III SA/Po 469/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2021-04-01
NSApodatkoweWysokawsa
gry hazardoweautomaty do gierkara pieniężnaustawa o grach hazardowychurządzanie gierodpowiedzialnośćdzierżawawspółuczestnictwo

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, uznając spółkę za współuczestniczącą w tym procederze.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem. Spółka dzierżawiła teren, na którym znajdowały się automaty, twierdząc, że nie miała wpływu na działalność dzierżawcy. Sąd uznał jednak, że spółka, udostępniając teren, energię elektryczną i zapewniając dostęp do automatów, aktywnie współuczestniczyła w urządzaniu gier, nawet jeśli nie obsługiwała bezpośrednio automatów. W związku z tym skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi Spółki A z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję o wymierzeniu spółce kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Kontrola wykazała, że na terenie stacji paliw należącej do spółki znajdowały się dwa włączone automaty do gier, które oferowały gry hazardowe z naruszeniem przepisów ustawy o grach hazardowych. Spółka twierdziła, że jedynie wydzierżawiła powierzchnię gruntu firmie urządzającej gry i nie miała wpływu na jej działalność, powołując się na zapisy umowy dzierżawy. Sąd administracyjny, podzielając stanowisko organu, uznał, że spółka aktywnie współuczestniczyła w urządzaniu gier hazardowych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było to, że spółka prowadziła własną działalność gospodarczą na tym samym terenie, co oznaczało, że musiała być świadoma charakteru działalności dzierżawcy. Ponadto, umowa dzierżawy przewidywała dostarczanie energii elektrycznej do automatów oraz zapewnienie niezakłóconego dostępu, co sąd uznał za wystarczające do przypisania spółce przymiotu 'urządzającego gry'. Sąd podkreślił, że nawet lakoniczna umowa dzierżawy nie zwalnia wydzierżawiającego z odpowiedzialności, jeśli okoliczności realizacji umowy wskazują na jego zaangażowanie w nielegalne urządzanie gier. W związku z tym, skarga spółki została oddalona.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, podmiot dzierżawiący teren może być uznany za 'urządzającego gry', jeśli aktywnie współuczestniczy w procesie urządzania gier, np. poprzez udostępnienie terenu, energii elektrycznej, zapewnienie dostępu do automatów i czerpanie z tego tytułu korzyści, a także jest świadomy charakteru działalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że udostępnienie terenu, energii elektrycznej i zapewnienie dostępu do automatów, w połączeniu ze świadomością prowadzenia działalności hazardowej, wyczerpuje przesłanki 'urządzania gier' przez wydzierżawiającego, nawet jeśli umowa dzierżawy jest lakoniczna i nie przewiduje bezpośredniej obsługi automatów przez dzierżawcę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.g.h. art. 89 § 1 pkt 2

Ustawa o grach hazardowych

Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób sprzeczny z ustawą urządza gry na automatach poza kasynem gry, nawet jeśli gry te urządza bez koncesji lub zezwolenia.

u.g.h. art. 89 § 2 pkt 2

Ustawa o grach hazardowych

Kara pieniężna za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry wynosi [...] zł od każdego automatu.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Pomocnicze

o.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Podstawa prawna utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd podzielił argumentację organu, że spółka aktywnie współuczestniczyła w urządzaniu gier hazardowych poprzez udostępnienie terenu, energii elektrycznej i zapewnienie dostępu do automatów, będąc świadomą charakteru działalności. Sąd uznał, że szerokie rozumienie pojęcia 'urządzający gry' obejmuje również podmioty, które nie obsługują bezpośrednio automatów, ale stwarzają warunki do ich funkcjonowania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja spółki, że jedynie wydzierżawiła powierzchnię i nie miała wpływu na działalność dzierżawcy. Argumentacja spółki, że jej pracownicy nie byli uprawnieni do użytkowania automatów i nie zajmowali się ich bieżącą obsługą. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej i zaniechania zebrania materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd podziela dominujący pogląd, że sam fakt zawarcia umowy dzierżawy nie przesądza o zasadności uznania wydzierżawiającego za urządzającego gry. W realiach niniejszej sprawy należy przede wszystkim wziąć pod uwagę, że działalność w postaci urządzania gier była prowadzona na terenie, na którym skarżący prowadził swoją działalność gospodarczą. Oznacza to, że musiał wiedzieć, jaka działalność jest prowadzona na wydzierżawianych 15 m² tego terenu. Prawidłowa jest więc konkluzja organu, że wydzierżawiający - zapewniając odpowiednie warunki do wstawienia, uruchomienia i eksploatacji na swoim terenie i zapewniając co najmniej wydzielone miejsce z dostępem do automatów dla osób trzecich, zasilanie energią elektryczną (której koszt wliczono w kwotę czynszu, co dowodzi partycypowania w tych kosztach) - współuczestniczył w urządzaniu gier hazardowych.

Skład orzekający

Walentyna Długaszewska

przewodniczący

Marzenna Kosewska

sprawozdawca

Małgorzata Górecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności podmiotu udostępniającego teren dla działalności hazardowej, nawet jeśli nie jest bezpośrednim organizatorem gier."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji udostępnienia terenu na stacji paliw, ale może być stosowane analogicznie w innych przypadkach udostępniania nieruchomości pod nielegalną działalność.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, że odpowiedzialność za nielegalne urządzanie gier hazardowych może dotyczyć nie tylko bezpośrednich organizatorów, ale także właścicieli nieruchomości, którzy świadomie lub nieświadomie ułatwiają ten proceder. Jest to istotne dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorców.

Czy wynajmujesz lokal pod działalność? Uważaj, bo możesz odpowiadać za hazard!

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Po 469/20 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Górecka
Marzenna Kosewska /sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II GSK 1229/21 - Wyrok NSA z 2024-11-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 612
art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 1 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Małgorzata Górecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 kwietnia 2021 roku sprawy ze skargi Spółki A z ograniczoną odpowiedzialnością w D. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2020 roku nr [...] w przedmiocie wymierzenie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.), dalej: "o.p.", w zw. z art. 2 ust. 3 i 4, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 2 pkt 2, art. 90 i art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 612 ze zm.), dalej: "u.g.h.", utrzymał w mocy decyzję Naczelnika W. Urzędu Celno-Skarbowego w P. z [...] czerwca 2017 r. o wymierzeniu Spółce A w D. P. kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automatach do gry poza kasynem gry.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono następujące uzasadnienie faktyczne i prawne.
W dniu [...] września 2015 r. w toku kontroli ustalono, że w kontenerze na będącej w dyspozycji strony stacji paliw w S. pod B. [...] znajdują się dwa włączone i gotowe do gry automaty do gier.
W drodze eksperymentu ustalono, że gry oferowane na przedmiotowych urządzeniach są grami na automatach w rozumieniu u.g.h., urządzanymi z naruszeniem jej przepisów.
Gry na przedmiotowych automatach stanowiły gry w rozumieniu przepisów u.g.h., mogące odbywać się wyłącznie na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Brak koncesji stanowi podstawę do wymierzenia udostępniającemu lokal kary pieniężnej. Podlega jej urządzający gry na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.) i wynosi ona [...] zł od każdego automatu (art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.).
Strona urządzała gry w przedmiotowym lokalu, a jej działania nie ograniczały się jedynie do wydzierżawienia powierzchni.
W świetle przepisów u.g.h. możliwe jest, że nie tylko jeden podmiot zostanie uznany za urządzającego gry na automatach, a zatem możliwe jest współuczestniczenie w tym zakresie np. właściciela automatu i właściciela lokalu. Każdy z tych podmiotów ponosi odpowiedzialność prawną, w tym administracyjną, za swoje działania i zaniechania.
Warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych.
Urządzającym grę na automatach jest każdy podmiot, który ją organizuje, bez względu na to czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego z warunków uzyskania koncesji w postaci odpowiedniej, ustawowo określonej formy prawnej prowadzonej działalności regulowanej. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. nie uzależnia bowiem zastosowania kary w sytuacji urządzania gier na automatach od formy prawnej podmiotu urządzającego taką grę. Istotne staje się wyłącznie stwierdzenie, że gry na automatach zostały urządzone poza kasynem gry.
Strona zawarła [...] listopada 2012 r. jako wydzierżawiający umowę dzierżawy z Spółką B., aneksowaną [...] września 2014 r.
Umową z [...] listopada 2012 r. wydzierżawiający zobowiązał się "wydzierżawić na potrzeby dzierżawcy powierzchnię 5 m˛ w lokalu użytkowym, w którym sam prowadzi działalność gospodarczą celem prowadzenia w tym miejscu działalności gospodarczej przez dzierżawcę (§ 1 umowy).
Tytułem dzierżawy "dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu miesięcznie czynsz w wysokości min. [...] zł brutto. (...) Wysokość czynszu (...) za każdy miesiąc będzie każdorazowo ustalana przez strony przed terminem płatności czynszu (§ 4 umowy).
Aneksem z [...] września 2014 r. strony zmieniły zasady ustalania wysokości czynszu, określając jego wysokość na [...] zł netto miesięcznie.
Z zeznań prezesa zarządu strony A. M., przesłuchanej [...] czerwca 2015 r. w charakterze świadka wynika, że na koniec maja 2015 r. strona wypowiedziała umowę z Spółce B z uwagi na zatrzymanie automatów w następstwie kontroli celnej.
W [...] sierpnia 2015 r. powyższe podmioty ponownie zawarły umowę dzierżawy, na podstawie której "wydzierżawiający zobowiązuje się wydzierżawić na potrzeby dzierżawcy powierzchnię 15 m˛ gruntu działki, celem prowadzenia w tym miejscu działalności gospodarczej przez dzierżawcę (§ 1 umowy).
W dalszej części umowy "dzierżawca oświadcza, że przedmiotem prowadzonej działalności na wydzierżawionej powierzchni gruntu (...) będą usługi na rzecz osób trzecich w zakresie nie stanowiącym działalności konkurencyjnej w stosunku do działalności prowadzonej przez wydzierżawiającego. Dzierżawca oświadcza, że prowadzona przez niego działalność jest zgodna z obowiązującym prawem i posiada wszelkie wymagane prawem pozwolenia na jej prowadzenie (§ 2 umowy).
Wysokość czynszu strony ustaliły na [...] zł netto za miesiąc.
Zapewniając odpowiednie warunki do wstawienia, uruchomienia i eksploatacji przedmiotowych urządzeń w miejscu prowadzenia przez siebie działalności gospodarczej i zapewniając co najmniej wydzielone miejsce z dostępem do automatów dla osób trzecich, zasilenie energią elektryczną, strona współuczestniczyła w urządzaniu gier.
Gdyby strona, jako władająca terenem, nie zgodziła się na wynajem gruntu pod kontener z przedmiotowymi automatami do gier, nie miałoby miejsca urządzanie gier.
Sama czynność oddania gruntu wynikająca z czynności cywilnoprawnych nie przesądza co prawda, że w każdym przypadku władającemu gruntem lub jego właścicielowi można przypisać przymiot urządzania gier na automatach wbrew przepisom u.g.h., ale w realiach sprawy przedstawione wyżej dowody przemawiają za przyjęciem, że czynności podejmowane przez stronę nie sprowadzały się wyłącznie do udostępnienia gruntu podmiotowi władającemu automatami. Strona umożliwiała funkcjonowanie automatów i korzystanie z nich przez grających, czerpiąc z tego tytułu zyski. Sama zaś specyfika urządzania gier na automatach leżąca po stronie władających gruntem nie jest szczególnie skomplikowana, nie wymagając specjalnego przygotowania terenu lub pomieszczeń czy ich przystosowania, poza zasilaniem urządzeń w energię elektryczną i udostępnieniem automatów graczom.
Przedmiotowe automaty umieszczono w skontrolowanym miejscu za zgodą dysponującej gruntem strony. Musiała być ona zatem świadoma odpowiedzialności i ewentualnych skutków z tego tytułu. Powszechnie wiadomo, że urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach jest działalnością koncesjonowaną, a więc podlegającą ścisłej kontroli i że dozwolone jest wyłącznie na zasadach określonych w u.g.h. Strona jednak przyzwoliła na prowadzenie w swoim lokalu działalności w zakresie urządzania takich gier.
Niniejsze postępowanie w sprawie wymierzenia stronie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry nie jest jedyne. W stosunku do strony wydano również inne decyzje wymierzające kary za urządzanie gier na automatach. Co do dwóch z nich orzekał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach o sygn. akt II GSK [...] i II GSK [...]. Kontrole, które zainicjowały wymienione sprawy, odbyły się w miejscu przedmiotowej kontroli, a władającym automatami również była Spółka B
W drugim z powyższych orzeczeń stwierdzono, co następuje.
Na dokonanie oceny roli podmiotu jako "urządzającego gry" znaczenie mają nie tylko postanowienia umowy dzierżawy (najmu) części powierzchni lokalu, ale również okoliczności realizacji umowy.
Lakoniczna w treści umowa może przemawiać na korzyść strony, ale tylko wówczas, gdy okoliczności realizacji umowy nie pozwalają uznać strony za urządzającego gry. Natomiast nawet wobec treści umowy nie zawierającej szczegółowych postanowień co do praw i obowiązków stron umowy, możliwe jest uznanie wydzierżawiającego za podmiot urządzający gry, o ile okoliczności towarzyszące wykonaniu umowy wskazują na zaangażowanie wydzierżawiającego powierzchnię w nielegalne urządzanie gier hazardowych.
Taka sytuacja - pomimo braku szczegółowych postanowień umownych - zaistniała w tej sprawie, z okoliczności towarzyszących wykonywaniu umowy wynika bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, że wydzierżawiający wykonywał pewien zakres aktywnych działań w stosunku do zainstalowanych automatów, mieszczących się w pojęciu "urządzający gry", a co istotne - miał świadomość charakteru prowadzonej przez Spółkę B działalności gospodarczej.
Pomimo, że w umowie zdawkowo określono, że dzierżawca będzie na wydzierżawionej powierzchni prowadził działalność w zakresie świadczenia usług na rzecz osób trzecich niekonkurującej z działalnością skarżącej spółki, zainstalowanie automatów tuż przy wejściu do lokalu oznacza, że z tą chwilą musiała ona powziąć wiadomość co do celu wydzierżawienia powierzchni, tj. prowadzenia działalności hazardowej.
Trudno też sobie wyobrazić, że spółka - widząc jakie urządzenia wstawiono - nie powinna mieć co najmniej wątpliwości co do charakteru prowadzonej przez kontrahenta działalności, zwłaszcza wobec powszechnej wiedzy co do nielegalności działalności hazardowej.
Czujność spółki powinien wzbudzić również zapis umowy dotyczący zapewnienia dzierżawcy o prowadzeniu przez niego legalnej działalności i posiadaniu wszelkich pozwoleń na jej prowadzenie przy niedookreślonym przedmiocie tej działalności.
Strona nie podjęła jednak żadnych działań w celu sprawdzenia działalności kontrahenta, zwłaszcza że w umowie nie skonkretyzowano przedmiotu działalności tego kontrahenta.
Strony w umowie ustaliły, że wysokość czynszu należnego wydzierżawiającemu za każdy miesiąc będzie każdorazowo ustalana przez strony przed terminem płatności czynszu. Powyższy zapis oznacza, że pomimo określenia w umowie ryczałtowego czynszu - najpierw [...] zł miesięcznie, zmienionego następnie aneksem na [...] zł miesięcznie, wysokość czynszu w istocie była ustalana przed terminem płatności, co wskazuje, że czynsz był powiązany z przychodem z działalności hazardowej i zależny od niego. W przeciwnym razie zapis tego rodzaju byłby zbędny w umowie.
Również wysokość czynszu, niewspółmierna do wydzierżawionej powierzchni (5 m˛), wskazuje na partycypowanie przez wydzierżawiającego w przychodach z działalności hazardowej.
Tak ustalone wynagrodzenie tytułem czynszu dzierżawnego niewątpliwie dowodzi o otrzymywaniu przez wydzierżawiającego wynagrodzenia nie za udostępnienie powierzchni, lecz za udział w zyskach z działalności hazardowej.
Pomimo zatrzymania automatów spółka nie tylko nie wypowiedziała umowy dzierżawy, ale wręcz zaakceptowała - znany Sądowi II instancji z urzędu z akt sprawy o sygn. II GSK 1662/17 - zainstalowanie w tym samym miejscu nowych automatów, zaś sama umowa była realizowana przez ponad dwa lata.
Przedmiotowe automaty działały w lokalu, w którym wydzierżawiający prowadził też własną działalność gospodarczą, i to w godzinach otwarcia lokalu spółki, zaś sama specyfika urządzania gier na automatach nie wymagała specjalnego przygotowania pomieszczenia czy jego przystosowania.
Prawidłowa jest więc konkluzja organu celnego, że wydzierżawiający - zapewniając odpowiednie warunki do wstawienia, uruchomienia i eksploatacji w swoim lokalu i zapewniając co najmniej wydzielone miejsce z dostępem do automatów dla osób trzecich, zasilanie energią elektryczną (której koszt wliczono w kwotę czynszu, co dowodzi partycypowania w tych kosztach) - współuczestniczył w urządzaniu gier hazardowych. Bez jego udziału, tj. udostępnienia lokalu, nie byłoby bowiem możliwe wstawienie i eksploatowanie automatów przez dzierżawcę na dzierżawionej powierzchni lokalu.
W związku z powyższym stronę uznano za urządzającego gry.
W skardze Spółka A. w D. P. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji.
Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. przez błędną wykładnię pojęcia "urządzający gry" i bezpodstawne uznanie, że skarżący urządzał gry na przedmiotowych automatach, podczas gdy skarżący:
- tylko i wyłącznie wydzierżawił powierzchnię gruntu w celu prowadzenia przez dzierżawcę działalności gospodarczej, przy zapewnieniu w umowie przez dzierżawcę, że prowadzona przez niego działalność jest zgodna z obowiązującym prawem i posiada on wszelkie wymagane prawem pozwolenia na jej prowadzenie,
- nie miał wpływu na przedmiot działalności prowadzonej przez dzierżawcę, nie posiadał ani nie władał urządzeniami, nie zapewniał ich obsługi i nie czerpał korzyści z działalności prowadzonej przez dzierżawcę;
II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 o.p. przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej w następstwie zaniechania podjęcia wszelkich niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nieustalenia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a w konsekwencji zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu ustalenia i weryfikacji rzeczywistego stanu faktycznego, a w szczególności:
- zaniechanie wzięcia pod uwagę istotnych okoliczności wynikających z zeznań A. M. złożonych [...] czerwca 2015 r., z których wynika, że przedstawiciele i pracownicy skarżącej nie byli uprawnieni do użytkowania automatów i nie zajmowali się ich bieżącą obsługą,
- zaniechanie wzięcia pod uwagę zapisów umowy dzierżawy z [...] listopada 2012 r. (aneksowanej [...] września 2014 r.), z których wynika, że przedstawiciele i pracownicy spółki nie byli uprawnieni do użytkowania automatów i nie zajmowali się ich bieżącą obsługą,
- dokonanie błędnej wykładni postanowień umowy dzierżawy z [...] listopada 2012 r. i uznanie, że daje ona podstawy do przyjęcia, że skarżący urządzał gry;
2. art. 120 i art. 121 o.p., gdyż wydana decyzja narusza powszechnie obowiązujący porządek prawny i podważa zaufanie do organów;
3. art. 207 o.p. przez przedwczesne wydanie orzeczenia w formie decyzji przy zaniechaniu zebrania całego materiału dowodowego w sprawie i pominięciu istotnych dla sprawy okoliczności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Sąd podziela argumenty organu zawarte w zaskarżonej decyzji. W związku z obszernym ich omówieniem powtarzanie ich byłoby zbędne.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy zaś podnieść, co następuje.
Kluczowa dla rozstrzygnięcia jest okoliczność, czy skarżąca urządzała gry na przedmiotowych automatach. Organ prawidłowo ustaliły, że tak w istocie było.
Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Oznacza to, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nawet wówczas, gdy gry te urządza bez koncesji lub zezwolenia - od [...] lipca 2011 r. także bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry - podlegać będzie karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Sankcja określona w art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot w sytuacji, gdy każdy z nich jest "urządzającym gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie. Wynika to z szerokiego zakresu pojęcia "podmiot urządzający gry na automatach", jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań (por.: wyrok o sygn. akt II GSK 2736/16 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA").
Pojęcie "urządzanie gier" należy rozumieć szeroko. W języku polskim rozumiane jest ono jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować, zagospodarować, zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1994 r.). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.) urządzić to m. in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne jej prowadzenie, ale także inne zachowania aktywne, polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowaniu go do danego rodzaju działalności, umożliwieniu dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywaniu automatu w stanie stałej aktywności umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacaniu wygranych związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniu odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkoleniu. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używania do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por.: wyroki o sygn. akt I SA/Po 402/15, akt II SA/Rz 1094/15 i II SA/Sz 439/15 - dostępne w CBOSA).
Zdaniem Sądu o takich zachowaniach można mówić w przypadku skarżącego.
Kontrola odbyła się [...] września 2015 r. Obowiązywała wtedy kolejna już umowa między skarżącym a Spółką B [...] sierpnia 2015 r., na podstawie której:
1. wydzierżawiający (skarżący) zobowiązał się:
a) wydzierżawić na potrzeby dzierżawcy powierzchnię 15 m˛ gruntu działki w celu prowadzenia w tym miejscu działalności gospodarczej przez dzierżawcę (§ 1 umowy);
b) dostarczyć energię elektryczną na wydzierżawianej powierzchni i nie pobierać za to opłat (§ 3 ust. 2 umowy);
c) zapewnić dzierżawcy niezakłócony dostęp do przedmiotu dzierżawy (§ 3 ust. 3 umowy);
2. dzierżawca zobowiązał się płacić wydzierżawiającemu miesięcznie czynsz w wysokości [...] zł netto (§ 4 umowy);
3. dzierżawca w § 2 umowy oświadczył, że prowadzona przez niego działalność jest zgodna z obowiązującym prawem i posiada wszelkie wymagane prawem pozwolenia na jej prowadzenie;
Sąd podziela dominujący pogląd, że sam fakt zawarcia umowy dzierżawy nie przesądza o zasadności uznania wydzierżawiającego za urządzającego gry. Niemniej jednak, w realiach niniejszej sprawy należy przede wszystkim wziąć pod uwagę, że działalność w postaci urządzania gier była prowadzona na terenie, na którym skarżący prowadził swoją działalność gospodarczą. Oznacza to, że musiał wiedzieć, jaka działalność jest prowadzona na wydzierżawianych 15 m˛ tego terenu. Już zresztą z umowy (§ 1) wynika, że celem umowy jest umożliwienie prowadzenia działalności gospodarczej przez dzierżawcę. Co prawda w samej umowie nie ma określenia rodzaju tej działalności, ale po jej rozpoczęciu (wstawieniu automatów na wydzierżawiony teren) skarżący nie mógł nie wiedzieć, że działalność dzierżawcy polega na eksploatowaniu urządzeń do gier hazardowych. Nie może zatem zasłaniać się zapisem § 2 umowy zawierającym zapewnienie dzierżawcy o zgodności z prawem prowadzonej przez dzierżawcę działalności w sytuacji, gdy powszechnie wiadomo, że działalność tego rodzaju może być prowadzona jedynie w kasynach gier. Gdyby skarżący, jako władający terenem i prowadzący na nim działalność swoją gospodarczą, wypowiedział umowę gdy tylko zorientował się o rodzaju prowadzonej przez dzierżawcę działalności, to nie można byłoby go uznać za urządzającego gry. Tego jednak nie uczynił. W tym kontekście wynikające z umowy dostarczanie energii elektrycznej i zapewnienie niezakłóconego dostępu do automatów wyczerpuje przesłanki urządzania przez skarżącego gier hazardowych.
W tym kontekście nie ma też znaczenia, czy z zeznań A. M. oraz z umowy z [...] sierpnia 2015 r. lub poprzedniej umowy z [...] listopada 2012 r. wynika, że przedstawiciele i pracownicy skarżącego nie byli uprawnieni do użytkowania automatów i nie zajmowali się ich bieżącą obsługą. Na dokonanie oceny roli podmiotu jako "urządzającego gry" znaczenie mają nie tylko postanowienia umowy dzierżawy gruntu, ale również okoliczności realizacji umowy. Lakoniczna w treści umowa może przemawiać na korzyść strony, ale tylko wówczas, gdy okoliczności realizacji umowy nie pozwalają uznać strony za urządzającego gry. Natomiast nawet wobec treści umowy nie zawierającej szczegółowych postanowień co do praw i obowiązków stron umowy, możliwe jest uznanie wydzierżawiającego za podmiot urządzający gry, o ile okoliczności towarzyszące wykonaniu umowy wskazują na zaangażowanie wydzierżawiającego powierzchnię w nielegalne urządzanie gier hazardowych.
Jak trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji taka sytuacja - pomimo braku szczegółowych postanowień umownych - zaistniała w tej sprawie, gdyż z okoliczności towarzyszących wykonywaniu umowy wynika, że wydzierżawiający wykonywał pewien zakres aktywnych działań w stosunku do zainstalowanych automatów, mieszczących się w pojęciu "urządzający gry", a co istotne - miał świadomość charakteru prowadzonej przez Spółkę B. działalności gospodarczej.
Prawidłowa jest więc konkluzja organu, że wydzierżawiający - zapewniając odpowiednie warunki do wstawienia, uruchomienia i eksploatacji na swoim terenie i zapewniając co najmniej wydzielone miejsce z dostępem do automatów dla osób trzecich, zasilanie energią elektryczną (której koszt wliczono w kwotę czynszu, co dowodzi partycypowania w tych kosztach) - współuczestniczył w urządzaniu gier hazardowych. Bez jego udziału nie byłoby bowiem możliwe wstawienie i eksploatowanie automatów przez dzierżawcę na dzierżawionej powierzchni gruntu.
Wbrew zatem zarzutom skargi organ nie naruszył zatem wskazanych w skardze przepisów postępowania.
Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego również nie zasługują na uwzględnienie.
Stosownie do art. 89 ust. 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega: urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry (pkt 1); urządzający gry na automatach poza kasynem gry (pkt 2); uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia (pkt 3). Według art. 89 ust. 2 u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100% przychodu uzyskanego z urządzanej gry (pkt 1); w ust. 1 pkt 2 - wynosi [...] zł od każdego automatu (pkt 2); w ust. 1 pkt 3 - wynosi 100% uzyskanej wygranej (pkt 3).
Nie było sporne, że skarżący nie legitymował się jakimkolwiek z dokumentów legalizujących jego działania (art. 6 i 7 u.g.h.), a jednocześnie nie wykazał, że przed udostępnieniem urządzenia grającym zadośćuczynił obowiązkowi jego rejestracji stosownie do art. 23a u.g.h. Nie ulega przy tym wątpliwości, że skontrolowane automaty były automatami do gier w rozumieniu nowej ustawy o grach hazardowych.
Organy celne nie naruszyły zatem przepisów prawa materialnego przez zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.
Podsumowując należy stwierdzić, że zaskarżoną decyzję, jak i decyzję organu pierwszej instancji wydano w toku postępowania prowadzonego w sposób zgodny z przepisami o.p. Organy nie dopuściły się również naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę