III SA/PO 420/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-10-11
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo jazdypunkty karnezatrzymanie prawa jazdykodeks postępowania administracyjnegoprawo o ruchu drogowymdecyzja związanaewidencja kierowcówTrybunał Konstytucyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, uznając, że przekroczenie 24 punktów karnych stanowiło obligatoryjną podstawę do zatrzymania uprawnień, niezależnie od trwających postępowań kwestionujących naliczenie punktów.

Skarżący S. D. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatrzymaniu prawa jazdy z powodu przekroczenia 24 punktów karnych. Skarżący podnosił m.in. zarzuty dotyczące obowiązującego stanu prawnego oraz powoływał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter związany, a organ nie jest uprawniony do weryfikacji prawidłowości naliczenia punktów karnych przez Policję. Sąd podkreślił, że wyrok TK nie obejmuje sytuacji skarżącego, który przyjął mandat karny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii AM, A2, T, B, B1, A, A1. Podstawą zatrzymania było przekroczenie przez skarżącego 24 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, co zostało potwierdzone informacją Komendanta Wojewódzkiego Policji. Skarżący kwestionował legalność decyzji, podnosząc zarzuty dotyczące braku podstaw prawnych, naruszenia przepisów KPA oraz powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2022 r. sygn. akt K 4/21. Sąd uznał skargę za bezzasadną. W uzasadnieniu podkreślono, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., który obligował starostę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia 24 punktów. Sąd wyjaśnił, że przepis ten nadal obowiązuje, a decyzja ma charakter związany, co oznacza brak swobody decyzyjnej organu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że organy orzekające o zatrzymaniu prawa jazdy nie są uprawnione do weryfikacji prawidłowości naliczenia punktów karnych przez Policję; są związane danymi zawartymi w ewidencji. Sąd odniósł się również do wyroku TK, wskazując, że nie obejmuje on sytuacji skarżącego, który przyjął mandat karny, a dotyczy sytuacji, gdy decyzja opiera się wyłącznie na informacji o ujawnieniu naruszenia, a nie na prawomocnym rozstrzygnięciu. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przekroczenie 24 punktów karnych stanowi obligatoryjną podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, a organ nie jest uprawniony do weryfikacji prawidłowości naliczenia punktów.

Uzasadnienie

Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia 24 punktów karnych ma charakter związany. Organ jest związany informacją Policji o liczbie punktów i nie może samodzielnie badać zasadności ich naliczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

Dz.U. 2015 poz. 541 art. 7 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.k.p. art. 102 § ust. 1 pkt 4 i 5

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

p.r.d. art. 130

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 16

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekroczenie 24 punktów karnych stanowi obligatoryjną podstawę do zatrzymania prawa jazdy. Organ orzekający o zatrzymaniu prawa jazdy jest związany danymi z ewidencji Policji i nie może weryfikować prawidłowości naliczenia punktów. Wyrok TK K 4/21 nie ma zastosowania do sytuacji skarżącego, który przyjął mandat karny.

Odrzucone argumenty

Brak podstaw prawnych do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Organ nie uwzględnił wyroku TK K 4/21. Naruszenie przepisów KPA (art. 8, 7, 7a).

Godne uwagi sformułowania

decyzja jest decyzją o charakterze związanym organ nie jest uprawniony do dokonywania oceny, czy zasadnie uznano przekroczenie przez stronę przepisów ruchu drogowego jest on związany ustaleniami Policji i jej ewidencją nie zachodziła zatem przesłanka nieważności decyzji wyrok ten nie obejmuje sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie punkty wpisane jako tymczasowe, w sytuacji wystąpienia okoliczności wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia, ocenia się w odniesieniu do daty popełnionego naruszenia, a nie późniejszego wydania aktu stwierdzającego prawidłowość ich naliczenia.

Skład orzekający

Mirella Ławniczak

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Paluszyńska

sędzia

Piotr Ławrynowicz

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie związanej natury decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy z powodu przekroczenia punktów karnych oraz ograniczonej kognicji sądu administracyjnego w zakresie weryfikacji naliczania punktów."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawo jazdy zostało zatrzymane na podstawie przekroczenia 24 punktów karnych, a skarżący przyjął mandat karny. Nie dotyczy sytuacji, gdy decyzja opiera się wyłącznie na informacji o ujawnieniu naruszenia bez prawomocnego rozstrzygnięcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zatrzymania prawa jazdy z powodu punktów karnych i wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące kompetencji organów oraz wpływu wyroków TK.

Zatrzymali Ci prawo jazdy za punkty? Sąd wyjaśnia, kiedy organ nie może kwestionować decyzji Policji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 420/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska
Mirella Ławniczak /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Ławrynowicz
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 541
art. 7
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 11 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant : st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2023 roku sprawy ze skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 maja 2023 roku nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 17 grudnia 2022 r. Starosta [...] (dalej: organ I instancji) na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541) zatrzymał S. D. (dalej: Skarżący) prawo jazdy kategorii AM, A2, T, B, B1, A, A1
nr [...] wydane dnia 18 listopada 2016 r.
przez Starostę [...].
Organ I instancji wskazał, że wobec wpływu informacji Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] o przekroczeniu przez Skarżącego 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, wszczął postępowanie w celu zatrzymania Skarżącemu prawa jazdy kategorii. Skarżący przekroczył ustawowy próg 24 punktów karnych. W tym stanie rzeczy art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw obligował organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
W wyniku rozpoznania wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: organ II instancji, SKO) decyzją z dnia 4 maja 2023 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu
I instancji z dnia 17 grudnia 2022 r. w przedmiocie zatrzymania Skarżącemu prawa jazdy kategorii.
SKO zwróciło uwagę, że skarżący otrzymał w okresie od 26 lipca 2016 do 14 lipca 2017 r. 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Organ II instancji wskazał, że z art. 7 ust. 1 punkt 5 ustawy z 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw wynika, iż decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją o charakterze związanym. Wskazany przepis stanowił materialnoprawną podstawę wydania decyzji przez Starostę. Przepis ten nadal obowiązuje w ocenie SKO.
Organ wskazał, że nie jest uprawniony do dokonywania oceny, czy zasadnie uznano przekroczenie przez stronę przepisów ruchu drogowego. Jest on związany ustaleniami Policji i jej ewidencją.
W skardze na decyzję organu II instancji skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W jego ocenie nie ma podstaw prawnych do wydania przedmiotowej decyzji.
Organ nie uwzględnił ponadto stanowiska wyroku TK z dnia 13 grudnia 2022 r. sygn.. akt K 4/21 co do interpretacji art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy Kodeks Karny i art. 102 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami.
Organ naruszył także art. 8, art. 7 i art. 7 a kpa. W uzasadnieniu wskazał jeszcze ,że organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu jedynie ogólnie odniósł się do ustawy z dnia 9 maja 2018 r o zmianie ustawy- Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw według której przepis art.7 ust.1 pkt 5 obowiązuje do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym i na stronie BIP.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 622, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję możliwe jest w sytuacji, gdy w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, jak również w przypadku stwierdzenia nieważności skarżonego aktu lub jego wydania z naruszeniem prawa. W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części zgodnie z art. 151 p.p.s.a..
Materialnoprawną podstawę wydania skarżonej decyzji organu II instancji stanowi art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Wskazany przepis stanowi, iż do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy
o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d..
Przepis art. 130 ust. 1 p.r.d., do którego odsyła ustawa zmieniająca
z 2015 r., został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r., natomiast przed jego uchyleniem stanowił, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.
Uchylenie art. 130 p.r.d. z dniem 4 czerwca 2018 r. nastąpiło na podstawie
art. 125 pkt 13 w zw. z art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. poz. 151). Jednocześnie, w dniu 4 czerwca 2018 r. wszedł w życie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 957 z późn. zm. – dalej jako ustawa zmieniająca z 2018 r.), zgodnie z którym przepis art. 130 p.r.d., w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 p.r.d. W myśl art. 16 ust. 2 ustawy zmieniającej z 2018 r., Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.
Co istotne, w dacie wydania skarżonej decyzji organu II instancji nie doszło do określenia przez Ministra Cyfryzacji terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie
z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach. Z tego względu, okoliczność przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów w wyniku naruszeń przepisów ruchu drogowego jest przesłanką do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Przedmiotowa decyzja ma charakter związany, bowiem w przedmiotowym zakresie ustawa nie przyznaje organom swobody decyzyjnej.
Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 26 października 2020 r., w którym wskazano iż skarżący wielokrotnie naruszał przepisy ruchu drogowego, otrzymując łącznie 26 punktów karnych.
Oceniając legalność wydanych decyzji zaznaczenia wymaga fakt, że przypisywanie punktów karnych w ewidencji prowadzonej na podstawie
art. 130 ust. 1 p.r.d. należy do organów Policji. Organy orzekające o zatrzymaniu prawa jazdy nie są uprawnione do weryfikacji prawidłowości ich naliczenia. Starosta ani SKO, prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy, ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Starosta rozpatrujący wniosek organu Policji jest bowiem związany danymi zawartymi w ewidencji (por. np. wyrok NSA z 11 sierpnia 2022 r.,
I OSK 1743/19; wyrok WSA w Poznaniu z 24 czerwca 2022 r., III SA/Po 1649/21; wyrok WSA w Krakowie z 13 maja 2022 r., III SA/Kr 175/22).
W niniejszej sprawie nie zachodziła zatem przesłanka nieważności decyzji wynikająca z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem zarówno decyzja Starosty jak
i Samorządowego Kolegium Odwoławczego oparta została o właściwą podstawę prawną. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji z 4 maja 2023 r. prawidłowo wywiódł o konieczności zastosowania art. 130 ust. 1 p.r.d. w związku z treścią
art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.
W ocenie Sądu wydanie skarżonej decyzji nastąpiło w wyniku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, rozpatrzenia całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, przy zastosowaniu właściwych przepisów, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Uzasadnienie decyzji SKO spełnia kryteria wynikające z art. 107 § 3 k.p.a., wskazuje bowiem na fakty oraz dowody stanowiące podstawę przyjętego rozstrzygnięcia, zawiera również wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem stosownych przepisów.
Problematyka obowiązywania przepisu art. 130 p.r.d., wynikająca ze zmieniającego się stanu prawnego w związku z obowiązywaniem przepisów przejściowych, została wyczerpująco omówiona w uzasadnieniu decyzji organu
II instancji. Tym samym, uwzględniając powyższe okoliczności, nie sposób zgodzić się ze skarżącym iż w systemie prawnym istnieje luka w zakresie sposobu przyznawania punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego.
W tym miejscu należy wskazać, iż wpis do ewidencji prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialną, o której mowa
w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Będzie to jednak inna sprawa sądowoadministracyjna niż sprawa dotycząca zatrzymania prawa jazdy i z tego powodu w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy ani organ, ani Sąd nie mają kompetencji do ustalania ilości punktów karnych uzyskanych przez kierowcę, ani też weryfikowania prawidłowości ich wyliczenia przez organ prowadzący rejestr. Innymi słowy, kwestia ta nie może być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia, ani też w postępowaniu sądowym kontrolującym decyzje wydane w takich sprawach. Przyjęcie poglądu, że organ administracji jest uprawniony do samodzielnego weryfikowania liczby punktów karnych prowadziłoby w rezultacie do tego, że to ten organ, a nie właściwy organ Policji, ustalałby ilość przypisanych danemu kierowcy punktów karnych. Osoba, która naruszyła przepisy ruchu drogowego może podejmować próbę zakwestionowania prawidłowości dokonanych wpisów
w ewidencji, w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji. W przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji, lecz następuje to w odrębnym w stosunku do obecnego postępowaniu (por. wyrok NSA z 11.01.2023 r., II GSK 474/22).
Należy również wyjaśnić, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego są przypisywane konkretnemu wykroczeniu lub przestępstwu i wywierają one skutek z dniem dokonania naruszenia przepisów prawa przez kierującego pojazdem. Dla konsekwencji prawnych wynikających
z dokonanych przez Skarżącego naruszeń przepisów ruchu drogowego istotne znaczenie ma w tym przypadku data popełnienia naruszeń, a nie data ostatecznego wpisu do ewidencji, wszczęcia postępowania administracyjnego, data wydania decyzji czy też uprawomocnienia się wyroku.
Argumentacja ta jest wzmocniona wyraźną wolą ustawodawcy, by kierowca w każdym czasie troszczył się o przestrzeganie prawa,
a nie mógł – przez inicjowanie szeroko rozumianych postępowań odwoławczych – uchylać się od przewidzianych przez prawo sankcji. Postępowanie z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego nadal reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania
z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Zgodnie z § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia, wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym. Przed wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w ust. 1, do ewidencji wprowadza się niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia wpis tymczasowy, który zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Stosownie do § 4 ust. 4 rozporządzenia, wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym po stwierdzeniu naruszenia rozstrzygnięciem, o którym mowa w ust. 1 (por. wyrok NSA z 11.08.2022 r., I OSK 1743/19).
Data dokonania wpisu ostatecznego punktów karnych do ewidencji prowadzonej przez organy Policji na podstawie art. 130 ust. 2 p.r.d. czy też data dokonania przekształcenia wpisów tymczasowych we wpisy ostateczne nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Okoliczność uzasadniająca przekształcenie wpisu tymczasowego we wpis ostateczny, polegająca
w szczególności na uprawomocnieniu się wyroku sądu czy też mandatu karnego
w stosunku do sprawcy wykroczenia drogowego ma charakter drugorzędny. Punkty wpisane jako tymczasowe, w sytuacji wystąpienia okoliczności wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia, ocenia się w odniesieniu do daty popełnionego naruszenia,
a nie późniejszego wydania aktu stwierdzającego prawidłowość ich naliczenia. Rozstrzygnięcia takie mają charakter deklaratywny, a nie konstytutywny. Potwierdzają tylko wystąpienie określonego faktu w rzeczywistości. Jedynie
w sytuacji wydania wyroku uniewinniającego zaszłyby podstawy do usunięcia wpisu tymczasowego (wyrok NSA z 8.02.2018 r., I OSK 1931/17).
Dla orzeczenia o zatrzymaniu prawa jazdy w warunkach związania organu informacją Komendanta Policji nie ma znaczenia okoliczność, że strona próbuje wzruszyć prawomocny wyrok skazujący. Wyrok ten nie przestaje być prawomocny z tego powodu ,że złożono taki wniosek i dlatego dla tego postępowania nie jest to zagadnienie wstępne. W niniejszym postępowaniu organy orzekające o zatrzymaniu prawa jazdy nie są uprawnione do weryfikacji prawidłowości ich naliczenia. Wydanie decyzji nastąpiło w wyniku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego .Natomiast strona żadnych wniosków dowodowych w tym przedmiocie w toku postępowania nie składała. Strona uzyskała też prawomocne już stanowiska WSA w Poznaniu w sprawach o sygn. III SA/Po 1050/21 z 18 marca 2022 roku w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne i IIISA/Po 943/21 z 28 stycznia 2022 roku w przedmiocie usunięcia wpisu punktów karnych i zatarcia skazania.
Odnosząc się natomiast do podnoszonej kwestii wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt K 4/21 wskazać należy, iż wyrok ten nie obejmuje sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie.
Wyrokiem tym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 541, ze zm.), rozumiany w ten sposób, że podstawę wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1212, ze zm.), stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 988, ze zm.), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał przychylił się do stanowiska prezentowanego m.in. przez Rzecznika Praw Obywatelskich, iż zasady demokratycznego państwa prawnego oraz bezpieczeństwa prawnego wymagają, by minimalny standard postępowania dowodowego przed organem administracji zapewniał stronie możliwość kształtowania swojej sytuacji prawnej, tak aby umożliwić jej kwestionowanie stwierdzenia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4. Strona nie powinna być pozbawiona możliwości przedstawienia swoich racji w toku postępowania administracyjnego. Zwrócił uwagę, że jeśli w ramach tego postępowania strona kwestionuje fakt popełnienia naruszenia prawa, wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu zdarzenia powinny być rozstrzygnięte zanim nałożona zostanie na nią sankcja.
Trybunał zaznaczył w uzasadnieniu, iż w aktualnym stanie prawnym podstawą wydania przez starostę decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy jest, po pierwsze, informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym lub, po drugie, informacja o wydaniu prawomocnego rozstrzygnięcia za to naruszenie prawa.
Jednakże należy podkreślić, na co zwrócił sam Trybunał w uzasadnieniu, iż wyrok ten "nie odnosi się on do wszystkich stanów faktycznych (w tym do sytuacji skarżącego, który przyjął mandat karny) w których starosta wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie informacji właściwego organu. Do zatrzymania prawa jazdy w trybie przewidzianym w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 u.k.p. może bowiem dojść w stanach faktycznych istotnie różniących się od siebie. Przede wszystkim już sam art. 7 ust. 1 pkt 1 ust. 1 ustawy zmienianej z 2015 r. wyróżnia z jednej strony sytuacje, gdy obowiązek informowania starosty o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2a p.r.d. spoczywa na podmiocie, który ujawnił taką okoliczność, a więc organie kontroli ruchu drogowego, oraz z drugiej strony, sytuacje gdy właściwy organ wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie. Ta druga kategoria stanów faktycznych nie budzi wątpliwości Prezesa Sądu Najwyższego. Wnioskodawca nie formułuje argumentów, które miałyby przemawiać za niekonstytucyjnością rozwiązań prawnych przewidujących zatrzymanie prawa jazdy na mocy decyzji administracyjnej w wypadku uzyskania przez starostę informacji o prawomocnym rozstrzygnięciu stwierdzającym popełnienie czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym (...). Ta druga kategoria stanów faktycznych nie budziła również kontrowersji w orzecznictwie sądów administracyjnych, na co zwrócił uwagę NSA w uchwale z 2019 r. stwierdzając, iż o ile nie budzi wątpliwości, że prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie może stanowić wyłączny dowód w oparciu, o który organ wyda decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (jeżeli nie zachodzą okoliczności wyłączające, o których mowa w art. 102 ust. 1aa u.k.p.), o tyle wątpliwość taka pojawia w związku z wydaniem decyzji wyłącznie w oparciu o informację o ujawnieniu naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d.". W drugiej – niekwestionowanej – kategorii stanów faktycznych chodzi zatem w szczególności o stwierdzenie popełnienia takiego naruszenia w drodze prawomocnego wyroku sądowego wydanego w ramach postępowania w sprawie o wykroczenie. Chodzi również o sytuacje, gdy podczas kontroli drogowej kierujący pojazdem nie formułuje zastrzeżeń dotyczących prawidłowości ustaleń organu kontroli ruchu drogowego i przyjmuje mandat karny, który staje się w ten sposób prawomocny. Sytuacje takie są poza zakresem orzekania w niniejszej sprawie".
Tym samym przyjąć należy, że sprawa Skarżącego nie należy do kategorii spraw do których odnosi się omawiany wyrok.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI