III SA/Po 433/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy decyzję odmawiającą umorzenia postępowania egzekucyjnego w przedmiocie nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Skarżący zarzucał przedawnienie należności oraz nieprawidłowe podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Sąd szczegółowo analizował kwestię przedawnienia składek, wskazując, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony od momentu doręczenia tytułów wykonawczych, a następnie postępowanie zostało zawieszone z powodu zawarcia umowy ratalnej. Po zerwaniu umowy ratalnej, postępowanie zostało podjęte. Sąd podkreślił, że zawieszenie postępowania nastąpiło z mocy prawa (rozłożenie na raty), a nie na żądanie wierzyciela, co wykluczało zastosowanie art. 59 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Sąd podzielił stanowisko organów, że należności nie uległy przedawnieniu, a postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo wznowione po ustaniu przyczyny zawieszenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, zawieszania i podejmowania postępowań egzekucyjnych w kontekście umów ratalnych oraz czynności egzekucyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie, w tym przepisów przejściowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postępowanie egzekucyjne dotyczące nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu.
Uzasadnienie
Bieg terminu przedawnienia został zawieszony od momentu doręczenia tytułów wykonawczych, a następnie postępowanie zostało zawieszone z powodu zawarcia umowy ratalnej. Po zerwaniu umowy ratalnej, postępowanie zostało podjęte. Sąd podkreślił, że zawieszenie postępowania nastąpiło z mocy prawa (rozłożenie na raty), a nie na żądanie wierzyciela, co wykluczało zastosowanie art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Sąd podzielił stanowisko organów, że należności nie uległy przedawnieniu, a postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo wznowione po ustaniu przyczyny zawieszenia.
Czy postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo podjęte po ustaniu przyczyny zawieszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo podjęte.
Uzasadnienie
Postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone z powodu rozłożenia należności na raty (art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), a nie na żądanie wierzyciela. Po zerwaniu umowy ratalnej, postępowanie zostało podjęte zgodnie z art. 57 § 1 u.p.e.a. po ustaniu przyczyny zawieszenia.
Czy istnieją podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a. (niepodjęcie zawieszonego postępowania na żądanie wierzyciela w terminie 12 miesięcy)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ta podstawa umorzenia nie miała zastosowania.
Uzasadnienie
Zawieszenie postępowania nie nastąpiło na żądanie wierzyciela, lecz z mocy prawa z powodu rozłożenia należności na raty. W związku z tym, przepis art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a. nie mógł stanowić podstawy do umorzenia postępowania.
Przepisy (16)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, niewykonalności obowiązku niepieniężnego, niespełnienia wymogów w tytule wykonawczym, śmierci zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania, gdy z wnioskiem o umorzenie wystąpi wierzyciel, lub gdy odrębne ustawy tak stanowią.
Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 11 § 6
Do umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz skutków związanych z zastosowaniem środka egzekucyjnego w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy u.p.e.a. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.
u.s.u.s. art. 24 § 5b
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 56 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zawieszenie postępowania egzekucyjnego z powodu rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej.
u.p.e.a. art. 57 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny podejmuje zawieszone postępowanie egzekucyjne po ustaniu przyczyny zawieszenia, zawiadamiając o tym zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 6 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zasada obligatoryjnego prowadzenia egzekucji.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 59 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
K.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.u.s. art. 24 § 5a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, od dnia zawarcia umowy dot. odroczenia terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenia należności na raty, do dnia terminu płatności odroczonej należności z tytułu składek lub ostatniej raty.
u.p.e.a. art. 15
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Instytucja upomnienia 'przedegzekucyjnego' ma na celu skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku. Doręczenie upomnienia nie jest pierwszą czynnością egzekucyjną skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia.
u.s.u.s. art. 28 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Umorzenie składek z uwagi na całkowitą nieściągalność.
u.s.u.s. art. 28 § 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Umorzenie składek z uwagi na całkowitą nieściągalność.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony przez czynności egzekucyjne i zawarcie umowy ratalnej. • Postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo podjęte po ustaniu przyczyny zawieszenia (rozłożenie na raty), a nie na żądanie wierzyciela, co wyklucza zastosowanie art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia należności z tytułu składek. • Zarzut nieprawidłowego podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a.
Godne uwagi sformułowania
Pierwszą czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której mowa w art. 24 ust. 5b u.s.u.s., należy rozumieć czynność zmierzającą bezpośrednio do wyegzekwowania zobowiązania, realizowaną w toku egzekucji, a zatem może to być wystawienie tytułu wykonawczego, dokonanie zajęcia, np. rachunku bankowego, czyli dokonanie stricte czynności egzekucyjnych. Wystawienia i doręczenia upomnienia (art. 15 u.p.e.a.) nie można zatem uznać za pierwszą czynność egzekucyjną skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia należności składkowych. • Aby termin przedawnienia mógł być zawieszony musi on biec, co w dacie zawarcia układu ratalnego nie miało miejsca. Zakończenie układu ratalnego nie spowodowało więc kontynuacji biegu przedawnienia. Nadal jest on zawieszony na podstawie art. 24 ust. 5 b u.p.e.a.
Skład orzekający
Izabela Paluszyńska
przewodniczący sprawozdawca
Marek Sachajko
członek
Walentyna Długaszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, zawieszania i podejmowania postępowań egzekucyjnych w kontekście umów ratalnych oraz czynności egzekucyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie, w tym przepisów przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii przedawnienia składek ZUS i prawidłowości prowadzenia postępowań egzekucyjnych, co jest istotne dla wielu podatników i przedsiębiorców.
“Czy Twoje długi ZUS uległy przedawnieniu? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady zawieszania biegu terminu.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.