III SA/Po 478/23

III SA/Po 478/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Górecka
Mirella Ławniczak /sprawozdawca/
Szymon Widłak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 9 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędzia WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) Sędzia WSA Małgorzata Górecka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2024 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu w przewidzianym terminie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 marca 2023 r., [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 marca 2023 roku, o nr [...] Prezydent Miasta [...] nałożył na podst. m.in. art.78 ust.2 pkt 1 i 140 mb pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym na M. K. karę pieniężną w wysokości 600 zł za nie zawiadomienie Prezydenta Miasta [...] o zbyciu pojazdu.
W toku postępowania ustalono, że M. K. zbyła w dniu 13 maja 2021 roku samochód marki [...] zarejestrowany na terytorium RP i nie zawiadomiła o powyższym fakcie Prezydenta Miasta [...] w terminie 30 dni.
Strona po zawiadomieniu jej w marciu 2023 roku przez organ o wszczęciu postępowania złożyła pismo, w którym podniosła, że już dzień po sprzedaży auta udała się do Wydziału Komunikacji, ale urząd był nieczynny z powodu choroby pracowników. Została poinformowana na miejscu, że może pismo zawiadamiające wysłać pocztą.
Decyzją z dnia 30 marca 2023 Prezydent Miasta [...] nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 600 zł. W uzasadnieniu wskazał, że opóźnienie strony w realizacji obowiązku wynikającego z art. 78 ust.2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym przekroczyło 30 dni, a konkretnie 654 dni tj. od 15 czerwca 2021 do 30 marca 2023 i w związku z powyższym organ zobowiązany był do nałożenia kary pieniężnej. Uznał też, że brak jest podstaw do zastosowania w sprawie art. 189 f kpa.
Strona złożyła odwołanie od decyzji. Wyjaśniła, że została w dniu 13 maja 2021 roku poinformowana w nieczynnym Wydziale Komunikacji o tym, że może złożyć zawiadomienie o zbyciu pojazdu pocztą i tak uczyniła. Podkreśliła, że jest schorowana, trudno jej się poruszać, ale w jej ocenie podjęła wszelkie czynności, aby wypełnić obowiązek wobec organu.
Decyzją z dnia 15 maja 2023 roku, o nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję i orzekło nałożeniu na M. K. kary 250 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia w przepisanym terminie o zbyciu pojazdu.
W uzasadnieniu organ podniósł, że istotnie w dniach od 10 maja 2021 do 14 maja 2021 roku Wydział Komunikacji pozostawał zamknięty z powodu kwarantanny nałożonej na pracowników. Podkreślono, że nadal pozostawała możliwość dopełnienia obowiązku zawiadomienia o zbyciu poprzez platformę e-puap bądź pocztą tradycyjną. Organ potwierdził też stanowisko organu I instancji, że w dokumentacji brak zgłoszenia zbycia pojazdu. Reasumując organ uznał, że mając na uwadze fakt, że strona nadal nie dopełniła obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, zasadnym jest nałożenie kary pieniężnej. Kolegium dostrzegając jednak, że jest to pierwsze naruszenie skarżącej, z którego nie uzyskała żadnych korzyści finansowych, zakres naruszenia i jego powtarzalność uznało, że kara jest rażąco wysoka i orzekł o nałożeniu kary w wysokości 250 zł.
Strona skorzystała z prawa skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
W skardze skarżąca podniosła tożsame argumenty ze wskazanymi w odwołaniu podkreślając, że obowiązek spełniła.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji uznał, iż zachodzą podstawy do uchylenia decyzji organu II instancji, jak również poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 600 zł.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 140mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm. zwanej "P.r.d."), zgodnie z którym - kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Wskazany przepis art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., nakłada na właściciela pojazdu zarejestrowanego obowiązek zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni.
Organy w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji przywołały przepisy P.r.d., stanowiące podstawę do nałożenia kary pieniężnej na stronę, uzasadniły też z jakich względów nie zachodzą podstawy do odstąpienia od nałożenia przedmiotowej kary .
Zauważyć jednak trzeba, że w związku z panującą od 2020 r. pandemią ustawodawca przyjął ustawę o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, która weszła w życie z dniem 8 marca 2020 r. Zgodnie z art. 31i ust. 1 powyższej ustawy w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy COVID do dnia 31 grudnia 2020 r.
1) wydłuża się do 180 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym;
2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.
Z kolei na podstawie art. 1 pkt 29 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r., zmieniającej wspomnianą ustawę z dnia 2 marca 2020 r. (Dz.U. z 2021 r., poz. 1192) - z dniem 1 lipca 2021 r., dodany został art. 31ia, zgodnie z którym w okresie od dnia ogłoszenia ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19: 1) wydłuża się do 60 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d.; 2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.
Tymczasem organ pominął w swoich rozważaniach powyższe przepisy oraz przepis art. 15zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 roku, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
W zawiadomieniu tym organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W myśl natomiast art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Powyższa regulacja odnosi się do zdarzeń, które nastąpiły w okresie obowiązywania epidemii COVID-19. Stan epidemii został ogłoszony 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491 z późn. zm.) i trwał do 16 maja 2022 r., w związku z jego odwołaniem, na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027).
W niniejszej sprawie niesporną jest okoliczność, że zawiadomienie o zbyciu pojazdu nie wpłynęło do organu. Akta wskazują jednak, że skarżąca niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania wskazała okoliczności związane z próbą realizacji obowiązku zawiadomienia, które są zgodne z ustaleniami organu odnośnie nieczynnego w dniu 14 maja 2021 i kolejnych dniach urzędu. W istocie więc bezspornym było, że strona nie miała w dniu 14 maja i kolejnych dniach możliwości złożenia takiego dokumentu osobiście w Wydziale Komunikacji. Niespornym jest też brak potwierdzenia nadania pisma na poczcie, bowiem sama skarżąca nie dowodziła, że nadała pismo za potwierdzeniem. W istocie więc w świetle konsekwentnych twierdzeń skarżącej o złożeniu takiego pisma przy jednoczesnym niekwestionowanym ustaleniu braku tego zawiadomienia w aktach organu przyjąć należy, że takie zgłoszenie do organu nie wpłynęło. Organy powinny więc w dacie wszczęcia postępowania tj. 13 marca 2023 roku zastosować instytucję wprowadzoną art.15zzzzzn˛ ustawy COVID-19. Spełnienie wyżej wskazanego obowiązku miało istotne znaczenie, zważywszy na argumentację skarżącej dotyczącą okoliczności, które także powinny być przedmiotem rozważań organu tj. często zmieniające się przepisy, czy też absencja pracowników w trakcie trwania pandemii Covid-19, a przede wszystkim z uwagi na okoliczność, że takie zawiadomienie do organu nie wpłynęło. Powyższe działania nie zostały jednak przez organ podjęte, przez co doszło do istotnego naruszenia art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 9 K.p.a. Wskazane powyżej zaniechanie organu, nie tylko stanowi uchybienie spoczywającego na nim obowiązku należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 9 zd. 1 K.p.a.), ale również jest to naruszenie obowiązku prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.). Ewentualne przywrócenie wskazanego terminu spowoduje bowiem, że skarżącemu nie będzie można przypisać naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. Tymczasem przepis art. 15zzzzzn˛ ust. 2 ustawy COVID-19 w takiej właśnie sytuacji tj. uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów i to niezależnie od przyczyny uchybienia obliguje organ do zawiadomienia strony o takim uchybieniu. Poinformowanie strony pozwoliłoby jej na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, skoro zawiadomienie o zbyciu do organu nie wpłynęło, a ona sama dowiedziała się o tym dopiero w dniu wszczęcia postępowania.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. zwanej "P.p.s.a.") orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach sądowych, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku zgodnie z art. 200 P.p.s.a.