III SA/Po 415/25

III SA/Po 415/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-11-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Mirella Ławniczak /przewodniczący/
Walentyna Długaszewska /sprawozdawca/
Zbigniew Kruszewski
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 189k par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Dnia 25 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 roku sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 kwietnia 2025 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nałożonej kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z 2 grudnia 2024 r. Starosta [...] orzekł o nałożeniu na P. K. kary pieniężnej w wysokości 250 zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia Starosty [...] w przewidzianym terminie o zbyciu wymienionego w decyzji pojazdu.
P. K. pismem z 17 grudnia 2024 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wniósł do Starosty [...] o umorzenie powyższej kary pieniężnej wskazując, że jest bezrobotny i nie stać go na uiszczenie kary pieniężnej.
Pismem z 13 stycznia 2025 r. Starosta [...] wezwał wnioskodawcę do nadesłania w terminie 14 dni: 1) zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o pobieranym świadczeniu pieniężnym dla osoby bezrobotnej; 2) uzasadnienia trudnej sytuacji finansowej, w szczególności podanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania i wszelkich obciążeń z tytułu najmu i zaciągniętych kredytów, informacji czy koszty te wnioskodawca ponosi sam czy dzieli je z kimś we wspólnym gospodarstwie domowym oraz informacji czy wnioskodawca ma na utrzymaniu dzieci.
W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca nadesłał zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu go jako osoby bezrobotnej od 11 stycznia 2023 r. bez prawa do zasiłku wskazując, że obecnie nie ma żadnego źródła dochodu.
Decyzją z 17 marca 2025 r. Starosta [...] na podstawie art. 189k ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "K.p.a.", orzekł o nieuwzględnieniu wniosku o umorzenie należności wynikającej z decyzji z 2 grudnia 2024 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawca nie uzasadnił swojej trudnej sytuacji finansowej, gdyż nie wykonał części wezwania z 13 stycznia 2025 r. (nie podał wysokości miesięcznych kosztów utrzymania i wszelkich obciążeń z tytułu najmu i zaciągniętych kredytów, informacji czy koszty te wnioskodawca ponosi sam czy dzieli je z kimś we wspólnym gospodarstwie domowym oraz informacji czy wnioskodawca ma na utrzymaniu dzieci). Nie wykazał zatem ważnego interesu strony w rozumieniu art. 189k K.p.a., a decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy.
Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że nadesłała najważniejszy dowód o wysokości zarobków, a mianowicie zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy świadczące o statusie osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, a więc braku comiesięcznej wypłaty, a mimo to żądano podania kosztów utrzymania (strona określiła je na ok. 1 500 zł). Strona wskazała, że ma na utrzymaniu tylko siebie, a pomaga jej w tym matka.
Decyzją z 15 kwietnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 189k § 1 K.p.a. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji wskazując, że strona winna przedstawić informacje o swojej sytuacji uzasadniające zastosowanie ulgi, które jednak nie są wystarczające do jej udzielenia, gdyż strona nie utraciła możliwości zarobkowania i może podjąć pracę zarobkową. Nie zachodzi zatem ważny interes publiczny (kara stanowi dochód powiatu) ani ważny interes strony do udzielenia ulgi.
W skardze do Sądu strona zarzuciła naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie odwoławczym na mocy art. 77 § 1 K.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; mimo ciążących na organie obowiązków ciężar dowodowy przesunięto na stronę postępowania;
2. art. 8 K.p.a. przez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej i proporcjonalności przez wydanie subiektywnej decyzji de facto odmawiającej udzielenie jakiejkolwiek ulgi stronie;
3. art. 107 § 2 i 3 K.p.a. przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika dlaczego organ, mimo zaistnienia przesłanek udzielenia ulgi, odmówił jej udzielenia w jakiejkolwiek postaci;
4. art. 189k K.p.a. przez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie braku przesłanek z art. 189k K.p.a. uzasadniających umorzenie administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tejże regulacji prowadzi do przyjęcia, że z uwagi na trudną sytuację majątkową strony, permanentne pozostawanie bez pracy, a także z uwagi na cel instytucji określonej w art. 189k K.p.a., umorzenie administracyjnej kary pieniężnej poparte jest ważnym interesem publicznym i społecznym.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedłożenie zaświadczenia o pozostawaniu jako bezrobotnym bez prawa do zasiłku udowadnia stan majątkowy celem umożliwienia udzielenia ulgi, a ponadto sama podstawa nałożenia kary pieniężnej, tj. rzekomy brak poinformowania o zbyciu pojazdu - celem uzyskania jakichkolwiek środków pieniężnych na życie strony, winna prowadzić do wniosku, że zachodzą przesłanki udzielenia ulgi w postaci umorzenia kary pieniężnej. Organ odwoławczy ma obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację, w jakiej strona znajduje się w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie, stąd winien wziąć pod uwagę fakt, strona sprzedała pojazd w celu zaspokojenia potrzeb egzystencji, jest bezrobotna, nie ma prawa do zasiłku, a jej wyjaśnienia wskazują, że na utrzymanie gospodarstwa domowego posiada jedynie środki swojej mamy w wysokości ok. 1 500 zł.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skargę podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Zgodnie z art. 189k § 1 pkt 3 K.p.a. organ administracji publicznej, który nałożył administracyjną karę pieniężną, na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym lub ważnym interesem strony, może udzielić ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej przez umorzenie administracyjnej kary pieniężnej w całości lub części. Skarżący wniósł o umorzenie wynikającej z decyzji z 2 grudnia 2024 r. kary (w wysokości 250 zł) w całości.
Organ w świetle przedłożonych przez skarżącego dokumentów i nadesłanych informacji prawidłowo dokonał analizy sytuacji skarżącego i doszedł do niewadliwego wniosku, że nie zachodzi ważny interes publiczny ani ważny interes strony uzasadniający udzielenie ulgi.
Ustawa nie definiuje pojęcia "ważnego interesu publicznego" ani "ważnego interesu strony". Co istotne, instytucja umorzenia kary, o co wnosi skarżący, ma charakter wyjątkowy. Ponadto, decyzje dotyczące umorzenia kar podejmowane są w ramach uznania administracyjnego polegającego na przyznaniu organowi możności dokonania wyboru między dwoma równowartościowymi rozwiązaniami. O istnieniu ważnego interesu strony uzasadniającego zastosowanie ulgi decydują kryteria obiektywne, nie zaś subiektywne przekonanie strony o potrzebie umorzenia kary. Przy czym, co istotne, strona która wnosi o zastosowanie ulgi, ma obowiązek wskazania przesłanek uzasadniających zastosowanie ulgi.
W ocenie Sądu skarżący nie wykazał ważnego interesu publicznego w umorzeniu kary. Choć braku tego interesu nie można utożsamiać z tym, że środki uiszczone tytułem nałożonej kary stanowią dochód powiatu, to jednak skarżący nie wskazał, na czym miałby polegać ważny interes publiczny w umorzeniu kary.
Podobnie prawidłowe jest ustalenie organu, że nie zaszła przesłanka ważnego interesu strony. Skarżącego wezwano do nadesłania w terminie 14 dni: 1) zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o pobieranym świadczeniu pieniężnym dla osoby bezrobotnej; 2) uzasadnienia trudnej sytuacji finansowej, w szczególności podanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania i wszelkich obciążeń z tytułu najmu i zaciągniętych kredytów, informacji czy koszty te wnioskodawca ponosi sam czy dzieli je z kimś we wspólnym gospodarstwie domowym oraz informacji czy wnioskodawca ma na utrzymaniu dzieci. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu go jako osoby bezrobotnej od 11 stycznia 2023 r. bez prawa do zasiłku wskazując, że obecnie nie ma żadnego źródła dochodu. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący podał koszty utrzymania (ok. 1 500 zł) wskazując, że ma na utrzymaniu tylko siebie, a pomaga mu w tym matka.
W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja miała charakter wyjątkowy, spowodowany nadzwyczajnymi czy losowymi okolicznościami. Nadesłane informacje wskazują, że skarżący jest bezrobotny i nie ma prawa do zasiłku, ale jest utrzymywany przez matkę. Skarżący nie wskazał przy tym, że jest niezdolny do podjęcia pracy, więc zasadnie podniósł organ odwoławczy, że jest w stanie zarobkować. W tym kontekście nie ma znaczenia w jakim celu skarżący sprzedał przedmiotowy pojazd.
Ponadto, jak już wyżej podniesiono, decyzje dotyczące umorzenia kar podejmowane są w ramach uznania administracyjnego. Sformułowanie "może udzielić ulg", zawarte w art. 189k § 1 K.p.a. jednoznacznie wskazuje na uznaniowy charakter decyzji podejmowanej przez organ w przedmiocie umorzenia kary pieniężnej. Oznacza to, że nawet w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek organ nie jest zobligowany do przyznania ulgi - może zarówno uwzględnić wniosek, jak i go oddalić. Tym samym, nawet wystąpienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego nie skutkuje automatycznym obowiązkiem umorzenia kary, lecz pozostawia organowi możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym stanie faktycznym zachodzą podstawy do zastosowania tej instytucji. Kontrola sądowa decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego ogranicza się do oceny, czy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mogących świadczyć o ważnym interesie strony oraz czy, korzystając ze swojego uznania, nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola przeprowadzona w niniejszej sprawie wykazała, że organ nie naruszył powyższej zasady.
Wobec tego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) oddalił skargę.