III SA/Po 486/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, uznając brak wystarczających dowodów na całkowitą nieściągalność lub trudną sytuację życiową i zdrowotną uniemożliwiającą pracę.
Skarżąca N. G. wniosła o umorzenie należności z tytułu składek ZUS w kwocie ponad 248 tys. zł. Organ rentowy odmówił umorzenia, wskazując na brak przesłanek całkowitej nieściągalności oraz niewystarczające dowody na trudną sytuację życiową i zdrowotną uniemożliwiającą pracę. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu i podkreślając, że skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów na niezdolność do pracy lub trwały brak możliwości zarobkowych.
Sprawa dotyczyła skargi N. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, które wraz z odsetkami wyniosły ponad 248 tys. zł. Organ rentowy odmówił umorzenia, analizując przesłanki całkowitej nieściągalności określone w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych oraz przesłanki szczególne wskazane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Stwierdzono, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności, takie jak brak majątku, brak następców prawnych czy umorzenie postępowania upadłościowego. Analizując przesłanki umorzenia mimo braku całkowitej nieściągalności, organ uznał, że skarżąca nie wykazała, iż opłacenie należności pozbawiłoby ją i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, ani że poniosła straty w wyniku klęski żywiołowej. Odnosząc się do choroby, organ stwierdził, że skarżąca ma problemy zdrowotne, ale nie jest niezdolna do podjęcia pracy zarobkowej ani nie posiada orzeczonego stopnia niepełnosprawności. Skarżąca zarzuciła błędne ustalenia faktyczne dotyczące jej sytuacji majątkowej i życiowej, wskazując na schorzenie uniemożliwiające pracę. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że umorzenie należności ma charakter uznaniowy i wymaga wykazania przez stronę konkretnych przesłanek. W ocenie sądu, skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów na swoją niezdolność do pracy lub trwały brak możliwości zarobkowych, mimo posiadania w aktach sprawy zaświadczeń psychiatrycznych wskazujących na trudności w prowadzeniu spraw. Sąd zaznaczył, że skarżąca może złożyć ponowny wniosek o umorzenie po uzyskaniu dokumentów potwierdzających trwały brak możliwości zarobkowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga została oddalona, ponieważ skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów na całkowitą nieściągalność zobowiązań ani na to, że opłacenie należności pozbawiłoby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, ani też nie wykazała trwałej niezdolności do pracy z powodu stanu zdrowia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ rentowy prawidłowo ocenił brak przesłanek do umorzenia. Skarżąca nie wykazała całkowitej nieściągalności ani przesłanek szczególnych (np. klęska żywiołowa, choroba uniemożliwiająca pracę i uzyskanie dochodu). Mimo problemów zdrowotnych, nie przedstawiła dowodów na trwałą niezdolność do pracy lub orzeczenie o niepełnosprawności, a także nie wykazała, że sytuacja finansowa uniemożliwia zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.s.u.s. art. 28 § ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 2, ust. 3 i art. 32
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepisy regulujące możliwość umorzenia należności z tytułu składek, w tym przesłanki całkowitej nieściągalności oraz warunki umorzenia w uzasadnionych przypadkach.
Rozporządzenie § § 3 ust. 1 pkt 1-3
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
Określa szczegółowe przesłanki umorzenia należności z tytułu składek, w tym sytuacje trudnej sytuacji finansowej, strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub choroby.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut błędnych ustaleń faktycznych dotyczących sytuacji majątkowej i życiowej skarżącej. Argument o schorzeniu uniemożliwiającym pracę.
Godne uwagi sformułowania
Umorzenie należności ma charakter uznaniowy. Wystąpienie przesłanki warunkującej możliwość umorzenia nie nakazuje umorzenia, daje jedynie możliwość. Negatywne rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia należności powinno być szczególnie przekonująco i kompletnie uzasadnione. Było to obowiązkiem dowodowym skarżącej, skoro chciała uzyskać ulgę finansową.
Skład orzekający
Zbigniew Kruszewski
przewodniczący
Marek Sachajko
sprawozdawca
Piotr Ławrynowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umarzania należności ZUS, zwłaszcza w kontekście konieczności przedstawienia przez stronę dowodów na trudną sytuację życiową, zdrowotną lub całkowitą nieściągalność."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga wykazania przez stronę inicjatywy dowodowej w zakresie swojej sytuacji materialnej i zdrowotnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy związane z ubieganiem się o umorzenie należności ZUS i podkreśla znaczenie dowodów przedstawianych przez stronę. Jest to istotne dla prawników zajmujących się sprawami ubezpieczeń społecznych.
“Czy problemy zdrowotne zwalniają z długu wobec ZUS? Sąd wyjaśnia, jakie dowody są kluczowe.”
Dane finansowe
WPS: 248 592,37 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 486/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-08-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marek Sachajko /sprawozdawca/
Piotr Ławrynowicz
Zbigniew Kruszewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 27 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: St. sekr. sąd. Anna Adamska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2025 roku sprawy ze skargi N. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek oddala skargę
Uzasadnienie
UZASADNIENIE
Decyzj� z 22 maja 2024 r. ZUS Oddzia� w [...]:
1. powo�uj�c si� na art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 2, ust. 3 i art. 32 ustawy z dnia 13 pa�dziernika 1998 r. o systemie ubezpiecze� spo�ecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230, zwanej dalej "u.s.u.s.) odm�wi� stronie skar��cej � N. G. umorzenia nale�no�ci z tytu�u sk�adek za zatrudnionych pracownik�w oraz za osob� prowadz�c� dzia�alno�� gospodarcz� w ��cznej kwocie 248592,37 z� w tym:
a) ubezpieczenia spo�eczne wraz odsetkami w ��cznej kwocie 186592,35 z�,
b) ubezpieczenia zdrowotne wraz odsetkami w ��cznej kwocie 43988,66 z�,
c ) Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych �wiadcze� Pracowniczych wraz z odsetkami w ��cznej kwocie 18011,36 z�;
2. powo�uj�c si� na art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 3 a i art. 32 ustawy z dnia 13 pa�dziernika 1998 r. o systemie ubezpiecze� spo�ecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230, zwanej dalej "u.s.u.s.), � 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporz�dzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo�ecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczeg�owych zasad umarzania nale�no�ci z tytu�u sk�adek na ubezpieczenia spo�eczne (Dz. U. z 2003 r. nr 141, poz. 1365, zwanego dalej tak�e Rozporz�dzeniem) odm�wi� umorzenia nale�no�ci z tytu�u sk�adek za osob� prowadz�c� dzia�alno�� gospodarcz� w ��cznej kwocie 94092,18 z�, w tym na:
a) ubezpieczenia spo�eczne wraz odsetkami w ��cznej kwocie 56112,45 z�,
b) ubezpieczenia zdrowotne wraz odsetkami w ��cznej kwocie 33234,66 z�,
c ) Fundusz Pracy wraz z odsetkami w ��cznej kwocie 4745,07 z�.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzj� z 1 sierpnia 2024 r. ZUS Oddzia� w [...], na podstawie art. 138 � 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post�powania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej tak�e jako k.p.a.) w zwi�zku z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., utrzyma� w mocy decyzj� z 22 maja 2024 r.
Uzasadniaj�c decyzj� organ opisa� przebieg dotychczasowego post�powania. Rozwa�aj�c istnienie przes�anek ca�kowitej nie�ci�galno�ci z art. 28 ust. 3 pkt 1 � 6 u.s.u.s organ uzna�, �e przes�anka:
- wskazana w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wyst�pi�a z przyczyn oczywistych,
- okre�lone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c u.s.u.s. nie zachodz�, bowiem nie pozyskano �adnych dokument�w, z kt�rych wynika�oby, �e by�o prowadzone post�powanie upad�o�ciowe, likwidacyjne,
- wskazana w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. nie zachodzi, bowiem nast�pi�o zaprzestanie prowadzenia pozarolniczej dzia�alno�ci gospodarczej, zobowi�zana ma maj�tek oraz nast�pc�w prawnych,
- okre�lona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s nie zachodzi, gdy� wysoko�� nieop�aconych sk�adek przekracza kwot� koszt�w upomnienia w post�powaniu egzekucyjnym,
- okre�lona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. nie zachodzi,
- okre�lona w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s., nie zachodzi skoro nale�no�ci s� egzekwowane � zaj�to wierzytelno�ci skar��cej w Urz�dzie Skarbowym w [...].
Rozwa�aj�c istnienie przes�anek do umorzenia zobowi�za� unormowanych w art. 28 ust. 3a w zw. z � 3 ust. 1 Rozporz�dzenia organ oceni�, �e w sprawie nie zaistnia�y przes�anki wskazane w � 3 ust. 1 pkt 2 Rozporz�dzenia (poniesienie strat materialnych w wyniku kl�ski �ywio�owej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powoduj�cych, �e op�acenie nale�no�ci z tytu�u sk�adek mog�oby pozbawi� zobowi�zanego mo�liwo�ci dalszego prowadzenia dzia�alno�ci), poniewa� skar��ca nie prowadzi ju� dzia�alno�ci gospodarczej.
Odno�nie przes�anki umorzenia unormowanej w � 3 ust. 1 pkt 3 Rozporz�dzenia w postaci choroby d�u�nika lub cz�onka jego rodziny organ zaznaczy�, �e wyst�pienie tej przes�anki uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlek�ej choroby osoby zobowi�zanej lub cz�onka jej rodziny, ale tak�e skutkiem choroby w postaci pozbawienia mo�liwo�ci uzyskania dochodu umo�liwiaj�cego op�acenie zaleg�o�ci.
Organ wskaza�, �e zobowi�zana ma problemy zdrowotne, ale nie jest niezdolna do podj�cia pracy zarobkowej, nie ma orzeczonej niezdolno�ci do pracy ani orzeczonego stopnia niepe�nosprawno�ci. Nie musi sprawowa� opieki nad chorym cz�onkiem rodziny.
ZUS wykluczy� r�wnie� mo�liwo�� umorzenia ze wzgl�du na trudn� sytuacj� finansow�, kt�ra w przypadku sp�aty zad�u�enia pozbawi�aby stron� mo�liwo�ci zaspokojenia niezb�dnych potrzeb �yciowych (� 3 ust. 1 pkt. 1 Rozporz�dzenia).
ZUS ustali�, �e zobowi�zana o�wiadczy�a o samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa domowego i braku uzyskiwania jakichkolwiek dochod�w. Utrzymuje si� dzi�ki pomocy rodziny i znajomych. Pod adresem jej zameldowania mieszkaj� jej rodzice i brat. Nie posiada maj�tku ruchomego i nieruchomego. Nie korzysta z �adnej formy pomocy spo�ecznej. Sta�e koszty utrzymania to 300 z� a koszty leczenia to 300 z� - miesi�cznie. Przy braku danych o dochodach i wydatkach organ nie by� w stanie ustali� precyzyjnie sytuacji maj�tkowej zobowi�zanej.
W skardze do Wojew�dzkiego S�du Administracyjnego w Poznaniu skar��ca podnios�a zarzut b��dnych ustale� faktycznych dotycz�cych jej sytuacji maj�tkowej i �yciowej. Skar��ca wskaza�a, �e jest schorowana, nie mo�e te� z tego powodu pracowa�.
W odpowiedzi na skarg� organ wni�s� o oddalenie skargi, podtrzymuj�c stanowisko zawarte w zaskar�onej decyzji.
W pi�mie z dnia 21 sierpnia 2025 r. pe�nomocnik skar��cej podtrzyma� skarg� wskazuj�c, �e skar��ca nie jest w stanie prowadzi� swoich spraw z uwagi na stan psychiczny, powo�uj�c si� znajduj�ce si� w aktach sprawy s�dowej za�wiadczenie lekarza psychiatry z 6 czerwca 2023 r. (k. 5 akt s�dowych).
Wojew�dzki S�d Administracyjny w Poznaniu zwa�y�, co nast�puje.
Skarga okaza�a si� bezzasadna.
W �wietle art. 1 � 1 i � 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju s�d�w administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) s�dy administracyjne sprawuj� wymiar sprawiedliwo�ci przez kontrol� dzia�alno�ci administracji publicznej, przy czym kontrola sprawowana jest pod wzgl�dem zgodno�ci z prawem. Zgodnie natomiast z art. 145 � 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o post�powaniu przed s�dami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.) uwzgl�dnienie skargi nast�puje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, kt�re mia�o wp�yw na wynik sprawy, naruszenia prawa daj�cego podstaw� do wznowienia post�powania administracyjnego lub innego naruszenia przepis�w post�powania, je�li mog�o mie� ono istotny wp�yw na wynik sprawy (pkt 1), a tak�e w przypadku stwierdzenia przyczyn powoduj�cych niewa�no�� kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, �e skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 � 1 P.p.s.a. S�d wydaje rozstrzygni�cie w granicach danej sprawy, nie b�d�c zwi�zany zarzutami i wnioskami skargi oraz powo�an� podstaw� prawn�; ma obowi�zek dokona� oceny legalno�ci dzia�ania organ�w administracji r�wnie� z urz�du.
Kwestie umorzenia nale�no�ci z tytu�u sk�adek s� uregulowane w art. 28 ustawy z dnia 13 pa�dziernika 1998 r. o systemie ubezpiecze� spo�ecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497, dalej: u.s.u.s.) oraz rozporz�dzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo�ecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczeg�owych zasad umarzania nale�no�ci z tytu�u sk�adek na ubezpieczenia spo�eczne (Dz. U. z 2003 r. nr 141 poz. 1365, dalej: Rozporz�dzenie).
Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. nale�no�ci z tytu�u sk�adek mog� by� umarzane w ca�o�ci lub w cz�ci tylko w przypadku stwierdzenia ich ca�kowitej nie�ci�galno�ci, kt�ra zachodzi w sytuacjach wymienionych enumeratywnie w ust. 3 tego artyku�u. Ca�kowita nie�ci�galno��, o kt�rej mowa w tym przepisie zachodzi, gdy:
1) d�u�nik zmar� nie pozostawiaj�c �adnego maj�tku lub pozostawi� ruchomo�ci niepodlegaj�ce egzekucji na podstawie odr�bnych przepis�w albo pozostawi� przedmioty codziennego u�ytku domowego, kt�rych ��czna warto�� nie przekracza kwoty stanowi�cej trzykrotno�� przeci�tnego wynagrodzenia i jednocze�nie brak jest nast�pc�w prawnych oraz nie ma mo�liwo�ci przeniesienia odpowiedzialno�ci na osoby trzecie;
2) s�d oddali� wniosek o og�oszenie upad�o�ci d�u�nika lub umorzy� post�powanie upad�o�ciowe z przyczyn, o kt�rych mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upad�o�ciowe;
3) nast�pi�o zaprzestanie prowadzenia dzia�alno�ci przy jednoczesnym braku maj�tku, z kt�rego mo�na egzekwowa� nale�no�ci, ma��onka, nast�pc�w prawnych, mo�liwo�ci przeniesienia odpowiedzialno�ci na osoby trzecie w rozumieniu przepis�w ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nast�pi�o zaspokojenie nale�no�ci w zako�czonym post�powaniu likwidacyjnym;
4a) wysoko�� nieop�aconej sk�adki nie przekracza kwoty koszt�w upomnienia w post�powaniu egzekucyjnym;
4b) nie nast�pi�o zaspokojenie nale�no�ci w umorzonym post�powaniu upad�o�ciowym;
4c) og�oszono upad�o��, o kt�rej mowa w cz�ci III w tytule V Prawa upad�o�ciowego;
5) naczelnik urz�du skarbowego lub komornik s�dowy stwierdzi� brak maj�tku, z kt�rego mo�na prowadzi� egzekucj�;
6) jest oczywiste, �e w post�powaniu egzekucyjnym nie uzyska si� kwot przekraczaj�cych wydatki egzekucyjne.
S�d podkre�la, �e wyst�pienie kt�rejkolwiek z przes�anek okre�lonych w tym przepisie zezwala ale nie nakazuje umorzenie nale�no�ci, daje mo�liwo�� umorzenia tych nale�no�ci ("mog� by� umarzane"). Nadto wyliczenie to jest wyczerpuj�ce, stanowi zamkni�ty katalog sytuacji, w kt�rych mo�na uzna�, i� ma miejsce ca�kowita nie�ci�galno�� nale�no�ci z tytu�u sk�adek.
Ponadto, w my�l art. 28 ust. 3a u.s.u.s. nale�no�ci z tytu�u sk�adek na ubezpieczenia spo�eczne ubezpieczonych b�d�cych r�wnocze�nie p�atnikami sk�adek na te ubezpieczenia mog� by� w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich ca�kowitej nie�ci�galno�ci. Sprecyzowano w � 3 Rozporz�dzenia, �e ZUS mo�e umorzy� nale�no�ci z tytu�u sk�adek, je�eli podmiot zobowi�zany (tutaj: skar��ca) wyka�e, �e ze wzgl�du na stan maj�tkowy i sytuacj� rodzinn� nie jest w stanie op�aci� tych nale�no�ci, poniewa� poci�gn�oby to zbyt ci�kie skutki dla zobowi�zanej i jej rodziny, w szczeg�lno�ci w przypadku:
1) gdy op�acenie nale�no�ci z tytu�u sk�adek pozbawi�oby zobowi�zanego i jego rodzin� mo�liwo�ci zaspokojenia niezb�dnych potrzeb �yciowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku kl�ski �ywio�owej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powoduj�cych, �e op�acenie nale�no�ci z tytu�u sk�adek mog�oby pozbawi� zobowi�zanego mo�liwo�ci dalszego prowadzenia dzia�alno�ci;
3) przewlek�ej choroby zobowi�zanego lub konieczno�ci sprawowania opieki nad przewlekle chorym cz�onkiem rodziny, pozbawiaj�cej zobowi�zanego mo�liwo�ci uzyskiwania dochodu umo�liwiaj�cego op�acenie nale�no�ci.
Dopuszczenie w obu podanych regulacjach: art. 28 ust. 2 u.s.u.s. oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zwi�zku z przepisami Rozporz�dzenia, mo�liwo�ci umorzenia nale�no�ci przez ZUS wskazuje na uznaniowy charakter wydawanych w tym przedmiocie decyzji, kt�ry polega na tym, �e w przypadku zaistnienia kt�rejkolwiek z przes�anek warunkuj�cych mo�liwo�� umorzenia, organ ma prawo wyboru rozstrzygni�cia. Mo�e zatem w przypadku stwierdzenia istnienia przes�anki umorzenia uwzgl�dni� wniosek lub odm�wi� jego uwzgl�dnienia.
Taka konstrukcja prawnej instytucji umorzenia nale�no�ci z tytu�u sk�adek �wiadczy o determinacji ustawodawcy w dochodzeniu zaleg�ych sk�adek. W konsekwencji powy�szej regulacji normatywnej organ ma obowi�zek interpretowa� przepisy prawne bior�c pod uwag� wyj�tkowy charakter instytucji umarzania nale�no�ci z tytu�u sk�adek.
Rozstrzygni�cia w tego rodzaju sprawach nie mog� mie� jednak charakteru dowolnego, lecz musz� by� wynikiem wyja�nienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 K.p.a., wyczerpuj�cego zebrania oraz rozpatrzenia materia�u dowodowego (art. 77 � 1 K.p.a.) oraz jego oceny (art. 80 K.p.a.), co powinno znale�� wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadaj�cej wymogom art. 107 � 3 K.p.a. Dowolno�� wyklucza r�wnie� brzmienie art. 6 K.p.a., w my�l kt�rego organy administracji publicznej dzia�aj� na podstawie przepis�w prawa.
Ze wzgl�du na powy�sze regulacje s�dowej kontroli podlega przez wszystkim prawid�owo�� przeprowadzonego post�powania oraz badanie formalne tre�ci decyzji. Kontrola judykacyjna przeprowadzana przez s�dy administracyjne dotyczy tak wyk�adni prawa materialnego, jak i w�a�ciwego przeprowadzenia post�powania dowodowego, uwzgl�dniaj�cego - wynikaj�ce z przepis�w K.p.a. - regu�y dowodzenia, kompletno�� materia�u dowodowego oraz ocen� materia�u dowodowego. W przypadku, gdy ustawodawca daje organowi mo�liwo�� rozstrzygni�cia sprawy na zasadzie uznania, s�dowa kontrola decyzji obejmuje jedynie samo post�powanie poprzedzaj�ce jej wydanie, a nie rozstrzygni�cie b�d�ce wynikiem dokonania wyboru. O tym, czy sk�adki powinny by� umorzone czy te� nie powinny by� umorzone, rozstrzyga organ administracji publicznej. S�d podkre�la, �e negatywne rozstrzygni�cie dotycz�ce umorzenia nale�no�ci z tytu�u sk�adek, powinno by� szczeg�lnie przekonuj�co i kompletnie uzasadnione, zar�wno co do fakt�w, jak i co do prawa, tak, aby nie by�o w�tpliwo�ci, �e wszystkie okoliczno�ci sprawy zosta�y przez organ g��boko rozwa�one i ocenione, a ostateczne rozstrzygni�cie jest ich logiczn� konsekwencj�.
Rozwa�aj�c istnienie przes�anek ca�kowitej nie�ci�galno�ci z art. 28 ust. 3 pkt 1 � 6 u.s.u.s organ uzna�, �e przes�anka:
- wskazana w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wyst�pi�a z przyczyn oczywistych,
- okre�lone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c u.s.u.s. nie zachodz�, bowiem nie pozyskano �adnych dokument�w, z kt�rych wynika�oby, �e by�o prowadzone post�powanie upad�o�ciowe, likwidacyjne,
- wskazana w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. nie zachodzi, bowiem nast�pi�o zaprzestanie prowadzenia pozarolniczej dzia�alno�ci gospodarczej, zobowi�zana ma maj�tek, nast�pc�w prawnych,
- okre�lona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s nie zachodzi, gdy� wysoko�� nieop�aconych sk�adek przekracza kwot� koszt�w upomnienia w post�powaniu egzekucyjnym,
- okre�lona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. nie zachodzi,
- okre�lona w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s., nie zachodzi, skoro nale�no�ci s� egzekwowane � zaj�to wierzytelno�ci w Urz�dzie Skarbowym w [...]
Rozwa�aj�c istnienie normatywnych przes�anek umorzenia zobowi�za� zawartych w art. 28 ust. 3a w zw. z � 3 ust. 1 Rozporz�dzenia organ prawid�owo oceni�, �e w sprawie nie zasz�y przes�anki wskazane w � 3 ust. 1 pkt 2 Rozporz�dzenia (poniesienie strat materialnych w wyniku kl�ski �ywio�owej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powoduj�cych, �e op�acenie nale�no�ci z tytu�u sk�adek mog�oby pozbawi� podmiot zobowi�zany mo�liwo�ci dalszego prowadzenia dzia�alno�ci), poniewa� skar��ca nie prowadzi ju� dzia�alno�ci gospodarczej.
Odno�nie przes�anki normatywnych umorzenia unormowanych w � 3 ust. 1 pkt 3 Rozporz�dzenia w postaci choroby d�u�nika lub cz�onka jego rodziny organ zaznaczy�, �e wyst�pienie tej przes�anki uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlek�ej choroby osoby zobowi�zanej lub cz�onka jej rodziny, ale tak�e skutkiem choroby w postaci pozbawienia mo�liwo�ci uzyskania dochodu umo�liwiaj�cego op�acenie zaleg�o�ci.
Zobowi�zana ma problemy zdrowotne, ale nie jest niezdolna do podj�cia pracy zarobkowej, nie ma orzeczonej niezdolno�ci do pracy ani orzeczonego stopnia niepe�nosprawno�ci. Nie musi sprawowa� opieki nad chorym cz�onkiem rodziny.
ZUS wykluczy� r�wnie� mo�liwo�� umorzenia ze wzgl�du na trudn� sytuacj� finansow�, kt�ra w przypadku sp�aty zad�u�enia pozbawi�aby stron� mo�liwo�ci zaspokojenia niezb�dnych potrzeb �yciowych (� 3 ust. 1 pkt. 1 Rozporz�dzenia).
ZUS ustali�, �e zobowi�zana o�wiadczy�a o samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa domowego i braku uzyskiwania jakichkolwiek dochod�w. Utrzymuje si� dzi�ki pomocy rodziny i znajomych. Pod adresem jej zameldowania mieszkaj� jej rodzice i brat. Nie posiada maj�tku ruchomego i nieruchomego. Nie korzysta z �adnej formy pomocy spo�ecznej. Sta�e koszty utrzymania to 300 z�, a koszty leczenia to 300 z� miesi�cznie. Przy braku danych o dochodach i wydatkach organ nie by� w stanie ustali� precyzyjnie sytuacji maj�tkowej zobowi�zanej.
Zasadnie uzna� zdaniem S�du organ, �e zobowi�zana nie poda�a danych wymaganych do dokonania wystarczaj�cej oceny jej zdolno�ci maj�tkowych i p�atniczych.
By�o to obowi�zkiem dowodowym skar��cej, skoro chcia�a uzyska� ulg� finansow� w postaci umorzenia nale�no�ci z tytu�u sk�adek ZUS.
W tym stanie rzeczy nie by�o podstaw do umorzenia nale�no�ci z tytu�u trudnej sytuacji materialnej zobowi�zanej.
Ponadto powo�uj�c si� na z�y stan zdrowia skar��ca nie przedstawi�a w toku post�powania administracyjnego organowi jakichkolwiek dowod�w potwierdzaj�cych fakt niezdolno�ci do pracy czy te� orzeczenia w zakresie niepe�nosprawno�ci. Podkre�li� nale�y, �e w aktach sprawy zar�wno administracyjnej, jak i s�dowej (tak�e w zakresie prawa pomocy) znajduj� si� za�wiadczenia z r�nych okres�w, z kt�rych wynika m.in., �e skar��ca nie jest w stanie samodzielnie wyst�powa� przed s�dem. Powy�ej wskazane za�wiadczenia znajduj�ce si� w aktach sprawy s�dowej w postaci za�wiadczenia lekarza psychiatry z 6 czerwca 2023r. (k. 5 akt s�dowych) oraz za�wiadczenia lekarza psychiatry z dnia 16 stycznia 2025r. (k. 33 akt s�dowych) wskazuj�, �e strona nie jest zdolna do prowadzenia swoich spraw i wymaga reprezentowania przez adwokata. Natomiast w aktach administracyjnych (k. 147) znajduje si� karta informacyjna z leczenia szpitalnego skar��cej, dotycz�ca okresu od 5 pa�dziernika 2010 r. do 25 pa�dziernika 2010r. oraz ww. za�wiadczenie lekarza psychiatry z 6 czerwca 2023 r.
Brak jest natomiast � jak ju� wy�ej zosta�o wskazane � dokumentacji i orzecze� w zakresie stanu zdrowia w zakresie stwierdzaj�cym, �e strona skar��ca nie ma mo�liwo�ci wykonywania pracy z uwagi na stan zdrowia. Nale�y tak�e w tym aspekcie zwr�ci� uwag� na m�ody wiek skar��cej.
Wskaza� tak�e nale�y, �e skar��ca mo�e z�o�y� ponowny wniosek o umorzenie zobowi�za� ZUS w sytuacji gdy uzyska dokumenty �wiadcz�ce o trwa�ym braku mo�liwo�ci zarobkowych.
Zarzuty skargi okaza�y si� niezasadne, dlatego te� S�d orzek� o jej oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI