III SA/Po 432/23

III SA/Po 432/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-09-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marzenna Kosewska /sprawozdawca/
Mirella Ławniczak
Szymon Widłak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1082
art. 117 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Dz.U. 2017 poz 2203
art. 31a ust. 1, art. 33 ust. 1 pkt 1 i pkt 2
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Sentencja
Dnia 27 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Szymon Widłak Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Protokolant : st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2023 roku sprawy ze skargi W. M. na akt Starosty z dnia 4 maja 2023 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dotacji I. uchyla zaskarżony akt, II. zasądza od Starosty na rzecz skarżącej kwotę 697,- (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 19 kwietnia 2023 r. do Starostwa Powiatowego wpłynął wniosek W. M., osoby prowadzącej niepubliczną branżową szkołę II stopnia C. w T. , o wypłatę dotacji. Wnioskodawczyni napisała, powołując się na art. 31a ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017, poz. 2203 z późn. zm., dalej także jako u.f.z.o.), że prowadząc kwalifikacyjne kursy zawodowe zwraca się o wypłatę dotacji, na osoby wymienione we wniosku, które zdały egzamin zawodowy i uzyskały certyfikat kwalifikacji zawodowej w zakresie kwalifikacji: rolnik 613003 - kwalifikacja ROL.04 "Prowadzenie produkcji rolniczej". Do wniosku dołączyła zaświadczenie wystawione przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną z 07 kwietnia 2023 r. o uzyskanych świadectwach i certyfikatach przez 51 słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych w branżowej szkole II stopnia C. w T. , że osoby wymienione w zaświadczeniu uzyskały świadectwa potwierdzające kwalifikacje w zawodzie lub certyfikaty kwalifikacji zawodowej.
W odpowiedzi, w piśmie z 04 maja 2022 r. Starosta stwierdził, że nie jest możliwa wypłata wnioskowanej dotacji. Wskazał, że zgodnie z art. 117 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 z późn. zm., dalej jako P.o.) kwalifikacyjne kursy zawodowe mogą być prowadzone przez publiczne i niepubliczne szkoły prowadzące kształcenie zawodowe w zakresie zawodów, w których kształcą, oraz w zakresie innych zawodów przypisanych do branż, do których należą zawody, w których kształci szkoła. Wymieniona wyżej kwalifikacja nie wpisuje się w branżę fryzjersko-kosmetyczną, do której przypisany jest zawód technik usług fryzjerskich, w którym kształciła branżowa szkoła II stopnia C. w T. w momencie rozpoczęcia kursu ROL.04 Prowadzenie produkcji rolniczej, tj. 02 kwietnia 2022 r. Kształcenie w zawodzie technik-rolnik w Szkole rozpoczęło się natomiast w maju 2022 r. i tylko dla jednego słuchacza.
Ponadto napisał Starosta, że zgodnie z art. 31a i 31b oraz 33 u.f.z.o. niepubliczne szkoły ponadpodstawowe prowadzące kwalifikacyjne kursy zawodowe otrzymują na każdego słuchacza kursu, który zdał egzamin w zakresie danej kwalifikacji, dotację pod warunkiem, że organ prowadzący szkołę:
1) przekaże informację o planowanej liczbie słuchaczy kwalifikacyjnego kursu zawodowego nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji,
2) przekaże dane do systemu informacji oświatowej (dalej także jako SIO) według stanu na dzień 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji,
3) udokumentuje uzyskanie certyfikatu kwalifikacji zawodowej w zakresie danej kwalifikacji przez słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia wyników egzaminu zawodowego przez okręgową komisję egzaminacyjną.
Starosta podkreślił, że w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2022 r., nie zostali w ogóle wykazani słuchacze kwalifikacyjnego kursu zawodowego.
W terminowo wniesionej skardze W. M., zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła o uwzględnienie skargi w trybie art. 146 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) i uchylenie zaskarżonej czynności oraz uznanie uprawnienia skarżącej o wypłatę dotacji dla słuchaczy kwalifikacyjnego. Ewentualnie o uchylenie zaskarżonej czynności. Nadto wniosła o przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych. Zaskarżonej czynności zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miały wpływ na wynik postępowania:
a) obrazę art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zakresie, w jakim organ nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy w sprawie, uznając, że:
- kwalifikacyjny kurs zawodowy (ROL.04 Prowadzenie produkcji rolniczej) nie był prowadzony w zawodzie, w którym kształci Szkoła tj. w branży fryzjersko-kosmetycznej, podczas gdy Szkoła przed rozpoczęciem kursu kwalifikacyjnego kursu zawodowego posiadała oddział kształcący w zawodzie technik-rolnik, już od 30 marca 2022 r.,
- w systemie informacji oświatowej do 30 września 2022 r. nie zostali wskazani słuchacze kwalifikowanego kursu zawodowego, czemu przeczą załączone dokumenty.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 117 ust. 2 pkt 1 P.o. w zw. z art. 31a i 31b oraz art. 33 u.f.z.o., w zakresie w jakim organ uznał, iż prowadzenie oddziału szkolnego dla jednego słuchacza nie stanowi kształcenia w rozumieniu ww. przepisów przez co uniemożliwia wypłatę dotacji.
Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów: a) kopii księgi słuchaczy - gdzie pod numerem 14 widnieje M. J., uczeń I klasy branżowej w zawodzie technik rolnik od 30 marca 2022 r., b) kopii wniosku o udzielnie dotacji na rok 2023 r. z dowodem doręczenia w dniu 27 września 2022 r., c) wydruku informacji z SIO potwierdzającego promocję ucznia M. J. w latach 2021-2023, d) zaświadczenia Starosty o wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych z dnia 15 czerwca 2020 r., z którego wynika, że Szkoła kształci w zawodach technik rolnik.
Uzasadniając pełnomocnik napisał, że zgodnie z przepisami prawa oświatowego, we właściwym terminie kursy zostały zgłoszone do sytemu informacji oświatowej. Rozpoczęcie kształcenia w zawodzie technik rolnik nastąpiło w marcu 2022 r. tj. przed rozpoczęciem kursu ROL.04 (02 kwietnia 2022 r.). O rozpoczęciu kształcenia na kierunku technik-rolnik świadczy wpis słuchacza do księgi uczniów oraz wydruki z SIO. Pełnomocnik ocenił, że w momencie rozpoczęcia kursu kwalifikacyjnego szkoła prowadziła kształcenie w zawodzie technik rolnik i w związku z powyższym, zgodnie z art. 31a ust. 1 u.f.z.o. dotacja jest należna.
Pełnomocnik podkreślił, że kwestionowane przez Starostę dane zostały wprowadzone do SIO. Co więcej mając na uwadze art. 50 ust. 3 ustawy o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2597, dalej jako ustawa o SIO) jednostki samorządu terytorialnego, w terminie 30 dni od dnia udostępnienia w bazie danych SIO zestawień, o których mowa w ust. 1 pkt 1, potwierdzają prawdziwość danych zawartych w zestawieniach. Do chwili wniesienia skargi prawidłowość zapisów w SIO nie była przez Starostę kwestionowana.
W odpowiedzi na skargę Starosta, zastępowany przez zawodową pełnomocnik, wniósł o oddalenie skargi. Pełnomocnik również wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów:
1) wydruku z SIO na dzień 30 września 2022 r. zawierającego wykaz szkół prowadzonych w C. w T. , 2) wydruku z SIO zawierającego wykaz szkół i placówek prowadzonych/dotowanych przez Powiat , 3) opisu wag subwencyjnych na 2023 r., 4) treści wiadomości e-mail z 02 stycznia 2023 r. przesłanego do skarżącej przez pracownika organu,
- dokumenty wskazane w pkt 1-4 na okoliczność braku ujęcia kwalifikacyjnych kursów zawodowych w SIO na dzień 30 września 2022 r.
5) informacji o liczbie uczniów /wychowanków w miesiącu kwietniu 2022 r, 6) informacji o ilości uczniów uczestniczących w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych za miesiąc kwiecień 2022 r., 7) informacji o ilości uczniów/wychowanków w miesiącu maju 2022 r.
- dokumenty wskazane w pkt 5-7 na okoliczność rozpoczęcia nauki w szkole na kierunku rolnik dopiero w maju 2022 r.,
8) wydruku ze strony internetowej Szkoły zawierający charakterystykę zawodu technik rolnik, 9) wykazu osób uczących się na kierunku rolnik w roku obecnym i w latach poprzednich, listy obecności ucznia na zajęciach, planu lekcji, wykazu przedmiotów i nauczycieli uczących tych przedmiotów, informacji pochodzących od poszczególnych nauczycieli o zrealizowanych zajęciach i ich tematyce, informacji o odbytych przez ucznia praktykach zawodowych, zaliczeniach i postępach w nauce ucznia -
- dokumenty wskazane w pkt 8 i 9 na okoliczność faktycznego kształcenia i jego czasookresu.
Jednocześnie pełnomocnik wniosła o zobowiązanie skarżącej do dostarczenia dokumentów wskazanych w pkt. 9 zarówno Sądowi jak i organowi.
Uzasadniając odpowiedź na skargę pełnomocnik Starosty napisała, że wbrew twierdzeniom skarżącej, nauka jedynego ucznia na kierunku rolnik nie rozpoczęła się 30 marca 2023 r. Przedstawiony przez skarżącą wpis w księdze słuchaczy zawiera informacje o dacie przyjęcia do szkoły tj. 30 marca 2023 r. nie zaś o dacie rozpoczęcia przez niego nauki. Rubryka data rozpoczęcia nauki nie została wypełniona. Starosta przyjął, że zajęcia na kierunku technik rolnik rozpoczęły się dopiero w maju 2023 r. Uzasadnieniem dla takiego stanowiska jest zachowanie się skarżącej, która jak sama przyznała, informację o uczniu w szkole branżowej II stopnia na kierunku technik-rolnik, celem wypłaty na niego dotacji, złożyła dopiero w maju.
Obowiązek składania takich informacji ma wynikać, zdaniem pełnomocnik, z § 4 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Powiatu z dnia 28 grudnia 2017 r. w sprawie ustalenia trybu udzielenia i rozliczania dotacji szkołom i placówkom niepublicznym wpisanym do ewidencji prowadzonej przez Starostę oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (Dz. Urz. Woj. Wielk. z 2018 r., poz. 271), zgodnie z którym podstawą ustalenia wysokości miesięcznej części dotacji dla danej jednostki jest informacja o faktycznej liczbie dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, składana przez osobę prowadzącą do 10 dnia każdego miesiąca. Organ czerpał swą wiedzę z tych właśnie dokumentów i przyjął, że kształcenie tego jednego ucznia rozpoczęło się dopiero w maju a nie jak twierdzi skarżąca, w marcu 2022 r.
Dalej pełnomocnik napisała, że wątpliwości organu budzi utrzymywanie jednoosobowego oddziału szkolnego. Co prawda przepisy nie określają minimalnej liczby uczniów w klasie, jednakże Starosta, który sprawuje funkcję organu prowadzącego dla szkół ponadpodstawowych z terenu Powiatu Tureckiego, zna realia i nie tworzy w podległych mu szkołach oddziałów mniejszych niż 30 osób.
Zdaniem pełnomocnik Starosty należy zapytać, czy szkoła prowadziła wówczas faktycznie obowiązkowe zajęcia edukacyjne wskazane w ramowym planie nauczania, czy uczeń ten tylko figurował na liście słuchaczy, po to tylko by szkoła mogła spełnić wymogi ustawowe do otrzymania dotacji dla słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Na marginesie pełnomocnik wskazała, że uczeń ten zamieszkuje w m. M. w powiecie c. woj. m. (informacja ta zawarta została w przesłanej przez skarżącą kopii księgi słuchaczy) i żeby przybyć na zajęcia do T. musiał pokonać każdorazowo ok. 230 km.
Pełnomocnik organu oceniła, że z kształceniem w danej szkole mamy do czynienia wówczas, gdy nauka w takiej szkole pobierana jest w sposób ciągły, szkoła posiada wiele roczników w danym zawodzie, odpowiednią kadrę, bazę dydaktyczną a wreszcie pewne tradycje w tym zakresie. Kształcenie to pewien proces, który odbywa się systematycznie nie zaś incydentalnie jak w niniejszej sprawie, a oddział szkolny to grupa osób, nie zaś tylko jeden uczeń.
Dalej pełnomocnik organu napisała, że ze strony internetowej C. w T. można się dowiedzieć, że zajęcia w szkole branżowej II stopnia na kierunku technik-rolnik trwają 2 lata (4 semestry) a nauka odbywa się w trybie wieczorowym i zaocznym. Semestr II (zimowy) w roku szkolnym 2021/2022 rozpoczął się 14 lutego 2022 r. a uczeń M. J. zapisał się do szkoły dopiero 30 marca 2022 r. a zatem kierunek technik rolnik nie został de facto uruchomiony w terminie wynikającym z kalendarza roku szkolnego.
Następnie pełnomocnik Starosty napisała, że kolejny zarzut skarżącej dotyczył błędnego ustalenia przez Starostę, że w SIO do 30 września 2022 r. nie zostali wskazani słuchacze kwalifikacyjnego kursu zawodowego na kierunku technik rolnik. Jak wskazała skarżąca przeczyć temu mają załączone do skargi dokumenty. Pełnomocnik organu zarzuciła jednak, że wśród dokumentów tych organ nie dopatrzył się jednak wydruku informacji z SIO wg stanu na dzień 30 września 2022 r., które potwierdzałyby ten fakt. Skarżąca dołączyła jedynie kopię wniosku o udzielenie dotacji na rok 2023. Warunkiem zaś przyznania dotacji dla słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych jest m.in. zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. przekazanie przez szkołę danych do SIO według stanu na dzień 30 września roku bazowego. Pełnomocnik organu wskazała, że dane takie nie zostały przez skarżącą przekazane, o czy świadczy wydruk z SIO sporządzony przez organ.
Dalej pełnomocnik napisała, że analizując wydruk SIO zawierający wykaz szkół i placówek prowadzonych/dotowanych przez Powiat , zgodnie z opisem wag subwencyjnych na 2023 r. waga oznaczona symbolem P49 wskazuje słuchaczy przypisanych na dzień 30 września 2022 r. do oddziału dodatkowego kursy kwalifikacyjne, w klasach kwalifikacyjnych kursów zawodowych organizowanych przez szkoły niepubliczne. W wykazach nie było żadnego słuchacza przypisanego do wagi 49. Konsekwencją braku wykazania słuchaczy kkz na kierunku technik rolnik w SIO była nie tylko odmowa przekazania dotacji Skarżącej ale przede wszystkim nieotrzymanie przez Organ przeznaczonych na ten cel środków w subwencji oświatowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Starosta pismem z 04 maja 2023 r. odmówił wypłaty dotacji. Jest to akt podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej jako P.p.s.a. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 12 kwietnia 2023 r., III SA/Po 949/22, wydany w sprawie z udziałem tych samych stron). Nadto nie budzi wątpliwości, że skarga została wniesiona z zachowaniem trzydziestodniowego terminu, wskazanego w art. 53 § 2 P.p.s.a.
Dalej Sąd wskazuje, że skarżąca W. M., jest organem prowadzącym branżową szkołę II stopnia C. . Zgodnie z art. 4 pkt 16 P.o. organem prowadzącym szkołę lub placówkę może być minister, jednostka samorządu terytorialnego, inne osoby prawne i fizyczne, zatem to W. M. ma interes prawny do wniesienia skargi, jest stroną skarżącą.
Przechodząc do części merytorycznej uzasadnienia wskazać należy, że niniejsza sprawa dotyczy odmowy przekazania dotacji za przeprowadzone kwalifikacyjne kursy zawodowe, z powodu nie spełnienia wszystkich warunków przez skarżącą – zdaniem organu. Sąd zaznacza przy tym, że przeprowadzenie kwalifikacyjnego kursu zawodowego przez branżową szkołę II stopnia C. w T. , jest poza sporem. Poza sporem jest też fakt uzyskania świadectw potwierdzających kwalifikacje w zawodzie lub certyfikatów kwalifikacji zawodowej, zgodnie z zaświadczeniem wystawionym przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w dniu 07 kwietnia 2023 r. – przez 51 osób wymienionych w tym zaświadczeniu.
Definicja legalna kwalifikacyjnego kursu zawodowego znajduje się w art. 4 pkt 35 P.o.; jest to kurs, którego program nauczania uwzględnia podstawę programową kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego w zakresie jednej kwalifikacji, którego ukończenie umożliwia przystąpienie do egzaminu zawodowego w zakresie tej kwalifikacji.
W myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. c) i lit. e) P.o., wśród typów szkół ponadpodstawowych są: trzyletnia branżowa szkoła I stopnia, oraz dwuletnia branżowa szkoła II stopnia. Ukończenie branżowej szkoły I stopnia umożliwia uzyskanie dyplomu zawodowego po zdaniu egzaminu zawodowego w danym zawodzie, a także dalsze kształcenie w branżowej szkole II stopnia lub w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych począwszy od klasy II (art. 19 ust. 2 pkt 4 P.o.). Absolwent takiej szkoły legitymuje się wykształceniem zasadniczym branżowym. Natomiast ukończenie branżowej szkoły II stopnia umożliwia uzyskanie dyplomu zawodowego w zawodzie nauczanym na poziomie technika, w którym wyodrębniono kwalifikację wspólną dla zawodu nauczanego w branżowej szkole I i II stopnia, po zdaniu egzaminu zawodowego w danym zawodzie, oraz uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego (art. 19 ust. 2 pkt 5 P.o.). Taka osoba legitymuje się wykształceniem średnim branżowym.
Co istotne, zgodnie z art. 20 ust. 3 pkt 2 P.o. wykształcenie średnie branżowe daje także spełnienie warunków dotyczących wykształcenia zasadniczego branżowego oraz zdanie egzaminu eksternistycznego z zakresu wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły II stopnia, a także, między innymi, ukończenie kwalifikacyjnego kursu zawodowego w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w danym zawodzie nauczanym w branżowej szkole II stopnia (art. 20 ust. 3 pkt 2 lit. a P.o.).
Spór w niniejszej sprawie dotyczy spełnienia przez skarżącą warunku przyznania dotacji, określonego w art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. tj. przekazania danych przez organ prowadzący do systemu informacji oświatowej (SIO) według stanu na dzień 30 września roku bazowego. Nadto spór dotyczy spełnienia przez skarżącą warunku przyznania dotacji z art. 117 ust. 2 pkt 1 P.o., zgodnie z którym kwalifikacyjne kursy zawodowe mogą być prowadzone przez publiczne i niepubliczne szkoły prowadzące kształcenie zawodowe, z wyjątkiem szkół artystycznych - w zakresie zawodów, w których kształcą, oraz w zakresie innych zawodów przypisanych do branż, do których należą zawody, w których kształci szkoła. Organ poddaje w wątpliwość kształcenie w zakresie zawodu rolnika w 1-osobowej klasie, w szkole należącej do skarżącej.
Sąd stwierdza, że zaskarżony akt został wydany co najmniej przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia, co do spełnienia przesłanek przekazania dotacji.
Z przepisów art. 31 i art. 31a u.f.zo. wynika, że te publiczne i niepubliczne szkoły ponadpodstawowe, które prowadzą kwalifikacyjne kursy zawodowe, otrzymują dotację z budżetu powiatu, w realiach uzależnionych od tego, czy jest to publiczna szkoła podstawowa (art. 31 u.f.z.o.) czy też niepubliczna szkoła podstawowa (art. 31a u.f.z.o.). Warunki przekazania dotacji są opisane w art. 33 u.f.zo., którego spełnienia dotyczy spór.
Z art. 33 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o. wynika, że dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i art. 28-32, są przekazywane pod warunkiem, że organ prowadzący przekaże organowi dotującemu informację o planowanej liczbie słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15, art. 17, art. 19, art. 21, art. 26 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 29, art. 30, art. 31 ust. 1 i 1a oraz art. 31a ust. 1.
Z kolei z art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. wynika, że dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i art. 28-32. są przekazywane pod warunkiem, że szkoła przekaże dane do SIO według stanu na dzień 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32.
Organ uzasadnił odmowę przekazania dotacji tym, że w SIO według stanu na dzień 30 września 2022 r. nie zostali w ogóle wykazani słuchacze kwalifikacyjnego kursu zawodowego.
Co do spełnienia warunku z art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. tj. przekazania danych przez organ prowadzący do SIO według stanu na dzień 30 września roku bazowego, to literalna wykładnia tego przepisu nie budzi wątpliwości. Ustawodawca oczekuje, że w systemie informacji oświatowej znajdą się dane według stanu na dzień 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy (definicja legalna roku bazowego zawarta jest w art. 4 pkt 25 u.f.z.o.).
Skarżąca w korespondencji z organem, prowadzonej równolegle do złożonej skargi, przesłała organowi zrzut ekranu (załącznik nr 3 do pisma do Starosty z 17 maja 2023 r.) twierdząc, że to zgłoszenie do SIO. Nadto wywodziła w skardze, że zgodnie z przepisami prawa oświatowego, we właściwym terminie kursy zostały zgłoszone do sytemu informacji oświatowej, że kwestionowane przez Starostę dane zostały wprowadzone do tego systemu. Podkreśliła, mając na uwadze art. 50 ust. 3 ustawy o SIO, że jednostki samorządu terytorialnego, w terminie 30 dni od dnia udostępnienia w bazie danych SIO zestawień, o których mowa w ust. 1 pkt 1, potwierdzają prawdziwość danych zawartych w zestawieniach. Zaznaczyła, że do chwili sporządzenia skargi prawidłowość wpisów w SIO nie była przez Starostę kwestionowana.
Z kolei organ w odpowiedzi na skargę napisał, że wśród dokumentów załączonych do skargi "nie dopatrzył się jednak" wydruku informacji z SIO na dzień 30 września 2022 r. Organ nie określił przy tym, czego dotyczy zgłoszenie, którego zrzut ekranu przesłała skarżąca, przy piśmie z 17 maja 2023 r. Jak również nie udokumentował w żaden sposób twierdzenia zawartego w zaskarżonym akcie, że w SIO wg stanu na dzień 30 września 2022 r. nie zostali w ogóle wykazani słuchacze kwalifikacyjnego kursu zawodowego.
Podstawowym obowiązkiem organu administracji rozpoznającego wniosek (w niniejszej sprawie: wniosek o przyznanie dotacji) jest skontrolowanie, czy we wniosku wymieniono wszystkie informacje niezbędne do jego rozpatrzenia oraz skontrolowanie, czy do wniosku dołączono wszystkie niezbędne dokumenty. Jeżeli danego dokumentu brakuje, co do zasady obowiązkiem organu jest wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku, precyzyjnie wskazując dokumenty którymi należy uzupełnić wniosek, chyba że organ może pozyskać potrzebne dane we własnym zakresie, przykładowo mając dostęp do bazy danych, z której informacje są potrzebne do rozpoznania wniosku.
W kontrolowanej sprawie organ, rozpoznając wniosek o przekazanie dotacji, zaniedbał obowiązku dotyczącego uzupełnienia wniosku o dowód przekazania danych przez organ prowadzący do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego, względnie jednoznacznego wykazania, że skarżąca nie wykonała warunku z art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o.
Wbrew twierdzeniu zawartemu w odpowiedzi na skargę, na podstawie załączonych do niej (i) wydruku z SIO na dzień 30.09.2022 zawierającego wykaz szkół prowadzonych w C. w T. , (ii) wydruku z SIO zawierającego wykaz szkół i placówek prowadzonych/dotowanych przez Powiat , nie można jednoznacznie określić, czy skarżąca wykonała warunek z art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. Z kolei opis wag subwencyjnych na 2023 rok, że w wykazach nie ma żadnego słuchacza przypisanego do wagi dotyczącej kwalifikacyjnych kursów zawodowych organizowanych przez szkoły niepubliczne, nie może być dowodem, że skarżąca nie wykonała warunku z art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o.
Dalej Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 117 ust. 2 pkt 1 P.o. kwalifikacyjne kursy zawodowe mogą być prowadzone przez publiczne i niepubliczne szkoły prowadzące kształcenie zawodowe, z wyjątkiem szkół artystycznych - w zakresie zawodów, w których kształcą, oraz w zakresie innych zawodów przypisanych do branż, do których należą zawody, w których kształci szkoła.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 stycznia 2020 r. I GSK 2007/19 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej jako CBOSA) dokonał wykładni zwrotu "w zakresie zawodów, w których kształcą". NSA zaakcentował prymat wykładni językowej nad pozostałymi rodzajami wykładni i stwierdził, że zwrot "w zakresie zawodów, w których kształcą" ma inny zakres znaczeniowy od zwrotu "w zakresie zawodów, do kształcenia których posiadają uprawnienia". Zwrot "w zakresie zawodów, w których kształcą" oznacza zaś w sposób oczywisty wymóg realnego, rzeczywistego prowadzenia kształcenia. NSA wytknął, że uznanie stanowiska, zgodnie którym, aby organizować i prowadzić kwalifikacyjne kursy zawodowe szkoła nie musi faktycznie prowadzić także zajęć lekcyjnych w tych zawodach – mogłoby prowadzić do sytuacji, w których szkoły motywowane byłyby do likwidowania obligatoryjnych zajęć lekcyjnych na rzecz prowadzenia jedynie kwalifikacyjnych kursów zawodowych, które nie wymagają nadmiernych środków finansowych oraz zatrudnienia większej ilości nauczycieli. Cytowane stanowisko NSA skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.
Jak wynika z akt sprawy, w szkole prowadzonej przez skarżącą kształci się jeden uczeń w zawodzie technik-rolnik. Na tej podstawie skarżąca wywodzi, że istnieje oddział szkolny - jednoosobowa klasa i że prowadzone są zajęcia lekcyjne w tym zawodzie, a więc jest spełniony warunek z art. 117 ust. 2 pkt 1 P.o. Skarżąca, prowadząc kształcenie w szkole na kierunku technik-rolnik, uruchomiła przedmiotowy kwalifikacyjny kurs zawodowy. Co istotne, skarżąca wywodzi, że jedyny uczeń rozpoczął naukę 30 marca 2022 r., zaś kwalifikacyjny kurs zawodowy został uruchomiony później, bo z dniem 02 kwietnia 2022 r.
Sąd stwierdza, że Starosta w zaskarżonym akcie poprzestał na wywodzie, że kwalifikacja ROL.04 "Prowadzenie produkcji rolniczej" nie wpisuje się w branżę fryzjersko-kosmetyczną, do której przypisany jest zawód technik usług fryzjerskich, w którym kształciła branżowa szkoła II stopnia C. w T. w momencie rozpoczęcia kursu, tj. 02 kwietnia 2022 r. Starosta ocenił, ponownie bez udokumentowania zajętego stanowiska, że kształcenie w zawodzie technik rolnik w ww. szkole dla jednego słuchacza rozpoczęło się – dopiero - w maju 2022 r. Z kolei w odpowiedzi na skargę pełnomocnik Starosty wniosła o przeprowadzenie dowodu z szeregu dokumentów w niej wymienionych, na okoliczność rozpoczęcia nauki w szkole przez jedynego ucznia na kierunku rolnik dopiero w maju 2022 r., a także na okoliczność faktycznego kształcenia jedynego ucznia i czasookresu tego kształcenia. Sąd zaznacza, że do istoty postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym odniesie się w dalszej części uzasadnienia.
W aktach sprawy znajdują się dokumenty, przesłane przez skarżącą, już po wydaniu zaskarżonego aktu, z których ma wynikać, że branżowa szkoła II stopnia C. w T. prowadzi kształcenie słuchaczy na dwóch kierunkach zawodowych: (i) technik usług fryzjerskich, (ii) technik rolnik, zaś kształcenie w zawodzie technik-rolnik jedynego słuchacza rozpoczęło się w marcu 2022 r. Dowodów na spełnianie powyższych okoliczności organ jednak nie kompletował jak i nie analizował, poprzestając na gołosłownym argumencie w zaskarżonym akcie.
W ocenie Sądu nie można wykluczyć sytuacji, że jeżeli ma miejsce rzeczywiste kształcenie w klasie 1-osobowej, i najpierw utworzono klasę 1-osobową a dopiero potem, w oparciu o już zatrudnionych nauczycieli rozpoczął się kwalifikacyjny kurs zawodowy, to warunek z art. 117 ust. 2 pkt 1 P.o. został spełniony.
Dalej Sąd wskazuje, nawiązując do wniosków zawartych w odpowiedzi na skargę, że nie jest rolą sądu administracyjnego prowadzenie postępowania dowodowego, i to w celu wyjaśnienia kwestii, które powinien był skontrolować organ, przed rozstrzygnięciem wniosku o wypłatę dotacji.
Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 lipca 2023 r., I OSK 890/20 (CBOSA), że oznacza to, po pierwsze, że przeprowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym jest dopuszczalne wyjątkowo, jedynie w sytuacji wystąpienia wskazanych wyżej przesłanek. Po drugie, możliwość jego przeprowadzenia uzależniona jest od uznania Sądu, który postępowanie takie przeprowadzić może, lecz nie musi. Powyższy przepis należy odczytywać z uwzględnieniem generalnej zasady, wyrażonej w art. 133 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Zasada ta oznacza, że sąd administracyjny nie prowadzi we własnym zakresie postępowania dowodowego i nie ustala samodzielnie stanu faktycznego sprawy, lecz ocenia jedynie, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, w tym także czy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły materiał dowodowy i czy właściwie oceniły zebrane dowody (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2008 r., II OSK 554/07; CBOSA). Celem postępowania dowodowego, prowadzonego przed sądem administracyjnym, nie jest zatem ponowne ustalanie stanu faktycznego sprawy w zastępstwie organu administracji publicznej. Przepis art. 106 § 3 P.p.s.a. pozwala jedynie w drodze wyjątku przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w razie wystąpienia istotnych wątpliwości co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu - a nie co do prawidłowości poczynionych w postępowaniu administracyjnym ustaleń faktycznych - przy czym nadal jest to uprawnieniem a nie obowiązkiem sądu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 02 września 2008 r., II GSK 318/08; CBOSA).
Ponownie rozpoznając wniosek o wypłatę dotacji Starosta wezwie skarżącą do jego uzupełnienia, poprzez wykazanie, że w zgodzie z art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. przekazała dane do systemu informacji oświatowej - według stanu na dzień 30 września roku bazowego. Jeżeli okaże się, że skarżąca wykonała warunek z art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o., organ ustali, czy w 1-osobowej klasie na kierunku technik-rolnik miało miejsce faktyczne kształcenie i jaki był jego czasokres. Sąd podkreśla, że skoro organ ma wątpliwości, opisane przecież w odpowiedzi na skargę, to musi te wątpliwości wyjaśnić, zamiast odmawiać przyznania dotacji względnie oczekiwać, że sąd administracyjny przeprowadzi postępowanie dowodowe w sprawie.
Z powyższych względów, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., orzeczono o uchyleniu zaskarżonego aktu, jak w pkt. I sentencji wyroku. W pkt. II. sentencji wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Na zasądzone koszty postępowania składają się: kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokackiego, razem 697 zł.