III SA/Po 445/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję SKO umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, uznając, że postępowanie zostało wszczęte w niewłaściwej sprawie.
Skarga dotyczyła decyzji SKO w Poznaniu, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty o rejestracji pojazdu. Skarżąca M.Z. domagała się stwierdzenia nieważności decyzji o czasowej rejestracji pojazdu z grudnia 2018 r., jednak SKO wszczęło postępowanie dotyczące decyzji z stycznia 2019 r., co uznało za bezprzedmiotowe. Sąd administracyjny uznał, że SKO prawidłowo umorzyło postępowanie, ponieważ zostało ono wszczęte w niewłaściwej sprawie, niezgodnie z wnioskiem skarżącej.
Sprawa dotyczyła skargi M.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z października 2019 r. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z stycznia 2019 r. dotyczącej rejestracji pojazdu. Skarżąca pierwotnie wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z grudnia 2018 r. o czasowej rejestracji pojazdu, wskazując na brak przejścia własności na kupującą. SKO wszczęło jednak postępowanie dotyczące decyzji Starosty z stycznia 2019 r., uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony przed wydaniem tej decyzji. Sąd administracyjny w Poznaniu uznał, że SKO prawidłowo umorzyło postępowanie, ponieważ zostało ono wszczęte w niewłaściwej sprawie, niezgodnie z pierwotnym żądaniem skarżącej. Sąd podkreślił, że organ administracji jest związany zakresem żądania strony, a wszczęcie postępowania w innej sprawie niż wskazana we wniosku skutkuje brakiem podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia i koniecznością umorzenia postępowania. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie wszczęte w niewłaściwej sprawie, niezgodnie z żądaniem strony, jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
Uzasadnienie
Organ administracji jest związany zakresem żądania strony inicjującego postępowanie. Wszczęcie postępowania w sprawie innej niż wskazana we wniosku, skutkuje brakiem materialnoprawnych podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia i koniecznością umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (16)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny.
k.p.a. art. 157 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
P.r.d. art. 74
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Rejestracji czasowej może dokonać tylko właściciel pojazdu.
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Okoliczności powodujące stwierdzenie nieważności decyzji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany do oceny całokształtu materiału dowodowego.
P.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 120
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 61 § § 1 i 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania.
k.p.a. art. 150 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Właściwość organu do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania.
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kontroli sądu administracyjnego - materiał dowodowy zebrany w postępowaniu przed organem.
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających przez sąd.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało wszczęte w niewłaściwej sprawie, co czyni je bezprzedmiotowym i uzasadnia jego umorzenie. Organ administracji jest związany zakresem żądania strony inicjującego postępowanie.
Odrzucone argumenty
SKO naruszyło art. 105 K.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie bezprzedmiotowości sprawy. SKO naruszyło art. 7 i 77 K.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego. SKO naruszyło art. 80 K.p.a. poprzez brak oceny całokształtu materiału dowodowego. SKO naruszyło art. 74 P.r.d. poprzez niezastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Godne uwagi sformułowania
Organ jest związany żądaniem strony, gdyż to wnioskodawca określa przedmiot swojego żądania i nim rozporządza. Konsekwencją panowania w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek zasady dyspozycyjności jest to, że w zasadzie strona postępowania może doprowadzić do zakończenia jego biegu w każdym czasie.
Skład orzekający
Izabela Paluszyńska
przewodniczący
Marek Sachajko
członek
Piotr Ławrynowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, zasady dyspozycyjności strony oraz właściwości organów w sprawach stwierdzenia nieważności i wznowienia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z błędnym wszczęciem postępowania przez organ administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe błędy proceduralne popełniane przez organy administracji i podkreśla znaczenie precyzyjnego formułowania wniosków przez strony.
“Błąd organu w rejestracji pojazdu: Sąd wyjaśnia, kiedy postępowanie staje się bezprzedmiotowe.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 445/22 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2022-09-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Paluszyńska /przewodniczący/ Marek Sachajko Piotr Ławrynowicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Ruch drogowy Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 105 § 1, art. 157 § 2, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 września 2022 r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] marca 2022r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej rejestracji pojazdu oddala skargę Uzasadnienie Starosta decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku I.B. czasowo zarejestrował pojazd marki MAN [...] nr nadwozia [...], wydając pozwolenie czasowe seria i nr [...] i tablice rejestracyjne nr [...]. M.Z. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika 7 stycznia 2019 r. zwróciła się do Starosty o stwierdzenie nieważności decyzji rejestracyjnej ww. ciągnika samochodowego. Wnioskodawczyni podniosła, że [...] marca 2018 r. zawarła z I.B. umowę sprzedaży ww. pojazdu z zastrzeżenie własności na rzecz sprzedającej do czasu zapłaty przez kupującą I.B. pełnej ceny. Na poczet ceny zaliczono jej część 15.730 zł jako wartość wynagrodzenia za świadczone na rzecz sprzedającej wynagrodzenie za usługi transportowe. W VIII 2018 r. pomimo wezwania do zapłaty reszty ceny, kupująca nie uiściła jej. Zważywszy, że do chwili złożenia wniosku nie uregulowano reszty ceny (23.850 zł) własność pojazdu nie przeszła na kupującą. Rejestracji pojazdu dokonano więc bez podstawy prawnej. Pismem z 9 stycznia 2019 r. pełnomocnik M.Z. zmodyfikował wniosek w ten sposób, że wniósł w pierwszej kolejności o wznowienie postępowania zakończonego decyzją rejestracyjną, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności. Starosta 11 stycznia 2019 r. na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r . Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: K.p.a.) przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (dalej: : SKO/Kolegium) ww. wniosek z 7.01.2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji rejestracyjnej wraz ze stanowiskiem z 9.01.2019 r. Pismem z [...] lipca 2019 r. SKO w Poznaniu zawiadomiło strony o wszczęciu na wniosek M.Z. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z [...] stycznia 2019 r. nr [...] o rejestracji ww. pojazdu marki na rzecz I.B. W wyniku przeprowadzenia postępowania Kolegium decyzją z [...] października 2019 r. nr [...] na podstawie art. 127 § 3, art. 105 i art. 107 K.p.a. umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty z [...] stycznia 2019 r. o rejestracji ww. pojazdu na rzecz I.B. Organ zwrócił uwagę, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu został sporządzony i złożony w Starostwie 7 stycznia 2019 r. Tymczasem decyzję o rejestracji pojazdu na rzecz I.B. wydano później, już po złożeniu ww. wniosku, tj. [...] stycznia 2019 r. Wniosek o stwierdzenie nieważności nie mógł więc dotyczyć tej decyzji. Wyjaśniono, że nieprawidłowo wszczęto więc postępowanie dotyczące decyzji, która nie istniała w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności. Okoliczność ta powoduje, że niniejsze postępowanie jest bezprzedmiotowe i na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. podlega umorzeniu. M.Z. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy podając, że w piśmie z 9 stycznia 2019 r. zmodyfikowała wniosek z 7 stycznia 2019 r. żądając w pierwszej kolejności wznowienia postępowania, dopiero ewentualnie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty objętej postępowaniem. Wskazała również, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowanie administracyjnym, którego celem jest ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Organ prowadzący postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa zobligowany jest do zbadania, czy z materiału dowodowego wynika, że do rażącego naruszenia prawa doszło i na czym ono polegało. Powyższe może dotyczyć również decyzji o czasowej rejestracji pojazdu. SKO w Poznaniu po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z [...] marca 2022 r. nr [...] utrzymało w mocy własną ww. decyzję z [...] października 2019 r. W uzasadnieniu decyzji przywołano dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdzono, że należało podtrzymać stanowisko wyrażone w decyzji z [...] października 2019 r. Dodano, że skoro Starosta wznowił własne postępowanie zakończone decyzją z [...] stycznia 2019 r. winno się dać prymat temu postępowaniu. Uruchomienie trybu wznowieniowego i trybu stwierdzenia nieważności decyzji powoduje odmienne następstwa dla weryfikowanej decyzji i sprawy administracyjnej. Pierwsza z instytucji stwarza możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończoną decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ono zapadło, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. Stwierdzenie nieważności jest zaś instytucją stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi wyliczonymi w art. 156 § 1 K.p.a. Oznacza, że weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania. Następstwem prawnym stwierdzenia nieważności decyzji jest bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wznowienia postępowania, z powodu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji będącej przedmiotem postępowania wznowieniowego. Kolegium wskazało, że hipotetycznie nie można wykluczyć, że twierdzenie strony o nieważności decyzji okaże się chybione, a uwzględnione zostaną jej twierdzenia o zaistnieniu przesłanek do wznowienia postępowania. Dopuszczalność wszczęcia postępowania w tych trybach nie przesądza, jakie merytoryczne rozstrzygnięcia zapadną w każdym z tych postępowań. W związku z powyższym Kolegium uznało, że należy podtrzymać własną decyzję z [...] października 2019 r. M.Z. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. decyzję SKO w Poznaniu z [...] marca 2022 r. zarzuciła naruszenie: - art. 105 K.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że sprawa dotyczy decyzji z [...] stycznia 2019 r., co spowodowało błędne stwierdzenie bezprzedmiotowości, - art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji przyjęcie, że wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył innej decyzji, - art. 80 K.p.a., albowiem organ nie dokonał oceny całokształtu materiału dowodowego, co doprowadziło do błędu faktycznego, - art. 74 ustawy Prawo o ruchu drogowym (P.r.d.) poprzez niezastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., podczas gdy zaistniały przesłanki do jego zastosowania. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji SKO w całości oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania. W motywach skargi podniesiono, że Kolegium pierwotnie błędnie przyjęło, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji jest bezprzedmiotowy. Skoro bowiem złożono wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, a uprzednio wydano decyzję o czasowej rejestracji, to wniosek ten odnosił się do decyzji o tymczasowej rejestracji przedmiotowego pojazdu. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyraźnie wskazano, której decyzji dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji – decyzji Starosty z [...] grudnia 2018r. o czasowej rejestracji pojazdu. Organ błędnie ustalił zaś, że wniosek dotyczy decyzji z [...] stycznia 2019 r., więc bezzasadnie przyjął bezprzedmiotowość wniosku. Zdaniem skarżącej twierdzenie organu, że skoro Starosta wznowił własne postępowanie, to winno się dać prymat temu postępowaniu jest błędne. Organ przez ten błąd nie rozpoznał sprawy, uznając ją za bezprzedmiotową. Doprowadziło to do pozostawienia w mocy błędnej decyzji Starosty. Wskazano, że czasowa rejestracja auta stanowi część procesu rejestracji pojazdu. Jeżeli odnosi się do tej samej sprawy co decyzja o stałej rejestracji pojazdu, to nie można uznać wniosku za bezprzedmiotowy. Można stwierdzić bezprzedmiotowość postępowania wtedy, kiedy nie było tej decyzji w obrocie prawnym. Decyzja, która w sprawie rozpoczęła proces rejestracji pojazdu była już wydana. Twierdzenie organu o prymacie decyzji Starosty z [...] stycznia 2019 r. jest argumentem bezzasadnym i nie może stanowić podstawy do stwierdzenia bezprzedmiotowości. Kolegium tym samym dopuściło się naruszenia art. 105 § 1 K.p.a. Nadto skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 74 P.r.d. rejestrację czasową może dokonać tylko właściciel. Tymczasem rejestracji dokonała I.B., która zgodnie z umową z [...] marca 2018 r. nie była właścicielką pojazdu w chwili rejestracji pojazdu. Zgodnie z umową do momentu spełnienia świadczenia nie można mówić o nabyciu przez nią prawa własności pojazdu z powodu zastrzeżenia własności rzeczy do czasu zapłaty ceny. Wobec tego decyzje Starosty z [...] grudnia 2018 r. i z [...] stycznia 2019 r. powinny być uznanie za nieważne na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., gdyż rażąco naruszają prawo. Zdaniem skarżącej Kolegium również błędnie oceniło wniosek stwierdzając, że zawierał on łączne żądanie wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności postępowania. Strona jasno żądała w pierwszej kolejności wznowienia postępowania, a ewentualnie następnie stwierdzenia nieważności decyzji. W odpowiedzi SKO w Poznaniu wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z [...] lipca 2022 r. Kolegium, a pismem z [...] czerwca 2022 r. pełnomocnik skarżącej wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, czemu nie sprzeciwiły się pozostałe strony w stosownym terminie. W piśmie procesowym z [...] września 2022 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodowy z postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu z [...] czerwca 2022 r. na fakt uchylenia postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej we Wrześni z [...] grudnia 2021 r. dotyczącej pojazdu objętego niniejszym postępowaniem oraz powodów uchylenia ww. postanowienia. Wskazano, że strona nie mogła złożyć wniosku na wcześniejszym etapie, gdyż akta ww. postępowania przygotowawczego udostępniono jej [...] września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż z uwagi na wnioski organu i strony skarżącej o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz brak żądania pozostałych stron przeprowadzenia rozprawy, Sąd rozpoznał sprawę w tym trybie. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W myśl art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja SKO w Poznaniu z [...] marca 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z [...] października 2019 r. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z [...] stycznia 2019 r. o rejestracji pojazdu marki MAN [...] nr nadwozia [...] na rzecz I.B. Kluczowe do oceny, czy wydane w sprawie decyzje wydano zgodnie z prawem jest okoliczność w ramach jakiego postępowania administracyjnego zostały one wydane. Bezspornie M.Z. pismem z 7 stycznia 2019 r. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z [...] grudnia 2018 r. o czasowej rejestracji pojazdu marki MAN [...] nr nadwozia [...]. Choć we wspomnianym wniosku skarżąca nie podała, że chodzi o decyzję o czasowej rejestracji przedmiotowego pojazdu, to zważywszy, w jakiej dacie wniosek wniosła (7.01.2019 r.), jakiego pojazdu dotyczył oraz na czyją rzecz dokonano owej rejestracji, stwierdzić należy, że skarżąca nie mogła wnioskować o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty o rejestracji ww. pojazdu z [...] stycznia 2019 r., lecz właśnie ww. decyzji tego organu z [...] grudnia 2018 r. Tymczasem SKO w Poznaniu pismem z [...] lipca 2019 r. na podstawie art. 61 § 1 i 4 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. zawiadomiło strony o wszczęciu na wniosek M.Z. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z [...] stycznia 2019 r. o rejestracji pojazdu marki MAN [...] nr nadwozia [...]. Niezgodnie więc z żądaniem strony, Kolegium wszczęło postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z [...] stycznia 2019 r., wydanej już po złożeniu przez skarżącą wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z [...] grudnia 2018 r. Rolą Sądu jest zatem stwierdzenie, czy uprawnione było uznanie przez Kolegium za bezprzedmiotowe postępowania, które nieprawidłowo wszczęto i prowadzono w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z [...] stycznia 2019 r., której to decyzji nie dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności. Przepis art. 105 § 1 K.p.a. stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że postępowanie może być bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych, gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej lub z przyczyn faktycznych, gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych, uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2042/06, dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Następuje tak, ponieważ organ ustala, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania i na tym etapie kończy się zawisłość sprawy w danej instancji. Tym samym uznaje się, że ze względu na określone przeszkody, niepozwalające na ukształtowanie stosunku materialnoprawnego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe - brak bowiem materialnoprawnych podstaw do dokonania władczego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. Skutki decyzji umarzającej postępowanie mają zatem charakter procesowy i prowadzą do zniweczenia dotychczas toczącego się postępowania (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1397/21, dostępny jak wyżej). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zważyć należy, że skoro Kolegium wszczęło i prowadziło postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z [...] stycznia 2019 r. o czasowej rejestracji ww. pojazdu, innej aniżeli wskazała skarżąca we wniosku z 7 stycznia 2019 r., to późniejsze - na etapie wydania decyzji z [...] października 2019 r. - dostrzeżenie przez organ własnego uchybienia, zobowiązywało go do umorzenia postępowania z powodu braku materialnych przesłanek do rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] stycznia 2019 r. Zważyć należy, iż w myśl art. 157 § 2 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wobec jednoznacznej treści art. 157 § 2 K.p.a., który daje możliwość wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji również na żądanie strony, wniosek inicjujący takie postępowanie wyznacza jednocześnie jego ramy, zakreślając również jego przedmiot. Organ administracji jest tym żądaniem związany, gdyż to wnioskodawca określa przedmiot swojego żądania i nim rozporządza (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2266/17, dostępny j.w.). Skoro wbrew wnioskowi skarżącej, Kolegium wszczęło i prowadziło postępowanie o stwierdzenie nieważności innej aniżeli żądała tego strona decyzji, organ nie tylko nie był zobowiązany, ale przede wszystkim nie był uprawniony do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew więc twierdzeniom skargi Kolegium nie dopuściło się naruszenia art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie. Sąd nie stwierdził również, by organ naruszył przepisy postępowania (art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.) poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i brak oceny całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji przyjęcie, że wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył innej decyzji. Skarżąca w motywach skargi potwierdziła ustalenia organu, iż faktycznie postępowanie nieważnościowe prowadzone było błędnie w sprawie zakończonej decyzją Starosty z [...] stycznia 2019 r., gdyż wnioskowała ona o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z [...] grudnia 2018 r. Jak już Sąd wyżej wyjaśnił, konsekwencją wszczęcia i prowadzenia przez Kolegium postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty z [...] stycznia 2019 r. był – z uwagi na okoliczność zainicjowania postępowania wnioskiem skarżącej - brak możliwości wydania rozstrzygnięcia merytorycznego (oceny wad kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1 K.p.a.) co do decyzji Starosty z [...] grudnia 2018 r. W rezultacie postępowanie to, jako błędnie prowadzone z uwagi na nieprawidłowe określenie jego przedmiotu, należało umorzyć. Dodatkowo należy zauważyć, że skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z 9 stycznia 2019 r. zmodyfikowała treść pierwotnego wniosku z 7 stycznia 2019 r. w ten sposób, że zażądała w pierwszej kolejności wznowienia postępowania zakończonego decyzją rejestracyjną, a ewentualnie następnie stwierdzenia jej nieważności. Podzielić należy wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt I GSK 2547/18 (dostępne j.w.) stanowisko, zgodnie z którym konsekwencją panowania w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek zasady dyspozycyjności jest to, że w zasadzie strona postępowania może doprowadzić do zakończenia jego biegu w każdym czasie. To strona jest bowiem dysponentem przedmiotu postępowania w postaci skierowanego do organu administracji żądania, które może w granicach prawa modyfikować, bądź cofnąć aż do momentu wydania decyzji. Wycofanie wniosku o wszczęcie postępowania skutkuje stanem jego bezprzedmiotowości i obliguje organ na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. do wydania decyzji umarzającej to postępowanie bez obowiązku badania powodów zajęcia przez stronę takiego stanowiska procesowego. W sytuacji zatem, gdy skarżąca działająca przez profesjonalnego pełnomocnika zmieniła treść pierwotnego żądania ze stwierdzenia nieważności decyzji rejestracyjnej (z [...].12.2018 r.) na żądanie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego tą decyzją, Starosty jako organ właściwy (zgodnie z art. 150 § 1 K.p.a.) do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ww. decyzją, nie był zobowiązany do przekazania sprawy według właściwości Kolegium, te zaś nie tylko nie miało obowiązku, ale i nie było uprawnione do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z [...] grudnia 2018 r., a tym bardziej decyzji z [...] stycznia 2019 r. Biorąc zaś pod uwagę, że rozpoznawana przez Sąd sprawa administracyjna ma charakter stricte procesowy (dotyczy zasadności umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji) Sąd za niezasadny uznał również zarzut skargi naruszenia przez Kolegium art. 74 P.r.d. Organ wydając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z [...] października 2019 r. prawidłowo zareagował na swoje pierwotne uchybienie polegające na wszczęciu postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z [...] stycznia 2019 r., umarzając postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. W ramach tego postępowania organ nie był uprawniony do badania, czy przy wydaniu ww. decyzji doszło do rażącego naruszenia art. 74 P.r.d., bowiem przedmiotowym postępowaniem nieważnościowym objął inną tzw. następczą decyzję z [...] stycznia 2019 r. o rejestracji ww. pojazdu na rzecz I.B. Odnosząc się zaś do wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu z [...] czerwca 2022 r. Sąd wyjaśnia, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a. Przepis ten określa, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dowody te przeprowadzić Sąd może na rozprawie. Zważywszy, że niniejszą sprawę - na zgodne wnioski skarżącej i organu - rozpoznano bez przeprowadzenia rozprawy – w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, nie było możliwe przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu. Ponadto Sąd miał na względzie, że dokonując kontroli decyzji z [...] marca 2022 r. nie może prowadzić postępowania dowodowego w oparciu o dowodu z dokumentów zgromadzonych po wydaniu zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny może bowiem w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego dokonywać wyłącznie ustaleń, które mają wpływ na ocenę legalności aktu lub czynności. Nie mogą one natomiast prowadzić do nowego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej albo kontynuowania postępowania dowodowego prowadzonego przez organy (por. wyrok WSA w Krakowie z 25 listopada 2019 r., sygn. I SA/Kr 955/19, dostępny j.w.). Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI