III SA/Po 485/25

III SA/Po 485/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-12-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marek Sachajko
Mirella Ławniczak /przewodniczący sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 8 par. 1, art. 9 i art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Dnia 2 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sad. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi A. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu w przewidzianym terminie I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
III SA/ Po 485/25
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 17 czerwca 2025 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 18 grudnia 2024 roku o nałożeniu kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku rejestracji pojazdu wobec A. Ł.. W toku postępowania ustalono nast. stan faktyczny.
W dniu 2 lipca 2024 roku A. Ł. złożył w Starostwie Powiatowym w [...] wniosek o rejestrację pojazdu marki [...] o nr.rej. [...] , zakupionego w dniu 7 maja 2024 roku. W dniu 2 czerwca 2024 roku w/w przeszedł udar mózgu i od tego dnia do 18 czerwca 2024 roku był hospitalizowany .
Z uwagi na niedotrzymanie 30 dniowego terminu zarejestrowania pojazdu , organ w dniu 2 lipca 2024 roku wszczął postępowanie z urzędu.
W dniu 18 grudnia 2024 roku Starosta [...] wydał decyzję o nr [...] , którą nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 500 zł . Podstawę jej nałożenia stanowił art. 140mb ust.1 i art. 73aa ust.1 pkt 1 ustawy- Prawo o ruchu drogowym.
Strona złożyła odwołanie od decyzji. A. Ł. wyjaśnił, że niewywiązanie się z obowiązku było skutkiem nagłej choroby, która stanowiła bezpośrednie zagrożenie życia i z tego powodu przebywał w okresie od 2 czerwca do 18 czerwca 2024 roku w szpitalu. Wniósł o zastosowanie wobec niego dobrodziejstwa odstąpienia od ukarania na podst. art. 189d Kpa.
Organ II instancji decyzją z dnia 17 czerwca 2025 roku, o nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję ,podnosząc że zgodnie z art. 140n ust.6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym do kar pieniężnych , o których mowa w art. 140ma i art. 140mb nie stosuje się przepisów art. 189d-189 f Kpa.
Strona skorzystała z prawa skargi do WSA w Poznaniu.
W skardze podniosła zarzuty tożsame z odwołaniem załączając do skargi karty z leczenia szpitalnego .
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza art. 7,8, 9, i art. 107 § 3 kpa, ale również godzi w fundamentalną zasadę postępowania administracyjnego - zasadę zaufania do organów państwa (art. 8 Kpa).
Na wstępie rozważań wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 6 K.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.).Zgodnie zaś z art. 9 Kpa organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej jest obowiązany zatem działając z upoważnienia ustawowego i reprezentując państwo wobec obywatela do należytego działania, do którego należy m.in. zapewnienie, aby strona nie poniosła szkody w wyniku prowadzonego postępowania administracyjnego .
Sąd stwierdza w związku z tym, że w rozpoznanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wypełniło obowiązków wynikających z powołanych regulacji, a determinują one przebieg postępowania administracyjnego
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 73aa ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 –Prawo o ruchu drogowym( p.r.d.), zgodnie z którym właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei w myśl art. 140mb ust. 1 p.r.d. kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 1, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł. Brzmienie tych przepisów jest jasne i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Z zacytowanych regulacji wynika termin do zadośćuczynienia obowiązkowi rejestracji pojazdu przez jego właściciela, tj. 30-dniowy . Dodatkowo w myśl art. 140n ust. 6 p.r.d. do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, przepisów art. 189d-189f Kpa nie stosuje się.
Organy orzekające w sprawie prawidłowo przyjęły, że w sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2024 r. w związku z nabyciem pojazdu w dniu 7 maja 2024 r. Bezsporne jest też, że Skarżący nie dopełnił wyżej opisanego obowiązku w ustawowym terminie. Poza zainteresowaniem organu pozostała jednak kwestia przesłanek z art. 189k Kpa, w którym ustawodawca przewidział możliwość udzielania ulg w wykonaniu nałożonej administracyjnej kary pieniężnej poprzez:
a)
odroczenie terminu wykonania administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty;
b)
odroczenie terminu wykonania zaległej administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty;
c)
umorzenie administracyjnej kary pieniężnej w całości lub części; w przypadku umorzenia zaległej administracyjnej kary pieniężnej umorzeniu podlegają także odsetki za zwłokę w całości lub takiej części, w jakiej została umorzona zaległa administracyjna kara pieniężna;
d)
umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub części.
Wniosek o udzielenie ulgi może zostać złożony przez stronę jeszcze przed wydaniem decyzji o nałożeniu lub wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej, co umknęło uwadze organów ,a w konsekwencji pozostawiły poza rozważaniami wniosek, który strona złożyła już w dniu 8 lipca 2024 roku tj. 6 dni po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania, ale jeszcze przed wydaniem decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Rolą organu było jeszcze przed wydaniem decyzji wezwanie strony do sprecyzowania wniosku, a nie analizowanie wyłącznie przesłanek wykluczających możliwość zastosowania przepisów 189d -189f Kpa. Należy w tym miejscu wskazać, że w dacie złożenia wniosku o rejestrację , tego samego dnia stronie wręczono zawiadomienie o wszczęciu postępowania z informacją ,że wykluczona jest możliwość odstąpienia od nałożenia kary . Pomimo przedwczesnej na tym etapie informacji A. Ł. złożył pisemne wyjaśnienia, w których konsekwentnie wnosił o umorzenie kary, jeszcze przed wydaniem decyzji ją nakładającej , jednakże organ nie poczynił w tym zakresie żadnych działań ani ustaleń, ograniczając nieprawidłowo postępowanie wyłącznie do rozważenia wniosku o rejestrację.
Strona w myśl art. 8 § 1 Kpa miała prawo działać w zaufaniu do organu i oczekiwać, że ten nie pozbawi jej merytorycznego rozpoznania wniosku o zastosowanie ulgi. Założenie, że strona postępowania poinformowana w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania o treści art. 140n ust 6 u.p.r.d rezygnuje z wnioskowania o udzielenie ulgi jest sprzeczne z założeniami art. 8 § 1 i art. 9 Kpa. Oznaczałaby to bowiem, że strona nie może zaufać organowi, że ten zgodnie z art. 9 Kpa poinformuje ją w toku korespondencji o okolicznościach faktycznych mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Wręcz przeciwnie, treścią zawiadomienia o wszczęciu postępowania pozbawiono ją takich informacji i je zawężono . Wadliwe spełnienie przez organ obowiązku informacyjnych skutkowało w ocenie sądu uszczupleniem praw strony postępowania. Było ono istotne i znalazło wyraz w odwołaniu oraz skardze. Z uwagi na powyższe , sąd uchylił zaskarżoną decyzję uznając ,że rolą organu było rozpoznanie wyjaśnień strony z 8 lipca 2024 r. zgodnie z niebudzącą wątpliwości intencją strony .Organ zobligowany był do ustalenia rzeczywistej , nie zaś domniemanej woli strony poprzez precyzyjne określenie zakresu jej żądania. Nie uczynił tego również organ II instancji rozpatrując odwołanie i nie odnosząc się do tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując sprawę ponownie organ wyda stosowne rozstrzygnięcie eliminując dotychczasowe naruszenia prawa, mając na względzie przedstawione wyżej uwagi wiążące organ na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.). W ocenie Sądu wystarczające było uchylenie decyzji organu II instancji , albowiem sprawa nie wymaga prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w postaci gromadzenia nowych dowodów.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.