III SA/Po 443/23

III SA/Po 443/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-09-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Izabela Paluszyńska /przewodniczący/
Mirella Ławniczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6034 Zjazdy z dróg publicznych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 26 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra Protokolant : sekretarz sądowy Ewa Chybowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2023 roku sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi powiatowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 16 maja 2023 r. utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dróg Powiatowych [...] z dnia 15 lutego 2023 r. w przedmiocie odmowy lokalizacji zjazdu z drogi powiatowej nr [...] P ( dz. nr [...] obręb G. ) w m. G. na działkę nr geodezyjny [...] będącej własnością wnioskodawcy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 29 ustawy o drogach publicznych :
1. Budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę
zjazdu, z zastrzeżeniem ust. 2.
4. Ze względu na warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane lub zasady wiedzy technicznej w rozumieniu art. 5 ust. 1 tej ustawy zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu lub jego przebudowę albo wydać zezwolenie na lokalizację zjazdu na czas określony.
Zgodnie z art. 4 pkt 8 u.d.p. zjazd - to część drogi publicznej łączącą jezdnię z nieruchomością gruntową usytuowaną poza pasem drogowym, stanowiącą bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Warunki techniczne dla drogi klasy Z ( objętej wnioskiem ) określa przepis § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Droga klasy Z powinna mieć powiązania z drogami wszystkich klas, z ograniczeniami wynikającymi z pkt 1 i 2, a odstępy między skrzyżowaniami poza terenem zabudowy nie powinny być mniejsze niż 500 m oraz na terenie zabudowy nie mniejsze niż 300 m; dopuszcza się wyjątkowo odstępy między skrzyżowaniami poza terenem zabudowy nie mniejsze niż 250 m, a na terenie zabudowy – nie mniejsze niż 150 m, przy czym na drodze klasy Z należy dążyć do ograniczenia liczby zjazdów, szczególnie do terenów przeznaczonych pod nową zabudowę.
Organ wskazał, że na odcinku drogi powiatowej jest już zlokalizowany zjazd – działka [...] ( około 25 metrów od wnioskowanego zjazdu ). Wnioskowana działka nr [...] posiada już dostęp do drogi powiatowej poprzez drogę dojazdową działka nr [...]. Droga dojazdowa nr [...] ma zjazd z drogi powiatowej.
Zjazd nie może być zlokalizowany również ze względów bezpieczeństwa. Zjazd pogorszyłby bezpieczeństwo na drodze powiatowej jako dodatkowy potencjalny punkt kolizyjny, zmniejszyłby bezpieczeństwo pieszych i rowerzystów.
Bez znaczenia jest argument strony dotyczący zapisania w akcie notarialnym umowy sprzedaży z 23 lipca 2020 r. , że nieruchomość posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej, albowiem w tym akcie notarialnym ustanowiono bezpłatną służebność gruntów na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...] ( prawo przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] celem dostępu do drogi publicznej ). Prawo to zostało również ujawnione w księdze wieczystej dotyczącej działki [...].
Nietrafny jest ponadto argument strony, że Starosta [...] zatwierdzeniem projektu budowalnego ( decyzja z dnia 31 marca 2022 r. ) wyraził zgodę na lokalizację zjazdu bezpośredniego z drogi powiatowej na działkę nr [...]. Zjazd z drogi powiatowej nie wymaga bowiem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wnioskodawca posiada już pośrednio zjazd ze swojej nieruchomości zlokalizowany kilkanaście metrów od innego istniejącego już na tej drodze zjazdu.
W skardze do WSA w Poznaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.
Strona zarzuciła m. in., że droga powiatowa nie powinna zostać zaliczona do drogi klasy Z. Usytuowanie przedmiotowego zjazdu zostało już zatwierdzone prawomocnie przez Starostę [...] w pozwoleniu na budowę. Organ nie wyjaśnił, czy pozwolenie na budowę było z nim konsultowane.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, uznając zgłoszone zarzuty skargi jako bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji są zgodne z prawem.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 maja 2023 r., którą utrzymano w mocy decyzję Zarządu Dróg Powiatowych [...] z dnia 15 lutego 2023 r. w przedmiocie odmowy lokalizacji zjazdu z drogi powiatowej nr [...] P ( dz. nr [...] obręb G. ) w m. G. na działkę nr geodezyjny [...] będącej własnością wnioskodawcy.
Wskazać należy na podstawy prawne działania organów obu instancji w przedmiotowej sprawie.
Warunki techniczne dla drogi klasy Z ( objętej wnioskiem ) określa przepis § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Droga klasy Z powinna mieć powiązania z drogami wszystkich klas, z ograniczeniami wynikającymi z pkt 1 i 2, a odstępy między skrzyżowaniami poza terenem zabudowy nie powinny być mniejsze niż 500 m oraz na terenie zabudowy nie mniejsze niż 300 m; dopuszcza się wyjątkowo odstępy między skrzyżowaniami poza terenem zabudowy nie mniejsze niż 250 m, a na terenie zabudowy – nie mniejsze niż 150 m, przy czym na drodze klasy Z należy dążyć do ograniczenia liczby zjazdów, szczególnie do terenów przeznaczonych pod nową zabudowę.
Zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy o drogach publicznych zjazd - to część drogi publicznej łącząca jezdnię z nieruchomością gruntową usytuowaną poza pasem drogowym, stanowiącą bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zgodnie natomiast z art. 29 ustawy o drogach publicznych :
1. Budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę
zjazdu, z zastrzeżeniem ust. 2.
4. Ze względu na warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane lub zasady wiedzy technicznej w rozumieniu art. 5 ust. 1 tej ustawy zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu lub jego przebudowę albo wydać zezwolenie na lokalizację zjazdu na czas określony.
Zgodnie z poglądem wyrażanym w orzecznictwie właściciel nieruchomości przylegającej do drogi publicznej nie musi mieć zapewnionego do niej bezpośredniego dostępu.
W wyroku NSA z dnia 21 grudnia 2010 r. sygn.. akt I OSK 319/10 stwierdzono :
"materialnoprawną podstawę uchylonej przez Sąd I instancji decyzji stanowił art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, który określa, że budowa zjazdu, a zatem połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną bezpośrednio przy drodze, wymaga uzyskania przez właściciela lub użytkownika nieruchomości zezwolenia zarządcy drogi, wydawanego w drodze decyzji, na lokalizację zjazdu. Przepisy ustawy nie precyzują wprost przesłanek wyrażenia zgody na wykonanie zjazdu w określonym miejscu. Jednakże w art. 29 ust. 4 ustawodawca wskazał, że zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu ze względu na wymogi wynikające z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne. Wymogi te określone zostały w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430).
Wyrażenie przez właściwe organy administracji publicznej zgody na wykonanie zjazdu następuje w ramach uznania administracyjnego, którego granice wyznaczają w myśl art. 7 k.p.a. interes społeczny i słuszny interes obywatela, a ponadto przepisy szczególne. Podstawowym kryterium wyrażenia zgody na wykonanie zjazdu z drogi publicznej jest konieczność zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Zasada ta może wpływać na uprawnienia właściciela nieruchomości w zakresie swobodnego korzystania ze swej własności. Prawo własności nie jest bowiem prawem absolutnym. Może ono doznawać szeregu ograniczeń, jeżeli wynikają one z przepisów prawa. Do takich norm prawnych należą między innymi przepisy ustawy o drogach publicznych oraz akty wykonawcze do tej ustawy.
Przepisy te nie gwarantują każdemu właścicielowi nieruchomości przylegającej do drogi publicznej bezpośredniego zjazdu na tę drogę. Dlatego nie można uznać, by w imię zasady równości wobec prawa każdy właściciel nieruchomości przylegającej do drogi krajowej musiał mieć zapewniony bezpośredni do niej dostęp. Faktem notoryjnym jest, że natężenie ruchu na drogach jest obecnie znacznie większe niż w latach ubiegłych, w tym w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku, a ponadto że dodatkowe zjazdy z dróg wpływają na zmniejszenie bezpieczeństwa ruchu drogowego."
Zdaniem Sądu organ prawidłowo wskazał w uzasadnieniu decyzji II instancji , że na odcinku drogi powiatowej jest już zlokalizowany zjazd – działka [...] ( około 25 metrów od wnioskowanego zjazdu ). Wnioskowana działka nr [...] posiada już zatem dostęp do drogi powiatowej poprzez drogę dojazdową działka nr [...]. Droga dojazdowa nr [...] ma zjazd z drogi powiatowej.
Trafnie w ocenie Sądu uznały organy obu instancji, że wnioskowany zjazd nie może być zlokalizowany również ze względów bezpieczeństwa. Zjazd pogorszyłby bezpieczeństwo na drodze powiatowej jako dodatkowy potencjalny punkt kolizyjny, zmniejszyłby bezpieczeństwo pieszych i rowerzystów. Istnieje potencjalne zwiększenie zagrożenia wypadkami na drodze publicznej ze względu na zlokalizowanie dodatkowego zjazdu.
Zdaniem Sądu niezasadny był argument strony dotyczący zapisania w akcie notarialnym umowy sprzedaży z 23 lipca 2020 r. , że nieruchomość posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej. Słusznie bowiem wskazał organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, że w tym akcie notarialnym ustanowiono bezpłatną służebność gruntów na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...] ( prawo przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] celem dostępu do drogi publicznej ). Prawo to zostało również ujawnione w księdze wieczystej dotyczącej działki [...] – służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...].
Sąd nie podziela też zarzutu skargi, że Starosta [...] zatwierdzeniem projektu budowalnego ( decyzja z dnia 31 marca 2022 r. ) wyraził zgodę na lokalizację zjazdu bezpośredniego z drogi powiatowej na działkę nr [...]. Zjazd z drogi powiatowej nie wymaga bowiem decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma bezpośredniego związku prawnego z problemem wydania zgody na lokalizację zjazdu – są to zupełnie odrębne tryby postępowania administracyjnego ( zob. wyrok NSA z 14 czerwca 2023 r. sygn. akt II OSK 2102/20).
Organ zasadnie wskazał zdaniem Sądu, że wnioskodawca posiada już pośrednio zjazd ze swojej nieruchomości zlokalizowany kilkanaście metrów od innego istniejącego już na tej drodze zjazdu. Nie ma zatem koniecznośc, by posiadał on dodatkowy bezpośredni zjazd ze swojej nieruchomości. Zarządca drogi nie jest również związany treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego co do obsługi komunikacyjnej określonych terenów, w tym możliwości zjazdów z drogi publicznej. Gdyby tak miało być , to nastąpiłoby przesunięcie ustawowych kompetencji w zakresie rozstrzygania kwestii zjazdów z zarządcy drogi na radę gminy , co pozostawałoby w sprzeczności z art. 29 ustawy o drogach publicznych,
Wobec powyższego Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.).