wniosku spółka załączyła korektę deklaracji za [...], a na wezwanie organu przedłożyła wypisy z rejestru gruntów, opinię rzeczoznawcy dot. powierzchni dróg wewnętrznych, wykaz budowli za [...] oraz wydruk z mapy. Z dokumentów tych wynika, iż powierzchnia działek nr 3 i 4 oznaczona w ewidencji symbolem "dr" obejmuje [...] m kw. ([...] m kw. na działce 4 i [...] m kw. na działce 3). W obrębie tych działek powierzchnia [...] m kw. oznaczona symbolem "dr" stanowi drogę publiczną położoną poza ogrodzeniem terenu spółki i nie będącą w jej posiadaniu. Od tej powierzchni spółka nie płaci podatku od nieruchomości. Zarząd Dróg Miejskich poinformował organ I instancji, że wskazana powierzchnia stanowi drogę publiczną.
Organ I instancji stwierdził, że faktycznie w okresie 2004 – 2006 opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały pasy drogowe wraz z drogami i obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu (art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy). Powyższe pojęcia należy odnieść do definicji zawartych w ustawie o drogach publicznych. Pas drogowy w rozumieniu art. 4 pkt. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2000 r., nr 71, poz. 838 ze zm.) to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane: droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu oraz urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Wydzielenie liniami granicznymi winno przy tym wynikać z ewidencji gruntów i budynków (symbolem "dr") oraz być wykazane odpowiednio w księdze wieczystej. Oznaczenie w ewidencji stanowi zatem podstawę do właściwego opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a sama ewidencja jest dokumentem urzędowym. Większość gruntów spółki została zaklasyfikowana w ewidencji jako tereny zabudowane ("Bi"), a nie jako drogi. Na nieruchomościach strony są zlokalizowane drogi dojazdowe do hal i miejsc parkingowych, jednak budowle te nie są związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Powierzchnie te służą zatem prowadzeniu działalności gospodarczej przez stronę i umożliwianiu klientom parkowania swoimi pojazdami. Droga wewnętrzna to zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych droga niezaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych, w szczególności droga w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowa do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowa do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorstwa, plac przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe. Drogi wewnętrzne muszą być przy tym elementem pasa drogowego, czyli fragmentem gruntu wydzielonego liniami granicznymi, aby mogły spełniać kryteria pasa drogowego z art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. W ocenie organu zwolnieniu podatkowemu podlegała w [...] tylko część nieruchomości zajęta pod drogę publiczną. Pozostała część (oznaczona symbolem "Bi") nie jest odrębną działką, wydzieloną z nieruchomości liniami granicznymi. Jedynie wyznaczona droga o powierzchni 629 m kw. jako droga wewnętrzna podlegała wyłączeniu od opodatkowania. Ta powierzchnia została zgłoszona przez spółkę do opodatkowania w [...] niezasadnie.
W odwołaniu od tej decyzji spółka A zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w [...] poprzez uznanie, iż sporne nieruchomości spółki podlegały w [...] opodatkowaniu. W tej ocenie uzasadnione zostało wyczerpująco stanowisko, iż działki te stanowiły pasy drogowe oraz drogi wraz z budowlami służącymi zabezpieczeniu i obsłudze ruchu. Fakt ten potwierdziła ponadto opinia biegłego rzeczoznawcy. Zakwestionowano ponadto wiążącą moc danych z ewidencji gruntów w zakresie ustalania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości.
Zdaniem odwołującej się ewidencja gruntów i budynków nie ma nieograniczonego znaczenia dla celów wymiaru wszystkich podatków, gdyż w samej ustawie o podatkach i opłatach lokalnych zawartych jest wiele przepisów, w tym zwolnień i wyłączeń od opodatkowania, dla których zapisy ewidencji nie mają prawnego znaczenia. W samej ustawie podatkowej posłużono się bowiem innymi terminami niż w rozporządzeniu. Strona powołała się przy tym na wyrok NSA z 16.10.2009 r., sygn. II FSK 784/08.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w całości decyzję organu I Instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w okresie od 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r. podatkowi od nieruchomości nie podlegały pasy drogowe wraz z drogami i obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Organ ten nie zgodził się z argumentacją odwołania wskazującą, iż bezzasadnie przypisano decydującą rolę zapisom zawartym w ewidencji gruntów i budynków przy rozstrzyganiu o uznaniu danego gruntu za drogę, gdyż wynika to wprost z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zdaniem SKO istotne jest wykazanie, że dana powierzchnia gruntu w obrębie nieruchomości jest wykorzystywana w celach komunikacyjnych i jest oddzielona liniami granicznymi, co wynikać powinno z ewidencji. W niniejszej sprawie jedynie fragment nieruchomości strony o powierzchni [...] m kw. jest zakwalifikowany w ewidencji jako droga ("dr"), co oznaczało zwolnienie podatkowe w [...] Pozostałe sporne grunty nie były związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu drogowego, gdyż były wykorzystywane wyłącznie przez podatnika i klientów parkujących przed jego sklepem. Drogi nie były wobec tego użytkowane powszechnie – w celu nie związanym z działalnością gospodarczą podatnika.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka A wniosła o uchylenie w całości decyzji organu II instancji, zarzucając jej naruszenie art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przyjęcie, że sporne działki nie były wyłączone w [...] spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości, gdyż w ewidencji nie oznaczono ich symbolem "dr".
W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła argumenty podnoszone w odwołaniu i w toku postępowania podatkowego. W jej ocenie dane z ewidencji gruntów i budynków nie mogą mieć wiążącego charakteru dla uznania, czy dana nieruchomość ma charakter pasa drogowego podlegającego zwolnieniu podatkowemu. Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie posługuje się pojęciem "pasa drogowego", wobec czego taki pas może zostać zaklasyfikowany w ewidencji pod symbolem innym niż "dr" (oznaczającym drogę). Pojęcie pasa drogowego z ustawy podatkowej nie jest wobec tego tożsame z pojęciem drogi w rozumieniu przepisów dotyczących ewidencji gruntów. Regulowanie obowiązków podatkowych na podstawie definicji wskazanych w rozporządzeniu stanowiłoby naruszenie art. 217 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( t. j. – Dz. U. Nr 121 z 2006 r., poz. 844 ze zm.), który w brzmieniu obowiązującym m. in. w [...] stanowił, że wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości są pasy drogowe wraz z drogami i obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu.
Okolicznością sporną między stronami było to, czy w związku z wejściem w życie art. 2 ust. 3 pkt 4 w powołanym brzmieniu - tj. począwszy od dnia 9 grudnia 2003 r., do czasu kolejnej nowelizacji ustawy obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. - spółka nie była zobowiązana do opłacania w 2004 r. podatku od nieruchomości od posiadanych w Poznaniu gruntów.
Nie budzi wątpliwości i znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że w omawianym okresie zwolnienie podatkowe wskazane w art. 2 ust. 3 pkt 4 rozszerzono na wszystkie rodzaje dróg, a więc także na drogi wewnętrzne (przed 9 grudnia 2003 r. podlegające opodatkowaniu). Stanowisko to jest zgodne z poglądem, że przepisy dotyczące wszelkiego rodzaju ulg i zwolnień podatkowych - jako odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania - powinny być interpretowane ściśle, z zastosowaniem wykładni językowej. Analizując treść art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z punktu widzenia reguł wykładni językowej, należy stwierdzić, że z mocy tego przepisu w [...] podatkowi od nieruchomości nie podlegały nieruchomości stanowiące pasy drogowe wraz z drogami.
Ponieważ przepis nie ustalił w stosunku do dróg dodatkowych kryteriów, jakie musiałyby one spełnić dla zwolnienia z podatku, zakres wyłączenia z opodatkowania został rozciągnięty również na drogi inne niż publiczne. Jest to tym wyraźniejsze, że w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 9 grudnia 2003 r. zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały budowle dróg publicznych wraz z pasami drogowymi oraz zajęte pod nie grunty. Ponieważ w zmienionej wersji przepisu ustawodawca nie posłużył się już przymiotnikiem "publiczne", przyjmowanie, że także po nowelizacji zwolnienie należy stosować wyłącznie do dróg publicznych, stałoby nie tylko w sprzeczności z zasadą ścisłej interpretacji przepisów dotyczących ulg i zwolnień, ale także w sprzeczności z zasadą racjonalności ustawodawcy (zob. m. in. wyrok WSA w Gdańsku z 08.12.2009 r., sygn. akt I SA/ Gd 708/09, niepubl. oraz wyrok WSA w Gdańsku z 01.12.2010 r., sygn. akt I SA/ Gd 1052/10, niepubl.).
Różnica stanowisk stron sprawdza się do tego, że według organu o zaliczeniu danej nieruchomości do kategorii drogi w rozumieniu powyższego przepisu decydujące znaczenie mają dane z ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy, w ocenie strony skarżącej dane tego rodzaju nie mogą decydować o klasyfikowaniu danego gruntu do kategorii gruntów objętej (lub nieobjętej) podatkiem od nieruchomości. Ponadto w ocenie strony skarżącej sporne nieruchomości są generalnie obiektami budowlanym związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, natomiast zdaniem organów podatkowych obu instancji nie ma podstaw do zaliczenia tych gruntów do kategorii nieruchomości podlegających z tego powodu zwolnieniu podatkowemu.
W kwestii wiążącego charakteru danych z ewidencji gruntów i budynków w zakresie opodatkowania gruntów podatkiem od nieruchomości, wskazać należy, iż generalnie do wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), powinny być stosowane dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Na konieczność ustalania charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów wskazuje bezpośrednio art. 1a ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w którym wymienia się tę ewidencję jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Dane zawarte w ewidencji mają przy tym walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. W związku z tym organ podatkowy nie ma w zasadzie podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym (zob. m. in. L. Etel, Komentarz do art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ABC 2008, LEX).
Niezależnie od powyższych rozważań, Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażany w części orzecznictwa i doktryny dotyczący tego, iż treść art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie daje podstaw do przyjęcia danych z ewidencji za bezwzględnie wiążące w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości, gdy grunty stanowiące drogi wewnętrzne na danej nieruchomości nie podlegają oznaczeniu w ewidencji symbolem "dr" (zob. m. in. wyrok NSA z 16.10.2009 r., sygn. akt II FSK 784/08, Lex nr 528862; wyrok WSA w Krakowie z 29.03.2011 r., sygn. akt I SA/Kr 270/11, Lex nr 785966; wyrok WSA w Warszawie z 9.07.2010 r., sygn. akt III SA/Wa 361/10, Lex nr 607716).
Zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 powyżej cytowanej ustawy, w stanie prawnym obowiązującym od 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały również pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. W powyższym brzmieniu ustawodawca objął wyłączeniem z podatku od nieruchomości: 1) pasy drogowe, 2) drogi, 3) obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Tym samym uznał, że pojęcie "pas drogowy" nie jest tożsame z pojęciem "droga" i każde z nich stanowi różny przedmiot opodatkowania. W rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków w § 68 ust. 3 pkt 4 (aktualnie w § 68 ust. 3 pkt. 7 a) wskazano, że grunty zabudowane i zurbanizowane dzielą się m. in. na tereny komunikacyjne, w tym drogi oznaczone symbolem - dr. Nie ma w nim wymienionego pojęcia "pas drogowy". Już tylko z tego powodu brak jest podstawy prawnej do stosowania do wyłączenia z opodatkowania przedmiotów określonych w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy podatkowej przepisów art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (por. L. Etel, R. Dowgier, glosa do wyroku WSA w Olsztynie z 18 stycznia 2007 r., sygn. akt I SA/Ol 582/06, Finanse Komunalne 2007, nr 3, str. 52; wyrok NSA z 27 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 483/07, niepubl.; wyrok WSA w Szczecinie z 23 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Sz 171/08, niepubl.; pismo Urzędu Miasta w Krakowie z 21 października 2008 r., PD-06-2.GK.31100/2.08, niepubl.).
Przypisanie ewidencji gruntów i budynków decydującej i wiążącej roli w zakresie stosowania wyłączenia, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. nie jest wobec tego działaniem prawidłowym. Dla celów wymiaru podatku od nieruchomości, w sytuacji zwłaszcza, gdy ewidencja pewnej kategorii gruntów nie uwzględnia, zapisy w niej zawarte mają znaczenie drugorzędne, a determinantem wymiaru podatku od nieruchomości jest wystąpienie zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie obowiązku podatkowego.
Ponadto zgodnie z zapisem pod poz. 3 pkt 7 lit. a) załącznika Nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków stwierdza się, iż grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych, leśnych oraz poszczególnych nieruchomości nie są drogą w rozumieniu tego rozporządzenia. Grunty te wlicza się do przylegającego do nich użytku gruntowego. Fakt, że nie mogą w związku z tym być oznaczone symbolem - "dr", nie oznacza, że nie są one objęte zwolnieniem przedmiotowym z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.
W sytuacji zatem, gdy podatnik posiada sieć dróg wewnętrznych na terenie swojej nieruchomości, które zgodnie z treścią przywołanego załącznika do rozporządzenia nie podlegają oznaczeniu w ewidencji symbolem "dr", ale wliczane są do przyległych do nich użytków gruntowych, nie można przyjmować, iż brak sklasyfikowania dróg wewnętrznych na terenie danej nieruchomości symbolem "dr" w ewidencji gruntów i budynków, przesądza ostatecznie, iż drogi te nie podlegają wyłączeniu z opodatkowania.
Treść art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. oraz § 68 ust. 3 pkt 7 a rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz poz. 3 pkt 7 lit. a) in fine załącznika Nr 6 do tego rozporządzenia nie dają podstaw do przyjęcia za wiążące danych z ewidencji gruntów i budynków w zakresie opodatkowania dróg wewnętrznych.
Skoro ewidencja nie ma charakteru przesądzającego, przyjąć należy, iż jeżeli treść art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy podatkowej została wprowadzona ustawą z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953 ze zm.), w której ustawodawca równocześnie zdefiniował pojęcie "pas drogowy" i "droga", a w art. 2 zmienił brzmienie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. obejmującego te pojęcia, to oznacza to, że te właśnie definicje ustawowe należy stosować także na gruncie wykładni art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.
Sąd podzielił wobec tego zarzut skargi, iż sama ewidencja nie ma charakteru przesądzającego, jeśli chodzi o ocenę, czy sporne nieruchomości podlegały w [...] zwolnieniu podatkowemu. Zarzut ten nie miał jednak decydującego znaczenia dla dokonania oceny legalności działania organów podatkowych, gdyż o wyłączeniu gruntów z opodatkowania w [...] roku decydowały inne, precyzyjnie określone przesłanki ustawowe wskazane w art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organy podatkowe za podstawę swoich decyzji przyjęły stwierdzenie, iż sporne nieruchomości nie są pasami drogowymi ani drogami, które (jak już wskazano powyżej) winny być definiowane ściśle w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.).
Organy odwołały się bezpośrednio do definicji zawartych w ustawie o drogach publicznych, uznając zasadnie, że sporne grunty nie odpowiadają tym definicjom ustawowym, uniemożliwiając tym samym skuteczne zastosowanie zwolnienia wskazanego w art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy podatkowej.
Pas drogowy w rozumieniu art. 4 pkt. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu oraz urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Droga wewnętrzna to z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych droga niezaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych, w szczególności droga w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowa do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowa do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorstwa, plac przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe.
Dana budowla może być uznana za drogę wewnętrzną tylko wówczas, gdy jest ona przeznaczona do ruchu drogowego, rozumianego jako możliwość korzystania z drogi przez nieoznaczoną ilość osób, a nie służy tylko do wewnętrznej komunikacji w obrębie danej nieruchomości. Grunt na jakim jest posadowiona taka budowla nie może być jednocześnie uznany za pas drogowy. W rezultacie podzielić należy pogląd, iż nie podlega zwolnieniu od opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy podatkowej grunt, na którym są obiekty służące wyłącznie komunikacji wewnątrz danej nieruchomości oraz te obiekty, nie są one bowiem odpowiednio pasem drogowym i drogą w rozumieniu tego przepisu, odwołującego się bezpośrednio do definicji zawartych w ustawie o drogach publicznych (zob. m. in. wyrok NSA z 6.10.2010 r., sygn. akt II FSK 1780/08, niepubl.).
Organy podatkowe obu instancji skupiały się wprawdzie przede wszystkim na wykazaniu wiążącego charakteru danych z ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku (co jak wskazano powyżej było w zasadzie kwestią drugorzędną w niniejszej sprawie), jednakże organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji odniósł się szczegółowo i precyzyjnie do przesłanki wskazanej w art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy podatkowej, podkreślając wyraźnie, iż sporne nieruchomości to grunty wykorzystywane wyłącznie przez podatnika i jego klientów parkujących przed sklepem prowadzonym przez skarżącą spółkę, służą one wobec tego do prowadzenia działalności gospodarczej strony. Nie są związane w jakikolwiek sposób z ruchem drogowym, co wyklucza możliwość zastosowania wobec nich zwolnienia podatkowego za [...] rok.
Zwolnieniu podatkowemu podlegał natomiast wyodrębniony pas terenu o powierzchni [...] m kw., oznaczony w ewidencji symbolem dr i stanowiący drogę publiczną – ul. [...], co zostało potwierdzone przez Zarząd Dróg Miejskich. Ta powierzchnia nie podlegała zgłoszeniu do opodatkowania przez stronę skarżącą w [...].
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał , iż zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, wobec czego należało orzec o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI