III SA/Po 457/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-11-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
egzekucja administracyjnaopłata za parkowaniezarzut błędu co do osobypostępowanie wyjaśniająceCEPiKdrogi publiczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów obu instancji w sprawie egzekucji opłaty za parkowanie, uznając, że nie przeprowadzono wystarczającego postępowania wyjaśniającego w kwestii błędu co do osoby zobowiązanej.

Skarżąca kwestionowała egzekucję opłaty za parkowanie, podnosząc zarzut błędu co do osoby zobowiązanej, twierdząc, że sprzedała pojazd przed datą nałożenia opłaty. Organy egzekucyjne obu instancji oddaliły jej zarzuty, opierając się na danych z CEPiK wskazujących ją jako właścicielkę. WSA w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego, w tym nie wezwały wskazanych przez skarżącą nabywców pojazdu do złożenia wyjaśnień.

Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej należności za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania. Skarżąca J. Z. podniosła zarzut błędu co do osoby zobowiązanej, twierdząc, że sprzedała pojazd przed datą stwierdzenia braku opłaty. Organy egzekucyjne obu instancji oddaliły jej zarzuty, wskazując, że w CEPiK nadal figurowała jako właścicielka pojazdu i nie przedstawiła dowodu sprzedaży. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienia, uznając, że organy nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. Sąd podkreślił, że w przypadku zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej, organ egzekucyjny powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zgodnie z przepisami KPA, w tym wezwać wskazane przez skarżącą osoby (nabywców pojazdu) do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodu sprzedaży. Brak takiego działania uzasadniał uchylenie postanowień organów obu instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego, w szczególności nie wezwał wskazanych przez skarżącą nabywców pojazdu do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodu sprzedaży.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w przypadku zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej, organ egzekucyjny ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zgodnie z KPA, w tym wezwać wskazane osoby do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów, aby ustalić faktycznego użytkownika pojazdu w momencie powstania obowiązku zapłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

udp art. 13 § 1 pkt 1

Ustawa o drogach publicznych

Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania.

upea art. 33 § 2 pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Błąd co do zobowiązanego jest podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę w zakresie uchylonego postanowienia.

Pomocnicze

upea art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Do czynności wierzyciela i postępowania egzekucyjnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie zastępcze.

k.p.a. art. 50 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wezwanie osób do składania wyjaśnień.

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu wykładnią prawa wyrażoną w orzeczeniu sądu wyższej instancji.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów sądowych.

p.p.s.a. art. 205 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres zasądzenia zwrotu kosztów sądowych.

p.r.d. art. 78 § 2 pkt 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Obowiązek powiadomienia organu o zbyciu pojazdu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w kwestii błędu co do osoby zobowiązanej. Należało wezwać wskazane przez skarżącą osoby (nabywców pojazdu) do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodu sprzedaży.

Odrzucone argumenty

Organy obu instancji prawidłowo uznały zarzuty skarżącej za niezasadne, opierając się na danych z CEPiK i braku dowodu sprzedaży.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu II instancji z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. W sytuacji bowiem, kiedy obowiązek powstaje z mocy prawa, jest to jedyna możliwość obrony swoich praw przez zobowiązanego. Wierzyciel ma prawo domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej jest właściciel pojazdu. To zatem na właścicielu pojazdu spoczywa ciężar wykazania, że z drogi korzystał inny podmiot, który jest zobowiązany do poniesienia opłaty. Skoro zatem wierzyciel otrzymał od skarżącej informację o sprzedaży pojazdu [...] to – zdaniem Sądu – winien wezwać te osoby [...] do jednoznacznego wskazania, czy doszło do zawarcia przedmiotowej umowy kupna – sprzedaży pojazdu i do przedłożenia kopii tej umowy.

Skład orzekający

Zbigniew Kruszewski

przewodniczący

Marek Sachajko

członek

Piotr Ławrynowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na obowiązek organów egzekucyjnych do przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w przypadku zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej, nawet gdy obowiązek wynika z mocy prawa. Podkreśla znaczenie weryfikacji twierdzeń zobowiązanego o zbyciu pojazdu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji opłat parkingowych, ale zasady postępowania wyjaśniającego mogą mieć zastosowanie w innych przypadkach zarzutów egzekucyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne postępowanie wyjaśniające organów egzekucyjnych i jak sąd administracyjny może interweniować, gdy te zasady są naruszane. Jest to przykład walki obywatela o swoje prawa w obliczu administracji.

Czy możesz być ścigany za mandat, którego nie popełniłeś? Sąd wyjaśnia, jak organy muszą badać zarzuty o błędnej identyfikacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 457/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-11-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marek Sachajko
Piotr Ławrynowicz /sprawozdawca/
Zbigniew Kruszewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1693
art. 13
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 18, 29, 33
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 134, 145, 153, 200, 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 4 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2025 roku sprawy ze skargi J. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w [...] z dnia 2 października 2023 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 100,- (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Uzasadnienie
Zaskar�onym postanowieniem z 19 maja 2025 r. Samorz�dowe Kolegium Odwo�awcze, po rozpoznaniu za�alenia J. Z. na postanowienie Dyrektora Zarz�du Dr�g Miejskich w [...] z 2 pa�dziernika 2023 r. oddalaj�cego zarzuty co do osoby zobowi�zanej na podstawie tytu�u wykonawczego nr [...] z 27.06.2023 r., utrzyma�o w mocy zaskar�one postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyja�ni�o, �e zobowi�zanie obj�te ww. tytu�em wykonawczym dotyczy nieuregulowanej nale�no�ci postoju pojazdu marki [...] o nr rej. [...] odnotowanego w strefie p�atnego parkowania w [...] przy ul. [...] w dniach: 17.01.2022 r. godz. 16:21; 21.01.2022 r., godz. 14:56 i 8.02.2022r. godz. 16:03. Pracownicy ZDM zweryfikowali CEPiK i ustalili, �e ww. pojazd nale�y do skar��cej J. Z..
Wygenerowano do niej upomnienie nr [...] z 24.03.2023 r., kt�re dor�czono w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post�powania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: Kpa) [tzw. dor�czenie zast�pcze]. W upomnieniu wskazano termin do uregulowania nale�no�ci, kt�ry min�� bezskutecznie.
W tym stanie sprawy 27.06.2023 r. wystawiono tytu� wykonawczy i skierowano do organu egzekucyjnego - Naczelnika Pierwszego Urz�du Skarbowego [...].
Pismem z 21.07.2023r. zobowi�zana (skar��ca) zakwestionowa�a czynno�ci egzekucyjne podnosz�c zarzut b��du co do osoby zobowi�zanej. Wyja�ni�a, �e sprzeda�a wskazany pojazd, lecz nie posiada umowy jego sprzeda�y. Przed�o�y�a za� dowody przelew�w zatytu�owanych - "rata za mercedes".
Postanowieniem z 2 pa�dziernika 2023 r. organ I instancji oddali� podniesione zarzuty, albowiem wszelkie posiadane informacje i dokumenty nie potwierdzaj� sprzeda�y przedmiotowego pojazdu. Organ zaznaczy�, �e zobowi�zana nie przed�o�y�a umowy kupna-sprzeda�y pojazdu, ani te� tego pojazdu nie wyrejestrowa�a.
J. Z. wnosz�c za�alenie na powy�sze postanowienie podnios�a, �e w chwili rejestracji nieop�aconej strefy parkowania nie by�a w�a�cicielk� ww. pojazdu. Pojazdem dysponowa�y inne osoby, kt�re winny ponosi� odpowiedzialno�� finansow� za zdarzenie. Uwa�a, �e skoro pojazd zby�a, nie by�a osob� korzystaj�c� z drogi, a zatem zobligowan� do op�aty strefy parkowania. Zobowi�zana przed�o�y�a o�wiadczenie o zbyciu pojazdu na rzecz T. T. i J. S.. Do��czy�a te� za�wiadczenie pracodawcy potwierdzaj�ce jej obecno�� w pracy w dniach, kt�rych dotyczy�a nieuregulowana op�ata za parkowanie. Za��czy�a r�wnie� pismo z 18.02.2024r. o dopuszczeniu jako dowodu w sprawie potwierdzenia ubezpieczenia pojazdu marki [...] nr rej [...], z kt�rego ma wynika�, �e w�a�cicielem pojazdu jest T. T. i J. S. (dowodu nie za��czono jednak do pisma). Do za�alenia nie za��czono tak�e umowy kupna-sprzeda�y rzeczonego pojazdu.
SKO w [...] uzna� zarzuty za�alenia za niezasadne.
Wskazano, �e skar��ca podnios�a zarzut b��du co do osoby zobowi�zanego okre�lony w art. 33 � 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o post�powaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ), dalej u.p.e.a. Wyja�niono, �e zarzuty w post�powaniu egzekucyjnym s� �rodkiem ochrony zobowi�zanego, gdy post�powanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego post�powania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Post�powanie dotycz�ce zg�oszonego zarzutu egzekucyjnego nie dotyczy sprawy administracyjnej, lecz jest tocz�cym si� w ramach sprawy egzekucyjnej post�powaniem, w kt�rym bada si� szczeg�lny �rodek zaskar�enia zobowi�zanego, kwestionuj�cy dopuszczalno�� wszcz�cia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalno�� lub zasadno�� zastosowania okre�lonego �rodka egzekucyjnego. Ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mog� zatem dotyczy� jedynie podstaw zg�oszonych zarzut�w, a nie kwestii zwi�zanych z ocen� prawn� zasadno�ci lub prawid�owo�ci obowi�zku okre�lonego w tytule wykonawczym.
Organ II instancji podkre�li�, �e okoliczno�ci� uzasadniaj�c� sformu�owanie zarzutu przez J. Z. jest b��d co do osoby zobowi�zanej do ponoszenia ci�aru zwi�zanego z uregulowaniem zaleg�ej op�aty za stref� p�atnego parkowania pojazdu o nr rej [...] w przy ul. [...] w [...] w dniach: 17.01.2022r. godz. 16:21, 21.01.2022r., godz. 14:56 i 8.02.2022r. godz. 16:03. Skar��ca podnios�a, �e przedmiotowy pojazd sprzeda�a, mieszka w [...] i w dniach, w kt�rych stwierdzono brak op�aty za parkowanie pojazdu przebywa�a w miejscu pracy (MOPS w [...].
Kolegium stwierdzi�o, �e na potrzeby niniejszego post�powania zobowi�zana nie przed�o�y�a �adnego dowodu zbycia pojazdu. Jak ustalili pracownicy ZDM-u w systemie CEPiK J. Z. na czas prowadzonego post�powania, jak i w chwili zdarze� generuj�cych op�at� za parkowanie figurowa�a jako w�a�ciciel ww. pojazdu. W trakcie ca�ego post�powania dane te nie uleg�y zmianie. Zwa�ywszy na te okoliczno�ci Kolegium stwierdzi�o, �e nie zmaterializowa� si� zarzut b��du co do osoby zobowi�zanej z art. 33 � 2 pkt 3 u.p.e.a.
W skardze do S�du zobowi�zana wskaza�a, �e SKO w [...] wyda�o zaskar�onej postanowienie bez uwzgl�dnienia szeregu dowod�w istotnych dla sprawy. Skar��ca przed�o�y�a szereg dowod�w na okoliczno��, �e nie by�a osob� u�ywaj�c� przedmiotowy pojazd w dacie parkowania w strefie (przelewy bankowe za sprzedany samoch�d wykonywane przez nowego w�a�ciciela - J. S., o�wiadczenie w trybie art. 233 Kodeksu karnego, za�wiadczenie od pracodawcy po�wiadczaj�ce pobyt w pracy w [...] w dniach parkowania samochodu ). Jednocze�nie poda�a, �e nie posiada kopii umowy sprzeda�y pojazdu, ale by� on przekazywany nowych w�a�cicielom przez J. C., kt�ry winien by� przes�uchany w charakterze �wiadka. Skar��ca doda�a, �e w trakcie wizyty w Wydziale Komunikacji w [...] uzyska�a informacj�, �e aktualnemu w�a�cicielowi zatrzymano elektronicznie dow�d rejestracyjny. Nowy w�a�ciciel musia� przedstawi� do tego Urz�du umow� kupna pojazdu. Pojazd mia� by� oddany do naprawy przez nowych w�a�cicieli, co powinien po�wiadczy� jako �wiadek M. T..
W odpowiedzi SKO w [...] wnios�o o jej oddalenie.
Wojew�dzki S�d Administracyjny w Poznaniu zwa�y�, co nast�puje.
Skarga zas�ugiwa�a na uwzgl�dnienie.
S�d administracyjny bada zgodno�� zaskar�onego postanowienia organu II instancji z punktu widzenia jego legalno�ci, tj. zgodno�ci tego postanowienia z przepisami powszechnie obowi�zuj�cego prawa. Z brzmienia art. 145 � 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o post�powaniu przed s�dami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ), dalej p.p.s.a., wynika, �e zaskar�one postanowienie winno zosta� uchylone w�wczas, gdy S�d stwierdzi naruszenie prawa materialnego, kt�re mia�o wp�yw na wynik sprawy, naruszenie prawa daj�ce podstaw� do wznowienia post�powania lub inne naruszenie przepis�w post�powania, je�li mog�o mie� ono istotny wp�yw na wynik sprawy.
Oceniaj�c zaskar�one postanowienie z punktu widzenia jego zgodno�ci z prawem stwierdzi� nale�y, �e postanowienie to narusza prawo.
W przedmiotowej sprawie zobowi�zanie obj�te tytu�em wykonawczym nr [...] z 27 czerwca 2023 r. dotyczy nieuregulowanej nale�no�ci postoju pojazdu marki [...] o nr rej. [...] stwierdzonego w strefie p�atnego parkowania w [...] przy ul. [...] w dniach: 17.01.2022 r. godz. 16:21, 21.01.2022r. godz. 14:56 i 8.02.2022 r. godz. 16:03.
Pracownicy ZDM zweryfikowali Centraln� Ewidencj� Pojazd�w i Kierowc�w (CEPiK) i ustalili, �e ww. pojazd nale�y do skar��cej J. Z.. Zosta� on nabyty przez skar��c� 21 stycznia 2021 r. W zwi�zku z powy�szym wystosowano do skar��cej upomnienie nr [...] z 24.03.2023 r., kt�re � z powodu nieobecno�ci adresatki - dor�czone w trybie zast�pczym, wedle art. 44 kpa. W upomnieniu wskazano termin do uregulowania nale�no�ci, kt�ry min�� bezskutecznie (k. 5 akt adm.).
W takim stanie sprawy wystawiono dnia 27 czerwca 2023 r. wspomniany tytu� wykonawczy i skierowano do organu egzekucyjnego - Naczelnika Pierwszego Urz�du Skarbowego [...]. Skar��ca jako zobowi�zana zakwestionowa�a czynno�ci egzekucyjne podnosz�c zarzut b��du co do osoby zobowi�zanej. Wed�ug jej wyja�nie� - sprzeda�a ona pojazd, kt�rego dotycz� nieuregulowane nale�no�ci, ale nie posiada umowy sprzeda�y tego pojazdu. Przed�o�y�a natomiast dowody przelew�w zatytu�owanych - "rata za mercedes". Wed�ug o�wiadczenia skar��cej (zawartych w pi�mie z 12.09.2023 r.) z�o�y�a ona 27 lipca 2023 r. wniosek o wyrejestrowanie pojazdu, na skutek czego otrzyma�a informacj� o zatrzymaniu elektronicznym aktualnym w�a�cicielom dowodu rejestracyjnego pojazdu. W pi�mie tym skar��ca wnios�a ponadto do organu o wyst�pienie przez niego do [...] Towarzystwa Ubezpieczeniowego [...] o dane osoby ubezpieczaj�cej pojazd w dniach wystawianych mandat�w.
Zobowi�zana przed�o�y�a o�wiadczenie o zbyciu pojazdu na rzecz T.T. i J. S. z 21 czerwca 2024 r. (k. 82 akt adm.), wezwanie ich pismem z 26 pa�dziernika 2023 r. do zwrotu umowy kupca � sprzeda�y spornego pojazdu (k. 47 akt adm.), a tak�e za�wiadczenie pracodawcy z 24 pa�dziernika 2023 r. potwierdzaj�ce obecno�� zobowi�zanej w pracy w dniach, kt�rych dotyczy�a nieuregulowana op�ata za parkowanie (k. 83 akt adm.).
Zauwa�y� nale�y, �e do za�alenia skar��ca za��czy�a pismo z 12.08.2024 r., w kt�rym wnios�a wnosz�ce o dopuszczeniu jako dowodu w sprawie dowodu z ubezpieczenia pojazdu marki [...] nr rej [...], z kt�rego ma wynika�, �e w�a�cicielem pojazdu jest T. T. i J. S.. Dowodu nie za��czono jednak do tego� pisma.
Organ II instancji uzna� zarzuty skar��cej za niezasadne, podtrzymuj�c w tym zakresie stanowisko organu I instancji.
W ocenie S�du postanowienia organ�w obu instancji by�y nieprawid�owe, podj�te zosta�y bez przeprowadzenia wyczerpuj�cego post�powania wyja�niaj�cego w sprawie.
W tym miejscu wskaza� nale�y, �e zgodnie z art. 33 � 2 u.p.e.a. podstaw� zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
nieistnienie obowi�zku;
2. okre�lenie obowi�zku niezgodnie z tre�ci� obowi�zku wynikaj�cego z:
a ) orzeczenia, o kt�rym mowa w art. 3 i art. 4,
b ) dokumentu, o kt�rym mowa w art. 3a � 1,
c ) przepisu prawa, je�eli obowi�zek wynika bezpo�rednio z tego przepisu;
3. b��d co do zobowi�zanego;
4. brak uprzedniego dor�czenia zobowi�zanemu upomnienia, je�eli jest wymagane;
5. wyga�ni�cie obowi�zku w ca�o�ci albo w cz�ci;
6. brak wymagalno�ci obowi�zku w przypadku
a ) odroczenia terminu wykonania obowi�zku,
b ) roz�o�enia na raty sp�aty nale�no�ci pieni�nej,
c ) wyst�pienia innej przyczyny ni� okre�lona w lit. a i b.
W post�powaniu wywo�anym wniesieniem zarzut�w w post�powaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest wy��cznie tre�� tych zarzut�w, przy czym zobowi�zany mo�e wnie�� zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczeg�lnionych w art. 33 � 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzut�w.
�r�d�em obowi�zku podlegaj�cego egzekucji w przedmiotowej sprawie jest przepis art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1693 ze zm.) � dalej: udp, zgodnie z kt�rym korzystaj�cy z dr�g publicznych s� obowi�zani do ponoszenia op�at za:
1) post�j pojazd�w samochodowych na drogach publicznych:
a) w strefie p�atnego parkowania,
b) w �r�dmiejskiej strefie p�atnego parkowania.
Jak wskazano m. in. w wyroku NSA z 4 pa�dziernika 2019 r. sygn. akt II FSK 140/18 (publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) obowi�zek uiszczenia op�aty parkingowej powstaje z mocy samego prawa, a tym samym jest niezale�ny od dzia�a� zar�wno wierzyciela, jak te� organu egzekucyjnego. W sprawie obowi�zku uiszczenia op�aty parkingowej nie prowadzi si� post�powania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej, a zatem nie prowadzi si� post�powania wyja�niaj�cego poprzedzaj�cego rozstrzygni�cie sprawy co do jej istoty (por. wyrok NSA z 11 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1513/08, publ.: jak wy�ej). Skoro obowi�zek uiszczenia op�aty parkingowej powstaje z mocy prawa (brak w tym zakresie post�powania administracyjnego) przyj�� nale�y, �e mo�liwo�� dochodzenia swych racji przez korzystaj�cego z drogi publicznej powstaje dopiero na etapie post�powania egzekucyjnego, poprzez postawienie stosownego zarzutu.
W zwi�zku z powy�szym, pomimo og�lnej zasady wynikaj�cej z tre�ci art. 29 � 1 zd. 2 u.p.e.a., zgodnie z kt�r� organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadno�ci i wymagalno�ci obowi�zku obj�tego tytu�em wykonawczym, przyj�� nale�y, �e wniesienie zarzutu wszczyna post�powanie w sprawie jego rozpoznania i wydania rozstrzygni�cia w zakresie jego zasadno�ci, a organ egzekucyjny jest zobowi�zany do przeprowadzenia post�powania wyja�niaj�cego przy zastosowaniu przepis�w Kpa. W sytuacji bowiem, kiedy obowi�zek powstaje z mocy prawa, jest to jedyna mo�liwo�� obrony swoich praw przez zobowi�zanego.
Nale�y stwierdzi�, �e cho� w przepisach ustawy o drogach publicznych brak jest wyra�nego domniemania, �e to w�a�ciciel ma obowi�zek ui�ci� wymagaln� op�at�, to z art. 13 ust.1 pkt 1 i art. 13f ust. 1 tej ustawy wynika, �e obowi�zek uiszczenia op�aty parkingowej i ewentualnie op�aty dodatkowej, je�eli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, obci��a korzystaj�cego z dr�g publicznych. U�yte przez ustawodawc� poj�cie "korzystaj�cy" obejmuje, poza w�a�cicielem pojazdu, r�wnie� inne osoby, tj. osoby korzystaj�ce z pojazdu na podstawie tytu�u prawnego, za zgod� w�a�ciciela, jak i osoby faktycznie dysponuj�ce pojazdem bez �adnego tytu�u prawnego, czy te� zgody w�a�ciciela.
Wierzyciel ma prawo domniemywa�, i� korzystaj�cym z drogi publicznej jest w�a�ciciel pojazdu. Skierowanie egzekucji w niniejszej sprawie do w�a�ciciela opiera si� na dw�ch powi�zanych elementach. Pierwszym jest domniemanie faktyczne, �e to w�a�ciciel jest korzystaj�cym z dr�g publicznych. Do przyj�cia takiego domniemania uprawniaj� zasady do�wiadczenia �yciowego i logicznego rozumowania. Je�li kto� jest w�a�cicielem pojazdu, z czym wi��e si� r�wnie� posiadanie samoistne wynikaj�ce z art. 336 Kodeksu cywilnego, to przede wszystkim on korzysta z pojazdu. Drugim elementem jest za�o�enie, �e je�li w�a�ciciel samochodu z niego w danym dniu nie korzysta�, to wie, kto by� jego faktycznym u�ytkownikiem.
W�a�ciciel pojazdu nie b�dzie zobowi�zanym do uiszczenia op�at dodatkowych, gdy wyka�e, �e z nale��cego do niego pojazdu korzysta� inny wskazany przez niego podmiot, kt�ry korzysta� z drogi publicznej parkuj�c w strefie p�atnego parkowania bez uiszczenia op�aty. W takim przypadku obowi�zek uiszczenia op�aty b�dzie obci��a� tego u�ytkownika drogi. We wszystkich innych przypadkach op�at� ponosi w�a�ciciel pojazdu (por. wyroki NSA z: 11 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1514/08; 21 listopada 2012 r. sygn. akt II GSK 1730/11; 18 pa�dziernika 2016r., sygn. akt II GSK 702/15 � publ.: j.w.). To zatem na w�a�cicielu pojazdu spoczywa ci�ar wykazania, �e z drogi korzysta� inny podmiot, kt�ry jest zobowi�zany do poniesienia op�aty (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2012r. sygn. akt II GSK 1852/11 � publ.: j.w.).
Odnosz�c powy�sze rozwa�ania do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy wskaza� nale�y, �e wierzyciel za�o�y�, �e adresatem tytu�u wykonawczego i podmiotem zobowi�zanym w sprawie jest skar��ca, albowiem figuruje ona jako w�a�ciciel pojazdu w CEPiK.
Podkre�li� nale�y jednak, �e skar��ca w momencie wniesienia zarzut�w i w toku dalszego post�powania konsekwentnie podnosi�a, �e niej jest ju� w�a�cicielem pojazdu, mimo danych widniej�cych w CEPIK. Pojazd mia� zosta� sprzedany na podstawie umowy kupna � sprzeda�y, a skar��ca wskaza�a osoby - nabywc�w pojazdu (T. T. i J. S.).
S�d dostrzega, �e skar��ca nie dysponowa�a egzemplarzem umowy kupna � sprzeda�y pojazdu. Nie wykona�a ona r�wnie� obowi�zku powiadomienia w�a�ciwego organu o zbyciu pojazdu (art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym � t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1251 ). Na tej podstawie organ prowadz�cy spraw� stwierdzi�, �e to ona winna by� podmiotem zobowi�zanym do uiszczenia op�aty za parkowanie.
Wskaza� nale�y jednak, �e skar��ca w toku ca�ego post�powania wielokrotnie wskazywa�a, �e nie jest ju� faktycznym w�a�cicielem pojazdu i nie mog�a wobec tego dysponowa� nim w datach parkowania wskazanych w tytule wykonawczym. Wed�ug jej o�wiadczenia zawartego w pi�mie z 12 wrze�nia 2023 r. z�o�y�a ona 27 lipca 2023 r. wniosek o wyrejestrowanie pojazdu, wskutek czego otrzyma�a informacj� o zatrzymaniu elektronicznym aktualnym w�a�cicielom dowodu rejestracyjnego pojazdu. W pi�mie tym wnios�a nadto do organu o wyst�pienie przez niego do Sopockiego Towarzystwa Ubezpieczeniowego [...] o dane osoby ubezpieczaj�cej pojazd w dniach wystawianych mandat�w. Poza tym zobowi�zana przed�o�y�a o�wiadczenie o zbyciu pojazdu na rzecz T. T. i J. S. z 21 czerwca 2024 r., wezwanie ich pismem z 26 pa�dziernika 2023 r. do zwrotu umowy kupca � sprzeda�y spornego pojazdu. Przedstawi�a r�wnie� za�wiadczenie pracodawcy datowane na dzie� 24 pa�dziernika 2023 r. potwierdzaj�ce obecno�� zobowi�zanej w pracy w dniach, kt�rych dotyczy�a nieuregulowana op�ata za parkowanie.
Skoro zatem obowi�zek uiszczenia op�aty parkingowej powstaje z mocy prawa (brak w tym zakresie post�powania administracyjnego), a mo�liwo�� dochodzenia swych racji przez korzystaj�cego z drogi publicznej powstaje dopiero na etapie post�powania egzekucyjnego, poprzez postawienie stosownego zarzutu, to obowi�zkiem wierzyciela by�o przeprowadzenie post�powania wyja�niaj�cego wedle regu� Kpa w odpowiednim zakresie.
Przepis art. 18 upea stanowi, �e je�eli przepisy niniejszej ustawy nie stanowi� inaczej:
1) do czynno�ci wierzyciela podejmowanych przed wszcz�ciem post�powania egzekucyjnego na podstawie niniejszej ustawy,
2) w post�powaniu egzekucyjnym
- przepisy Kodeksu post�powania administracyjnego stosuje si� odpowiednio.
Tym samym w post�powaniu egzekucyjnym, r�wnie� na etapie wyra�enia przez wierzyciela stanowiska wobec zarzut�w zobowi�zanego, na mocy art. 18 u.p.e.a. wierzyciel upowa�niony jest, w przypadku istnienia w�tpliwo�ci co do ustale� w granicach wnoszonych zarzut�w (tu: b��d co do zobowi�zanego) na podstawie art. 50 � 1 Kpa wezwa� osoby do sk�adania wyja�nie� osobi�cie lub przez pe�nomocnika, na pi�mie lub w formie dokumentu elektronicznego, je�eli jest to niezb�dne dla rozstrzygni�cia sprawy lub dla wykonywania czynno�ci urz�dowych.
Skoro zatem wierzyciel otrzyma� od skar��cej informacj� o sprzeda�y pojazdu, z kt�rego korzystano w dacie nieuiszczenia op�at postojowych oraz o danych osobowych i adresowych nabywc�w tego� pojazdu (T. T. i J. S. ) to � zdaniem S�du - winien wezwa� te osoby � w trybie art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 50 � 1 kpa - do jednoznacznego wskazania, czy dosz�o do zawarcia przedmiotowej umowy kupna � sprzeda�y pojazdu i do przed�o�enia kopii tej umowy.
W przypadku podj�cia ustale�, �e do zawarcia takiej umowy dosz�o (jak twierdzi skar��ca) wierzyciel winien stwierdzi�, �e istniej� podstawy do uznania zarzut�w egzekucyjnych skar��ca za zasadne, albowiem w takiej sytuacji nie by�aby ona podmiotem korzystaj�cym z przedmiotowego pojazdu w dniach omawianego nieop�aconego parkowania (upad�oby przyj�te przez organ egzekucyjny i wierzyciela domniemanie).
W takiej sytuacji osob� zobowi�zan� by�by jeden z nabywc�w pojazdu (T. T. albo J. S.), wzgl�dnie osoba przez nich wskazana, kt�ra korzysta�a z ww. pojazdu w dniach nieop�aconego parkowania.
W �wietle powy�szego nale�a�o uzna�, �e wierzyciel nie ustali� w sprawie stanu faktycznego w wyczerpuj�cy spos�b, przez co jego stanowisko w kwestii uznania niezasadno�ci zarzut�w egzekucyjnych skar��cej by�o przedwczesne.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji � na mocy art. 153 P.p.s.a. - zobowi�zany b�dzie uwzgl�dni� powy�sz� ocen� prawn� i wskazania co do dalszego uzupe�niaj�cego post�powania wyja�niaj�cego.
Bior�c po uwag� stwierdzone uchybienia S�d uzna�, �e postanowienia organ�w obu instancji zosta�y wydane z naruszeniem przepis�w post�powania w stopniu mog�cym mie� istotny wp�yw na wynik sprawy, co uzasadnia�o ich uchylenie na podstawie art. 145 � 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. (pkt I. wyroku).
W pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 � 1 P.p.s.a postanowiono o zas�dzeniu od organu na rzecz skar��cej zwrotu koszt�w s�dowych w kwocie 100 z� (uiszczony wpis od skargi).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI