I SA/Rz 523/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi podatniczki na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające umorzenia postępowań egzekucyjnych, uznając, że istniały podstawy do ich dalszego prowadzenia pomimo ich długotrwałości.
Skarżąca wniosła o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych od 2020 roku, argumentując ich długotrwałość i brak skuteczności. Organy egzekucyjne oraz Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówiły umorzenia, wskazując na posiadany przez skarżącą majątek (nieruchomości, rachunki bankowe) i możliwość wyegzekwowania należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi, podkreślając fakultatywny charakter art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i uznając, że organy prawidłowo oceniły możliwość skutecznego prowadzenia egzekucji w przyszłości.
Sprawa dotyczyła skarg B.K. na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, które utrzymały w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie umorzenia postępowań egzekucyjnych. Skarżąca domagała się umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych od 2020 roku, argumentując ich długotrwałość, brak skuteczności w wyegzekwowaniu należności oraz przedawnienie części zobowiązań. Organy egzekucyjne ustaliły, że skarżąca posiada majątek w postaci rachunków bankowych i nieruchomości, co uzasadnia dalsze prowadzenie egzekucji. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia, wskazując na fakultatywny charakter art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) i możliwość wyegzekwowania środków przewyższających koszty egzekucyjne. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał to stanowisko, wyjaśniając kwestie dotyczące zmiany przepisów oraz zbiegu egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi, stwierdzając, że przepis art. 59 § 2 u.p.e.a. ma charakter uznaniowy i nie nakłada na organ obowiązku umorzenia postępowania. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły, iż istnieją możliwości skutecznego prowadzenia egzekucji w przyszłości, biorąc pod uwagę posiadany przez skarżącą majątek, nawet jeśli część należności głównej uległa przedawnieniu (pozostały koszty egzekucyjne).
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, długotrwałość postępowania i brak wyegzekwowania należności nie są obligatoryjnymi przesłankami do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Umorzenie na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest fakultatywne i zależy od oceny organu, czy dalsza egzekucja będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu, z których możliwe jest wyegzekwowanie kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 59 § 2 u.p.e.a. daje organowi egzekucyjnemu uznaniowe uprawnienie do umorzenia postępowania, a nie obowiązek. Kluczowa jest ocena, czy w dacie wydania postanowienia brak jest możliwości uzyskania kwot przewyższających koszty egzekucyjne, zarówno obecnie, jak i w dającej się przewidzieć przyszłości. W tej sprawie organy prawidłowo oceniły, że skarżąca posiada majątek, co uzasadnia dalsze prowadzenie egzekucji, nawet jeśli część należności głównej uległa przedawnieniu (pozostały koszty upomnienia i koszty egzekucyjne).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (3)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 59 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 111 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Długotrwałość postępowania egzekucyjnego (od 2020 r.) uzasadnia jego umorzenie. Brak skuteczności egzekucji z rachunków bankowych. Przedawnienie części należności głównych. Egzekucja z nieruchomości nie może być przeprowadzona z uwagi na małe zadłużenie. Komornik jest bardziej efektywnym organem egzekucyjnym.
Godne uwagi sformułowania
Jest to fakultatywna przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego o charakterze celowościowym i ekonomicznym. Przepis art. 59 § 2 u.p.e.a. nie daje dłużnikowi skutecznego prawa do żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zwrotu "może być umorzone" oznacza, iż po stronie organu nie istnieje obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego, ale tylko uprawnienie do jego umorzenia.
Skład orzekający
Jarosław Szaro
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Niedobylska
sędzia
Piotr Popek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja fakultatywnego charakteru umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. i oceny bezskuteczności egzekucji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy umorzenia egzekucji administracyjnej pomimo długotrwałości i podnoszonych zarzutów przedawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu egzekucyjnym, które może być interesujące dla prawników zajmujących się windykacją i prawem administracyjnym, ale nie zawiera nietypowych faktów czy przełomowych rozstrzygnięć.
“Długotrwała egzekucja administracyjna – kiedy sąd uzna ją za zasadną?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Rz 523/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2024-03-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-09-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Jarosław Szaro /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Niedobylska Piotr Popek Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 479 art. 59 § 2 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 marca 2024 r. spraw ze skarg B.K. na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 5 lipca 2023 r. - nr 1801-IEE.7192.37.2023, - nr 1801-IEE.7192.38.2023, - nr 1801-IEE.7192.39.2023, - nr 1801-IEE.7192.40.2023, - nr 1801-IEE.7192.41.2023, - nr 1801-IEE.7192.42.2023 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargi. Uzasadnienie I SA/Rz 523/23 UZASADNIENIE B. K. (dalej: skarżąca) poddała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: Dyrektor, organ odwoławczy) z 5 lipca 2023 r.: 1) nr 1801-IEE.7192.37.2023, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (dalej: Naczelnik, organ pierwszej instancji) z 17 maja 2023 r. nr 1809-SEE.711.6.2022.53 o odmowie umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych z [...], wystawionych przez Wójta Gminy [...] (skarga zarejestrowana pod sygn. I SA/Rz 523/23); 2) nr 1801-IEE.7192.38.2023, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 17 maja 2023 r. nr 1809-SEE.711.6.2022.54 w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...], wystawionego przez Burmistrza [...] (skarga zarejestrowana pod sygn. I SA/Rz 524/23); 3) nr 1801-IEE.7192.39.2023, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 17 maja 2023 r. nr 1809-SEE.711.6.2022.55 w sprawie odmowy umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych z [...], wystawionych przez Wójta Gminy [...] (skarga zarejestrowana pod sygn. I SA/Rz 525/23); 4) nr 1801-IEE.7192.40.2023, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 17 maja 2023 r. nr 1809-SEE.711.6.2022.56 o odmowie umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych z [...], wystawionych przez Burmistrza [...] (skarga zarejestrowana pod sygn. I SA/Rz 526/23); 5) nr 1801-IEE.7192.41.2023, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 17 maja 2023 r. nr 1809-SEE.711.6.2022.57 o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (skarga zarejestrowana pod sygn. I SA/Rz 527/23); 6) nr 1801-IEE.7192.42.2023, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 17 maja 2023 r. nr 1809-SEE.711.6.2022.58 o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] wystawionego przez Prezydenta Miasta [...] (skarga zarejestrowana pod sygn. I SA/Rz 528/23). Wymienione sprawy Sąd postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. I SA/Rz 523/23, ponieważ pozostawały one ze sobą w związku, o którym mowa w art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej p.p.s.a.). Z przedłożonych Sądowi akt wynikało, że wobec skarżącej były prowadzone postępowania egzekucyjne w administracji na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Pismem z 26 października 2022 r., uzupełnionym pismem 14 listopada 2022 r., skarżąca wniosła o umorzenie postępowań egzekucyjnych z rachunków bankowych trwających dłużej niż 2 miesiące. Rozpoznając wnioski skarżącej organ pierwszej instancji wskazał, że datą wszczęcia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z [...] (dot. należności z tytułu świadczeń wychowawczych) i z [...] (dot. należności z tytułu świadczeń wychowawczych) jest 27 sierpnia 2020 r., a na podstawie tytułu wykonawczego z [...] (dot. należności z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi) 29 października 2020 r. Stwierdzono, że wystosowane do G. S.A. zawiadomienie nr [...] okazało się nieskuteczne. Z kolei wezwania wystosowane do P. S.A. zawiadomienie nr [...] oraz do I. S.A. nr [...] okazały się skuteczne i przyjęte do realizacji. Z kolei datą wszczęcia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wykonawczego z [...] (dot. należności z tytułu podatku od nieruchomości) jest 24 listopada 2020 r. Skierowane do S. S.A. zawiadomienia nr [...] oraz do I. S.A. nr [...] okazały się skuteczne i przyjęte do realizacji. Organ pierwszej instancji ustalił nadto, że datą wszczęcia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych z [...] (dot. należności z tytułu podatku od nieruchomości), z [...] (dot. należności z tytułu podatku od nieruchomości), z [...] (dot. należności z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi), z [...] (dot. należności z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi) są odpowiednio 28 kwietnia 2021 r., 29 czerwca 2021 r., 12 listopada 2021 r. i 12 października 2022 r. Zajęcia wystosowane do M. S.A. zawiadomienie nr [...], I. S.A. zawiadomienie nr [...], S. nr [...] oraz C S.A. nr [...] okazały się skuteczne i przyjęte do realizacji. Uznano, że postępowania prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z [...] (dot. należności z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi), z [...] (dot. należności z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi), z [...] (dot. należności z tytułu podatku od nieruchomości), z [...] (dot. należności z tytułu podatku od nieruchomości), z [...] (dot. należności z tytułu podatku od nieruchomości), z [...] (dot. należności z tytułu podatku od nieruchomości) zostały wszczęte odpowiednio 8 czerwca 2021 r., 15 grudnia 2021 r., 25 lutego 2022 r., 25 lutego 2022 r., 8 czerwca 2022 r. i 6 lipca 2022 r. Zajęcia wystosowane do M. S.A.. zawiadomienie nr [...], I. S.A. zawiadomienia nr [...], S. nr [...] oraz C. S.A. zawiadomienie nr [...] okazały się skuteczne i przyjęte do realizacji. Co do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] (dot. należności z tytułu podatku z zeznania rocznego) datą wszczęcia jest 13 września 2021 r. Wystosowane do M. S.A. zawiadomienie nr [...] okazało się skuteczne i przyjęte do realizacji. Postępowanie egzekucyjne w zakresie tytułu wykonawczego Z [...] (dot. należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty w SPP) wszczęto 27 kwietnia 2022 r. Jednak organ ustalił, że dokonane w jego toku zajęcie nr [...] okazało się nieskuteczne, ponieważ jak poinformował bank doszło do rozwiązania umowy o prowadzenie rachunku bankowego. Ww. tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela Prezydenta Miasta [...] nie został objęty egzekucją z nieruchomości, ponieważ dochodzona na jego podstawie należność główna uległa przedawnieniu z dniem 1 stycznia 2023 r. Jednakże do wyegzekwowanie pozostały koszty upomnienia należne wierzycielowi w kwocie [...] zł oraz koszty egzekucyjne w kwocie [...] zł, naliczone w toku postępowania egzekucyjnego i należne organowi egzekucyjnemu. W zakresie składników majątkowych skarżącej w toku postępowania ustalono, że skarżąca jest właścicielem: 1. samochodu osobowego [...], rok produkcji [...], nr [...], nr. rejestracyjny [...]. Współwłaścicielem pojazdu jest P. sp. z o.o. ; 2. nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości [...] o obszarze [...] ha, objętą księgą wieczystą [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [...] w stosunku do której została wszczęta egzekucja sądowa z wniosku wierzyciela F. sp. z o.o. Nieruchomość jest zabezpieczona wpisem hipotecznym na rzecz wierzyciela F. w kwocie [...] zł; 3. nieruchomości gruntowej położonej w obrębie ewidencyjnym [...] o obszarze 0,2168 ha, objętą księgą wieczystą [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [...], w stosunku do której została wszczęta egzekucja sądowa z wniosku wierzyciela G. sp. z o.o. Nieruchomość jest zabezpieczona na rzecz wierzyciela G. w kwocie [...] zł oraz Gminy Miasto [...] w kwocie [...] zł. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] wskazał, że nieruchomość, dla której prowadzona jest KW nr [...] została oszacowana na kwotę [...] zł. W konsekwencji Naczelnik uznał, że zobowiązana posiada nieruchomości, co do których organ egzekucyjny może wszcząć egzekucję. W związku z powyższym 31 marca 2023 r. organ dokonał zajęcia nieruchomości, dla której prowadzona jest KW nr [...]. Jednocześnie wezwano zobowiązaną do zapłaty kwoty w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania o zajęciu, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Wezwanie zostało doręczone 6 kwietnia 2023 r. Jak wynika z ustaleń organu egzekucyjnego do nieruchomości objętej KW nr [...] nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej z sądową. Łączną egzekucję w tym zakresie przejął sądowy organ egzekucyjny, tj. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...]. Dlatego organ wygenerował adnotacje do tytułów wykonawczych w związku ze zbiegiem egzekucji [...]. i przekazał do ww. sądowego organu egzekucyjnego. Komornik sądowy zawiadomił 13 kwietnia 2023 r. o wszczęciu egzekucji z ww. nieruchomości i wskazał, że nieruchomość została sprzedana na wyznaczonej [...] licytacji za [...]. Organ pierwszej instancji przywołał art. 59 § 2 u.p.e.a. i ocenił, że w ramach tego przepisu mowa jest jedynie o możliwości umorzenia postępowania, co oznacza że przesłanka ma charakter fakultatywny. Podejmując rozstrzygnięcie organ działa w ramach uznania administracyjnego, co nie oznacza dowolności w działaniu. Podjęcie rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego wymaga oceny, czy egzekucja należności pieniężnych będzie celowa. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzono, że zobowiązana posiada majątek z którego możliwe jest wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających wydatki komornicze. Jak wynika bowiem z informacji komornika sądowego nieruchomość objęta KW nr [...] została sprzedana za cenę [...] zł, a zabezpieczone hipoteką należności wynoszą około [...] zł plus koszty komornicze. Zatem art. 59 § 2 u.p.e.a. nie znajdzie stosowania. Zdaniem Naczelnika art. 59 § 2 u.p.e.a. nie uzależnia umorzenia postępowania egzekucyjnego od długości jego trwania. W konsekwencji Naczelnik odmówił umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie poszczególnych tytułów wykonawczych. Opisanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie utrzymał zaskarżone postanowienia w mocy. Rozpatrując zażalenia organ odwoławczy podał, że z dniem 20 lutego 2021 r. na podstawie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1553; dalej: ustawa zmieniająca) zmieniono art. 59 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem w sprawach dotyczących tytułów wykonawczych nr [...] znajdzie zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 19 lutego 2021 r. Z kolei w pozostałym zakresie w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r. Następnie zwrócił uwagę, że istotą postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do zrealizowania przez zobowiązanego ciążącego na nim obowiązku, przez pokrycie należności głównej wraz z odsetkami, kosztami egzekucyjnymi oraz kosztami upomnieniami. Przepis art. 59 § 2 u.p.e.a. nie nakłada na organ egzekucyjny obowiązku umorzenia postępowania, a daje jedynie prawo takiego zakończenia postępowania w razie stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W ocenie Dyrektora zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji nie narusza art. 59 § 2 u.p.e.a. Naczelnik ustalił, że zobowiązana posiada majątek w postaci nieruchomości gruntowych objętych księgami wieczystymi nr [..] i nr [...] oraz rachunki bankowe. Zatem zobowiązana posiada majątek z którego możliwe jest prowadzenie egzekucji. W dalszej kolejności wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne z nieruchomości nie obejmuje (z uwagi na zawieszenie postępowania egzekucyjnego i brak możliwości zastosowania środka egzekucyjnego) tytułów wykonawczych nr [...]. Nie obejmuje także należności wynikającej z tytułu wykonawczego nr [...], ponieważ na moment dokonywania zajęcia nieruchomości należność objęta tym tytułem wykonawczym uległa przedawnieniu, a postępowanie egzekucyjne ograniczone zostało do kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunków bankowych oraz nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...]. Zaistniały zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej z ww. nieruchomości został rozstrzygnięty poprzez przekazanie egzekucji do łącznego prowadzenia przez komornika sądowego, który dokonał sprzedaży nieruchomości. Prowadzone wobec zobowiązanej postępowanie egzekucyjne jest skuteczne i można oczekiwać przymusowej realizacji należności objętych tytułami wykonawczymi. W konsekwencji nie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania z art. 59 § 2 u.p.e.a. Odnosząc się do twierdzeń zawartych w zażaleniach w zakresie tego, że postępowania egzekucyjne nie mogą trwać więcej niż 2 miesiące, organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy u.p.e.a. nie zakreślają czasu trwania postępowania egzekucyjnego. W braku przesłanek obligatoryjnego umorzenia postępowania albo wyegzekwowania całości dochodzonych należności organ winien prowadzić postępowanie egzekucyjne dopóki nie będzie mógł stwierdzić jego bezskuteczności, co jednak nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Dodatkowo możliwość umorzenia przez wierzyciela dochodzonych należności nie stanowi przesłanki umorzenia postepowania egzekucyjnego. Również wniesienie skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości nie stanowi takiej przesłanki. Organ odwoławczy wyjaśnił, że dysponentem dochodzonej przez organ egzekucyjny należności jest wierzyciel i on decyduje o konieczności wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Do momentu wydania rozstrzygnięcia wierzyciel nie zwrócił się o zakończenie postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie Dyrektor podzielił stanowisko zobowiązanej w zakresie tego, że nie można prowadzić egzekucji w czasie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że organ egzekucyjny nie podejmował żadnych czynności egzekucyjnych w czasie zawieszonego postępowania egzekucyjnego wszczętego m. in. na podstawie tytułu wykonawczego z [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. W nawiązaniu do twierdzeń zażalenia co do zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z uwagi przedawnienie organ odwoławczy wyjaśnił, że pomimo przedawnienia należności głównej do wyegzekwowania zostały jeszcze koszty upomnienia i koszty egzekucyjne. Na powyższe postanowienia B. K. złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień w całości oraz ponowne rozpoznanie jej skarg i zażaleń. Skarżąca przywołała art. 59 § 2 u.p.e.a. wskazując, że przed podjęciem rozstrzygnięcia organ zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie wyjaśniające co do istnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji. W przypadku skarżącej i w odniesieniu do świadczenia 500+ egzekucja nie może trwać w nieskończoność. Naczelnik nie ma prawa przez długi okres zajmować rachunków bankowych, a zdaniem skarżącej komornik jest bardziej efektywnym organem egzekucyjnym. W dalszej kolejności odniosła się do sposobu uregulowania zadłużenia z tytułu kredytów i pożyczek. Zdaniem skarżącej dług podlega umorzeniu z mocy prawa i z urzędu, a egzekucja trwa zbyt długo by mogła być kontynuowana. Reasumując, skarżąca uznała za zasadne umorzenie egzekucji, ponieważ egzekucja z rachunków bankowych trwa od 2020 r., nie wyegzekwowano żądnych pieniędzy i musi nastąpić przedawnienie. Natomiast egzekucja z nieruchomości nie może być przeprowadzona z uwagi na małe zadłużenie. W odpowiedzi na skargi Dyrektor podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonych postanowieniach i wniósł o oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skargi nie zasługują na uwzględnienie. Przepis art. 59 § 2 u.p.e.a. stanowi, że postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. Jest to fakultatywna przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego o charakterze celowościowym i ekonomicznym. Pozwala organowi na umorzenie postępowania egzekucyjnego w takich sytuacjach, gdy jego dalsze prowadzenie, pomimo nie wyegzekwowania dochodzonego w trakcie postepowania obowiązku , nie przyniesie rezultatu. Nie zostaną osiągnięte cele postepowania, czyli dochodzona należność pieniężna, bądź też zachowanie dłużnika w przypadku zobowiązania niepieniężnego nie zostanie zrealizowana. Stanowi to przesłankę racjonalizacji prowadzonego postepowania egzekucyjnego, pozwalająca na jego zakończenie w sytuacji, gdy nie może być ono uwieńczone sukcesem egzekucyjnym. Może mieć zastosowanie w sytuacjach, gdy wierzyciel uporczywie domaga się dalszego prowadzenia egzekucji pomimo, że nie potrafi wskazać efektywnych działań ( rodzaju egzekucji ), które pozwoliłyby na osiągniecie skutku w postaci realizacji obowiązku. Uprawnienie przewidziane w przepisie art. 59 § 2 upea przysługuje co do zasady organowi egzekucyjnemu. Przepis ten ma charakter uznaniowy, co oznacza, iż organ egzekucyjny przy zaistnieniu w danym stanie faktycznym przesłanki bezskuteczności egzekucji może umorzyć postępowanie egzekucyjne, ale może też odmówić jego umorzenia. W związku z tym organ rozważając sposób rozstrzygnięcia, zobowiązany jest do szczególnego działania zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w jego ramach do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów. Istotne jest aby organ rozważając tę kwestię ( a może być ona podnoszona zarówno przez wierzyciela, jak i dłużnika ) gruntownie rozważył możliwości dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Warunkiem skorzystania z przewidzianego w art. 59 § 2 u.p.e.a. uznania jest stwierdzenie, że w dacie wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, brak jest możliwości uzyskania danych kwot - tak w chwili obecnej jak i - z uwagi na przyczyny takiej niemożności - w dającej się widzieć przyszłości. Organ każdorazowo musi jednak rozważyć możliwość przeprowadzenia skutecznej egzekucji w przyszłości. Musi jednak mieć na uwadze, że nie może opierać się na hipotetycznym założeniu, że w przyszłości zobowiązany może zgromadzić środki przewyższające wydatki egzekucyjne lub dysponować innym majątkiem. Z kolei umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 upea nie pozbawia wierzyciela możliwości ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sytuacji pojawienia się możliwości uzyskania zaspokojenia jego roszczenia. Podkreślić jednak trzeba, że przepis art. 59 § 2 upea nie daje dłużnikowi skutecznego prawa do żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego. To organ ten każdorazowo, w przypadku złożonego wniosku musi rozważyć wszystkie okoliczności sprawy i przy uwzględnieniu możliwości poszukiwania mienia podlegającego zajęciu wydać stosowne rozstrzygniecie. Jest to istotne tym bardziej, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują terminu końcowego postępowania egzekucyjnego. Jest one ograniczone czasowo jedynie możliwością uzyskania zaspokojenia dochodzonego roszczenia. To organ uznaniowo może zakończyć z przyczyny określonej w tym przepisie egzekucje ale jednocześnie może także uznać, że umorzenie byłoby przedwczesne a istnieją możliwości uzyskania zaspokojenia roszczenia. W przedmiotowych sprawach organ wskazał w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień jaki rodzaj długu był egzekwowany, jakie zostały podjęte czynności, do jakiego mienia dłużnika została skierowana egzekucja. Organ wskazał tutaj rachunki bankowe dłużniczki, czy jej nieruchomość, przy czym odnośnie egzekucji z nieruchomości wskazał na zbieg egzekucji i dalsze prowadzenie czynności przez komornika. Organ rozważył przyczyny dotychczasowej bezskuteczności egzekucji, jak również każdorazowo, odnośnie każdej z jednostkowych spraw przeanalizował możliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji w przyszłości. Fakt posiadania rachunków bankowych, prowadzenie przez dłużniczkę działalności zarobkowej, jej wiek, stan zdrowia, posiadanie nieruchomości co do której występuje zbieg egzekucji administracyjnej z komorniczą wskazują w ocenie sądu ,że rozważania organu mają charakter całościowy i nie występuje sytuacja, gdy nie ma żadnych możliwości ściągnięcia dochodzonych należności aktualnie, ale także w dającej się przewidzieć przyszłości. Z całą pewnością nie zachodzi sytuacja, w której stwierdzono by całkowitą bezskuteczność egzekucji aktualnie i brak jakiejkolwiek możliwości jej skutecznego prowadzenia w przyszłości. Z tych względów sąd uznał ,że skargi nie są uzasadnione. Organ nie naruszył przepisu art. 59 § 2 u.p.e.a. Zwrotu "może być umorzone" oznacza, iż po stronie organu nie istnieje obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego, ale tylko uprawnienie do jego umorzenia, którego warunkiem jest stwierdzone, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Takich ustaleń, na chwile obecna organ nie poczynił, zaś twierdzenia zawarte w skargach nie wskazują w sposób jednoznaczny na inną ocenę sytuacji płatniczej dłużniczki, niż ta której dokonał organ. W tej sytuacji sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargi oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI