III SA/Po 463/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2019-10-17
NSAinneŚredniawsa
fundusze unijnezasada konkurencyjnościkorekta finansowaEuropejski Fundusz SpołecznyRegionalny Program Operacyjnypostępowanie administracyjnezamówienia publicznebeneficjentkontrola wydatków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę beneficjenta funduszy unijnych na decyzję o nałożeniu korekty finansowej z powodu naruszenia zasady konkurencyjności i skrócenia terminu składania ofert.

Beneficjent funduszy unijnych zakwestionował decyzję Zarządu Województwa o nałożeniu korekty finansowej w wysokości 25% wartości wydatków, wynikającej z naruszenia zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawcy usługi opiekuńczej. Zarzucono dyskryminujący warunek udziału w postępowaniu (ograniczenie do osób fizycznych) oraz zbyt krótki termin składania ofert. Sąd uznał te zarzuty za niezasadne, potwierdzając prawidłowość decyzji organu i oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi beneficjenta Regionalnego Programu Operacyjnego na decyzję Zarządu Województwa nakładającą korektę finansową w wysokości 25% wartości wydatków. Przyczyną nałożenia korekty było naruszenie zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawcy usługi opiekuńczej, polegające na ograniczeniu kręgu potencjalnych wykonawców wyłącznie do osób fizycznych oraz skróceniu terminu składania ofert do 13 dni, zamiast wymaganego minimum 30 dni. Beneficjent argumentował, że ograniczenie wynikało z umowy i wniosku o dofinansowanie, a termin składania ofert był zgodny z wcześniejszymi wytycznymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając decyzję organu za prawidłową. Sąd potwierdził, że ograniczenie kręgu wykonawców do osób fizycznych było dyskryminujące i naruszało zasadę uczciwej konkurencji, a skrócenie terminu składania ofert mogło wpłynąć na liczbę złożonych ofert. Sąd podkreślił obowiązek beneficjenta stosowania aktualnych wytycznych i zasady konkurencyjności, niezależnie od zapisów umowy czy wniosku. Uznano również, że nałożona korekta finansowa była prawidłowa i nie było podstaw do jej obniżenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, ograniczenie to stanowi dyskryminujący warunek udziału w postępowaniu, naruszając zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, ponieważ na rynku istnieją inne podmioty zdolne do realizacji zamówienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ograniczenie wykonawców wyłącznie do osób fizycznych jest nieuzasadnione i narusza zasadę konkurencyjności, ponieważ rynek oferuje inne podmioty (np. firmy, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą) zdolne do wykonania zamówienia. Brak definicji wykonawcy w wytycznych nie usprawiedliwia takiego zawężenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.f.p. art. 207 § 1 pkt 2

Ustawa o finansach publicznych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.f.p. art. 184

Ustawa o finansach publicznych

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień § załącznik poz. 12 i 15

Argumenty

Odrzucone argumenty

Ograniczenie kręgu wykonawców do osób fizycznych było zgodne z umową i wnioskiem o dofinansowanie. 7-dniowy termin składania ofert był zgodny z wcześniejszymi wytycznymi, które obowiązywały w momencie rozpoczęcia prac nad zapytaniem. Organ nie wykazał, że beneficjent został poinformowany o zmianie wytycznych dotyczących terminu składania ofert. Korekta finansowa powinna być obliczona metodą dyferencyjną, a nie wskaźnikową.

Godne uwagi sformułowania

ograniczenie kręgu podmiotów mogących ubiegać się o udzielenie zamówienia do osób fizycznych, co stanowiło naruszenie Wytycznych termin składania ofert wynosił mniej niż 30 dni, co jest niezgodne z pkt 8 ppkt a lit. vi Wytycznych żądanie od oferentów spełnienia wymogu osobistego świadczenia usługi naruszało zasadę uczciwej konkurencji oraz ograniczało liczbę podmiotów mogących ubiegać się o udzielenie zamówienia skrócenie terminu składania ofert do terminu 13 dni

Skład orzekający

Małgorzata Górecka

przewodniczący

Marzenna Kosewska

członek

Walentyna Długaszewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawców w projektach finansowanych z funduszy UE, zwłaszcza w kontekście ograniczeń podmiotowych i terminów składania ofert."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wytycznych dla Regionalnego Programu Operacyjnego i okresu programowania 2014-2020. Interpretacja zasady konkurencyjności może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z rozliczaniem funduszy unijnych i rygorystycznym stosowaniem zasady konkurencyjności, co jest istotne dla wielu beneficjentów.

Fundusze UE: Czy ograniczenie wykonawców do osób fizycznych i krótki termin ofert to pewna korekta finansowa?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 463/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2019-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Górecka /przewodniczący/
Marzenna Kosewska
Walentyna Długaszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 193/20 - Wyrok NSA z 2024-02-15
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 869
art. 207
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 8, art. 12, art. 77, art. 78, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 3, art. 134, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 17 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] kwietnia 2019 roku nr [...] w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu w ramach umowy o dofinansowanie projektu oddala skargę
Uzasadnienie
Zarząd Województwa, jako Instytucja Zarządzająca [...] Regionalnym Programem Operacyjnym ([...]RPO) na lata 2014-2020 zawarł w dniu [...] października 2016 r. z Fundacją [...] w [...], jako beneficjentem, umowę nr [...] o dofinansowanie projektu pod nazwą "[...]", współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Priorytetu 7 "Włączenie społeczne" Działania 7.2 "Usługi społeczne i zdrowotne".
Umowa z dnia [...] października 2016 r o dofinansowanie projektu dotyczyła projektu mającego na celu zwiększenie miejsc świadczenia usług opiekuńczych poprzez utworzenie [...] nowych miejsc świadczenia niestacjonarnych usług opiekuńczych ( [...] opiekunów ), które miały objąć wsparciem w ramach projektu [...] osób niesamodzielnych oraz podnieść kompetencje (aktywizacje) [...] opiekunów faktycznych. Wsparcie miało dotyczyć osób zamieszkujących na terenie powiatu [...]. Projekt miał być realizowany z partnerem – [...] w [...] w okresie od [...] września 2016 r. do [...] grudnia 2018 r. Całkowita wartość projektu ( łączna wartość kosztów kwalifikowalnych ) wynosiła [...] zł. Beneficjent miał prawo do dofinansowania w kwocie [...]zł. W trakcie realizowania projektu, dokonując weryfikacji złożonych przez beneficjenta dokumentów, organ stwierdził nieprawidłowości w zakresie stosowania zasady konkurencyjności na świadczenie usługi opiekuńczej na terenie powiatu [...]
w latach 2017 i 2018.
Beneficjent w zapytaniu ofertowym zawarł dyskryminujący warunek udziału
w postępowaniu poprzez ograniczenie kręgu podmiotów mogących ubiegać się
o udzielenie zamówienia do osób fizycznych, co stanowiło naruszenie Wytycznych
w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 – 2020. Beneficjent uprzywilejował określonych wykonawców i zawęził przez to konkurencję .
Ponadto termin składania ofert wynosił mniej niż 30 dni, co jest niezgodne z pkt 8 ppkt a lit. vi sekcji [...] Wytycznych, gdzie wskazano, że termin składania ofert wynosi nie mniej niż 30 dni od daty upublicznienia zapytania ofertowego.
Wobec stwierdzonych nieprawidłowości organ uznał określone wydatki za niekwalifikowalne oraz nałożył korektę finansową w wysokości 25 % wartości wydatków poniesionych na realizację przedmiotowego zamówienia.
Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. IZ [...]RPO na podstawie umowy oraz art. 307 u.f.p. wezwała beneficjenta do zwrotu kwoty [...]zł. wraz z odsetkami lub wyrażenia zgody na pomniejszenie wypłaty kolejnej transzy dofinansowania
o powyższą kwotę wraz z odsetkami.
W związku z brakiem zwrotu żądanych środków oraz zakwestionowaniem przez beneficjenta podstawy nałożenia korekty IZ [...]RPO wszczęła z urzędu, postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu kwoty [...]zł. wraz
z odsetkami, jak dla zaległości podatkowych, tytułem nałożonej korekty finansowej.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. Zarząd Województwa określił stronie skarżącej kwotę do zwrotu w wysokości [...] zł wraz
z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia :
- [...] lipca 2017 r. od kwoty [...]zł do dnia dokonania zwrotu dofinansowania
- [...] września 2017 r. od kwoty [...]zł do dnia dokonania zwrotu dofinansowania, w ramach środków przekazanych umową nr [...] zawartą w dniu [...] października 2016 r.
Strona – reprezentowana przez pełnomocnika – wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, m. in., że mogła określić krąg podmiotów mogących ubiegać się o zamówienie. W żadnej wersji Wytycznych nie było regulacji wskazujących, jaki podmiot może być uznany za wykonawcę. Warunek, że wykonawcą może być tylko osoba fizyczna, zdaniem strony, wynika z umowy oraz
z wniosku o dofinansowanie. Zdaniem strony, organ potraktował zasadę konkurencyjności w oderwaniu od opisu przedmiotu zamówienia w umowie. W kwestii nieprawidłowego określenia terminu składania ofert strona zarzuciła, że 7 dniowy termin na składanie ofert był niezgodny z Wytycznymi z [...] września 2015 r. Wskazała, że rozpoczęto opracowywanie zapytania ofertowego przed podpisaniem umowy, kiedy obowiązywały jeszcze Wytyczne z dnia [...] kwietnia 2015 r. przewidujące 7 dniowy termin składania ofert. Zapytanie ofertowe zostało upublicznione w bazie konkurencyjności [...] października 2016 r., kiedy weszły
w życie zmienione Wytyczne wprowadzające 30 dniowy termin składania ofert. Beneficjent nie otrzymał jednak informacji o zmienionych Wytycznych.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Zarząd Województwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. utrzymał powyższą decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r. w mocy w całości oraz wyłączył naliczanie odsetek za zwłokę za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 54 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, tj. [...] marca 2019 r. do dnia doręczenia przedmiotowej decyzji.
Jak wskazano w uzasadnieniu, organ nie uwzględnił stanowiska strony wyjaśniając, że podstawą żądania zwrotu dofinansowania jest art. 207 ust. 1 pkt 2
w zw. z art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, dalej : u.f.p. Beneficjent zawierając umowę był zobowiązany do realizowania projektu zgodnie z jej postanowieniami, w tym z określonymi wytycznymi.
Przedmiotowe zapytanie ofertowe [...] zostało opublikowane [...] grudnia 2016 r. w Bazie Konkurencyjności, a zatem do oceny kwalifikowalności wydatków mają zastosowanie Wytyczne z [...] września 2016 r., obowiązujące od [...] października 2016 r. do [...] sierpnia 2017 r. ( opublikowane na stronie [...]RPO 2014+ [...] października 2016 r. ).
Na podstawie rozdz. [...] Wytycznych warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia oraz opis sposobu dokonywania oceny ich spełniania, o ile zostaną zawarte w zapytaniu ofertowym, o którym mowa w pkt 8 lit. a, określane są w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia, zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Nie można formułować warunków przewyższających wymagania wystarczające do należytego wykonania zamówienia.
Natomiast zgodnie z rozdz. [...] a vi Wytycznych w celu spełnienia zasady konkurencyjności należy upublicznić zapytanie ofertowe, które zawiera termin składania ofert, przy czym termin na złożenie oferty wynosi nie mniej niż 30 dni od daty upublicznienia zapytania ofertowego w przypadku zamówień o wartości szacunkowej równej lub przekraczającej [...] euro w przypadku zamówień na dostawy i usługi.
Zdaniem organu, beneficjent dokonał wykorzystania środków z naruszeniem procedur określonych w umowie w zw. z Wytycznymi, co wypełnia dyspozycję normy wskazanej w art. 207 ust. 1 pkt. 2 u.f.p.
Opisując naruszenie procedur organ wskazał, że w zapytaniu ofertowym [...], co jest bezsporne, strona określiła, że o realizację przedmiotowego zamówienia mogą ubiegać się osoby fizyczne, które posiadają niezbędną wiedzę
i doświadczenie do wykonania zamówienia. Ostatecznie też, [...] stycznia 2017 r. zawarto umowy z wybranymi osobami fizycznymi.
Zdaniem organu, w powyższym zapytaniu ofertowym zawarto dyskryminacyjny warunek udziału w postępowaniu, ograniczając możliwość realizacji zamówienia wyłącznie do osób fizycznych i wyłączając przez to pozostałe podmioty gospodarcze ( naruszono przez to rozdz. [...] Wytycznych oraz określone postanowienia umowy ). Strona nie uzasadniła konieczności ograniczenia kręgu wykonawców wyłącznie do osób fizycznych, na rynku funkcjonują bowiem inne podmioty zdolne do realizacji tego rodzaju zamówienia ( osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne ). Brak definicji wykonawcy w Wytycznych
z [...] września 2016 r. nie może stanowić podstawy do dowolnego zawężania konkurencji.
Ponadto, zgodnie z Wytycznymi z [...] września 2016 r. wymagania określone
w podrozdziale [...] nie dotyczą personelu projektu. Zapisy wniosku o ofinansowanie projektu nie są decydujące dla oceny, czy dane zadanie lub jego część w ramach projektu będzie rzeczywiście wykonywał personel projektu, czy też wykonawca
w postaci firmy.
Organ wskazał ponadto, że strona opublikowała zapytanie ofertowe [...] [...] grudnia 2016 r., gdzie określono termin składania ofert na dzień [...] grudnia 2016 r. Termin ten musi wynosić nie mniej niż 30 dni od daty upublicznienia zapytania ofertowego. Strona dokonała wobec tego nieuprawnionego skrócenia terminu składania ofert do terminu 13 dni. Naruszono przez to rozdz. [...] pkt [...] a vi Wytycznych oraz określone postanowienia umowy . Wytyczne z [...] września 2016 r. zostały opublikowane na stronie internetowej [...] października 2016 r., a beneficjent zgodnie z postanowieniami umowy miał obowiązek uwzględnienia wszelkich zmian Wytycznych dostępnych na stronie internetowej Programu.
Zdaniem organu zatem, żądanie od oferentów spełnienia wymogu osobistego świadczenia usługi naruszało zasadę uczciwej konkurencji oraz ograniczało liczbę podmiotów mogących ubiegać się o udzielenie zamówienia. Mogło to mieć potencjalny wpływ na wybór najkorzystniejszej oferty. Również skrócenie terminu składania ofert mogło mieć wpływ na liczbę złożonych ofert. Gdyby strona nie naruszyła zasady konkurencyjności być może o udzielenie zamówienia ubiegałby się co najmniej jeden dodatkowy podmiot, a zatem nie można wykluczyć, że uchybienie to miało wpływ na budżet EFS.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona – reprezentowana przez pełnomocnika – wniosła o uchylenie obu decyzji Zarządu Województwa zarzucając naruszenie :
- art. 7, art. 8, art. 12 kpa
- art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 kpa
-art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, albowiem beneficjent nie naruszył procedur dotyczących realizacji przedmiotowej umowy
o dofinansowanie.
W kwestii ograniczenia podmiotów ubiegających się o udzielenie zamówienia do osób fizycznych strona powołała się na umowę o dofinansowanie i na wniosek aplikacyjny. Wykonawcą usługi mogły być na tej podstawie jedynie osoby fizyczne. Należało wybrać opiekunki mogące stanowić personel projektu. Takimi opiekunkami nie mogły być np. osoby prawne. Wytyczne nie wskazywały, kto może być wykonawcą projektu.
W zakresie terminu na składanie ofert wskazano, że zapytanie ofertowe ogłoszono [...] października 2016 r., a aktualizacja Wytycznych została dokonana
z dniem [...] października 2016 r. Organ nie wykazał, by dokonał poinformowania strony o zmianie Wytycznych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] września 2019 r. strona podtrzymała zarzuty skargi. Wskazała na naruszenie przez organ art. 7, art. 8, art. 12, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 kpa. Strona podniosła również zarzuty dotyczące prawidłowości ustalenia pomniejszenia i zastosowanych przez organ korekt finansowych. Organ określił bowiem wysokość korekty finansowej oraz pomniejszenia wydatku w wysokości [...] % zakwestionowanych wydatków, a zaniechał analizy dotyczącej możliwości określenia kwoty nieprawidłowo poniesionych wydatków.
Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów
- wyliczenia korekty finansowej metodą dyferencyjną na okoliczność wykazania, że organ mógł skorzystać z tej metody
- pisma Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z dnia [...] lutego 2017 r. na okoliczność wymagań stawianych beneficjentom.
W odpowiedzi na powyższe organ pismem z dnia [...] października 2019 r. podtrzymał swoje stanowisko odnośnie niezasadności skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Powyższe oznacza, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Zarządu Województwa w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r.. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r., wydaną w przedmiocie określenia Fundacji [...] w [...], kwoty do zwrotu w łącznej wysokości [...] zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych – tytułem nałożonej korekty finansowej.
W świetle zarzutów przedstawionych w skardze, przedmiotem sporu
w kontrolowanej sprawie jest to, czy organ prawidłowo ustalił i ocenił, że beneficjent dokonał wykorzystania środków, przyznanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu, z naruszeniem procedur, co oznaczało konieczność zastosowania przepisu art. 207 ust. 1 pkt. 2 u.f.p.
Z ustaleń dokonanych przez organ wynika, że Fundacja [...]
w [...] złożyła, do IZ [...]TPO 2014+ wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą "[...]", współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Priorytetu 7 "Włączenie społeczne" Działania 7.2 "Usługi społeczne i zdrowotne". W dniu [...] października 2016 r. IZ [...]TPO 2014+ zawarła z beneficjentem umowę nr [...] o dofinansowanie projektu, którego celem było zwiększenie miejsc świadczenia usług opiekuńczych poprzez utworzenie [...] nowych miejsc świadczenia niestacjonarnych usług opiekuńczych ( [...] opiekunów ), które miały objąć wsparciem w ramach projektu [...] osób niesamodzielnych oraz podnieść kompetencje (aktywizacje) [...] opiekunów faktycznych. Wsparcie miało dotyczyć osób zamieszkujących na terenie powiatu [...].
Dofinansowanie zostało wypłacone beneficjentowi, na podstawie składanych wniosków o płatność, w datach wskazanych w decyzji.
Jak wynika również z ustaleń organu, a co jest niesporne, w zapytaniu ofertowym [...], strona określiła, że o realizację przedmiotowego zamówienia mogą ubiegać się osoby fizyczne, które posiadają niezbędną wiedzę
i doświadczenie do wykonania zamówienia. Jak również poza sporem jest to, że strona opublikowała zapytanie ofertowe [...] [...] grudnia 2016 r., gdzie określono termin składania ofert na dzień [...] grudnia 2016 r.
W ocenie organu określenie w zapytaniu ofertowym, że
o realizację przedmiotowego zamówienia mogą ubiegać się osoby fizyczne, które posiadają niezbędną wiedzę i doświadczenie do wykonania zamówienia, jak również skrócenie terminu składania ofert do 13 dni stanowią nieprawidłowości w zakresie stosowania zasady konkurencyjności, skutkujące nałożeniem korekty finansowej.
Zgodnie z art. 207 ust. 1 u. f. p., w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 tej ustawy, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10 powołanego artykułu. Jednocześnie w art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych postanowiono, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1 tej ustawy, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Natomiast zgodnie z art. 207 ust. 9 tej ustawy, po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w przytoczonym wyżej ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków.
Zapisy regulujące tę kwestię zawiera również § 13 umowy o dofinansowanie, , który określa procedurę odzyskiwania środków, w przypadku ich nieprawidłowego wykorzystania.
Nie ulega wątpliwości, że strona zawierając umowę o dofinansowanie zobowiązana była do realizowania projektu zgodnie z jej postanowieniami, w tym ,jak wynika z § 4 ust. 1 pkt 12 umowy, stosowania Wytycznych, w zakresie w jakim dotyczą one realizowanego projektu.
Jak prawidłowo, w ocenie Sądu, wskazał organ w przedmiotowej sprawie zapytanie ofertowe wszczynające postępowanie zakończone zawarciem umowy zostało opublikowane [...] grudnia 2016 r. w bazie Konkurencyjności. Do oceny kwalifikowalności wydatków zastosowanie miały zatem Wytyczne z [...] września 2016 r. obowiązujące od [...] października 2016 r. do [...] sierpnia 2017 r., opublikowane na stronie [...]RPO 2014+ [...] października 2016 r.
Zgodnie z rozdz. [...] Wytycznych warunki udziału w postępowaniu
o udzielenie zamówienia oraz opis sposobu dokonywania oceny ich spełniania, o ile zostaną zawarte w zapytaniu ofertowym, o którym mowa w pkt 8 lit. a, określane są w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia, zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Nie można formułować warunków przewyższających wymagania wystarczające do należytego wykonania zamówienia.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że w tak sformułowanym zapytaniu ofertowym zawarto dyskryminacyjny warunek udziału w postępowaniu, poprzez ograniczenie możliwości realizacji zamówienia wyłącznie do osób fizycznych
i wyłączenie przez to pozostałych potencjalnych podmiotów gospodarczych.
Sąd podziela również ocenę organu, ze strona miała możliwość określenia warunków udziału w postępowaniu w sposób, który umożliwiłby jej wyłonienie wykonawcy gwarantującego należyte wykonanie zamówienia. Jednak wprowadzane warunki powinny być określone w sposób gwarantujący zachowanie zasad uczciwej konkurencji. Niewątpliwe w przedmiotowym zamówieniu brak było uzasadnienia dla ograniczenia kręgu wykonawców wyłącznie do osób fizycznych. Jak wskazał organ, na rynku funkcjonuje bowiem szereg innych, poza osobami fizycznymi, podmiotów zdolnych do realizacji tego rodzaju zamówień ( np. osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne).Prawidłowo również uznał organ, że brak
definicji wykonawcy w wytycznych z [...] września 2016 r., nie może stanowić podstawy do dowolnego zawężania konkurencji. Również fakt, ze beneficjent przewidział we wniosku o dofinansowanie, że dane usługi będzie wykonywał personel projektu, nie zwalnia go z obowiązku zachowania zasad konkurencyjności.
Na etapie postępowania sądowego strona podnosiła argumenty dotyczące potencjalnych limitów wydatków możliwych do zlecenia podmiotom nie będącym bezpośrednimi wykonawcami, jednak – jak słusznie zauważył organ w piśmie z dnia [...] października 2019 r. – były one niezasadne. Zlecenie wykonania określonej usługi nie jest bowiem jednoznaczne z dokonaniem zlecenia całego zadania merytorycznego, a zatem wnioskodawca nie byłby zobowiązany do określenia zadania jako zleconego.
Niewątpliwie zatem beneficjent wprowadził niezasadnie warunek przewyższający wymagania wystarczające do należytego wykonania przedmiotowego zamówienia, czym naruszył ww. rozdz. [...] Wytycznych,
w tym wskazane w decyzji postanowienia umowy.
Ponadto, zgodnie z rozdz. [...] a vi Wytycznych w celu spełnienia zasady konkurencyjności należy upublicznić zapytanie ofertowe, które zawiera termin składania ofert, przy czym termin na złożenie oferty wynosi nie mniej niż 30 dni od daty upublicznienia zapytania ofertowego w przypadku zamówień o wartości szacunkowej równej lub przekraczającej [...] euro w przypadku zamówień na dostawy i usługi.
Strona opublikowała zapytanie ofertowe [...] [...] grudnia 2016 r., gdzie określono termin składania ofert na dzień [...] grudnia 2016 r. Tymczasem, termin ten powinien wynosić nie mniej niż 30 dni od daty upublicznienia zapytania ofertowego.
Jak wynika z § 4 ust 1 pkt 12 umowy beneficjent miał obowiązek monitorowania wszelkich zmian Wytycznych dostępnych na stronie internetowej Programu. Jak wskazał organ, beneficjent do czasu opublikowania zamówienia [...] grudnia 2016 r. miał wystarczająco dużo czasu, aby zapoznać się ze zmienioną treścią wytycznych z [...] września 2016 r. obowiązujących od [...] października 2016 r. do [...] sierpnia 2017 r., opublikowanych na stronie [...]RPO 2014+ [...] października 2016 r. Zasadnie zatem organ stwierdził, że strona dokonała nieuprawnionego skrócenia terminu składania ofert do 13 dni.
Reasumując, żądanie od oferentów spełnienia wymogu osobistego świadczenia usługi naruszało zasadę uczciwej konkurencji oraz ograniczało liczbę podmiotów mogących ubiegać się o udzielenie zamówienia, co z kolei mogło mieć potencjalny wpływ na wybór najkorzystniejszej oferty. Również skrócenie terminu składania ofert mogło mieć wpływ na liczbę złożonych ofert. Nie można bowiem wykluczyć, że w przypadku, gdyby termin na składanie ofert wynosił 30 dni, liczba złożonych ofert byłaby większa.
Zdaniem Sądu. również nałożenie korekty finansowej było prawidłowe. Zasadnie oparto się na regulacjach wskazanych w załączniku do rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych
z udzielaniem zamówień ( j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 200 ze zm.), powołując się odpowiednio na poz. 12 i poz. 15 tego załącznika. Pozycje te nie przewidywały przy tym możliwości odpowiedniego obniżenia zastosowanej korekty finansowej.
Odnosząc się do podniesionego dopiero na etapie postępowania sądowego zarzutu błędnego zastosowania przez organ metody wskaźnikowej, Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że w przedmiotowej sprawie korekta finansowa mogła być obliczona za pomocą metody dyferencyjnej, przyjmując za prawidłowe stanowisko organu, zawarte w piśmie z dnia z dnia [...] października 2019 r., z którego wynika, że wyliczenie korekty finansowej za pomocą metody wskazywanej przez stronę nie jest praktycznie możliwe, m. in., z uwagi na brak możliwości precyzyjnego ustalenia stawki rynkowej za usługi objęte projektem .
Za nietrafne Sąd uznał także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj., art. 7, art. 8, art. 12, art. 77 § 1 , art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu, postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z regułami wynikającymi ze wskazanych przepisów. Organ działał na podstawie prawa i w jego granicach, podejmując wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Również dokonanej ocenie stanu faktycznego sprawy nie można zarzucić dowolności, organ merytorycznie i poprawnie uzasadnił zaskarżoną decyzję, podpierając ją logicznymi wnioskami. Ponadto decyzja zawiera odniesienie się do podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów. W rezultacie wywody skargi, zdaniem Sądu, stanowią polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonej decyzji.
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI