III SA/Po 470/25

III SA/Po 470/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-11-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska
Marek Sachajko /sprawozdawca/
Mirella Ławniczak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 261
art. 25, art. 66
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 219
par. 11
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Dz.U. 2019 poz 2325
par. 11
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 21 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Izabela Paluszyńska WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2025 roku sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 17 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego kwotę 680,- (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dyrektor WOR ARiMR w [...] (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji) decyzją z dnia 17 stycznia 2025 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR w [...] (dalej: organ I instancji) z dnia 27 czerwca 2024 r. w sprawie przyznania M. Ł. (dalej: skarżący, strona) płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 – 2027.
Decyzja została wydana w następującym stanie:
W dniu 30 czerwca 2023 r. M. Ł. za pośrednictwem wniosku geoprzestrzennego, udostępnionego na platformie eWniosekPIus, złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2023. Do wniosku dołączono materiały graficzne, oświadczenie o obszarach i elementach nieprodukcyjnych w gospodarstwie, oświadczenie o zwierzętach zadeklarowanych do płatności do bydła i do krów oraz umowę kontraktacji na dostawę buraków cukrowych w 2023 roku. W dniach 19 lipca 2023 r., 20 sierpnia 2023 r. oraz 30 września 2023 r. strona złożyła zmiany do wniosku. W dniu 19 lipca 2023 r. M. Ł. złożył Plan poprawy dobrostanu zwierząt. W dniach 14 lipca 2023 r., 2 października 2023 r. oraz 11 marca 2024 r. Strona złożyła oświadczenie o wykonaniu wymogu dla praktyki: stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo. W dniu 6 października 2023 r. M. Ł. złożył oświadczenie o zapewnieniu wypasu krów mamek. W dniu 11 marca 2024 r. strona złożyła wyniki analizy gleby, w dniu 14 marca 2024 r. strona złożyła oświadczenie o realizacji ekoschematu OPN oraz zmianę do planu poprawy dobrostanu zwierząt. Następnie w dniu 20 marca 2024 r. M. Ł. złożył oświadczenie o zapewnieniu zwierzętom utrzymywania na ściółce (krowy mamki) oraz oświadczenie o zapewnieniu wybiegu krów mamek. W dniach 14 lipca 2023 r. oraz 11 czerwca 2024 r. M. Ł. przesłał zdjęcia geotagowane potwierdzające wykonanie praktyk w ramach ekoschematów (wymieszanie obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 godzin oraz dobrostan krów mamek zwierzęta utrzymywane w pomieszczeniach/budynkach bez uwięzi, ściółka).
Na podstawie wszystkich złożonych dokumentów ustalono, że M. Ł. wystąpił z żądaniem o następujące płatności: w ramach podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, uzupełniającej płatności podstawowej, płatności do bydła, płatności do krów, płatności do buraków cukrowych, płatności do roślin pastewnych, płatności do ekoschematu - rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi w ramach pięciu praktyk: międzyplony ozime/wsiewki śródplonowe, opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia, wymieszanie obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 godzin, stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo, uproszczone systemy uprawy, w ramach ekoschematu - prowadzenie produkcji roślinnej w systemie Integrowanej Produkcji Roślin oraz w ramach ekoschematu Dobrostan zwierząt dla wariantu dobrostan krów mamek: zwierzęta utrzymywane w pomieszczeniach/budynkach bez uwięzi w ramach czterech praktyk: zwiększona powierzchnia bytowa o więcej niż 50%, ściółka, wybieg i wypas wraz z przyznaniem kosztów transakcyjnych oraz dla wariantu dobrostan opasów zwierzęta utrzymywane w pomieszczeniach/budynkach bez uwięzi w ramach jednej praktyki zwiększona powierzchnia bytowa o więcej niż 50% wraz z przyznaniem kosztów transakcyjnych oraz w ramach płatności ONW.
W dniu 18 sierpnia 2023 r. w gospodarstwie M. Ł. zostały przeprowadzone przez Powiatowy Inspektorat Weterynarii w [...] czynności kontrolne w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Sporządzono raport. Stwierdzone naruszenia nie miały wpływu na wysokość przyznanych płatności.
W dniu 26 września 2023 r. w siedzibie stada M. Ł. rozpoczęła się kontrola w zakresie weryfikacji deklaracji dobrostan zwierząt, która obejmowała swym zakresem wszystkie deklarowane warianty. Kontrola w siedzibie zakończyła się w dniu 29 września 2023 r. Z kontroli tej sporządzono raport. M. Ł. w dniu zakończenia czynności kontrolnych w siedzibie skorzystał z prawa wyjaśnień oraz następnie po otrzymaniu raportu skorzystał z prawa złożenia zastrzeżeń. Ostateczna wersja raportu po korektach została sporządzona w dniu 17 kwietnia 2024 r.. Zgodnie z tym raportem w siedzibie M. Ł. stwierdzono naruszenia w odniesieniu:
1. do krów mamek, tj. naruszono obowiązek realizacji założeń zawartych w planie poprawy dobrostanu zwierząt, bowiem stwierdzona w kontroli na miejscu wielkość posiadanych powierzchni bytowych w pomieszczeniach lub budynkach dla utrzymywanych zwierząt nie jest odpowiednia do powierzchni wskazanych w planie poprawy dobrostanu zwierząt - wielkość posiadanych powierzchni bytowych w pomieszczeniach lub budynkach wynikająca z pomiarów: 713,01 metrów kwadratowych (dalej jako m kw).
2. do opasów, tj. naruszono obowiązek realizacji założeń zawartych w planie poprawy dobrostanu zwierząt, bowiem liczba wszystkich sztuk bydła opasowego utrzymywanego w działalności nie jest mniejsza lub równa maksymalnej liczbie sztuk bydła opasowego określonego w planie poprawy dobrostanu zwierząt.
W dniu 27 czerwca 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, którą m. in. odmówiono płatności w ramach ekoschematu - Dobrostan krów mamek dla praktyki - zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 50%. Przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona stronie w dniu 9 lipca 2024 roku.
M. Ł., reprezentowany przez K. Ł., w dniu 10 lipca 2024 r. skorzystał z prawa złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji. W odwołaniu skarżący zarzucił nieprawidłowe działanie organu w zakresie odmowy płatności do dobrostanu krów mamek - zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 50% za rok 2023 oraz z wysokości płatności do opasów.
Organ II instancji uznał zarzuty odwołania za niezasadne i zaskarżoną decyzją utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że odwołanie M. Ł. dotyczyło jedynie odmowy płatności z tytułu realizacji płatności w ramach Dobrostanu zwierząt: dobrostan krów mamek zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 50% oraz dobrostan opasów zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 50%.
Organ ten stwierdził, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym w ramach płatności dobrostanowych jest ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (tj. Dz. U. z 2024 r. poz.261, dalej: ustawa), oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027{Dz. U. z 2023 r., poz. 797 ze zm., dalej: rozporządzenie dobrostanowe).
Organ omówił art. 25 ustawy o Planie Strategicznym jak również § 3 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego wskazując, że płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi, za realizację poszczególnych praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt w ramach określonych w pkt 1 - 13 wariantów.
Organ wskazał, że skarżący w roku 2023 wnioskował m. in. o płatności w ramach płatności: Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach w ramach czterech praktyk oraz Dobrostan opasów zwierzęta utrzymywane w pomieszczeniach/budynkach bez uwięzi w ramach jednej praktyki. W § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia dobrostanowego określono, że realizacja praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt polega na przestrzeganiu wymogów określonych w art. 31 ust. 5 rozporządzenia 2021/2115, w tym wymogów wykraczających poza określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia odpowiednie minimalne wymogi dotyczące dobrostanu zwierząt i inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, o których mowa w art. 31 ust. 5 lit. b rozporządzenia 2021/2115, i w przypadku:
Wariantu Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach są realizowane następujące praktyki podwyższające poziom dobrostanu zwierząt:
- zwiększona co najmniej o 20% powierzchnia bytowa w pomieszczeniach lub w budynkach,
- zwiększona co najmniej o 50% powierzchnia bytowa w pomieszczeniach lub w budynkach.
- utrzymywanie na ściółce,
- zapewnienie wybiegu,
- zapewnienie wypasu.
Wariantu Dobrostan opasów są realizowane następujące praktyki podwyższające poziom dobrostanu zwierząt:
- zwiększona co najmniej o 20% powierzchnia bytowa w pomieszczeniach lub w budynkach,
- zwiększona co najmniej o 50% powierzchnia bytowa w pomieszczeniach lub w budynkach,
- utrzymywanie na ściółce.
- zapewnienie wybiegu,
- zapewnienie wypasu.
Organ wskazał, że w § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia dobrostanowego określono, że krowa mamka to samica bydła domowego (Bos taurus) typu użytkowego mięsnego lub typu użytkowego kombinowanego o mięsnym kierunku jej użytkowania, mająca powyżej 24 miesięcy życia. Zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia dobrostanowego wymogi, o których mowa w ust. 2 pkt 1-6, są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Natomiast w § 2 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia dobrostanowego określono, że opas oznacza samca lub samicę bydła domowego (Bos taurus), do ukończenia 18 miesiąca życia, które są przeznaczone do opasu i utrzymywane z przeznaczeniem do produkcji mięsa. Zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia dobrostanowego wymogi, o których mowa w ust. 2 pkt 1-6, są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia dobrostanowego, rolnik przestrzega wymogów w ramach wariantów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 5, 8-10 i 12, oraz w ramach praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 1, 2, pkt 3 lit. b-f, pkt 4 lit. a-d(krowy mamki) oraz pkt 5 lit. a-d (opasy)- od dnia, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach danego wariantu lub danej praktyki podwyższającej poziom dobrostanu zwierząt, do dnia 14 marca kolejnego roku, a w przypadku gdy rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej w poprzednim roku i w danym roku - od dnia 15 marca danego roku do dnia 14 marca kolejnego roku. Zgodnie natomiast z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia dobrostanowego rolnik przestrzega wymogów w ramach praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 3 lit. a, pkt 4 lit. e (krowy mamki wypas) oraz pkt 5 lit. e - co najmniej przez 120 dni w okresie pastwiskowym. Dodatkowo zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego, w przypadku wariantu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 6 (opasy), płatność dobrostanową przyznaje się, jeżeli rolnik utrzymuje co najmniej przez 120 dni przynajmniej jedną sztukę bydła przeznaczonego do opasu w wieku od ukończenia 4 miesiąca życia do ukończenia 18 miesiąca życia - w przypadku opasów, które nie pochodzą od krów mamek objętych wariantami, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 4 lub 5, lub o masie ciała powyżej 300 kg do ukończenia 18 miesiąca życia - w przypadku opasów, które pochodzą od krów mamek objętych wariantami, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 4 lub 5, przy czym przyjmuje się, że opasy te osiągają masę ciała 300 kg w wieku 8 miesięcy (niezmienne brzmienie przepisu od dnia 27 kwietnia 2023 r.). Zatem w przypadku deklaracji płatności do opasów prawodawca rozróżnił dwa przypadki uwzględniania i wyliczania liczby zwierząt kwalifikowanych do płatności. W przypadku gdy opasy pochodzą od krów mamek, tj. zwierząt w ramach, których wystąpiono z żądaniem o płatności w ramach tego wariantu, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, kwalifikujące się opasy to bydło ze zgłoszonym kierunkiem użytkowania "do opasu", które ukończyły 8 miesięcy do ukończenia 18 miesięcy. Zarzut strony o treści: "Na mocy przepisów prawa obowiązujących w czasie realizacji praktyki wskazane jest uwzględnienie wszystkich sztuk bydła w wieku powyżej 4 miesięcy. Nowelizacja ustawy w kwestii założenia o osiągnięcia masy ciała 300kg przez cielęta wyhodowane przy krowach mamkach weszły w życie dnia 08.03.2024 roku." nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa.
Organ w zakresie tego zarzutu wyjaśnił, że § 15 ust. 2 rozporządzenia dobrostanowego w przypadku wariantu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 6, płatność dobrostanowa przysługuje do opasa, w odniesieniu do którego rolnik określił przeznaczenie do opasu w terminie przed upływem:
- 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności dobrostanowej;
- 7 dni od dnia objęcia bydła wymogami wariantu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 6 - w przypadku bydła objętego wymogami tego wariantu w okresie przestrzegania wymogów w ramach tego wariantu.
Organ podkreślił, że dla spraw na 2023 rok w § 50c ust. 1 i 2 rozporządzenia dobrostanowego określono ostateczny termin na dokonanie tych zgłoszeń. Organ wskazał, że wszystkie zwierzęta dla których uzupełniono kierunek użytkowania "do opasu" do dnia wydania decyzji, i spełniały pozostałe warunki i wymogi określone przepisami prawa uwzględniane były do wyliczenia wysokości płatności.
Producent rolny występujący z żądaniem o płatność do krów mamek również był zobowiązany do zgłoszenia w komputerowej bazie danych IRZ przeznaczenie posiadanych zwierząt, tj. określić mięsny typ użytkowy, a w przypadku krowy typu użytkowego kombinowanego - mięsny kierunek jej użytkowania. Dodatkowo w § 14 ust. 3 rozporządzenia dobrostanowego uregulowano, że płatność dobrostanowa przysługuje do krowy, w odniesieniu do której rolnik określił mięsny typ użytkowy, a w przypadku krowy typu użytkowego kombinowanego - mięsny kierunek jej użytkowania, w terminie:
- 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności dobrostanowej;
- 7 dni od dnia objęcia krów wymogami wariantów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 4 i 5 - w przypadku krowy objętej wymogami danego wariantu w okresie przestrzegania wymogów w ramach tego wariantu.
Zatem obowiązek określenia mięsnego typu użytkowego, a w przypadku kombinowanego typu użytkowego - mięsny kierunek użytkowania, wraz z terminem na dokonanie takiego zgłoszenia, posiadanych i objętych deklarowanym wariantem krów wprost wynika z przepisów prawa.
W § 11 ust. 1, 2, 3, 4 i 5 rozporządzenia dobrostanowego uregulowano, iż w przypadku wariantów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, 2, 5 i 7-13, oraz praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 3 lit. b i c, pkt 4 lit. a i b (mamki 50%) oraz pkt 5 lit. a i b (opasy 50%), płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi, który ma plan poprawy dobrostanu zwierząt. Plan ten zawiera informacje, które są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia i sporządza się w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, przy udziale doradcy rolniczego. Plan poprawy dobrostanu zwierząt zawierający podpis rolnika i doradcy rolniczego, przy którego udziale ten plan został sporządzony, rolnik składa za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa albo kierownikowi biura powiatowego Agencji na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej, przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności dobrostanowej. W przypadku realizacji więcej niż jednego z wariantów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, 2, 5 i 7-13, lub więcej niż jednej z praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 3 lit. b i c, pkt 4 lit. a i b oraz pkt 5 lit. a i b, rolnik może mieć więcej niż jeden plan poprawy dobrostanu zwierząt odrębnie dla każdego z tych wariantów lub dla każdej z tych praktyk. M. Ł. złożył plan poprawy dobrostanu zwierząt w dniu 19 lipca 2023 r.
W załączniku nr 2 do rozporządzenia dobrostanowego określono wymogi dla poszczególnych wariantów i praktyk, które w celu otrzymania płatności w ramach danej deklaracji wyrażonej we wniosku o płatności, muszą być zachowane przez wnioskodawców. Wymogi te podlegają sprawdzeniu podczas czynności kontrolnych na miejscu. Natomiast w załączniku 3 do rozporządzenia dobrostanowego, określono wymogi niezbędne planu poprawy dobrostanu zwierząt. Podczas czynności kontrolnych na miejscu sprawdzeniu podlega również, czy wartości wskazane w planie poprawy dobrostanu zwierząt odpowiadają rzeczywistemu stanowi. Plan poprawy dobrostanu zwierząt - dotyczy wszystkich wariantów i praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt - zawiera:
- dane rolnika realizującego schematy na rzecz dobrostanu zwierząt;
- dane doradcy rolniczego, przy udziale którego został sporządzony plan poprawy dobrostanu zwierząt, wraz z podaniem numeru uprawnienia tego doradcy;
- wykaz wariantów dostępnych w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt;
- dane posiadacza innego niż rolnik ubiegający się o przyznanie płatności dobrostanowej oraz sposób utrzymywania zwierząt w pomieszczeniu lub w budynku – w przypadku gdy zwierzęta objęte wymogami wariantów, o których mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia, rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności dobrostanowej są utrzymywane w pomieszczeniu lub w budynku razem ze zwierzętami tego posiadacza;
- oświadczenie rolnika o przekazaniu zgodnych ze stanem faktycznym danych niezbędnych do sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt;
- datę sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt lub datę sporządzenia zmiany planu poprawy zwierząt;
- podpis rolnika i podpis doradcy rolniczego, przy udziale którego został sporządzony plan poprawy dobrostanu zwierząt.
Dodatkowo w przypadku Wariantu Dobrostan krów mlecznych lub Wariantu Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach lub Wariantu Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym - doradca rolniczy informuje o konieczności dokonania przez rolnika zgłoszenia do komputerowej bazy danych odpowiednio zmiany typu użytkowego kombinowanego krów na typ użytkowy mleczny lub typ użytkowy mięsny lub zgłoszenia mlecznego lub mięsnego kierunku ich użytkowania, a w przypadku Wariantu Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach lub Wariantu Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym - dodatkowo o konieczności dokonania przez rolnika zgłoszenia do komputerowej bazy danych również zmiany typu użytkowego kombinowanego cieląt, jałówek i opasów o masie ciała do 300 kg na typ użytkowy mleczny lub typ użytkowy mięsny lub zgłoszenia mlecznego lub mięsnego kierunku ich użytkowania. Dostarczony przez M. Ł. plan poprawy dobrostanu zwierząt zawiera tą informację.
Natomiast w przypadku realizowania wariantu Dobrostan krów mamek plan musi zawierać:
- opis systemu utrzymywania w gospodarstwie krów mamek, cieląt, jałówek i opasów o masie ciała do 300 kg typu użytkowego mięsnego lub typu użytkowego kombinowanego o mięsnym kierunku ich użytkowania zgodnie z klasyfikacją przyjętą w rozporządzeniu w sprawie komputerowej bazy danych, z zaznaczeniem utrzymywania tych zwierząt na ściółce,
- opis posiadanych pomieszczeń i budynków w gospodarstwie przeznaczonych dla krów mamek, cieląt, jałówek i opasów o masie ciała do 300 kg typu użytkowego mięsnego lub typu użytkowego kombinowanego o mięsnym kierunku ich użytkowania,
- podanie wielkości (w metrach kwadratowych) posiadanej powierzchni bytowej w pomieszczeniach lub w budynkach przeznaczonych dla krów mamek, cieląt jałówek i opasów o masie ciała do 300 kg typu użytkowego mięsnego lub typu użytkowego kombinowanego o mięsnym kierunku ich użytkowania,
- oświadczenie o spełnianiu odpowiednich minimalnych wymogów dotyczących dobrostanu zwierząt, o których mowa w art. 31 ust. 5 lit. b rozporządzenia 2021/2115, określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej, oraz innych odpowiednich obowiązkowych wymogów, o których mowa w art. 31 ust. 5 lit. b rozporządzenia 2021/2115, określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej, dotyczących wielkości powierzchni bytowej w pomieszczeniach lub w budynkach, w których utrzymuje się bydło inne niż krowy mamki, cielęta, jałówki i opasy o masie ciała do 300 kg typu użytkowego mięsnego lub typu użytkowego kombinowanego o mięsnym kierunku ich użytkowania.
W przypadku realizowania wariantu Dobrostan opasów plan musi zawierać:
a) opis systemu utrzymywania w gospodarstwie opasów zgodnie z klasyfikacją przyjętą w rozporządzeniu w sprawie komputerowej bazy danych, z zaznaczeniem utrzymywania tych zwierząt na ściółce,
b) opis posiadanych pomieszczeń i budynków w gospodarstwie przeznaczonych dla opasów,
c) podanie wielkości (w metrach kwadratowych) posiadanej powierzchni bytowej w pomieszczeniach lub w budynkach przeznaczonych dla opasów,
d) wskazanie maksymalnej liczby opasów, które ze względu na wymogi wariantu mogą być utrzymywane jednocześnie w gospodarstwie,
e) oświadczenie o spełnianiu odpowiednich minimalnych wymogów dotyczących dobrostanu zwierząt, o których mowa wart. 31 ust. 5 lit. b rozporządzenia 2021/2115, określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej, oraz innych odpowiednich obowiązkowych wymogów, o których mowa w art. 31 ust. 5 lit. b rozporządzenia 2021/2115, określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej, dotyczących wielkości powierzchni bytowej w pomieszczeniach lub w budynkach, w których utrzymuje się bydło inne niż opasy.
Przepisy prawa wprost określają obowiązek wskazania w planie poprawy dobrostanu zwierząt podania zarówno wielkości (w metrach kwadratowych) posiadanej powierzchni bytowej w pomieszczeniach lub w budynkach przeznaczonych dla krów mamek jak i opasów oraz opisu tych powierzchni. Zdaniem organu nie znajduje uzasadnienia zarzut strony podniesiony w uzupełnieniu do odwołania z dnia 25 listopada 2024 r., iż "Szkic budynków wskazany w planie zawierał informacje o prawdopodobnych wymiarach budynków dla krów, co dodatkowo nie jest obowiązkowe w przedstawionym planie. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z odpowiedzą z dnia 14 marca 2024 r. na zastrzeżenia strony wskazano: "Dla wariantu dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub budynkach wielkość posiadanej powierzchni bytowej w pomieszczeniach lub budynkach przeznaczonych dla krów mamek, cieląt, jałówek i opasów do 300 kg typu użytkowego mięsnego lub typu użytkowego kombinowanego o mięsnym kierunku ich użytkowania według planu poprawy dobrostanu zwierząt wynosi 715,60 m kw, natomiast wielkość posiadanej powierzchni bytowych wynikająca z pomiarów dokonanych podczas czynności kontrolnych wyniosła 713,01 m kw. Organ wskazał, że w stosunku do powierzchni bytowej zwierząt stwierdzonej przez kontrolujących do wyliczenia powierzchni bytowej zwierząt przebywających w stadzie I uwzględniono łączny pomiar długości boksów 1 i 2, tj. 23,25m oraz szerokość 4,03m, co daje powierzchnię 93,10 m kw (23,25x4,03) obu boksów. Analogicznie postąpiono w przypadku bliźniaczych boksów 3 i 4, dla których łączna długość stwierdzona to 23,18 m oraz szerokość 4,05 m, co daje powierzchnię 93,88 m kw (23,18 x 4,05). Wskazane pomiary widoczne są na szkicach z pomiarami budynków, które zostały stronie udostępnione w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w [...] w dniu 1 marca 2024 r. Ponadto, łączne powierzchnie bytowe boksów 1 i 2 (97,10 m kw) oraz boksów 3 i 4 (93,88 m kw) są większe niż te wskazane w załączniku graficznym planu poprawy dobrostanu (88,06 m kw i 92,82 m kw). Organ wskazał, że M. Ł. w treści planu poprawy dobrostanu zwierząt oświadczył, że dane przekazane do sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt są pełne i prawdziwe, zatem to wnioskodawca przekazał informacje zarówno o wielkości i strukturze stada, jak i wielkości posiadanych budynków i powierzchni na których jest prowadzony wypas i wybieg posiadanych zwierząt.
Organ podkreślił, że prawodawca w § 11 ust. 14 pkt 4) rozporządzenia dobrostanowego wprost uregulował, że jeżeli zostanie stwierdzone, że plan poprawy dobrostanu zwierząt w zakresie informacji zawartych w załączniku nr 3 do rozporządzenia - wymogi niezbędne planu poprawy dobrostanu zwierząt - określone w pkt 6 lit. c tego załącznika, zawiera błędy skutkujące niezapewnieniem zwierzętom odpowiedniej powierzchni bytowej, płatności dobrostanowej nie przyznaje się w ramach wariantu lub praktyki podwyższającej poziom dobrostanu zwierząt, w odniesieniu do których ten plan zawiera te błędy.
Zdaniem organu na gruncie przedmiotowej sprawy jednoznacznie ustalono, że podana w planie poprawy dobrostanu zwierząt wielkość posiadanej powierzchni bytowej w pomieszczeniach lub w budynkach przeznaczonych dla krów mamek, cieląt, jałówek i opasów o masie ciała do 300 kg typu użytkowego mięsnego lub typu użytkowego kombinowanego o mięsnym kierunku ich użytkowania, jest większa od rzeczywistej zmierzonej podczas czynności kontrolnych na miejscu powierzchni posiadanych budynków przeznaczonych dla tej grupy zwierząt. Zgodnie z planem poprawy dobrostanu zwierząt powierzchnia ta wynosi 715,60 m kw, jednakże pomiary budynków nie potwierdziły tej informacji, bowiem zmierzono jedynie 713,10 m kw. Wskazać należy, że szczegółowe obliczenia zarówno liczby zwierząt, jak i powierzchni stwierdzonych podczas czynności kontrolnych zostały udostępnione pełnomocnikowi strony podczas zapoznawania się z aktami sprawy, jak również w pisemnych odpowiedziach organu odpowiedzialnego za przeprowadzenie tych kontroli na zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych. Organ wskazał, iż fakt stwierdzenia mniejszej powierzchni budynków, w których utrzymywane są zwierzęta w ramach deklarowanej praktyki - zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 50% - krowy mamki, niż podano w planie poprawy dobrostanu zwierząt bezpośrednio skutkuje zastosowaniem regulacji, o której mowa w § 11 ust. 14 pkt 4) rozporządzenia dobrostanowego. W wyniku czynności kontrolnych ustalono, iż informacje w planie są błędne i w efekcie skutkują niezapewnieniem zwierzętom objętej tym planem odpowiedniej powierzchni bytowej. Organ podkreślił, że w oparciu o informację o posiadaną powierzchnię budynków, która jest wskazana w planie poprawy dobrostanu zwierząt, jest dokonywana weryfikacja czy wszystkie zwierzęta objęte żądaniem w całym okresie referencyjnym, czyli z uwzględnieniem wszystkich ruchów zwierząt w tym okresie, spełniły warunki i wymogi dla tej praktyki dobrostanowej. Organ wskazał, że prawodawca nie przewidział żadnych zmniejszeń czy odstąpień od tej regulacji. Zgodnie z zapisami zawartymi w raporcie z czynności kontrolnych do praktyki zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 50% - opasy, nie stwierdzono naruszeń co do wielkości posiadanych powierzchni bytowych w pomieszczeniach lub budynkach dla utrzymywanych zwierząt w stosunku do powierzchni wskazanych w planie poprawy dobrostanu zwierząt. Natomiast naruszenie dotyczące braku utrzymywania w działalności liczby wszystkich sztuk bydła opasowego mniejszej lub równej maksymalnej liczbie sztuk bydła opasowego określonego w planie poprawy dobrostanu zwierząt podlega szczegółowej weryfikacji w oparciu o informacje zawarte w komputerowej bazie danych, z dokładnym uwzględnieniem wieku tych zwierząt. W wyniku tej weryfikacji nie stwierdzono naruszeń w sprawie M. Ł. odnośnie przekroczenia maksymalnej liczby bydła opasowego w całym okresie referencyjnym. W oparciu o materiał dowodowy zebrany w sprawie, mający zastosowanie dla przedmiotowej sprawy, odmówiono płatności do praktyki zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 50% - krowy mamki oraz przyznano płatności do praktyki zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 50% - opasy.
Spełnianie wariantu to też dopełnienie obowiązku zawarcia w planie poprawy dobrostanu zwierząt informacji, które mają odwzorowanie w stanie faktycznym, i które w całym okresie referencyjnym z uwzględnieniem zmian w strukturze stada, tj. sprzedaży, urodzeń czy też brakowania, będą skutkowały spełnieniem warunków rozporządzenia. Zatem w przypadku zawyżenia wielkości posiadanych powierzchni budynków i pomieszczeń bytowych ma zastosowanie kara, która każdorazowo skutkuje brakiem przyznania płatności w ramach tej praktyki. Organ podkreślił, że co do zasady obowiązkiem producenta rolnego występującego z żądaniem o płatności dla których obowiązkiem jest posiadanie i złożenie planu poprawy dobrostanu zwierząt, spełnianie przez cały okres referencyjny dla tych wariantów, z uwzględnieniem zmian struktury stada, realizacji zapisów w tym planie zawartych. W przypadku jakichkolwiek zmian skutkujących brakiem spełniania warunków i wymogów rozporządzenia, wnioskodawcy są zobowiązani złożyć zmianę do planu i/lub do wniosku.
Odnosząc się do zarzutu braku otrzymania refundacji kosztów transakcyjnych Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] orzekł w tym zakresie w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących raportu z czynności kontrolnych Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] zauważył, że K. Ł., która jest pełnomocnikiem M. Ł., aktywnie i czynnie uczestniczyła zarówno w samych czynnościach kontrolnych, jak i poprzez składanie zastrzeżeń i zapoznawanie się z aktami sprawy. Ostateczna wersja raportu została sporządzona w dniu 17 kwietnia 2024 r. W ocenie organu odwoławczego wszystkie zasady administracyjne zostały przez organy Agencji zachowane. Obszerne wyjaśnienia na zastrzeżenia szczegółowo przedstawiają zasady przeprowadzenia kontroli, jak i wyliczenia dotyczące siedziby stada z uwzględnieniem wszystkich zwierząt stwierdzonych w dniach kontroli, jak i obliczenia powierzchni bytowych stwierdzonych w siedzibie odwołującego. Agencja przeprowadza kontrole w oparciu o art. 10 ust. 2 ustawy, w tym kontrole na miejscu. Zgodnie z art. 100 ust. 4 ustawy kontrola na miejscu ma na celu sprawdzenie czy realizacja operacji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego lub czy zostały spełnione warunki przyznania lub wypłaty pomocy lub pomocy technicznej, lub czy są realizowane lub zostały zrealizowane zobowiązania związane z przyznaną pomocą lub pomocą techniczną, które mogą być sprawdzone podczas kontroli na miejscu i nie były przedmiotem kontroli administracyjnej.
Przepisy prawa regulują, iż czynności kontrolne mogą być zapowiedziane, pod warunkiem że nie koliduje to z ich celem lub skutecznością. Zapowiedzenia dokonuje się z wyprzedzeniem ograniczonym do niezbędnego minimum i nieprzekraczającym 14 dni. W przypadku kontroli na miejscu odnoszących się do zwierząt zapowiedzenie nie przekracza 48 godzin (art. 103 ust. 4 ustawy). Zatem kontrola w zakresie działania - dobrostan zwierząt co do zasady nie jest zapowiadana, a w przypadku uprzedzenia kontrolowanego co do zamiaru przeprowadzenia kontroli czas jest ściśle ograniczony. Dodatkowo ustawodawca uregulował, że kontrole są ważne również w przypadku, gdy czynności kontrolne zostały wykonywane podczas nieobecności podmiotu kontrolowanego. Zgodnie natomiast z art. 103 ust. 6 ustawy kontrolujący mają prawo do:
1) wstępu na grunty i do obiektów związanych z działalnością, której dotyczy pomoc albo pomoc techniczna:
2) dostępu do zwierząt;
3) żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli na miejscu;
4) wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli na miejscu, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kopii oraz zabezpieczenia tych dokumentów;
5) sporządzenia dokumentacji fotograficznej z przeprowadzonej kontroli na miejscu;
6) pobierania próbek do badań;
7) żądania okazywania i udostępniania danych informatycznych.
Organ podkreślił, że podmiot kontrolowany jest obowiązany umożliwić przeprowadzenie kontroli na miejscu. Natomiast zgodnie z art. 103 ust. 9 ustawy, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy albo beneficjent uniemożliwił przeprowadzenie kontroli na miejscu, z wyjątkiem przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, pomoc, której dotyczy kontrola na miejscu, nie przysługuje odpowiednio temu podmiotowi albo beneficjentowi, a w przypadku gdy kontrola na miejscu dotyczy którejkolwiek pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, nie przysługuje żadna pomoc, o której mowa w art. 20 pkt 1-4. Zgodnie z obowiązującymi przepisami na producencie rolnym występującym z wnioskami o płatności ciąży obowiązek umożliwienia przeprowadzenia czynności kontrolnych w jego gospodarstwie. Kontrole te nie muszą być zapowiedziane, ale beneficjent jest zobowiązany umożliwić dostęp zarówno do gruntów, zwierząt, budynków, jak i dokumentacji. Na gruncie przedmiotowej sprawy ustalono, że czynności kontrolne zostały przeprowadzone, w wyniku czego został sporządzony raport. Wskazać też należy, że K. Ł., która jest pełnomocnikiem strony, ostatniego dnia kontroli złożyła oświadczenie dotyczące kontrolowanego gospodarstwa. Sporządzenie raportu zostało poprzedzone analizą i weryfikacją informacji zawartych w tym oświadczeniu. Zatem już w dniu 29 września 2023 r. K. Ł., pełnomocnik M. Ł., skorzystała ze swojego prawa w prowadzonym postępowaniu administracyjnym składania dodatkowych wyjaśnień. W uzupełnieniu do odwołania strona zarzuciła, że nie została poinformowana o zakresie, celu i czasie trwania kontroli. Organ wskazał, że zgodnie z treścią raportu, kontroli podlegały warianty: dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub budynkach i dobrostan opasów. Zatem wszystkie praktyki w ramach deklarowanych wariantów podlegały sprawdzaniu. M. Ł. w ramach wariantu krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub budynkach deklarował cztery praktyki, a w ramach wariantu dobrostan opasów - jedną praktykę. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wyjaśnił, że w ramach wszystkich wariantów zostały przeprowadzone czynności kontrolne i został sporządzony z tych czynności raport. Strona umożliwiła przeprowadzenie kontroli i udzieliła wszystkich niezbędnych informacji ciążących na niej jako producencie występującym z wnioskiem o płatności. O zamiarze przeprowadzenia kontroli beneficjent nie musi być informowany, ale zobowiązany jest on umożliwić jej przeprowadzenie, co miało miejsce w tej sprawie. Zarzut strony jest niezrozumiały, bowiem wszystkie wymagane czynności zostały przeprowadzone, zatem trudno zrozumieć brak wiedzy strony o jej zakresie. Czas kontroli jest często trudny do określenia i taka informacja, co do zasady nie jest przekazywana kontrolowanym podmiotom.
Organ wskazał, że strona w pismach odwoławczych zarzucała, że raport zawiera błędy, jednakże argumenty przedstawione w tych pismach są powieleniem zarzutów ze wcześniejszych zastrzeżeń, na które strona uzyskała wyczerpujące odpowiedzi. Organ wskazał, że raport z czynności kontrolnych zawiera wszystkie niezbędne elementy, które wynikają z przepisów prawa (art. 104 ust. 2 ustawy). Dodatkowo po przekazaniu go beneficjentowi na podstawie art. 104 ust. 1 ustawy, strona skorzystała z prawa, o którym mowa w art. 104 ust. 4 ustawy, mimo że strona zgłosiła kontrolującemu zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie w ostatnim dniu tej kontroli. Organ wskazał, że w wyniku złożonych zastrzeżeń dokonano zmian w zapisach tego raportu. Ostateczna wersja została sporządzona w dniu 17 kwietnia 2024 r. Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym w sprawie dochowano warunków wynikających z przepisów prawa określonych w art. 7 i 8 k.p.a. Strona wskazała na utrudniony dostęp do materiałów pokontrolnych, jednakże organ podkreślił, że dopiero raport z czynności kontrolnych stanowi dowód w świetle przepisów prawa, a po jego otrzymaniu strona skorzystała z przysługującego jej prawa i złożyła zastrzeżenia, które stanowiły podstawę do ponownej analizy i finalnie jego korekty. W ocenie organu odwoławczego wydanie decyzji zostało poprzedzone zebraniem materiału dowodnego i dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, w których to czynnościach strona brała czynny udział. Organ stwierdził, że działając na podstawie art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Nie można też powołać się na naruszenie zasady wyrażonej art. 8 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy wydana w sprawie decyzja, jest prawidłowa i zgodna z prawem, jedynie oczekiwania strony odnośnie do uzyskania rozstrzygnięcia są inne. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wyjaśnił, iż kierowanie się zasadami wyrażonymi w art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. przy wydaniu rozstrzygnięcia nie zawsze musi oznaczać zadośćuczynienia żądaniu strony postępowania. Podsumowując, w ocenie organu odwoławczego w sprawie rozstrzygnięto zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w oparciu o zebrany materiał dowodowy.
Odnosząc się natomiast do wniosku o przeprowadzenie czynności wyjaśniających z dnia 14 listopada 2024 r. w sprawie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 26 i 29 września 2023 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wyjaśnił, że czynności kontrolne i pokontrolne zostały już zakończone i w sprawie, w ramach której ta kontrola była przeprowadzona, została wydana już decyzja i strona skorzystała z prawa złożenia odwołania. Organ wyjaśnił, że mediacja administracyjna nie polega na ugodowym rozwiązaniu sporu przez wzajemne ustępstwa stron ugody, jak ma to miejsce w prawie cywilnym. Ma służyć wypracowaniu rozwiązania sprawy administracyjnej - wydanie decyzji, postanowienia. Istota mediacji w postępowaniu administracyjnym nie dotyczy co do zasady sporu między organem administracji publicznej a stroną, lecz wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zakończone wydaniem aktu administracyjnego, jakim jest decyzja. Natomiast w wyniku weryfikacji sprawy przez organ II z uwagi na złożenie przez stronę odwołania, ustalono że rozstrzygnięcie w niej zawarte jest poprawne i wydane w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Prowadzone postępowanie i rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie nie zostało wydane w ramach uznania administracyjnego, a jest zakończone decyzją związaną, tj. decyzją wydaną w oparciu o ściśle obowiązujące przepisy prawa. W celu otrzymania płatności bezpośrednich muszą być spełniane określone warunki i wymogi ustalone przepisami prawa i nie przewidziano żadnej dowolności w tym zakresie. Na gruncie przedmiotowej sprawy ustalono naruszenie przepisu prawa zawartego w § 11 ust. 14 pkt. 4) rozporządzenia dobrostanowego, co wprost skutkowało brakiem przyznania płatności w ramach praktyki Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach zwiększona co najmniej o 50% powierzchnia bytowa w pomieszczeniach lub w budynkach.
W skardze do WSA w Poznaniu strona podniosła następujące zarzuty :
- podejmowanie działań niezgodnie z przepisami k.p.a. (bez podania jednostek redakcyjnych tego aktu);
- naruszenie art. 13 Traktatu o funkcjonowaniu UE.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zwartą w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 13 stycznia 2025 r. skarżący wyjaśnił, które przepisy prawne k.p.a. i Traktatu o funkcjonowaniu UE zostały jego zdaniem naruszone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje :
Skarga podlegała uwzględnieniu z powodów naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935 z zm., dalej: p.p.s.a.) rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Stwierdzenie, że poddaną kontroli decyzję wydano z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Po rozpoznaniu sprawy w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd uznał, że postępowanie administracyjne na etapie odwoławczym przeprowadzone zostało w sposób sprzeczny z obowiązującymi w zakresie przyznania płatności wzorcami normatywnymi, a zaskarżona decyzja naruszała prawo w sposób który uzasadnia jej uchylenie.
Wskazać należy na wstępie, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym w ramach płatności dobrostanowych jest ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (tj. Dz. U. z 2024 r. poz.261, zwana dalej: ustawą, ustawą o Planie Strategicznym) oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027{Dz. U. z 2023 r., poz. 797 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem dobrostanowym).
Postępowanie przed organami ARiMR cechuje się odrębnością proceduralną, ponieważ niektóre z jego zasad określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) uległy znacznemu ograniczeniu. Przepis art. 5 ustawy o Planie Strategicznym zawiera klauzulę ograniczającą zakres stosowania przepisów k.p.a. Zgodnie z nią z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach unijnych wyliczonych w art. 1 pkt 1 do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się postanowienia k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Naturalnym dopełnieniem przedmiotowej klauzuli są uregulowania wytyczające podstawowe założenia tych postępowań. Zobowiązują one organy administracji publicznej do stania na straży praworządności, wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, udzielania stronom na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnienia im - również na ich żądanie - czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, z zastrzeżeniem, że nie stosuje się wtedy art. 79a k.p.a. i art. 81 k.p.a. (art. 66 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o Planie Strategicznym). Powołane przepisy nałożyły zarazem na strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu obowiązek przedstawiania dowodów oraz składania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a stosownie do nich ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Przywołane regulacje prawne wskazują, że ustawodawca dokonał istotnego ograniczenia zastosowania podstawowych zasad ogólnych postępowania administracyjnego unormowanych przez Kodeks postępowania administracyjnego. W omawianej kategorii spraw uczynił bowiem wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej, statuowanej w art. 7 k.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach, m.in. art. 77 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy finansowej z tytułu wsparcia bezpośredniego obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 k.p.a. Jak przyjmuje się w literaturze przedmiotu oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych, z dyspozycji, wedle której ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, wynika, że to na stronie (rolniku), która złożyła wniosek o przyznanie płatności, ciąży obowiązek aktywnego uczestnictwa w postępowaniu i przejawieniu inicjatywy dowodowej. Wielokrotnie bowiem podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w swoich rozstrzygnięciach, że w tym specyficznym postępowaniu, to nie organ administracji publicznej, a posiadacz gruntów, ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. Organowi pozostaje zaś w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Wbrew zatem wymogom zawartym w art. 7 k.p.a. Organy administracji publicznej nie mają obowiązku działania z urzędu, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Nie ciąży na nich też obowiązek podejmowania wszelkich kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ prowadzący postępowanie nie ma więc obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy - tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności (por. wyroki NSA: z 22 września 2021 r., sygn. akt I GSK 182/21; z 7 lipca 2021 r., sygn. akt I GSK 1950/18; z 4 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 98/14; z 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 88/11; z 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 680/11; z 25 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1075/10, wyrok WSA w Olsztynie z 6 sierpnia 2025 r., I SA/Ol 156/25, LEX nr 3906408.
Zgodnie z treścią art. 66 ust. 2. ustawy o Planie Strategicznym strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Organ w sprawach o przyznanie płatności jest – jak już wyżej zostało wskazane - zobowiązany do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale nie ciąży na nim obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. Obowiązkiem organu jest rozpatrzenie i odniesienie się do dowodów wskazanych we wniosku oraz innych dokumentów dołączonych przez wnioskodawcę. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego zgodne z wzorcem postępowania unormowanym w art. 80 k.p.a. Przepis ten statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznacza organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Wskazać należy, że w postępowaniu odwoławczym organ II instancji zobowiązany jest nie tylko do odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu ale także do całościowego ponownego rozpatrzenia danej sprawy administracyjnej w aspekcie merytorycznym z uwzględnieniem specyfiki postępowania w przedmiocie przyznania płatności, unormowanej w wyżej opisanych - art. 5 i art. 66 ustawy o Planie Strategicznym. W dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym każda sprawa administracyjna podlega dwukrotnemu rozpatrzeniu przez organy obu instancji. Organ II instancji zobowiązany jest zatem do dokonania ponownej oceny zebranego materiału dowodowego i do wskazania, czy organ I instancji ustalił w sposób prawidłowy stan faktyczny sprawy. Na tej podstawie organ II instancji winien dokonać oceny prawnej danego stanu faktycznego z punktu widzenia przepisów prawa obowiązujących w dacie powstania zdarzenia wywołującego skutki w obszarze prawa administracyjnego.
Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy uznał, że decyzja organu II instancji była wydana po przeprowadzeniu postępowania w sposób sprzeczny z wyżej opisanymi wzorcami normatywnymi.
WSA wskazuje, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie rozpatrzył całego zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie z wyżej opisanym wzorcem z art. 80 k.p.a. Organ ten nie ustosunkował się do zgromadzonych w sprawie dowodów i wynikających z nich okoliczności faktycznych, a wyniki dokonanej analizy w tym zakresie nie zostały przedstawione kompleksowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str. 9-10 zaskarżonej decyzji).
Podkreślić w tym miejscu należy, że problematyka określenia powierzchni pomieszczeń dla krów mamek i opasów była przedmiotem sporu pomiędzy stroną i organami administracji publicznej w czasie postępowania w przedmiocie przyznania płatności (por. m.in. pismo strony z dnia 29 września 2023r. k. 3/155; pismo strony - zastrzeżenia do kontroli z dnia 21 stycznia 2024r. k. 3/149 -151; rysunki z podaniem wielkości pomieszczeń i budynków przeznaczonych dla zwierząt k. 3/144-148; ocena założeń zawartych w planie poprawy dobrostanu zwierząt - zarówno dla krów mamek, jak i opasów k. 3/ 118 -124, 3/125 - 139; wyliczenia powierzchni zarówno dla krów mamek, jak i opasów, k. 3/140-143; wyjaśnienia inspektorów terenowych w sprawie zarzutów producenta dotyczących czynności kontrolnych z dnia 1 marca 2024r., k. 3-115-117 akt administracyjnych).
WSA wskazuje, że różnica pomiędzy wskazaną powierzchnią pomieszczeń przez beneficjenta (715,60 m kw) a powierzchnią wskazaną przez organ (713,01 m kw) wynosi 2,59 m kw.
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 25 ustawy o Planie Strategicznym:
1.Płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli prowadzi działalność rolniczą, a łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.
2. Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:
- rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych z produkcją do zwierząt, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2, lub płatności dobrostanowej i złożył wniosek o ich przyznanie oraz
- łączna kwota płatności bezpośrednich, jakie miałyby zostać przyznane w danym roku temu rolnikowi, przed zastosowaniem kar, w tym kar administracyjnych, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego, płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi, za realizację poszczególnych praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt w ramach m.in. następujących wariantów:
Wariant Dobrostan loch;
Wariant Dobrostan tuczników;
Wariant Dobrostan krów mlecznych;
Wariant Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach;
Wariant Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym;
Wariant Dobrostan opasów;
Wariant Dobrostan owiec;
Wariant Dobrostan kur niosek;
Wariant Dobrostan kurcząt brojlerów;
Wariant Dobrostan indyków utrzymywanych z przeznaczeniem do produkcji mięsa;
Wariant Dobrostan koni utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach;
Wariant Dobrostan koni utrzymywanych w systemie otwartym;
Wariant Dobrostan kóz.
M. Ł. w roku 2023 wnioskował m. in. o płatności w ramach płatności: Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach w ramach czterech praktyk oraz Dobrostan opasów zwierzęta utrzymywane w pomieszczeniach/budynkach bez uwięzi w ramach jednej praktyki. W § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia dobrostanowego określono, że realizacja praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt polega na przestrzeganiu wymogów określonych w art. 31 ust. 5 rozporządzenia 2021/2115, w tym wymogów wykraczających poza określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia odpowiednie minimalne wymogi dotyczące dobrostanu zwierząt i inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, o których mowa w art. 31 ust. 5 lit. b rozporządzenia 2021/2115, i w przypadku:
Wariantu Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach są realizowane następujące praktyki podwyższające poziom dobrostanu zwierząt:
- zwiększona co najmniej o 20% powierzchnia bytowa w pomieszczeniach lub w budynkach,
- zwiększona co najmniej o 50% powierzchnia bytowa w pomieszczeniach lub w budynkach.
- utrzymywanie na ściółce,
- zapewnienie wybiegu,
- zapewnienie wypasu.
Wariantu Dobrostan opasów są realizowane następujące praktyki podwyższające poziom dobrostanu zwierząt:
- zwiększona co najmniej o 20% powierzchnia bytowa w pomieszczeniach lub w budynkach,
- zwiększona co najmniej o 50% powierzchnia bytowa w pomieszczeniach lub w budynkach,
- utrzymywanie na ściółce.
- zapewnienie wybiegu,
- zapewnienie wypasu.
W § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia dobrostanowego określono, że krowa mamka to samica bydła domowego (Bos taurus) typu użytkowego mięsnego lub typu użytkowego kombinowanego o mięsnym kierunku jej użytkowania, mająca powyżej 24 miesięcy życia. Zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia dobrostanowego wymogi, o których mowa w ust. 2 pkt 1-6, są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Natomiast w § 2 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia dobrostanowego określono, że opas oznacza samca lub samicę bydła domowego (Bos taurus), do ukończenia 18. miesiąca życia, które są przeznaczone do opasu i utrzymywane z przeznaczeniem do produkcji mięsa. Zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia dobrostanowego wymogi, o których mowa w ust. 2 pkt 1-6, są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
9/r
Jak prawidłowo wskazał organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji w przypadku deklaracji płatności do opasów prawodawca rozróżnił dwa przypadki uwzględniania i wyliczania liczby zwierząt kwalifikowanych do płatności. W przypadku gdy opasy pochodzą od krów mamek, tj. o zwierząt w ramach, których wystąpiono z żądaniem o płatności w ramach tego wariantu, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, kwalifikujące się opasy to bydło ze zgłoszonym kierunkiem użytkowania "do opasu", które ukończyły 8 miesięcy do ukończenia 18 miesięcy. Zarzut strony o treści "Na mocy przepisów prawa obowiązujących w czasie realizacji praktyki wskazane jest uwzględnienie wszystkich sztuk bydła w wieku powyżej 4 miesięcy. Nowelizacja ustawy w kwestii założenia o osiągnięcia masy ciała 300kg przez cielęta wyhodowane przy krowach mamkach weszły w życie dnia 08.03.2024 roku." nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa.
Producent rolny występujący z żądaniem o płatność do krów mamek również był zobowiązany do zgłoszenia w komputerowej bazie danych IRZ przeznaczenia posiadanych zwierząt, tj. określić mięsny typ użytkowy, a w przypadku krowy typu użytkowego kombinowanego - mięsny kierunek jej użytkowania. Dodatkowo w § 14 ust. 3 rozporządzenia dobrostanowego uregulowano, że płatność dobrostanowa przysługuje do krowy, w odniesieniu do której rolnik określił mięsny typ użytkowy, a w przypadku krowy typu użytkowego kombinowanego - mięsny kierunek jej użytkowania, w terminie:
- 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności dobrostanowej;
- 7 dni od dnia objęcia krów wymogami wariantów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 4 i 5 - w przypadku krowy objętej wymogami danego wariantu w okresie przestrzegania wymogów w ramach tego wariantu.
Obowiązek określenia mięsnego typu użytkowego, a w przypadku kombinowanego typu użytkowego - mięsny kierunek użytkowania, wraz z terminem na dokonanie takiego zgłoszenia, posiadanych i objętych deklarowanym wariantem krów wprost wynika z przepisów prawa.
W § 11 ust. 1, 2, 3, 4 i 5 rozporządzenia dobrostanowego uregulowano, iż w przypadku wariantów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, 2, 5 i 7-13, oraz praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 3 lit. b i c, pkt 4 lit. a i b (mamki 50%) oraz pkt 5 lit. a i b (opasy 50%), płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi, który ma plan poprawy dobrostanu zwierząt.
Plan ten zawiera informacje, które są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia i sporządza się w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, przy udziale doradcy rolniczego. Plan poprawy dobrostanu zwierząt zawierający podpis rolnika i doradcy rolniczego, przy którego udziale ten plan został sporządzony, rolnik składa za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa albo kierownikowi biura powiatowego Agencji na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej, przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności dobrostanowej.
W załączniku nr 2 do rozporządzenia dobrostanowego, określono wymogi dla poszczególnych wariantów i praktyk, które w celu otrzymania płatności w ramach danej deklaracji wyrażonej we wniosku o płatności, muszą być zachowane przez wnioskodawców. Wymogi te podlegają sprawdzeniu podczas czynności kontrolnych na miejscu. Natomiast w załączniku 3 do rozporządzenia dobrostanowego, określono wymogi niezbędne planu poprawy dobrostanu zwierząt Podczas czynności kontrolnych na miejscu sprawdzeniu podlega również, czy wartości wskazane w planie poprawy dobrostanu zwierząt odpowiadają rzeczywistemu stanowi. Plan poprawy dobrostanu zwierząt - dotyczy wszystkich wariantów i praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt - zawiera:
- dane rolnika realizującego schematy na rzecz dobrostanu zwierząt;
- dane doradcy rolniczego, przy udziale którego został sporządzony pian poprawy dobrostanu zwierząt, wraz z podaniem numeru uprawnienia tego doradcy;
- wykaz wariantów dostępnych w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt;
- dane posiadacza innego niż rolnik ubiegający się o przyznanie płatności dobrostanowej oraz sposób utrzymywania zwierząt w pomieszczeniu lub w budynku – w przypadku gdy zwierzęta objęte wymogami wariantów, o których mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia, rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności dobrostanowej są utrzymywane w pomieszczeniu lub w budynku razem ze zwierzętami tego posiadacza;
- oświadczenie rolnika o przekazaniu zgodnych ze stanem faktycznym danych niezbędnych do sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt;
- datę sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt lub datę sporządzenia zmiany planu poprawy zwierząt;
- podpis rolnika i podpis doradcy rolniczego, przy udziale którego został sporządzony plan poprawy dobrostanu zwierząt.
Dodatkowo w przypadku Wariantu Dobrostan krów mlecznych lub Wariantu Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach lub Wariantu Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym - doradca rolniczy informuje o konieczności dokonania przez rolnika zgłoszenia do komputerowej bazy danych odpowiednio zmiany typu użytkowego kombinowanego krów na typ użytkowy mleczny lub typ użytkowy mięsny lub zgłoszenia mlecznego lub mięsnego kierunku ich użytkowania, a w przypadku Wariantu Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach lub Wariantu Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym - dodatkowo o konieczności dokonania przez rolnika zgłoszenia do komputerowej bazy danych również zmiany typu użytkowego kombinowanego cieląt, jałówek i opasów o masie ciała do 300 kg na typ użytkowy mleczny lub typ użytkowy mięsny lub zgłoszenia mlecznego lub mięsnego kierunku ich użytkowania. Dostarczony przez M. Ł. plan poprawy dobrostanu zwierząt zawiera tą informację.
Natomiast w przypadku realizowania wariantu Dobrostan krów mamek plan musi zawierać:
opis systemu utrzymywania w gospodarstwie krów mamek, cieląt, jałówek i opasów o masie ciała do 300 kg typu użytkowego mięsnego lub typu użytkowego kombinowanego o mięsnym kierunku ich użytkowania zgodnie z klasyfikacją przyjętą w rozporządzeniu w sprawie komputerowej bazy danych, z zaznaczeniem utrzymywania tych zwierząt na ściółce,
opis posiadanych pomieszczeń i budynków w gospodarstwie przeznaczonych dla krów mamek, cieląt, jałówek i opasów o masie ciała do 300 kg typu użytkowego mięsnego lub typu użytkowego kombinowanego o mięsnym kierunku ich użytkowania,
podanie wielkości (w metrach kwadratowych) posiadanej powierzchni bytowej w pomieszczeniach lub w budynkach przeznaczonych dla krów mamek, cieląt jałówek i opasów o masie ciała do 300 kg typu użytkowego mięsnego lub typu użytkowego kombinowanego o mięsnym kierunku ich użytkowania,
oświadczenie o spełnianiu odpowiednich minimalnych wymogów dotyczących dobrostanu zwierząt, o których mowa w art. 31 ust. 5 lit. b rozporządzenia 2021/2115, określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej, oraz innych odpowiednich obowiązkowych wymogów, o których mowa w art. 31 ust. 5 lit. b rozporządzenia 2021/2115, określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej, dotyczących wielkości powierzchni bytowej w pomieszczeniach lub w budynkach, w których utrzymuje się bydło inne niż krowy mamki, cielęta, jałówki i opasy o masie ciała do 300 kg typu użytkowego mięsnego lub typu użytkowego kombinowanego o mięsnym kierunku ich użytkowania.
W przypadku realizowania wariantu Dobrostan opasów plan musi zawierać:
- opis systemu utrzymywania w gospodarstwie opasów zgodnie z klasyfikacją przyjętą w rozporządzeniu w sprawie komputerowej bazy danych, z zaznaczeniem utrzymywania tych zwierząt na ściółce,
- opis posiadanych pomieszczeń i budynków w gospodarstwie przeznaczonych dla opasów,
- podanie wielkości (w metrach kwadratowych) posiadanej powierzchni bytowej w pomieszczeniach lub w budynkach przeznaczonych dla opasów,
- wskazanie maksymalnej liczby opasów, które ze względu na wymogi wariantu mogą być utrzymywane jednocześnie w gospodarstwie,
- oświadczenie o spełnianiu odpowiednich minimalnych wymogów dotyczących dobrostanu zwierząt, o których mowa wart. 31 ust. 5 lit. b rozporządzenia 2021/2115, określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej, oraz innych odpowiednich obowiązkowych wymogów, o których mowa w art. 31 ust. 5 lit. b rozporządzenia 2021/2115, określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej, dotyczących wielkości powierzchni bytowej w pomieszczeniach lub w budynkach, w których utrzymuje się bydło inne niż opasy.
Organ w sposób prawidłowy wskazał, że przepisy prawa określają obowiązek wskazania w planie poprawy dobrostanu zwierząt zarówno wielkości (w metrach kwadratowych) posiadanej powierzchni bytowej w pomieszczeniach lub w budynkach przeznaczonych dla krów mamek, jak i opasów oraz opisu tych powierzchni.
Strona skarżąca w uzupełnieniu do odwołania z dnia 25 listopada 2024 r. wskazała, że: "Szkic budynków wskazany w planie zawierał informacje o prawdopodobnych wymiarach budynków dla krów, co dodatkowo nie jest obowiązkowe w przedstawionym pianie.(...) Należy wskazać, że trudno byłoby w pełni odtworzyć wszystkie pomiary budynków ze względów technicznych (... ). Podniesiono ponadto, że: "Wskazane błędy pomiarowe budynków inwentarskich mieszczą się w granicy błędu pomiarowego, ze względu na dużą powierzchnię budynków, ponadto uwagi do nieprawidłowości pomiarów należy zgłosić do ODR sporządzającego plan na podstawie pomiarów budynków inwentarskich.".
W odpowiedzi na te zarzuty organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji wskazał w odpowiedzi z dnia 14 marca 2024 r., że dla wariantu dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub budynkach wielkość posiadanej powierzchni bytowej w pomieszczeniach lub budynkach przeznaczonych dla krów mamek, cieląt, jałówek i opasów do 300 kg typu użytkowego mięsnego lub typu użytkowego kombinowanego o mięsnym kierunku ich użytkowania według planu poprawy dobrostanu zwierząt wynosi 715,60 m kw, natomiast wielkość posiadanej powierzchni bytowych wynikająca z pomiarów dokonanych podczas czynności kontrolnych wyniosła 713,01 m kw. W odpowiedzi z dnia 22 kwietnia 2024 r. organ wskazał ponadto, że "do wyliczenia powierzchni bytowej zwierząt przebywających w stadzie I uwzględniono łączny pomiar długości boksów 1 i 2, tj. 23,25 m oraz szerokość 4,03m, co daje powierzchnię 93,10 m kw (23,25x4,03) obu boksów. Analogicznie postąpiono w przypadku bliźniaczych boksów 3 i 4, dla których łączna długość stwierdzona to 23,18 m oraz szerokość 4,05 m, co daje powierzchnię 93,88 m kw (23,18 x 4,05). Pomiary te widoczne są na szkicach z pomiarami budynków, które zostały udostępnione pełnomocnikowi strony w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w [...] w dniu 1 marca 2024 r. Organ wskazał, że łączne powierzchnie bytowe boksów 1 i 2 (97,10 m kw) oraz boksów 3 i 4 (93,88 m kw) są większe niż te wskazane w załączniku graficznym planu poprawy dobrostanu (88,06m2 i 92,82 m kw).
Organ wskazał, że M. Ł. w treści planu poprawy dobrostanu zwierząt oświadczył, że dane przekazane do sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt są pełne i prawdziwe, zatem to wnioskodawca przekazał informacje zarówno o wielkości i strukturze stada, jak i wielkości posiadanych budynków i powierzchni na których jest prowadzony wypas i wybieg posiadanych zwierząt. Organ uznał, że podana w planie poprawy dobrostanu zwierząt wielkość posiadanej powierzchni bytowej w pomieszczeniach lub w budynkach, jest większa od rzeczywistej zmierzonej podczas czynności kontrolnych na miejscu powierzchni posiadanych budynków przeznaczonych dla tej grupy zwierząt. Zgodnie z planem poprawy dobrostanu zwierząt powierzchnia ta wynosi 715,60 m kw, jednakże pomiary budynków nie potwierdziły tej informacji, bowiem wymiary dokonane przez organ wykazały, że powierzchnia ta wynosi 713,01 m kw. Organ wskazał, że w wyniku czynności kontrolnych ustalono, iż informacje zawarte w planie w zakresie powierzchni są błędne i w efekcie skutkują brakiem zapewnienia zwierzętom objętej tym planem odpowiedniej powierzchni bytowej.
Zdaniem Sądu powyższe ustalenia organu odwoławczego oparte na materialne dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji, dotyczące powierzchni bytowej dla zwierząt były niepełne i dokonane w sposób naruszający zasady postępowania w przedmiocie płatności tj. zasadę polegającą na obowiązku rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący (art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy o Planie Strategicznym), a w konsekwencji naruszono także zasadę praworządności (art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy o Planie Strategicznym).
Sąd wskazuje, że obowiązek wskazania prawidłowej powierzchni spoczywał przede wszystkim na podmiocie wnioskującym o udzielenie płatności.
Skoro precyzyjne podanie powierzchni dotyczących hodowanych zwierząt determinuje kwestie dotyczące spełniania przesłanek do otrzymania wnioskowanych płatności to zdaniem Sądu kwestie te winny być bardzo wnikliwie i jednoznacznie zbadane i rozstrzygnięte przez sam organ prowadzący postępowanie. Różnica między powierzchnią podaną przez wnioskodawcę a powierzchnią stwierdzoną była praktycznie minimalna (715,60m kw a 713,01 m kw ) a więc - 2,56 m kw. Powierzchnia ustalona przez organ w trakcie postępowania kontrolnego była kwestionowana przez stronę.
W ramach tak prowadzonego uzupełniającego postępowania dowodowego organ winien przede wszystkim zbadać jakie dane dotyczące powierzchni spornych budynków widnieją w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. ( t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 219 ).
Zgodnie z § 11 rozporządzenia ewidencja obejmuje dane dotyczące:
1) działek ewidencyjnych;
2) użytków gruntowych;
3) klas bonitacyjnych;
4) punktów granicznych;
5) budynków;
6) lokali;
7) właścicieli albo samoistnych posiadaczy, opisu prawa własności lub stanu posiadania tych osób oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, daty nabycia tego prawa oraz informacji o dokumentach, które stanowiły podstawę opisu prawa własności albo stanu posiadania.
Na podstawie § 18 rozporządzenia
1. Danymi ewidencyjnymi dotyczącymi budynku są:
1) identyfikator budynku;
2) numeryczny opis konturu budynku określony zgodnie z zasadami przewidzianymi dla wyznaczenia powierzchni zabudowy budynku;
3) rodzaj budynku według Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT), o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej;
4) liczba kondygnacji nadziemnych;
5) liczba kondygnacji podziemnych;
6) pole powierzchni zabudowy;
7) łączne pole powierzchni użytkowej:
a) lokali stanowiących odrębne nieruchomości,
b) lokali niewyodrębnionych,
c) pomieszczeń przynależnych do lokali;
8) identyfikator działki ewidencyjnej, na której budynek jest położony, a w przypadku gdy budynek jest położony na kilku działkach ewidencyjnych - identyfikatory wszystkich działek ewidencyjnych, na których budynek jest położony;
9) oznaczenie dokumentów potwierdzających własność, o ile budynek stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności;
10) numer księgi wieczystej, o ile budynek stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności;
11) adres budynku, jeżeli został określony;
12) oznaczenie jednostki rejestrowej budynków, do której należy budynek, o ile stanowi on odrębny od gruntu przedmiot własności.
2. Pole powierzchni zabudowy oblicza się na podstawie prostokątnego rzutu na płaszczyznę poziomą zewnętrznych płaszczyzn ścian zewnętrznych kondygnacji przyziemnej budynku, a w budynkach posadowionych na filarach na podstawie rzutu zewnętrznych płaszczyzn ścian zewnętrznych kondygnacji opartej na tych filarach.
3. W przypadku budynków posiadających tylko kondygnacje podziemne pole powierzchni zabudowy oblicza się na podstawie prostokątnego rzutu na płaszczyznę poziomą zewnętrznych krawędzi tego budynku.
Wskazać należy ponadto, że zgodnie z § 29 rozporządzenia źródłami danych wykorzystywanych przy zakładaniu, aktualizacji albo modernizacji ewidencji są:
1) materiały zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym;
2) wyniki pomiarów geodezyjnych lub oględzin;
3) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach;
4) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne.
Istnieje ponadto obowiązek aktualizowania danych w ewidencji zgodnie z aktualnym stanem faktycznym danej nieruchomości.
Na podstawie § 29a. rozporządzenia aktualizacja ewidencji następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:
1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub z obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub ze stanem prawnym oraz z obowiązującymi standardami technicznymi;
2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;
3) wyeliminowania danych błędnych.
2. Przez dane błędne rozumie się takie dane zawarte w ewidencji, które nie mają potwierdzenia w zbiorze dokumentów, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Postępowanie dowodowe w celu uzyskania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków może mieć w ocenie Sądu kluczowe znaczenie dla ustalenia powierzchni budynków kwalifikującej się do zgłoszenia do przedmiotowej płatności.
Dla postępowania dowodowego pomocne mogą być ponadto dane zawarte w ewidencjach dotyczących podatku od nieruchomości.
Zgodnie bowiem z art. 7 a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych :
1. Dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i podatku leśnego organy podatkowe prowadzą ewidencję podatkową nieruchomości w systemie informatycznym.
2. Ewidencja podatkowa nieruchomości zawiera dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania, w szczególności wynikające z informacji i deklaracji składanych przez podatników na podstawie przepisów ustawy oraz przepisów o podatku rolnym i podatku leśnym, danych zawartych w księgach wieczystych, w ewidencji gruntów i budynków oraz innych ewidencjach i rejestrach, w tym prowadzonych przez organy administracji publicznej, a w szczególności:
1) przed dniem wejścia w życie ustawy;
2) aktów notarialnych;
3) ewidencji decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę;
4) planu zagospodarowania przestrzennego;
5) ewidencji prowadzonych przez urzędy skarbowe;
6) Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników.
W ocenie Sądu dopiero po uzupełnieniu postępowania dowodowego o dane z powyższych rejestrów organ będzie mógł jednoznacznie stwierdzić jaka powierzchnia kwalifikuje się do uzyskania płatności i czy jest to powierzchnia różna od powierzchni zadeklarowanej przez wnioskodawcę w przedmiotowym Planie.
Organ II instancji zobowiązany będzie do przeprowadzenia postępowania odwoławczego zgodnie z ww. procesowymi wzorcami normatywnymi, a następnie do wydania decyzji w sprawie, spełniającej wymogi formalne z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organ odwoławczy zobowiązany jest bowiem do przeprowadzenia także uzupełniającego postępowania dowodowego. Ten normatywny obowiązek wynika z przepisów normujących zasady postępowania administracyjnego na etapie postępowania odwoławczego (art. 127 - 140 k.p.a.). Przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją organu pierwszej instancji (art. 15 k.p.a.). Innymi słowy, "istota administracyjnego postępowania odwoławczego – także w sprawie podlegającej kontroli judykacyjnej przez tutejszy Sąd - polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, nie zaś jedynie na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji (por. wyrok NSA z 9 października 1992 r., V SA 137/92). Nie oznacza to jednak, że organ odwoławczy musi powtarzać czynności procesowe dokonane przez organ pierwszej instancji. Zakres dopuszczalnych czynności organu odwoławczego w postępowaniu wyjaśniającym został określony w art. 136 k.p.a. przy użyciu sformułowania: "dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie". Przedstawiciele doktryny trafnie zauważają, że "...słowo "dodatkowe" i słowo "uzupełnienie" oznacza, że organ drugiej instancji nie powinien przeprowadzać postępowania dowodowego dla wyjaśnienia faktów już przedtem całkowicie i wiarygodnie wyjaśnionych." (tak A. Krawczyk [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, Warszawa 2025, art. 136). Tak więc zakres i granice postępowania wyjaśniającego w postępowaniu odwoławczym określa art. 138 § 2 oraz art. 136 k.p.a. Art. 138 § 2 k.p.a. nie znajduje zastosowania, gdy zasadniczo materiał wymagany do rozstrzygnięcia sprawy został już zgromadzony, a wymaga ponownego przeanalizowania i ewentualnie uzupełnienia jedynie w ramach art. 136 k.p.a. Jak wynika bowiem z art. 138 § 2 k.p.a., zasadą jest, że organ drugiej instancji, na skutek wniesionego odwołania, ma obowiązek merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, a zatem w sytuacji, gdy przeprowadzenie postępowania na podstawie art. 136 k.p.a. umożliwiałoby prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, wydanie decyzji kasacyjnej stanowi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ może wydać decyzję kasacyjną, tylko wtedy gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z 21 stycznia 2025 r., II OSK 2067/22, LEX nr 3842343).
Organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy zobowiązany będzie do dokonania kompleksowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także do odniesienia się do zawartych w odwołaniu zarzutów w zakresie postępowania dowodowego obejmującego prawidłowość dokonanych pomiarów. Z perspektywy przedmiotu postępowania administracyjnego oraz wzorca postępowania organu w tym zakresie - organ zobowiązany będzie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a następnie dokonania oceny ustalonego stanu faktycznego sprawy w oparciu o przepisy prawa.
WSA wskazuje, że strona w odwołaniu zakwestionowała prawidłowość wyliczenia powierzchni. Strona kwestionuje - w tymże zakresie - prawidłowość raportu z przeprowadzonej przez organ kontroli. Z uwagi na powyższe wyżej opisane niewielkie rozbieżności w obliczeniu powierzchni (ale wywołujące negatywne konsekwencje w obszarze płatności dla strony) i konsekwentne negowanie przez stronę prawidłowości obliczeń powierzchni dokonanych przez organ I instancji na etapie postępowania odwoławczego Dyrektor WOR ARiMR w [...] zobowiązany będzie odnieść się do zarzutów po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania w tym zakresie. Organ odwoławczy posiada uprawnienie do dokonania ponownych obmiarów powierzchni. Pomocne w tym zakresie – w obszarze ustalenia stanu faktycznego - mogą być także wyżej opisane dokumenty w postaci m.in. ewidencji budynków, na podstawie ww. przepisów prawa, także dla celów podatkowych.
Dopiero prawidłowe, które nie budzi wątpliwości w zakresie ustalenia powierzchni bytowej, postępowanie dowodowe stanowić może podstawę do oceny, czy w będącej przedmiotem kontroli judykacyjnej sprawie zaistniały normatywne przesłanki negatywne zawarte w § 14 ust. 14 pkt 4 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że jeżeli zostanie stwierdzone, że plan poprawy dobrostanu zwierząt w zakresie informacji, o których mowa w ust. 2 pkt 6 lit. c załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego zawiera błędy skutkujące niezapewnieniem zwierzętom odpowiedniej powierzchni bytowej, płatności dobrostanowej nie przyznaje się w ramach wariantu lub praktyki podwyższającej poziom dobrostanu zwierząt.
Tak więc w przypadku zaniechania spełnienia wymogów normatywnych w zakresie powierzchni bytowej zwierząt prawodawca przewidział negatywną konsekwencję dla wnioskodawcy w postaci braku przyznania płatności dobrostanowej w ramach wnioskowanego wariantu lub praktyki podwyższającej poziom dobrostanu zwierząt.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy uwzględni powyższe wytyczne dotyczące uzupełniającego postępowania dowodowego. Natomiast w uzasadnieniu decyzji organ II instancji zobowiązany będzie do oceny zarzutów zawartych w odwołaniu i dokonać ich analizy zarówno pod kątem stanu faktycznego, jak i stanu prawnego.
WSA stwierdza, że niezasadny jest zarzut wskazany w skardze kierowanej do tutejszego Sądu, a mianowicie zarzut naruszenia art. 13 TFUE tj. przepisu zawierającego jedną z podstawowych zasad funkcjonowania Unii Europejskiej, a mianowicie zasadę dobrostanu zwierząt. Podkreślić należy, że zarzut ten nie został zarówno w skardze, jak i w piśmie z dnia 13 stycznia 2025r. uzasadniony. Zgodnie z art. 13 TFUE przy formułowaniu i wykonywaniu polityki rolnej, rybołówstwa i transportu Unii oraz jej polityk dotyczących rynku wewnętrznego, badań i rozwoju technologicznego oraz przestrzeni kosmicznej, Unia i Państwa Członkowskie w pełni uwzględniają wymagania w zakresie dobrostanu zwierząt jako istot zdolnych do odczuwania, przy równoczesnym przestrzeganiu przepisów prawnych i administracyjnych oraz zwyczajów Państw Członkowskich związanych w szczególności z obyczajami religijnymi, tradycjami kulturowymi i dziedzictwem regionalnym. Art. 13 znajduje się w tytule II Traktatu, statuującym zasady ogólne oraz cele funkcjonowania Unii Europejskiej. Utworzony katalog zasad ogólnych funkcjonowania UE odzwierciedla system wartości aprobowanych przez normodawcę unijnego. Poszanowanie dobrostanu zwierząt stało się jedną z wartości realizowanych przez Unię Europejską. Omawiany przepis statuuje jedną z zasad prawa unijnego, a mianowicie zasadę dbałości o dobrostan zwierząt przy formułowaniu i wykonywaniu tych polityk unijnych, które z istoty swej mogą wpływ na ten dobrostan wywierać. Przepis ten kierowany jest do organów UE oraz państw członkowskich i nakłada na te podmioty obowiązek pełnego uwzględniania dobrostanu zwierząt przy tworzeniu i stosowaniu prawa unijnego we wskazanych aspektach (M. Górski, J. Miłkowska-Rębowska [w:] Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komentarz. Tom I (art. 1-89), red. D. Miąsik, N. Półtorak, A. Wróbel, Warszawa 2012, art. 13). Podkreślić należy, że stworzony został system prawa realizujący politykę UE w omawianym zakresie. W skład tego sytemu wchodzą m.in. wskazane powyżej akty normatywne tworzone zarówno przez unijne, jak i krajowe organy prawotwórcze. Zdaniem Sądu organy w przedmiotowej sprawie prowadziły postępowanie administracyjne na podstawie przepisów tworzonych przez unijne, jak i krajowe organy prawotwórcze, które stanowią realizację naczelnej zasady unormowanej w art.13 TFUE.
Z powyższych względów, uznając skargę za uzasadnioną, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono jak w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.