III SA/Po 491/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-12-02
NSAinneŚredniawsa
choroba zawodowabąblowicarolniknarażenie zawodoweEchinococcus multilocularissąd administracyjnypostępowanie administracyjnemedycyna pracy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę rolnika na decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, uznając, że nie można z wysokim prawdopodobieństwem wykazać związku przyczynowo-skutkowego między pracą rolniczą a zdiagnozowaną bąblowicą wątroby.

Rolnik J. R. złożył skargę na decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej (bąblowicy wątroby). Organy administracji, opierając się na orzeczeniach lekarskich, uznały, że nie można z wysokim prawdopodobieństwem wykazać związku przyczynowo-skutkowego między pracą rolniczą a chorobą. Sąd administracyjny przychylił się do tego stanowiska, podkreślając, że choć narażenie na czynniki biologiczne w rolnictwie istnieje, to choroba zawodowa wymaga bezspornego lub wysoce prawdopodobnego związku przyczynowego, a w tym przypadku istniało wiele potencjalnych dróg zakażenia.

Sprawa dotyczyła skargi J. R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego. J. R. zgłosił podejrzenie choroby zawodowej – bąblowicy wątroby, wywołanej przez Echinococcus multilocularis. Po badaniach lekarskich I i II stopnia, obie jednostki orzecznicze stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Organy administracji, opierając się na tych orzeczeniach, wydały decyzje odmawiające stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Kodeksu pracy i Kpa, w tym błędną wykładnię definicji choroby zawodowej i niedostateczną ocenę narażenia zawodowego. Podnosił, że praca rolnika, obejmująca hodowlę zwierząt i kontakt z glebą, stanowiła wystarczającą przesłankę do uznania związku przyczynowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że kluczowe jest wykazanie bezspornego lub z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego między narażeniem zawodowym a chorobą. W ocenie sądu, mimo narażenia na czynniki biologiczne, nie można było z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że choroba została spowodowana wyłącznie pracą zawodową, ponieważ istniało wiele potencjalnych dróg transmisji zakażenia (kontakt z psami, spożycie zanieczyszczonej żywności, woda). Sąd uznał, że orzeczenia lekarskie, wydane przez uprawnione jednostki, stanowiły zasadniczy dowód w sprawie, a organy inspekcji sanitarnej nie miały możliwości kwestionowania ich merytorycznej treści. Podkreślono, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie naruszyły przepisów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, praca rolnika sama w sobie nie jest wystarczającą przesłanką do uznania bąblowicy wątroby za chorobę zawodową, jeśli nie można z wysokim prawdopodobieństwem wykazać związku przyczynowo-skutkowego między pracą a chorobą, zwłaszcza gdy istnieją inne potencjalne drogi zakażenia.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że kluczowe dla stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie bezspornego lub z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego między narażeniem zawodowym a chorobą. W przypadku bąblowicy, która może być nabyta różnymi drogami (nie tylko przez pracę rolniczą), brak takiego jednoznacznego powiązania uniemożliwia uznanie choroby za zawodową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p. art. 235 § 1

Kodeks pracy

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych § 8 ust. 1 i 2

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 235¹ k.p., § 8 ust. 1 rozporządzenia ws. chorób zawodowych) poprzez błędną wykładnię i uznanie, że praca rolnika nie stanowiła wystarczającej podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 8, 77 § 1, 80 Kpa) poprzez wybiórczą i dowolną ocenę dowodów, pominięcie ustaleń z oceny narażenia zawodowego oraz nieusunięcie rozbieżności między opinią lekarską a aktualną wiedzą z dziedziny parazytologii.

Godne uwagi sformułowania

nie można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia konieczne jest powiązanie przyczynowo - skutkowe objawów danej choroby z warunkami pracy orzeczenie lekarskie ma znaczenie kwalifikowanej opinii biegłego merytorycznej treści tego orzeczenia organ inspekcji sanitarnej nie ma możliwości zakwestionować

Skład orzekający

Mirella Ławniczak

przewodniczący sprawozdawca

Walentyna Długaszewska

członek

Marek Sachajko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku stwierdzenia choroby zawodowej, gdy nie można jednoznacznie wykazać związku przyczynowo-skutkowego między pracą a chorobą, pomimo narażenia na czynniki ryzyka."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości przypisania choroby zawodowej rolnikowi z powodu wielości potencjalnych dróg zakażenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak trudne może być udowodnienie związku między pracą a chorobą, nawet gdy istnieje podejrzenie narażenia. Jest to istotne dla prawników zajmujących się sprawami z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

Rolnik walczył o uznanie bąblowicy za chorobę zawodową. Sąd wyjaśnia, kiedy praca rolnika nie wystarczy do udowodnienia związku przyczynowego.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 491/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-12-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marek Sachajko
Mirella Ławniczak /przewodniczący sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1836
par. 8 ust. 1 i 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Sentencja
Dnia 2 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi J. R. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 26 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 26 czerwca 2025 roku , o nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w, mocy decyzję Powiatowego Państwowego Inspektoratu Sanitarnego z dnia 28 marca 2025 roku w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u J. R.. W toku postępowania ustalono nast. stan faktyczny.
J. R. dokonał zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej pismem z 6 lipca 2023 r. . Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] pismem z 12 lipca 2023 r. znak: [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie choroby zawodowej - choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa, wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
20 lipca 2023 r. organ I instancji sporządził kartę oceny narażenia i przesłał do [...] Centrum Medycyny Pracy w [...].
Lekarska jednostka orzecznicza I stopnia 27 grudnia 2023 r. wydała orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u J. R. choroby zawodowej.
Odwołujący skorzystał ze swoich praw i złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania przez lekarską jednostkę orzeczniczą II stopnia.
Instytut Medycyny Pracy w [...] 13 lutego 2025 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Pismem z 4 marca 2025 r. znak: [...] organ I instancji zawiadomił strony o możliwości wglądu do całości akt sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań.
Decyzją z 28 marca 2025 r. znak: [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej .Podstawą rozstrzygnięcia było orzeczenie lekarskie wydane przez [...] Centrum Medycyny Pracy w [...] z 27 grudnia 2023 r. nr [...] oraz przez Instytut Medycyny Pracy w [...] z 13 lutego 2025 r. nr [...] W ocenie organu wydane orzeczenia stanowiły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Strona wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji podnosząc:
-naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
-naruszenie art. 235' ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 277)
-naruszenie przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zakaźnych oraz
-naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść wydanego orzeczenia, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa.
W zaskarżonej decyzji organu II instancji podtrzymano stanowisko Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Stwierdzono,żę J. R. był narażony na czynniki biologiczne od 2002 roku, będąc właścicielem Gospodarstwa Rolno-Hodowlanego, w którym pracował jako rolnik. Z charakterystyki wykonywanej pracy wynikało, że zajmował się hodowlą jałówek mięsnych (50 szt.) oraz uprawą zbóż na powierzchni 100 hektarów (żyto, jęczmień, pszenica, kukurydza, rzepak oraz buraki). Po żniwach zbierał słomę i zwijał w baloty (800 balotów rocznie), która była wykorzystywana jako ściółka dla jałówek. Transportował baloty z pola do miejsca przechowywania a następnie ciągnikiem z ładowaczem czołowym do obory, w której rozwijał balot za pomocą wideł. Ponadto według oświadczenia J. R. w karcie oceny narażenia zawodowego widnieje informacja, że w balotach widoczne były ślady bytowania lisów i myszy, a zwierzętami towarzyszącymi w gospodarstwie były psy. W związku z narażeniem zawodowym J. R. używał środków profilaktycznych, tj. odzieży roboczej, rękawic i masek przy opryskach. Ponadto w oborze było pomieszczenie sanitarno-higieniczne. W uzasadnieniu organu II instancji podkreślono ,że lekarska jednostka orzecznicza I stopnia dysponowała oceną narażenia zawodowego sporządzoną przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], co wskazano w orzeczeniu lekarskim z 27 grudnia 2023 r. J. R. w latach 2021 i 2022 był dwukrotnie hospitalizowany. Rozpoznano bąblowicę wątroby wywołaną przez Echinococcus multilocułaris, zalecono terapię przeciwpasożytniczą. Konsultujący specjalista chorób zakaźnych w swojej opinii podkreślił, że wywiad oraz stan przedmiotowy nie dają podstaw do potwierdzenia zachorowania na bąblowicę w okresie wykonywania pracy zawodowej rolnika. Do zakażenia dochodzi głównie poprzez spożycie żywności zanieczyszczonej kałem zwierzęcym zawierającym jaja tasiemca (np. niemyte owoce, niewłaściwa higiena rąk). Lekarze specjaliści medycyny pracy w ww. orzeczeniu lekarskim podkreślili, że za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych narażeniem zawodowym. Po badaniu oraz zapoznaniu się z wynikami badań i opinią specjalistów, dokumentacją medyczną oraz oceną narażenia zawodowego przeprowadzoną przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] i lekarza Poradni Chorób Zawodowych w toku postępowania orzeczniczego, lekarska jednostka orzecznicza I stopnia nie znalazła podstaw do rozpoznania choroby zawodowej .
Także Instytut Medycyny Pracy w [...] w orzeczeniu lekarskim z 13 lutego 2025 r. nr [...] wyjaśnił, że analiza dokumentacji medycznej oraz dotyczącej narażenia zawodowego wykazała, że pan J. R. w trakcie wykonywania pracy na stanowisku rolnika zajmował się obsługą zwierząt gospodarskich, tj.: jałówek mięsnych (w przeszłości hodował krowy i świnie) oraz prowadzeniem uprawy zbóż. U J. R. rozpoznano bąblowicę wątroby, której czynnikiem etiologicznym jest Echinococcus multilocułaris na podstawie badania histopatologicznego (wynik z 5 grudnia 2023 r.). Organ II instancji zwrócił uwagę ,że J. R. nie trudnił się zawodowo hodowlą zwierząt futerkowych (np. lisów), w gospodarstwie hodował bydło, uprawiał zboże, nie trudnił się zbieraniem owoców runa leśnego (jagód, poziomek) lub grzybów (zakażenie przez nieumyte, zanieczyszczone odchodami zarażonych tasiemcem bąblowcowym zwierząt leśnych owoców lub grzybów) ani nie zajmował się zawodowo myślistwem. Jednocześnie w gospodarstwie poza zwierzętami hodowlanymi były psy i koty, co powoduje, że ustalenie bezspornie źródła zakażenia bąblowcem wielokomorowym nie jest możliwe i należy brać pod uwagę wszystkie teoretycznie znane drogi transmisji choroby, a tym samym źródła zakażenia. Uznał w ślad za orzecznikami , że nie można stwierdzić zawodowej etiologii rozpoznanej choroby zakaźnej. Do zakażenia mógł prowadzić m.in. bezpośredni kontakt z psami, które znajdowały się w gospodarstwie (jaja tasiemca mogą znajdować się na sierści, pysku i języku zarażonych zwierząt oraz na zanieczyszczonych odchodami przedmiotach), niemniej nie było to narażenie zawodowe związane z pracą rolnika. Nie można wnioskować przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że do zakażenia doszło w wyniku wykonywania pracy zawodowej, co jest warunkiem koniecznym do uznania zawodowej etiologii rozpoznanej choroby zakaźnej.
Organ odwoławczy podkreślił też w uzasadnieniu, że z uwagi na argumenty odwołania wraz z przywołanymi tam artykułami medycznymi (Doroty Bartwickiej z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Wydziału Nauk Medycznych, Koła Naukowego Parazytologii "Vermis" pt. "Potencjalne źródła inwazji tasiemca bąblowca wielojamowego u ludzi",dr hab. Jakuba Gawora z Instytutu Parazytologii im. W. Stefańskiego PAN pt. "Potencjalne czynniki ryzyka zachorowania na alweolarną echinokokozę dla ludzi w Polsce") zwrócił się do [...] Centrum Medycyny Pracy w [...] z prośbą o wyjaśnienie sformułowania zawartego w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiej jednostki orzeczniczej I stopnia, tj. "z danych epidemiologicznych wynika, że praca zawodowa w gospodarstwie rolnym nie jest czynnikiem ryzyka zakażenia tasiemcem - Echinococcus multilocułaris".
Lekarska jednostka orzecznicza I stopnia wyjaśniła, że ponownie przeanalizowała całą dostępną dokumentację oraz artykuły naukowe, na które powołuje się strona i podtrzymuje swoej stanowisko
Organ odwoławczy powołując się ponadto na w/w dodatkową konsultację uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania.
Strona skorzystała z prawa skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
W skardze zarzuciła organom:
- naruszenie art. 235 1 Kodeksu pracy poprzez błędną wykładnię tego przepisu, stanowiącego definicję choroby zawodowej i przyjęcie, że pomimo narażenia skarżącego w pracy rolnika na czynniki biologiczne, kontakt z glebą oraz ze zwierzętami (i ich odchodami), zakażenie przez skarżącego bąblowcem wielojamowym nie spełnia ustawowych wymogów uznania tej choroby za chorobę zawodową, podczas gdy ustalenie istnienia choroby zawodowej opiera się na domniemaniu takiego związku ,w sytuacji gdy występują warunki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy powodujące określone schorzenie zaliczane do katalogu chorób zawodowych
- naruszenie §8 ust.1 rozporządzenia rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych poprzez błędną wykładnię tego przepisu i uznanie, że skarżący nie spełnia przesłanek do stwierdzenia u niego istnienia choroby zawodowej wywołanej zakażeniem bąblowicą wielojamową pomimo ustaleń, że skarżący prowadzi gospodarstwo rolne, w którym trudni się hodowlą zwierząt i uprawą zbóż, zatem narażony jest na istnienie czynników biologicznych, co stanowi wystarczającą przesłankę do przyjęcia domniemania istnienia związku przyczynowego pomiędzy narażeniem zawodowym a zakażeniem skarżącego i wydania decyzji stwierdzającej u skarżącego chorobę zawodową
- przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez błędną wykładnię tego przepisu i uznanie, że organy przy wydawaniu decyzji w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej związane są orzeczeniami lekarskimi w pełnym zakresie, podczas gdy związanie to dotyczy kwestii medycznych istnienia danego schorzenia, natomiast związanie nie dotyczy kwestii prawnej oceny narażenia zawodowego i istnienia adekwatnego związku pomiędzy stwierdzonym schorzeniem a ustalonym narażeniem zawodowym, która to prawidłowa wykładnia tego przepisu winna spowodować wydanie decyzji stwierdzającej u skarżącego chorobę zawodową.
- naruszenie art. 7, 77§1, 80 i 8 Kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę prawdy materialnej oraz zasadę zaufania obywateli do władzy publicznej, co objawiło się przyjęciem przez organ II instancji za prawidłowe ustalenia poczynione przez organ I instancji co do stanu faktycznego w zakresie ustalenia czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym" skarżącego, które było nieprawidłowe albowiem:
organ I instancji dokonał wybiórczej i dowolnej oceny dowodów polegającej na pominięciu ustaleń wynikających z dokumentacji dotyczącej oceny narażenia zawodowego znajdujących się w aktach sprawy, zgodnie z którymi skarżący prowadzi własne gospodarstwo rolne, w którym hoduje bydło mięsne i uprawia zboże, w związku z czym narażony jest na czynniki biologiczne, co stanowi o istnieniu ryzyka zakażenia bąblowicą wielojamową przez skarżącego w związku z pracą w rolnictwie zgodnie z aktualną wiedzą z dziedziny parazytologii, na którą strona zwracała uwagę w toku postępowania,
organ I instancji dokonał wybiórczej i dowolnej oceny dowodów, polegającej na nieusunięciu rozbieżności pomiędzy uzasadnieniem opinii lekarskiej jednostki orzeczniczej, w której stwierdzono, że praca zawodowa w gospodarstwie rolnym nie jest czynnikiem zakażenia tasiemcem Echinococcus multilocularis a aktualnym stanem wiedzy z dziedziny parazytologii, zgodnie z którym czynnikiem ryzyka zakażenia bąblowicą wielojamową jest praca w rolnictwie, rolnicy znajdują się w grupie wysokiego ryzyka zachorowania, co wynika m.in. z artykułów stanowiących materiał dowodowy niniejszej sprawy, tj. artykułu autorstwa Doroty Bartwickiej z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie pt. "Potencjalne źródła inwazji tasiemca bąblowca wielojamowego (Echinococcus multiloculańs) u ludzi" oraz artykułu autorstwa dr hab. Jakuba Gawora z Instytutu Parazytologii im. W. Stefańskiego PAN pt. "Potencjalne czynniki ryzyka zachorowania na alweolarną echinokokozę dla ludzi w Polsce" stanowiącymi dowody zawnioskowane przez skarżącego w sprawie.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zakwestionowana decyzja nie narusza prawa, w tym w sposób zarzucany przez skarżącego.
Zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się ,że aby można było stwierdzić chorobę zawodową nie wystarczy zdiagnozowanie u pracownika (lub byłego pracownika), że występuje u niego co najmniej jedna z chorób wymienionych w załączniku do rozporządzenia. Również sama okoliczność wykonywania pracy w narażeniu zawodowym, czy też zachorowania w okresie pracy, nie jest równoznaczna z powstaniem choroby zawodowej. Konieczne jest bowiem powiązanie przyczynowo - skutkowe objawów danej choroby z warunkami pracy wykonywanej przez chorego "Przyjmuje się też ,ze do rozpatrywania chorób zawodowych uprawnieni są wyłącznie lekarze zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia i tylko w tym trybie mogą być wydawane orzeczenia dotyczące choroby zawodowej.
W niniejszym postępowaniu obie lekarskie jednostki orzecznicze w swoich orzeczeniach lekarskich były zgodne co do braku podstaw do uznania etiologii zawodowej przebytej przez J. R. choroby zakaźnej pod postacią bąblowicy wywołanej zakażeniem Echinococcus multiloculańs (poz. 26 wykazu chorób zawodowych, rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Zarówno lekarska jednostka orzecznicza I, jak i II stopnia nie mogły wnioskować z wysokim prawdopodobieństwem, że do zakażenia doszło w wyniku wykonywania pracy zawodowej, co jest warunkiem sine qua non uznania zawodowej etiologii rozpoznanej choroby zakaźnej. Prawidłowe jest więc stanowisko organu, a sąd nie ma podstaw , by je kwestionować ,że wysokie prawdopodobieństwo bądź bezsporność w związku przyczynowo – skutkowym pomiędzy narażeniem, a samą chorobą nie zaistniało.
Organ słusznie zaakcentował, że zarówno w [...] Centrum Medycyny Pracy w [...], jak i w Instytucie Medycyny Pracy w [...] diagnostykę przeprowadzili lekarze posiadający stosowne specjalizacje i spełniający wymogi określone w obowiązujących aktach prawnych i działający na podst. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1836) oraz na podst. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 czerwca 2010 r. w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1157)). Także z pisma z dnia 9 maja 2025 roku [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] wynikają te same uwagi wnioski,co w orzeczeniach z dnia 27 grudnia 2023r. i 12 lutego 2025 r.
W uzasadnieniu decyzji zaskarżonej, jak i decyzji pierwszoinstancyjnej orzeczenia medyczne poddano ocenie zgodnej z wymaganiami art. 80 k.p.a. tj. w kontekście całokształtu materiału dowodowego, w tym w szczególności przy uwzględnieniu treści karty oceny narażenia zawodowego z dnia 20 lipca 2023 r. (zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia). Sąd nie znajduje argumentów, aby wnioski końcowe o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej podważać.
W szczególności podkreślić trzeba, że organy trafnie przypisały istotne znaczenie w sprawie orzeczeniom medycznym jako wydanym przez podmioty posiadające wiadomości specjalne w zakresie orzekania o chorobach zawodowych. Od wielu lat jednoznacznie w orzecznictwie wskazuje się, że orzeczenie lekarskie ma znaczenie kwalifikowanej opinii biegłego, stanowi zasadniczy dowód w sprawie dotyczącej stwierdzenia choroby zawodowej i – co istotne - merytorycznej treści tego orzeczenia organ inspekcji sanitarnej nie ma możliwości zakwestionować. Oznacza to, że wskazany organ nie może sam dokonać rozpoznania choroby, bowiem nie posiada wiadomości specjalnych umożliwiających samodzielną ocenę dokumentacji medycznej. Organ Inspekcji Sanitarnej, bazując wyłącznie na swojej wiedzy, nie może również zakwestionować nierozpoznania choroby zawodowej przez jednostki medyczne tj. bez uzyskania weryfikujących orzeczeń innych uprawnionych jednostek medycznych. Niedopuszczalne jest zatem, aby organ ten przeciwstawiał własną wiedzę wiadomościom specjalnym posiadanym przez lekarzy i uzewnętrznionym w treści ich orzeczeń.
Powyższa ocena formalna została w sprawie dokonana w sposób wszechstronny. Organy przekonująco wskazały, że orzeczenia z dnia 27 grudnia 2023 i 13 lutego 2025 zostały wydane przez uprawnione jednostki i lekarzy, są względem siebie komplementarne, zawierają logiczne uzasadnienia i czytelnie wyjaśniono w nich dlaczego stwierdzono brak bezspornego lub występującego z wysokim prawdopodobieństwem związku choroby z narażeniem zawodowym. Zdaniem sądu, powyższa ocena znajduje potwierdzenie w treści orzeczeń lekarskich, które istotnie powyższe cechy posiadają. Na podkreślenie zasługuje fakt, że żaden podmiot w sprawie niniejszej (ani jednostki medyczne, ani organy Inspekcji Sanitarnej) nie kwestionował faktycznego wystąpienia narażenia zawodowego w środowisku pracy skarżącego ani nawet tego, co stara się skarżący podkreślać, że w czasie pracy w gospodarstwie mogło dojść do zakażenia , jednakże należy przyjąć ,że do zakażenia dochodzi przez zwierzęta ostateczne, którymi są psy, lisy i wilki, a nie wyłącznie przez bydło , które i tak jest jedynie żywicielem pośrednim. Także różnorodność drogi przenoszenia, jakimi są brudne ręce, warzywa, owoce leśnie lub woda nie ma bezpośredniego i wyłącznego związku z pracą w gospodarstwie rolnym.
Zauważyć również należy, że mimo jednoznacznej treści orzeczeń lekarskich organ podjął dodatkowe czynności wyjaśniające, w tym w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. wystąpił do organu medycznego tj. [...] Centrum Medycyny Pracy, celem ustosunkowania się do zarzutów odwołania. Uzyskał jednoznaczną wypowiedź, że praca w rolnictwie jest pojęciem ogólnym, wskazującym na prawdopodobne czynniki ryzyka zakażenia. Nie oznacza to jednak, że wszystkie choroby, które rozwiną się u rolnika będą uznane za choroby zawodowe w pojęciu zarówno klinicznym, jak i prawnym. W przypadku chorób zakaźnych i pasożytniczych konieczne jest ustalenie źródła zakażenia, w związku z którym z wysokim prawdopodobieństwem można potwierdzić zakażenie określonym czynnikiem biologicznym, gdyż istnieją różne drogi transmisji zakażeń.
Skoro z materiału dowodowego wynika wielość źródeł zakażenia, której nie wyklucza sam skarżący, to należy przyjąć, że źródłem zakażenia stało się nie tylko miejsce pracy,ale potencjalnie i inne miejsca. Tym samym nie jest obarczone błędem twierdzenie jednostek orzeczniczych, a w ślad za nimi organu ,że do zakażenia mogło dojść nie tylko w wyniku wykonywania pracy zawodowej, co jest to warunkiem koniecznym do uznania zawodowego podłoża rozpoznania choroby zakaźnej.
Kontrolowane postępowanie nie budzi zastrzeżeń co do jego wszechstronności w gromadzeniu materiału dowodowego, czy jego kompleksowej ocenie, stąd też za bezpodstawne należy ocenić zarzuty naruszenia przepisów procesowych tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i przebieg postępowania nie wskazują również na naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa, sprzeniewierzenie się zasadzie wyjaśniania przesłanek, którymi organ kierował się przy rozstrzyganiu sprawy, czy skonstruowanie uzasadnienia niezgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.
Każdy przypadek jest bowiem indywidualny i tak też powinien być rozstrzygany. Skoro w sprawie niniejszej, potraktowanej indywidualnie, cały materiał dowodowy wykluczył zawodowe źródło schorzenia skarżącego, to brak było podstaw do zakwestionowania orzeczeń organów Inspekcji Sanitarnej, w których nie stwierdzono choroby zawodowej.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI