III SA/Po 498/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę importera na decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając za prawidłowe naliczenie wyższego cła i odsetek z powodu sfałszowanych świadectw pochodzenia towarów.
Skarżący importer kwestionował decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o określeniu wyższego długu celnego i odsetek. Podstawą było stwierdzenie sfałszowania świadectw pochodzenia towarów z Chin i Indonezji, co uniemożliwiło zastosowanie preferencyjnych stawek celnych. Skarżący podnosił zarzuty proceduralne dotyczące doręczeń oraz merytoryczne dotyczące weryfikacji dokumentów i naliczenia odsetek. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając działania organów celnych za zgodne z prawem.
Sprawa dotyczyła skargi importera M.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Organy celne zakwestionowały zgłoszenie celne dotyczące swetrów i kurtek, uznając za nieprawidłowe zastosowanie konwencyjnych stawek celnych dla towarów pochodzących z Chin i Indonezji. Podstawą tej decyzji była weryfikacja przeprowadzona przez chińskie i indonezyjskie władze celne, która wykazała sfałszowanie przedłożonych świadectw pochodzenia. W konsekwencji, organ celny pierwszej instancji określił dług celny w oparciu o stawki autonomiczne i naliczył odsetki wyrównawcze. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów procesowych, w tym braku doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania agencji celnej, co miało ograniczyć jego prawo do czynnego udziału. Kwestionował również brak uzasadnienia decyzji w zakresie stawki celnej i odsetek. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na zasady handlu niepreferencyjnego i obowiązek importera udowodnienia pochodzenia towaru. Podkreślono, że weryfikacja świadectw pochodzenia przez zagraniczne władze celne jest wiążąca dla polskich organów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że wybór procedury celnej z zastosowaniem stawki konwencyjnej jest uprawnieniem, a importer ponosi ryzyko związane z negatywną weryfikacją dokumentów. Sąd stwierdził, że organy celne prawidłowo zastosowały stawki autonomiczne i naliczyły odsetki, a zarzuty procesowe nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Weryfikacja zagranicznych organów celnych została uznana za wiążącą, a dokumenty z niej wynikające za dowody w postępowaniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Tak, sfałszowane świadectwa pochodzenia towarów uniemożliwiają zastosowanie preferencyjnych stawek celnych, a importer ponosi ryzyko związane z negatywną weryfikacją dokumentów.
Uzasadnienie
Preferencyjne stawki celne są obwarowane kategorycznymi warunkami formalnymi, w tym przedłożeniem autentycznych świadectw pochodzenia. Negatywny wynik weryfikacji przez zagraniczne władze celne jest wiążący dla organów celnych kraju importu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (26)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 207
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepisy wprowadzające Prawo celne art. 26
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne
Kodeks celny art. 13 § § 4 pkt 1, pkt 2 lit. b i c
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Kodeks celny art. 83 § § 1 i § 3
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Kodeks celny art. 85 § § 1
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Kodeks celny art. 209
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Kodeks celny art. 222 § § 4
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Kodeks celny art. 231
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Kodeks celny art. 262
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Rozporządzenie RM ws. pochodzenia towarów art. 11 § § 11, § 20a
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia
Rozporządzenie RM ws. Taryfy celnej art. 1 § § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej
Rozporządzenie MF ws. odsetek wyrównawczych art. 3 § § 3, § 4 ust. 2, ust. 3 pkt 2 i ust. 5
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych
Pomocnicze
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 123
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 210 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 165 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 150 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 200 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Kodeks celny art. 270 § § 1
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Kodeks celny art. 194 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sfałszowane świadectwa pochodzenia towarów uniemożliwiają zastosowanie preferencyjnych stawek celnych. Wyniki weryfikacji świadectw pochodzenia przez zagraniczne władze celne są wiążące dla polskich organów celnych. Importer ponosi ryzyko związane z negatywną weryfikacją dokumentów. Naruszenia proceduralne dotyczące doręczeń nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, jeśli strona miała możliwość czynnego udziału.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów procesowych polegające na niedoręczeniu agencji celnej postanowienia o wszczęciu postępowania. Brak zawarcia w sentencji decyzji niezbędnych elementów. Brak uzasadnienia faktycznego co do wymiaru i zasadności wymierzenia odsetek wyrównawczych. Polskie organy celne nie są uprawnione do kwestionowania prawidłowości weryfikacji dokonanej przez zagraniczne organy celne. Naruszenie zasady swobodnej oceny materiału dowodowego. Naruszenie zasady zupełności postępowania (brak oryginałów świadectw pochodzenia). Brak podstawy prawnej naliczenia odsetek wyrównawczych.
Godne uwagi sformułowania
Wybór procedury celnej z zastosowaniem stawki konwencyjnej jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem i stąd też podmiot wyrażający wolę skorzystania z takiej stawki ponosi ryzyko związane z odmową jej zastosowania w przypadku negatywnej weryfikacji dokumentów będących podstawą do jej zastosowania. Wyniki sprawdzenia świadectwa pochodzenia nie mogą być wobec tego przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji przez organy celne państwa importera i mają one charakter wiążący dla organów celnych państwa importera. Importer powinien dokonać odpowiednich czynności w celu sprawdzenia rzetelności i wiarygodności tych dokumentów, a w przypadku braku możliwości faktycznego dokonania takiej kontroli skarżąca firma - jako podmiot prowadzący profesjonalnie działalność gospodarczą - musi mieć świadomość ewentualnych negatywnych skutków posługiwania się dokumentami tego typu, wynikających z ryzyka obrotu gospodarczego.
Skład orzekający
Małgorzata Bejgerowska
sprawozdawca
Małgorzata Górecka
członek
Tadeusz Geremek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania stawek celnych, wiążący charakter weryfikacji pochodzenia towarów przez zagraniczne organy celne, odpowiedzialność importera za przedłożone dokumenty, naliczanie odsetek wyrównawczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji handlu z krajami spoza UE, gdzie stosuje się stawki konwencyjne i weryfikację pochodzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu handlu międzynarodowego – cła i pochodzenia towarów, z elementami oszustwa (sfałszowane dokumenty) i odpowiedzialności importera. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie celnym i handlowym.
“Sfałszowane świadectwa pochodzenia towarów: jak organy celne i sądy oceniają odpowiedzialność importera?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 498/06 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2007-03-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-06-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Małgorzata Bejgerowska. /sprawozdawca/ Małgorzata Górecka Tadeusz Geremek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6305 Zwrot należności celnych Sygn. powiązane I GSK 860/07 - Wyrok NSA z 2008-03-19 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Małgorzata Górecka As. sąd. Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant: ref. staż. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 marca 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego o d d a l a s k a r g ę /-/M. Bejgerowska /-/T.M. Geremek /-/M. Górecka Uzasadnienie Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] r., Nr [...] - wydaną na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623) art. 13 §4, art. 20 § 1, art. 65 § 4 pkt 1, pkt 2 lit. b i c art. 83 § 1 i § 3 art. 85 § 1, art. 209, art. 222 § 4, art. 231, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.), § 11, § 20a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 119, poz. 1253 ze zm.) - uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej oraz obliczenia kwoty wynikającej z długu celnego. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż w dniu [...] r. przyjęto zgłoszenie celne SAD [...]. Zgłoszony towar w postaci swetrów damskich i męskich, kurtek męskich oraz narzut na łóżko objęto procedurą dopuszczenia do obrotu w oparciu o konwencyjne stawki celne dla towarów pochodzących z Chin., w oparciu o przedłożone przez importera M.S. świadectwa pochodzenia o numerach [...], [...], [...] oraz dla towarów pochodzących z Indonezji, w oparciu o świadectwo pochodzenia sporządzone na formularzu [...] nr [...]. Na wniosek polskich organów celnych chińskie władze (Urząd Kontroli Przywozu/Wywozu i Kwarantanny, ChRL,) oraz władze indonezyjskie (Departament Przemysłu i Handlu.) przeprowadziły weryfikację przedmiotowych świadectw pochodzenia, która wykazała, że zostały one sfałszowane. Organ pierwszej instancji podkreślił, iż głównym czynnikiem decydującym o stawce celnej jest kraj pochodzenia towaru. Stawki preferencyjne stosuje się przy tym wobec towarów pochodzących z określonych krajów i których pochodzenie zostało udokumentowane w odpowiedni sposób. W związku z wynikami weryfikacji Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził, że strona nie spełniła warunków do zastosowania konwencyjnej stawki celnej i uznał za nieprawidłowe przedmiotowe zgłoszenie celne, określając na nowo dług celny w oparciu o stawki celne autonomiczne i wezwał do uiszczenia uzupełniającej kwoty długu celnego oraz odsetek wyrównawczych. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnik strony wniósł m. in. o jej uchylenie, z powodu naruszenia przepisów procesowych, a mianowicie art. 123 Ordynacji podatkowej, polegające na niedoręczeniu upoważnionej agencji celnej postanowienia o wszczęciu postępowania i wydanych decyzji, przez co ograniczono stronie prawo do czynnego udziału na każdym etapie postępowania celnego, art. 210 Ordynacji podatkowej, poprzez brak zawarcia w sentencji decyzji niezbędnych elementów w postaci zastosowanej pozycji taryfy celnej, stawki celnej oraz brak uzasadnienia faktycznego co do wymiaru i zasadności wymierzenia odsetek wyrównawczych. Strona odwołująca podniosła nadto, że nie miała wpływu na wystawienie przez eksportera zakwestionowanych dokumentów i nie może ponosić odpowiedzialności z tego tytułu. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 13 § 1, art. 15 § 1 pkt 1, art. 19 § 1 i § 3, art. 83, art. 85 § 1, art. 222 § 4, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.), § 11 ust. 1 i 2, § 20a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 119, poz. 1253 ze zm.), § 3, § 4 ust. 2, ust. 3 pkt 2 i ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515), utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji. W motywach powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w handlu niepreferencyjnym, odbywającym się między Polską a innymi krajami mogły być stosowane stawki celne autonomiczne i konwencyjne. Handel ten prowadzony był w oparciu o Klauzulę Najwyższego Uprzywilejowania (KNU). Zasady tego handlu wypracowane zostały przez Układ Ogólny w Sprawie Taryf Celnych i Handlu (GATT), a następnie przyjęte przez Światową Organizację Handlu (WTO), której członkiem jest także Polska. Z treści przepisu § 11 ust. 2 punktu 1 i 2 powołanego wcześniej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. wynika, iż dowodami niepreferencyjnego pochodzenia towarów mogły być: świadectwo pochodzenia, faktura, specyfikacja towarów, kontrakt, świadectwo jakości lub inny dokument urzędowy, o ile w dokumentach tych umieszczony był zapis o kraju pochodzenia towaru. Jednakże produkty z sekcji XI Taryfy celnej będące przedmiotem obrotu towarowego z zagranicą zostały wymienione w wykazie 3 do wspomnianego rozporządzenia i zgodnie z przepisem § 11 ust. 1 powołanego powyżej rozporządzenia ich pochodzenie musiało być udokumentowane świadectwem pochodzenia w celu stosowania stawki konwencyjnej. Organ drugiej instancji podkreślił, że świadectwo pochodzenia mogło podlegać czynnościom weryfikacyjnym polegającym na sprawdzeniu jego autentyczności oraz prawidłowości danych w nim zawartych. Obowiązek udowodnienia pochodzenia towaru spoczywa na importerze, który zgłaszając towar do odpowiedniej procedury winien posługiwać się takimi elementami kalkulacyjnymi, które wynikają z posiadanych przez niego dokumentów. Stroną postępowania celnego prowadzonego przez organ pierwszej instancji była firma "A", a nie agencja celna, której upoważnienie do działania zakończyło się z chwilą dopuszczenia towaru do obrotu. Stąd też postanowienie o wszczęciu postępowania celnego skierowano bezpośrednio do importera jako strony, która, wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu miała możliwość uczestniczyć w prowadzonym postępowaniu. Organ drugiej instancji wskazał także, że skoro Naczelnik Urzędu Celnego nie dokonał zmian w zakresie klasyfikacji taryfowej towaru, to podanie w decyzji kodów taryfy celnej byłoby bezzasadne. W kwestii odsetek wyrównawczych podano, że importer nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, że podanie przez niego w zgłoszeniu celnym nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania, ani świadomego działania. Wprawdzie fakt sfałszowania świadectw pochodzenia nie przesądza jeszcze o konieczności pobrania odsetek, tym niemniej okoliczność ta, jak i sama deklaracja strony odnośnie braku zaniedbania lub świadomego działania w tym zakresie, nie stanowi wystarczającego dowodu, aby móc na tej podstawie uznać, że odsetki wyrównawcze nie powinny być naliczone. Organ odwoławczy podkreślił, że kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana w niniejszej sprawie na podstawie nieprawidłowych danych podanych w zgłoszeniu celnym. Dane te zostały podane przez zgłaszającego na skutek przedłożenia nieprawidłowych świadectw pochodzenia, które dodatkowo w wyniku przeprowadzonej weryfikacji okazały się nieautentyczne. Z powyższych względów uznano, że organ pierwszej instancji prawidłowo naliczył odsetki wyrównawcze. W skardze na powyższą decyzję M.S. i wniósł o jej uchylenie i podniósł zarzuty tożsame jak te zawarte w odwołaniu. Dodatkowo skarżący stwierdził, że na skutek niedoręczenia mu i pominięcia agencji celnej przy doręczeniu postanowienia o wszczęciu postępowania celnego, nie można mówić o wszczęciu postępowania, albowiem w myśl art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej, datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania. Ponadto strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej, czyli zasady swobodnej oceny materiału dowodowego, albowiem polskie organy celne uznały, że zagraniczne organy celne dokonały weryfikacji świadectw pochodzenia w sposób prawidłowy, podczas gdy nie wiadomo, czy polskie organy są uprawnione do występowania o weryfikację do Chin i Indonezji, a także nie podano podstawy prawnej (umowy międzynarodowej) w oparciu, o którą dokonywana jest taka weryfikacja. Zdaniem skarżącego została naruszona również zasada zupełności (art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej), gdyż w aktach sprawy brak jest oryginałów świadectw pochodzenia. Skarżący wskazał również, że nie podano podstawy prawnej naliczenia odsetek wyrównawczych, co powoduje, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów zawartych w art. 210 § 1 pkt 4 i 6 Ordynacji podatkowej. Następnie skarżący podniósł szereg zarzutów dotyczących kwestionowania wartości towarów oraz sposobu uzyskania i treści opinii z Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, a ponadto wyjaśnił, że wynik weryfikacji świadectw pochodzenia załączony do akt sprawy jest wiążący dla polskich władz celnych, a zatrzymanie przez władze chińskie oryginałów dokumentów nie zmienia wyników weryfikacji. Odnośnie sposobu doręczenia odpisu postanowienia o wszczęciu postępowania celnego organ odwoławczy wyjaśnił, że został on przesłany na adres skarżącego podany w dokumencie SAD, a przesyłkę uznano za doręczoną zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej i w tych okolicznościach brak jest podstaw to stwierdzenia, że nie doszło do wszczęcia postępowania niniejszej sprawie. W kwestii ekspertyz towaroznawczych wskazano, iż takie w przedmiotowym postępowaniu nie były w ogóle przeprowadzane, albowiem organy celne nie kwestionowały wartości celnej importowanych towarów, a jedynie świadectwa ich pochodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji państwowej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest badanie prawidłowości określonego stosunku administracyjnego, w ramach którego dokonano konkretyzacji praw i obowiązków, wynikających z norm administracyjnego prawa materialnego. Warunkiem uznania danego aktu za legalny jest zatem spełnienie wszystkich istotnych (zarówno materialnych, jak i procesowych) wymagań powyższego procesu konkretyzacji sytuacji prawnej jednostki, dokonanej w formie tego aktu (zob. m. in. T. Woś i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 25). Jednym z głównych kryteriów kontroli tego typu jest niewątpliwie zgodność działania organów administracyjnych z przepisami prawa obowiązującymi w dacie podejmowania decyzji. Rozpoznając zatem wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) bada, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 powyższej ustawy). Do takich naruszeń prawa materialnego, względnie procesowego w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie doszło. Wybór procedury celnej z zastosowaniem stawki konwencyjnej jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem i stąd też podmiot wyrażający wolę skorzystania z takiej stawki ponosi ryzyko związane z odmową jej zastosowania w przypadku negatywnej weryfikacji dokumentów będących podstawą do jej zastosowania. Wszelkie korzystanie z preferencji celnych w postaci obniżonych stawek musi być uwarunkowane konkretnymi wymogami określonymi przez przepisy prawa celnego. Aby zastosować obniżoną stawkę celną za dany towar należy zatem spełnić wszystkie wskazane przepisami warunki. W orzecznictwie sądowym podkreśla się wyraźnie konieczność rygorystycznego przestrzegania wymogów postawionych importerom w umowach międzynarodowych. Zgodnie z jego wytycznymi przywileje celne mogą być udzielane tylko na warunkach ściśle określonych w odpowiednich przepisach prawa i organy celne nie mogą w jakikolwiek sposób odstępować od ich przestrzegania, gdyż naruszenie tych zasad prawa celnego byłoby sprzeczne z zasadą równości podmiotów gospodarczych wobec prawa oraz interesem państwa (m. in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1998 r., sygn. akt III RN 32/98). Podstawą normatywną działania organów celnych w niniejszej sprawie był Kodeks celny i wydane na podstawie delegacji ustawowej akty wykonawcze. Zgodnie z art. 13 § 4 zd. 1 tego Kodeksu obniżone i preferencyjne stawki celne są stosowane wyłącznie na wniosek zgłaszającego, o ile towary do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania. Z treści przepisu § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.) w zw. z Załącznikiem nr 3 do tego rozporządzenia wynika, iż produkty pochodzące z Chin korzystają w imporcie ze stawek konwencyjnych pod warunkiem przedłożenia świadectwa pochodzenia. W § 13 ust. 1 rozporządzenia wskazano natomiast, że świadectwo pochodzenia jest wystawiane przez organ upoważniony w danym kraju do wydawania świadectw pochodzenia, a w ust. 2 wskazano, że tylko świadectwo pochodzenia prawidłowo wystawione w kraju, z którego dokonano wywozu towaru, jest uznawane przez organ celny za dowód pochodzenia towaru. Skoro zatem faktyczne skorzystanie z ulg celnych w postaci stawek konwencyjnych zostało obwarowane kategorycznymi warunkami formalnymi, w postaci przedłożenia świadectwa pochodzenia towaru, to nie ulega wątpliwości, iż to rzeczą importera było dostarczenie organowi celnemu autentycznych dokumentów, które potwierdzałyby uprawnienia strony do skorzystania z preferencji w sposób nie budzący wątpliwości. W związku z negatywnymi wynikami weryfikacji przedmiotowych świadectw pochodzenia, zdaniem Sądu, organy celne obu instancji prawidłowo stwierdziły brak podstaw do zastosowania konwencyjnych stawek celnych w wysokości 18 % i wymierzyły cło w wysokości 60 %, od wartości podanej w dokumencie odprawy celnej. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego weryfikacji świadectw pochodzenia i jej wiążącego charakteru dla polskich organów celnych wskazać należy, że w orzecznictwie NSA pogląd ten był aprobowany, wprawdzie na tle stosowania art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego sporządzonego w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (zał. do Dz. U. z 1997 r., Nr 104, poz. 662 ze zm.), ale zdaniem Sądu znajduje on odniesienie do niniejszej sprawy. Zgodnie z tym poglądem dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia może być przeprowadzona wyrywkowo, lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprowadzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażanym w orzecznictwie taka weryfikacja przeprowadzona przez właściwe władze celne kraju eksportu stanowi jedyną formę kontroli dowodów pochodzenia towaru, w związku z czym jej wynik wiąże władze celne kraju importu (zob. m. in. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 777/97, Lex nr 34523). Wyniki sprawdzenia świadectwa pochodzenia nie mogą być wobec tego przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji przez organy celne państwa importera i mają one charakter wiążący dla organów celnych państwa importera. Sąd zważył ponadto, iż pisma chińskich władz celnych z dnia [...] r. i władz indonezyjskich z dnia [...] (przetłumaczone na język polski), nie potwierdzające autentyczności przedmiotowych świadectw pochodzenia, zostały uznane przez organy celne w niniejszej sprawie za dowody na podstawie art. 270 § 1 Kodeksu celnego. Przepis ten dopuszcza równorzędne traktowanie dokumentów celnych wystawianych przez organy celne państw obcych. Zdaniem Sądu dokumentom tym - jako sporządzonym w określonej formie przez odpowiednie organy władzy publicznej i w zakresie ich właściwości - można przypisać moc dowodową, którą polskim dokumentom urzędowym przyznaje się na mocy art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego. Dokumenty tego typu stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, korzystają one zatem z domniemania zgodności z prawdą oświadczenia organu, od którego dany dokument pochodzi. Z tego względu nieuznanie faktu stwierdzonego w takim dokumencie - bez przeprowadzenia przeciwdowodu - stanowiłoby naruszenie prawa procesowego (zob. m. in. B. Adamiak i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2005, str. 720). Wobec powyższego jako niezasadny uznano zarzut skargi naruszenia przez organy celne art. art. 191 Ordynacji podatkowej (zasady swobodnej oceny materiału dowodowego). W tej sytuacji bezprzedmiotowy był również zarzut naruszenia zasady zupełności postępowania dotyczący faktu niezwrócenia oryginalnych świadectw pochodzenia polskim władzom celnym, albowiem jak wspomniano, decydujący i wiążący był w tej kwestii wynik ich weryfikacji. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej zauważyć należy, że organ pierwszej instancji przesłał w dniu [...]r. odpis postanowienia o wszczęciu postępowania celnego bezpośrednio na adres skarżącego, wskazany w dokumencie SAD (k. [...] akt administracyjnych). W związku z niepodjęciem przesyłki w terminie organ celny był uprawniony do uznania doręczenia za dokonane, zgodnie z art. 150 § 2 zd. 2 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2003 r. Wobec powyższego nie sposób przyjąć, że nie doszło do wszczęcia postępowania celnego w niniejszej sprawie, skoro ustawodawca przewidział instytucję uznania przesyłki za doręczoną i nie wykluczył jej stosowania przy doręczaniu postanowienia o wszczęciu postępowania celnego. Gdyby nawet przyjąć, że przy doręczeniu tego postanowienia doszło do naruszenia przepisów postępowania, poprzez niedoręczenie go przedstawicielowi bezpośredniemu - agencji celnej, to w ocenie Sądu, nie miało ono istotnego wpływu na wynik tego postępowania. W konsekwencji Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, która zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji była skutecznie informowana o terminie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, zgodnie z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego (k. 56-57 i 115-115a akt administracyjnych) i z prawa tego korzystała. Wbrew twierdzeniom skarżącego organy celne wskazały podstawę prawną naliczenia odsetek wyrównawczych w analizowanej sprawie, powołując treść art. 222 § 4 Kodeksu celnego i stosowne przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515). W ocenie Sądu organy celne prawidłowo stwierdziły również w niniejszej sprawie konieczność nałożenia na stronę skarżącą obowiązku uiszczenia odsetek wyrównawczych, co wynikało z zarejestrowania przedmiotowej kwoty długu celnego na podstawie nieprawidłowych danych - nieautentycznych świadectw pochodzenia, przedłożonych przez stronę. Powinna ona bowiem dokonać odpowiednich czynności w celu sprawdzenia rzetelności i wiarygodności tych dokumentów, a w przypadku braku możliwości faktycznego dokonania takiej kontroli skarżąca firma - jako podmiot prowadzący profesjonalnie działalność gospodarczą - musi mieć świadomość ewentualnych negatywnych skutków posługiwania się dokumentami tego typu, wynikających z ryzyka obrotu gospodarczego. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, nie zostały naruszone wskazane w skardze przepisy postępowania (art. 122, 187 i 210 Ordynacji podatkowej). Reasumując powyższe rozważania Sąd uznał, iż zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, wobec czego należało orzec, na podstawie art. 151 powołanej wcześniej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ojej oddaleniu. /-/ M. Bejgerowska /-/ T.M. Geremek /-/ M. Górecka za nieobecnego sędziego /-/ M. Górecka
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI