III SA/PO 428/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Gminy Miejskiej na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu, która stwierdziła nieważność uchwały Rady Miejskiej z dnia 6 kwietnia 2023 r. Uchwała rady gminy wyrażała zgodę na udzielenie przez Gminę poręczenia spłaty kredytu długoterminowego dla Miejskiego Zakładu Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. celem zakupu praw do emisji CO2 oraz miału węglowego i biomasy. Regionalna Izba Obrachunkowa uznała uchwałę rady za nieważną, wskazując na sprzeczność z przepisami prawa, w szczególności z ustawą o finansach publicznych i ustawą o samorządzie gminnym. RIO argumentowała, że udzielanie poręczeń należy do wyłącznych kompetencji organu wykonawczego gminy (burmistrza), a rada gminy może jedynie ustalać maksymalną wysokość tych poręczeń w uchwale budżetowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Gminy, podzielając stanowisko RIO. Sąd podkreślił, że organ stanowiący gminy (rada) działa w granicach upoważnienia ustawowego i nie może podejmować uchwał w sprawach należących do sfery wykonawczej. Wykonywanie budżetu i zaciąganie zobowiązań, w tym udzielanie poręczeń, należy do kompetencji organu wykonawczego. Sąd uznał, że uchwała rady gminy w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie poręczenia konkretnemu podmiotowi była bezpodstawna prawnie, co skutkowało jej nieważnością. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów ustawy o finansach publicznych oraz braku uzasadnienia uchwały RIO zostały uznane za niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kompetencji rady gminy i organu wykonawczego w zakresie udzielania poręczeń i gwarancji przez jednostki samorządu terytorialnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji gminy i spółki komunalnej, ale zasady podziału kompetencji są uniwersalne dla samorządów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rada gminy jest właściwa do podejmowania uchwały wyrażającej zgodę na udzielenie przez gminę poręczenia spłaty kredytu długoterminowego dla spółki komunalnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rada gminy nie jest właściwa do podejmowania takiej uchwały. Kompetencja ta należy do organu wykonawczego gminy.
Uzasadnienie
Udzielanie poręczeń kredytowych przez gminę należy do wyłącznych kompetencji organu wykonawczego. Rada gminy może jedynie ustalać maksymalną wysokość pożyczek i poręczeń udzielanych przez organ wykonawczy w roku budżetowym. Podjęcie przez radę uchwały w sprawie zgody na udzielenie poręczenia konkretnemu podmiotowi jest bezpodstawne prawnie.
Czy uchwała Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdzająca nieważność uchwały rady gminy w sprawie poręczenia kredytu była prawidłowo uzasadniona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie uchwały RIO odpowiadało wymogom prawa.
Uzasadnienie
Uzasadnienie uchwały nadzorczej zawierało ustalenia faktyczne i prawne oraz wskazywało przyczyny stwierdzenia istotnego naruszenia prawa, spełniając wymogi art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym.
Przepisy (9)
Główne
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 9 lit. i
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Udzielenie poręczenia należy do wyłącznej kompetencji organu wykonawczego.
u.s.g. art. 30 § ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Wykonywanie budżetu, w tym zaciąganie zobowiązań, należy do wyłącznych kompetencji organu wykonawczego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Podstawa stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy.
Pomocnicze
u.s.g. art. 18 § ust. 1 i art. 58
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Rada gminy ma kompetencję do podejmowania uchwał w sprawach majątkowych gminy przekraczających zakres zwykłego zarządu, jednakże nie może podejmować uchwał w sprawach należących do sfery wykonawczej.
u.f.p. art. 94 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Jednostki samorządu terytorialnego mogą udzielać poręczeń i gwarancji z uwzględnieniem przepisów ustawy, w granicach kwot określonych w uchwale budżetowej.
u.f.p. art. 212 § ust. 1 pkt 7
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Uchwała budżetowa określa kwotę wydatków na spłatę zobowiązań z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji.
u.f.p. art. 226 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Wieloletnia prognoza finansowa określa wydatki na gwarancje i poręczenia.
u.s.g. art. 91 § ust. 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Wymogi dotyczące uzasadnienia uchwały organu nadzoru.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udzielanie poręczeń kredytowych należy do wyłącznych kompetencji organu wykonawczego gminy, a nie rady gminy. • Rada gminy nie może podejmować uchwał w sprawach należących do sfery wykonawczej. • Uchwała rady gminy w sprawie zgody na poręczenie konkretnemu podmiotowi była bezpodstawna prawnie.
Odrzucone argumenty
Poręczenie długoterminowe wykraczające poza rok budżetowy wymaga uchwały rady gminy. • Uchwała budżetowa musi uwzględniać kwotę poręczenia. • Uzasadnienie uchwały RIO było nierzetelne i nie wykazało istotnego naruszenia prawa.
Godne uwagi sformułowania
Organ stanowiący gminy wykonuje kompetencję prawodawczą zawartą w upoważnieniu ustawowym i jest obowiązany działać ściśle w granicach tego upoważnienia. • Wykonywanie budżetu (w tym zaciąganie zobowiązań) należy do wyłącznych kompetencji organu wykonawczego. • Ustawodawca w żadnym przepisie nie odniósł się do rozróżnienia poręczeń na krótko i długoterminowe i nie powiązał tego z właściwą kompetencja organu stanowiącego do podejmowania uchwał.
Skład orzekający
Walentyna Długaszewska
przewodniczący sprawozdawca
Mirella Ławniczak
sędzia
Piotr Ławrynowicz
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kompetencji rady gminy i organu wykonawczego w zakresie udzielania poręczeń i gwarancji przez jednostki samorządu terytorialnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji gminy i spółki komunalnej, ale zasady podziału kompetencji są uniwersalne dla samorządów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podziału kompetencji w samorządzie terytorialnym, co jest istotne dla prawników i urzędników samorządowych.
“Kto decyduje o poręczeniach kredytowych w gminie: Rada czy Burmistrz?”
Sektor
finanse publiczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.