III SA/PO 460/24

III SA/Po 460/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /sprawozdawca/
Marzenna Kosewska
Zbigniew Kruszewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 622
art. 50 ust. 2 pkt 2 i ust. 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Sentencja
Dnia 21 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 lipca 2024 roku nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 9 maja 2024 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Decyzją z 19 października 2023 r. Starosta [...] cofnął D. K. (dalej także jako skarżący) uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B na okres 4 lat, powołując się na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia 12 lipca 2023r. mocą, którego orzeczono między innymi środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonych w kat. "B" prawa jazdy na okres czterech lat i zaliczając na poczet środka karnego okres zatrzymania dokumentu prawa jazdy, od dnia 02 marca 2023 r.
Pismem z 09 października 2023 r. Starosta [...] (dalej także jako Starosta) w trybie art. 98a ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. b) ustawy z dnia 05 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poinformował D. K. (dalej także jako skarżący), że kierowca który kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, jest obowiązany poddać się badaniu lekarskiemu, badaniu psychologicznemu w zakresie psychologii transportu oraz ukończyć kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii i w terminie miesiąca przedstawić Staroście stosowne zaświadczenia, pod rygorem wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
Pismami z 12 października 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zwrócił się do Starosty o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy – skarżącego, w trybie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 02 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2328 z późn. zm.) a także o wysłanie informacji o obowiązku poddania się przez skarżącego badaniu psychologicznemu w zakresie psychologii transportu, który otrzymał łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, w trybie art. 98a ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami.
Jak wynika z akt sprawy skarżący przedłożył orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami z 16 października 2023 r. wydane w trybie art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami oraz orzeczenie lekarskie z 20 października 2023 r. o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wydane w trybie art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Nadto przesłał zaświadczenie z 10 listopada 2023 r. o ukończeniu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii, o którym mowa w art. 98a ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami.
Osobno skarżący przedłożył orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami z 25 listopada 2023 r., wydane w trybie art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami.
Decyzją z 03 stycznia 2024 r. Starosta [...] zatrzymał skarżącemu dokument prawa jazdy kategorii A, A1, A2, AM, B, B1, C, C1, CE, C1E, BE, T nr [...] nr druku [...], nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając wskazał na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, że zatrzymując dokument prawa jazdy miał na względzie przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541, dalej także jako ustawa o zmianie Kodeksu karnego), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Rozpoznając odwołanie skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 23 lutego 2024 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.
Decyzją z 17 stycznia 2024 r. Starosta [...] skierował skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii AM, A1, A2, A, B1, C1, C, B+E, C1+E, C+E, T prawa jazdy – pod rygorem wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Organ wskazał na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego.
Pismem z 06 marca 2024 r. skarżący poinformował, że Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego (dalej także jako WORD) odmówił zapisania skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje AM, A1, A2, A, B1, C1, C, B+E, C1+E, C+E, T prawa jazdy. Skarżący załączył kopię pisma WORD z 20 lutego 2024 r. z wyjaśnieniem, że zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 2 oraz art. 50 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami nie może być egzaminowana osoba w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i w zakresie obowiązywania tego zakazu, przy czym ww. zakaz stosuje się także wobec osoby przystępującej do egzaminu państwowego w zakresie uprawień kategorii C1, C, D1, D, B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienia prawa jazdy kategorii B.
Decyzją z 09 maja 2024 r. nr [...] Starosta [...], powołując się na art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. d) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r. poz. 622 z późn zm., dalej także jako ustawa o kierujących pojazdami), art. 18 pkt 3 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2328 z późn. zm., dalej także jako ustawa zmieniająca Prawo o ruchu drogowym) cofnął skarżącemu uprawnienia kategorii A, A1, A2, AM, B1, C, C1, CE, C1E, BE, T potwierdzone dokumentem prawa jazdy nr [...] nr druku [...], nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Uzasadniając napisał, że decyzją z 17 stycznia 2024 r skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie tych kwalifikacji, stosownie do art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej Prawo o ruchu drogowym, na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. W decyzji został wyznaczony termin 17 marca 2024 r. na przystąpienie do egzaminu państwowego. Organ zaznaczył, że miał na względzie przepisy art. 18 pkt 3 ustawy zmieniającej Prawo o ruchu drogowym oraz art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. d) ustawy o kierujących pojazdami który stanowi, że starosta cofa uprawnienia z powodu niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy, który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2.
W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wstrzymanie wykonania rygoru natychmiastowej wykonalności. Zarzucił:
1. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, iż nie zgłosił się we wskazanym terminie na egzamin sprawdzający kwalifikacje w WORD,
2. błędne zastosowanie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit d) ustawy o kierujących pojazdami i przyjęcie, iż nie stawił się na egzamin sprawdzający, pomimo że pisemnie informował Starostę o odmowie dopuszczenia do egzaminu sprawdzającego.
Decyzją z 04 lipca 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej także jako K.p.a.) art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o kierujących pojazdami – utrzymało w mocy decyzję Starosty w przedmiocie cofnięcia kategorii A, A1, A2, AM, B1, C, C1, CE, C1E, BE, T prawa jazdy.
SKO wskazało, że jak wynika z akt sprawy decyzja o nałożeniu na skarżącego obowiązku poddania się egzaminowi kontrolnemu ma przymiot ostateczności a skarżący nie przedłożył stosownego dokumentu, mimo upływu ponad trzech miesięcy od dnia nabycia przez wskazaną decyzję takiego statusu. W ocenie SKO tym samym wyczerpana została przesłanka wydania zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO wskazało, że Starosta wydając skarżącemu Profil Kandydata na Kierowcę w celu sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami mechanicznym nie miał podstaw do odmowy jego wydania, jednak zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 2 oraz art. 50 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami nie może być egzaminowana osoba, w stosunku do której został orzeczony, prawomocnym wyrokiem sądu, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu.
W skardze D. K. wniósł o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie. Zarzucił naruszenie przepisów:
1. art. 7 w zw. z art. 75 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i naruszenie przez organ II Instancji zasady prawdy obiektywnej oraz naruszenie obowiązku zebrania całego materiału dowodowego, brak wyjaśnienia i niezbadania wszystkich okoliczności mających w ocenie skarżącego istotne znaczenie w sprawie dotyczącej odmowy dopuszczenia skarżącego do egzaminu,
2. art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 K.p.a. poprzez nieuchylenie przez organ II instancji decyzji pierwszoinstancyjnej, podczas gdy zachodziły podstawy do jej zmiany,
3. art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o kierujących pojazdami poprzez przyjęcie, że skarżący nie stawił się na egzamin sprawdzający, mimo że z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż w dniu 19 lutego 2024 r. Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w [...] odmówił dopuszczenia skarżącego do egzaminu sprawdzającego, po tym jak skarżący stawił się na ten egzamin.
Treść normy prawnej wyrażonej w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o kierujących pojazdami jest jednoznaczna i brzmi: starosta wyda decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w przypadku niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy. Skarżący ocenił, że wykładnia literalna przepisu jest jednoznaczna. Decyzją organów skarżący miał "nie zgłosić się" na egzamin państwowy, pomimo iż z akt sprawy wynika jednoznacznie, że w dniu 19 lutego 2024 r. (zaledwie 2 dni po prawomocności decyzji organu I instancji o skierowaniu na egzamin państwowy) skarżący stawił się w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego, deklarując chęć przystąpienia do egzaminu państwowego.
Nadto skarżący ocenił, że wobec niego nie zachodzi żadna z pozostałych przesłanek wskazanych w art. 103 ustawy o kierujących pojazdami, która uprawniałaby organ do pozbawiania skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami, określonych w kategoriach wskazanych w decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 25 października 2024r. sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Obie decyzje wydane w sprawie nie mogą się ostać w obrocie prawnym.
W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; ma obowiązek dokonać oceny legalności działania organów administracji również z urzędu.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 04 lipca 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty w przedmiocie cofnięcia kategorii A, A1, A2, AM, B1, C, C1, CE, C1E, BE, T (poza kategorią B) prawa jazdy, z tego powodu, że skarżący nie przedłożył dokumentu potwierdzającego zdanie egzaminu na daną kategorię prawa jazdy a minął termin, zakreślony w decyzji Starosty z 17 stycznia 2024 r.
Stan faktyczny w sprawie jest poza sporem. Skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem karnym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości; orzeczono wobec skarżącego, między innymi, środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonych w kat. "B" prawa jazdy, na 4 lata, zaliczając na poczet tego środka karnego okres zatrzymania dokumentu prawa jazdy od dnia 02 marca 2023 r. Sąd wyłącznie zaznacza, że w konsekwencji tego prawomocnego wyroku Starosta decyzją z 19 października 2023 r. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B na okres 4 lat.
Poza sporem jest także fakt, że skarżący przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego w związku z czym decyzją z dnia 3 stycznia 2024r. Starosta [...] na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw 9Dz.U. 2015r., poz. 541 z póżń. Zm.) oraz art. 104, art. 107 i art. 108 § 1 K.p.a. zatrzymał skarżącemu dokument prawa jazdy kategorii A, A1, AM, B, B1, C, C1, CE, C1E, BE, T nr [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją SKO w K. z dnia 23 lutego 2024r. Nr [...]. Skarżący nie wniósł od niej skargi.
W związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego Komendant Wojewódzki Policji w [...] pismem z 12 października 2023r. zwrócił się do Starosty o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy – skarżącego, wskazując na kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości – 15 pkt, naruszenie powodujące zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym - 10 pkt.
Materialnoprawną podstawą obu zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji w przedmiocie cofnięcia kategorii A, A1, A2, AM, B1, C, C1, CE, C1E, BE, T prawa jazdy skarżącego organ uczynił poniższe przepisy:
-art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b (sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji; osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok),
- art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Z kolei w myśl pkt. 3 tego artykułu, starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w pkt 1.
W ocenie Sądu organy obu instancji mają rację powołując się na związany charakter decyzji, że zawarte w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o kierujących pojazdami sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami w razie niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy (por. wyrok WSA w Łodzi z 03 września 2024 r. III SA/Łd 803/23; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego).
Będąca przedmiotem niniejszego postępowania decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami jest odrębną sprawą od spraw dotyczących prawidłowości wpisu ilości punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, czy skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Cofnięcie uprawnień ma wobec nich charakter następczy i dochodzi do niego po formalnym zakończeniu tych postępowań. Dlatego ani kwestia prawidłowości naliczenia punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, ani skierowania na egzamin kontrolny nie może być analizowana zarówno w postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia uprawnień, ani w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzję wydaną w takiej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2020r., I OSK 886/19, CBOSA).
Należy wskazać, iż przepis art. 49 ust. 1 pkt 2 u.k.p. stanowi, iż sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega m.in. osoba posiadająca prawo jazdy w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji. Przepis ten przez to, że znajduje się w rozdziale u.k.p. zatytułowanym "Sprawdzenie kwalifikacji i przeprowadzanie egzaminów państwowych" określa generalnie zakres podmiotowy obowiązku sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Przepis ten nie stanowi podstawy skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy, zaś art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. mówiąc o przesłance cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami odwołuje się do okoliczności niezgłoszenia się kierowcy we wskazanym terminie na egzamin państwowy, który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b owej ustawy. Tym samym przepis ten pojawia się wyłącznie w kontekście trybu przeprowadzenia egzaminu sprawdzającego kwalifikacje kierowcy, a nie podstawy skierowania na taki egzamin.
W postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami czynności sprawdzające ograniczone są tylko do zbadania czy kierowca został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a jeżeli tak to czy decyzja taka jest ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie decyzja taka została wydana, pozostaje w obrocie prawnym, jest ostateczna i prawomocna. W postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień należy też ustalić, czy osoba skierowana na sprawdzenie kwalifikacji takiemu sprawdzeniu się poddała. Ustalenia w tym tylko zakresie są konieczne – i wystarczające- do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok NSA z 6 kwietnia 2017r., I OSK 1794/15, CBOSA). Żadnych innych okoliczności organy, a za nimi sąd, nie biorą pod uwagę (jak np. sytuacja materialna skarżącego, ilość punktów karnych, prawidłowość ich naliczenia, okoliczności w jakich do tego doszło, itp.) – por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 września 2024r. (III SA/Łd 803/24).
W przedmiotowej sprawie w ostatecznej i prawomocnej decyzji z dnia 17 stycznia 2024r. kierującej skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy wskazano termin do złożenia tego egzaminu. Był nim dzień 17.03.2024r.
W tym terminie skarżący nie zgłosił się na egzamin państwowy sprawdzający jego kwalifikacje. Przed upływem tego terminu pismem z 6 marca 2024r. poinformował Starostę, że pomimo udania się do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w [...] w dniu 19 lutego 2024r. odmówiono mu możliwości zapisania się na egzamin. Dołączył pismo z WORD [...] z dnia 20.02.2024r., z którego wynikało, że nie może być egzaminowana osoba wskazana w art. 50 ust. 2 pkt 2 oraz art. 50 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami.
Zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy nie może być egzaminowana: osoba w stosunku do której został orzeczony, prawomocnym wyrokiem sądu, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. W myśl art. 50 ust. 3 tej ustawy, ww. przepis ust. 2 pkt 2 stosuje się także wobec osoby przystępującej do egzaminu państwowego w zakresie uprawnień kategorii:
1) C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B;
2) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.
Wykładnia zaprezentowanych przepisów art. 50 ust. 2 pkt 2 oraz art. 50 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami prowadzi do wniosku, że skarżący nie może być egzaminowany w okresie i zakresie obowiązywania środka karnego orzeczonego w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w [...] z 12 lipca 2023 r. II K 356/23 tj. w zakresie kat. "B" i w okresie wynikającym z sentencji tego wyroku. Co za tym idzie, z woli ustawodawcy skarżący nie może być także egzaminowany w zakresie uprawnień kategorii C1, C, D1 lub D, B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E – również w okresie wynikającym z sentencji ww. prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego. W/w przepisy stanowiły więc negatywną materialnoprawną przesłankę przystąpienia do egzaminu przez skarżącego w w/w kategoriach. W takiej sytuacji prawidłowo organy uznały, że zobligowane są wydać związaną decyzję na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 d ustawy o kierujących pojazdami i cofnąć skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami powiązanymi z kat. B, tj. kategorii: C1, C, B+E, C1+E, C+E. Skarżący nie zgłosił się we wskazanym terminie na egzamin z uwagi na brak spełnienia przesłanek wynikających z przepisów prawa a nie z bezpodstawnego braku dopuszczenia go do egzaminu przez organy. Podkreślić należy, że bez względu na to czy dana osoba nie zgłosiła się na egzamin bo na nim się nie pojawiła, czy też bo nie spełniła warunków do zgłoszenia się na tego typu egzamin z uwagi na np. wiek, brak opłaty, zakaz prowadzenia pojazdów, traktowana winna być jako osoba, która nie zgłosiła się na egzamin. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie.
Wydając zaskarżone decyzje organy nie zwróciły uwagi, że materialnoprawne przeszkody zgłoszenia się na egzamin wynikające z treści w/w art. 50 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami nie obejmują posiadanych przez skarżącego kategorii AM, A1, A2, A, B1 i T. W tym zakresie organy winny więc wyjaśnić, czy skarżącemu odmówiono przystąpienia do egzaminu również w zakresie tych kategorii. W decyzji z 17 stycznia 2024r. o skierowaniu skarżącego na egzamin kontrolny zawarto pouczenie, że " w przypadku braku informacji o wystąpieniu przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie tego egzaminu, wszczęte zostanie postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami". Skarżący w piśmie z 6 marca 2024r. poinformował organ, że w WORD K. odmówiono mu zapisania się na egzamin sprawdzający kwalifikacje w kategoriach: AM, A1, A2, A, B1, C1, C, BE, C1E i T. Jak wyżej wyjaśniono nie mógł z uwagi na treść art. art. 50 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 przystąpić do egzaminu w kategoriach C1, C, B+E, C1+E, C+E ale przepisy te nie stały na przeszkodzie przystąpienia przez niego do egzaminu w zakresie kat. AM, A1, A2, A, B1 i T. Odmowa dopuszczenia go do egzaminu w kat. AM, A1, A2, A, B1 i T (o, ile miała miejsce, co wymaga wyjaśnienia) nie znajdowałaby żadnego uzasadnienia w w/w przepisach i mogłaby stanowić możliwą do usunięcia przeszkodę z winy organu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia skarżącego w zakresie kat. AM, A1, A2, A, B1 i T, było więc w ocenie Sądu przedwczesna, nie została również przez organ wyjaśniona i uzasadniona. Z tych względów, z uwagi na naruszenie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit d u.k.p. oraz art. 7, 77§ 1 i 107 § 3 k.p.a. obie decyzje należało uchylić.
Odnosząc się do twierdzeń skargi w zakresie wydanego przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 4 lipca 2023r. (SK 23/21) należy wyjaśnić, że nie znajdował on zastosowania w niniejszej sprawie. Dotyczył on bowiem art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p., które częściowo zostały uznane za niezgodne z art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z tym wyrokiem wymienione wyżej przepisy straciły moc w zakresie, w jakim pozbawiały osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie do pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia. W niniejszej sprawie nie zostały zastosowane zakwestionowane przez Trybunał przepisy. Nadto w niniejszej sprawie nie nastąpiło pozbawienie skarżącego uprawnień innych kategorii automatycznie z uwagi na zakaz wskazany w wyroku karnym jak to miało miejsce w kontrolowanych przez Trybunał przepisach. Postępowanie w sprawie skarżącego związane było z liczbą punktów karnych.
Ponownie analizując sprawę organ dokona stosownych ustaleń i wyjaśni czy mimo deklaracji skarżącego WORD odmówił mu przystąpienia również do egzaminu w kat. AM, A1, A2, A, B1 i T. Po dokonanych ustaleniach wyda decyzję zgodnie z wytycznymi zawartymi w niniejszym uzasadnieniu.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt. pierwszym sentencji wyroku. O kosztach orzeczono jak w pkt. drugim sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., uwzględniając uiszczony przez skarżącego wpis.