III SA/Po 406/23

III SA/Po 406/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman
Marzenna Kosewska
Mirella Ławniczak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 145/24 - Wyrok NSA z 2025-04-08
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 20 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) Sędzia WSA Marzenna Kosewska Asesor sądowy WSA Jacek Rejman Protokolant : sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2023 roku sprawy ze skargi P. N. na orzeczenie Komendanta Policji z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 17 listopada 2022 roku Komendant Miejski Policji [...] wydał postanowienie nr [...] o zleceniu czynności wyjaśniających w sprawie podjęcia przez P. N. dodatkowego zajęcia zarobkowego w charakterze ratownika medycznego.
W toku przeprowadzonych czynności wyjaśniających z Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. uzyskano informację o tym, iż P. N. w styczniu lutym, marcu, kwietniu, maju, czerwcu, lipcu oraz październiku 2022 roku zatrudniony był w zespołach transportowych SPZOZ w M. na podstawie umowy zlecenia. Dalej ustalono, że w dniu 24 stycznia 2020 roku funkcjonariusz sporządził raport do Komendanta Wojewódzkiego Policji z prośbą o wyrażenie zgody na wykonywanie dodatkowego zajęcia zarobkowego poprzez wykonywanie pracy ratownika medycznego oraz ratownika - kierowcy ambulansu medycznego. Raport ten rozpatrzony został pozytywnie i w dniu 7 lutego 2020 roku Komendant Wojewódzki Policji wydał rozkaz personalny o wyrażeniu zgody P. N. na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą na okres roku, tj. do dnia 4 lutego 2021 roku. Jednakże w dniu 16 marca 2020 roku Komendant Wojewódzki Policji wydał rozkaz personalny Nr [...] o cofnięciu P. N. z dniem 16 marca 2020 roku zgody na wykonywanie zajęcia zarobkowego poza służbą.
W dniu 3 stycznia 2023 roku Komendant Miejski Policji [...] wydał postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciwko asp. szt. P. N..
Przesłuchany w dniu 30 stycznia 2023 roku w charakterze obwinionego P. N. oświadczył, iż nie przyznaje się do popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego. Stwierdził, że pracował w charakterze ratownika medycznego, ponieważ uznał za priorytet pomaganie innym osobom i ratowanie życia. Wykonując tę pracę był dobrze zabezpieczony, tj. miał szczepienia, przechodził bieżące testy oraz posiadał środki ochrony osobistej. W toku postępowania strona złożyła wnioski dowodowe o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji [...], M. S. koordynatora ratowników Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej z siedzibą w M., E. W. Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej z siedzibą w M. oraz M. B. Wojewodę [...].
W dniu 8 lutego 2023 roku rzecznik dyscyplinarny wydał postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosku dowodowego strony.
W dniu 1 marca 2023 roku Komendant Miejski Policji [...] wydał orzeczenie nr [...] o stwierdzeniu winy funkcjonariusza w zakresie zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzeniu kary nagany.
W dniu 17 marca 2023 roku do Komendy Miejskiej Policji [...] wpłynęło odwołanie obrońcy asp. szt. P. N..
W środku zaskarżenia zarzucono naruszenie
- art. 62 ust. 1 w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, iż odwołujący P. N. w okresie od 01 stycznia 2022 roku do 30 października 2022 roku w M. naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że nie posiadając zgody przełożonego na podejmowanie zajęcia zarobkowego poza służbą był zatrudniony jako ratownik medyczny na umowę zlecenie, podczas gdy bezpośredni przełożony obwinionego Naczelnik Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji [...] asp. szt. R. G. miał wiedzę o tym, że obwiniony poza służbą podejmuje dodatkowe zatrudnienie w charakterze ratownika medycznego w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w M. co miało wpływ na wydanie zaskarżonego orzeczenia poprzez niesłuszne przypisanie winy P. N. o czyny z art. 62 ust. 1 w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji;
-art. 135 ust. 3 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie albowiem postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Asp. szt. R. G. miał wiedzę o tym, że obwiniony poza służbą podejmuje zatrudnienie w charakterze ratownika medycznego co najmniej od maja 2022 roku, a postanowienie Rzecznika Dyscyplinarnego o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego zostało wydane w dniu 03 stycznia 2023 roku;
-art. 132a ustawy o Policji poprzez wadliwe uznanie, iż czyny zarzucone obwinionemu mają charakter zawiniony, podczas gdy na podstawie zgromadzonego materiału nie sposób obwinionemu przypisać zamiaru ani też świadomości rzekomego naruszenia dyscypliny służbowej, albowiem P. N. posiadał uprzednio zgodę na wykonywanie dodatkowej pracy zarobkowej i był przekonany, że w oparciu o przepisy tzw. ustawy Covidowej z dnia 02 marca 2020 roku, w dalszym ciągu posiada zgodę na wykonywanie pracy ratownika medycznego;
-art. 134i ust. 5a ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji zaniechanie ustawowego obowiązku Organu polegające na dokładnym, rzetelnym i skrupulatnym wyjaśnieniu okoliczności sprawy, w tym w szczególności ograniczenie podjętych działań przez Organ, jedynie do zebrania dowodów stanowiących materiały otrzymane z Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. co przemawia za tym, że organ w świetle cytowanego przepisu winien dołożyć wszelkich starań, by ustalić czy czyn, którego popełnienie zarzucono obwinionemu, został popełniony i czy obwiniony jest jego sprawcą, wyjaśnienie przyczyn i okoliczności popełnienia czynu, zebranie i utrwalenie dowodów w sprawie czego organ zaniechał poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych obwinionego dotyczących przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji [...] asp. szt. R. G., Koordynatora ratowników Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej M. S., Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej z siedzibą w M. E. W. oraz Wojewody [...] M. B. na okoliczności wskazane we wniosku dowodowym obwinionego z dnia 02 lutego 2023 roku;
-art. 134ha ust. 2 ustawy o Policji poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji ocenę zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny, w szczególności dokonanie rozstrzygnięcia z pominięciem najistotniejszych okoliczności sprawy, podczas gdy odwołujący w całym okresie pełnienia służby jako funkcjonariusz Policji swoją pracę traktował pierwszoplanowo, nadto z opinii asp. szt. R. G. wynika, iż P. N. był zawsze dyspozycyjny, zaangażowany w służbę, terminowy i właściwie wywiązywał się z nałożonych zadań, wykonywał polecenia i rozkazy przełożonych.
Odwołujący podkreślił w uzasadnieniu ,że wielokrotnie informował bezpośrednio przełożonego asp. szt. R. G. o tym, że poza służbą pracuje dodatkowo na umowę zlecenie w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w M. jako ratownik medyczny, co w żadnym stopniu nie kolidowało z obowiązkami służbowymi funkcjonariusza Policji. Odwołujący podkreślił, że wielokrotnie wypracowywał nadgodziny, wykazywał się wysokim zaangażowaniem do powierzonych mu obowiązków na stanowisku funkcjonariusza Policji, a nadto posiada niewykorzystany urlop co bezspornie świadczy o wzorowej postawie P. N., a także o szacunku do przełożonych i kolegów z jednostki. Odwołujący podejmując się dodatkowego zatrudnienia jako ratownik medyczny (...) przede wszystkim uznawał za priorytet ratowanie życia i zdrowia ludzkiego co spotkało się z aprobatą samego Komendanta Miejskiego Policji [...] o czym świadczy uzasadnienie orzeczenia nr [...], albowiem z treści ww. uzasadnienia wynika, iż postawa P. N. stawia w pozytywnym świetle całą formację i przyczynia się do wzrostu zaufania do Policji ze strony społeczeństwa. P. N. mając wiedzę i praktykę medyczną mógł ją wykorzystywać podczas codziennej służby jako funkcjonariusz Policji, co bezspornie świadczy o wysokich kwalifikacjach i ponadprzeciętnych umiejętnościach odwołującego, który ze względu na zdobyte doświadczenie potrafiłby w bezpieczny sposób podjąć niezbędne czynności z zakresu udzielania pierwszej pomocy w sytuacjach zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego.
W odwołaniu wniesiono też o przeprowadzenie dowodu z dołączonych oświadczeń: st. sierż. D. R. oraz A. D..
Orzeczeniem o Nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 24 kwietnia 2023 roku utrzymano w mocy orzeczenie Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji [...] z dnia 1 marca 2023 roku o stwierdzeniu winy funkcjonariusza w zakresie zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzeniu kary nagany.
W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z treścią art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji: "Policjant nie może podejmować zajęcia zarobkowego poza służbą bez pisemnej zgody przełożonego (...)". Tymczasem jak wynika ze zgromadzonych w aktach postępowania dyscyplinarnego materiałów funkcjonariusz od stycznia 2022 roku do lipca 2022 roku, a następnie w październiku 2022 roku był zatrudniony w zespołach transportowych SPZOZ w M. na podstawie umowy zlecenia, pomimo braku takiej zgody Komendanta Wojewódzkiego Policji. Tym samym organ nie miał wątpliwości, że funkcjonariusz dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 3 pkt 4 w zw. żart. 62 ust. 1, w zw. z art. 132c ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji i w tej kwestii nie mogą usprawiedliwiać go żadne okoliczności. Kolejny raport o wyrażenie zgody na wykonywanie dodatkowego zajęcia zarobkowego poza służbą, jako ratownik medyczny - ratownik kierowca, sporządził w dniu 22 listopada 2022 roku. Raport ten przez Komendanta Miejskiego Policji [...] rozpoznany został negatywnie . W konsekwencji powyższego, w dniu 20 grudnia 2022 roku Komendant Miejski Policji [...] wydał rozkaz personalny nr [...] o odmowie udzielenia policjantowi zgody na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego poza służbą.
Organ podkreślił, że za dzień powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego (Komendanta Miejskiego Policji [...]) wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przez asp. szt. P. N. uznać należy dzień 16.12.2022 roku. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że nastąpiło uchybienie terminowi wskazanemu w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. W ocenie organu nie naruszono również art. 132a ustawy o Policji, bowiem obwiniony uzyskał zgodę na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą na okres jednego roku, tj. do 4 lutego 2021 roku. Następnie na podstawie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 16 marca 2020 roku zgoda ta została cofnięta. Obwiniony nie mógł więc być przekonany o tym, iż cały czas posiada zgodę na wykonywanie zajęcia zarobkowego poza służbą. W ocenie organu odwoławczego, w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym, nie naruszono również art. 134i ust. 5a ustawy o Policji. Zebrany w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego materiał jednoznacznie potwierdził fakt naruszenia dyscypliny służbowej przez asp. szt. P. N. i wystarczający był do sporządzenia ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Wyjaśniono też szczegółowo w uzasadnieniu przyczyny nie uwzględnienia wniosku dowodowego.
Strona reprezentowana przez pełnomocnika skorzystała z prawa skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
W skardze zarzuciła organom:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. przepisów
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 4 Ustawy o Policji w zw. z art. 135 ja ust. 1 pkt 2 Ustawy o Policji poprzez ich niezastosowanie i wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przez Komendanta Miejskiego Policji [...] albowiem postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna. się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, podczas gdy bezpośredni przełożony obwinionego asp. szt. R. G. miał wiedzę o tym, że obwiniony poza służbą podejmuje dodatkowe zatrudnienie w charakterze ratownika medycznego co najmniej od maja 2022 roku, a postanowienie Komendanta Miejskiego Policji [...] o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego zostało wydane w dniu 03 stycznia 2023 roku
- art. 62 ust. 1 w zw. ż! art. 132 ust. 3 pkt 4 Ustawy o Policji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, iż odwołujący P. N. w okresie od 01 stycznia 2022 roku do 30 października 2022 roku w M. naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że nie posiadając zgody przełożonego na podejmowanie zajęcia zarobkowego poza służbą był zatrudniony jako ratownik medyczny na umowę zlecenie, podczas gdy bezpośredni przełożony obwinionego Naczelnik Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji, [...] asp. szt. R. G. miał wiedzę o tym, że obwiniony poza służbą podejmuje dodatkowe zatrudnienie w charakterze ratownika medycznego w Samodzielnym. Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w M. co miało wpływ na wydanie zaskarżonego orzeczenia poprzez niesłuszne przypisanie winy P. N. o czyny z art. 62 ust. 1 w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 4 Ustawy o Policji;
- art. 132a ustawy o Policji poprzez niesłuszne uznanie, iż czyny zarzucone obwinionemu mają charakter zawiniony, podczas gdy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w szczególności faktu, iż Skarżący w całym okresie pełnienia służby jako funkcjonariusz Policji swoją pracę traktował pierwszoplanowo. Nadto z opinii asp. szt. R. G. wynika, iż P. N. był zawsze dyspozycyjny, zaangażowany w służbę, terminowy i właściwie, wywiązywał się z nałożonych zadań, wykonywał polecenia i rozkazy przełożonych i nie sposób obwinionemu przypisać zamiaru ani też świadomości naruszenia dyscypliny służbowej, albowiem P. N. posiadał uprzednio zgodę na wykonywanie dodatkowej pracy zarobkowej i był przekonany, że w oparciu o przepisy tzw. ustawy Covidowej z dnia 02 marca 2020 roku w dalszym ciągu posiada zgodę na wykonywanie pracy ratownika medycznego
- art. 134i ust. 5a Ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji zaniechanie ustawowego obowiązku Organu polegającego na dokładnym, rzetelnym i skrupulatnym wyjaśnieniu okoliczności sprawy, w tym w szczególności ograniczenie podjętych działań przez Organ I instancji jedynie do zebrania dowodów stanowiących materiały otrzymane z Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. co przemawia za tym, że Organ - w świetle cytowanego przepisu - winien dołożyć wszelkich starań, by ustalić czy czyn, którego popełnienie zarzucono obwinionemu został popełniony i czy obwiniony jest jego sprawcą; wyjaśnienie przyczyn i okoliczności popełnienia czynu; zebranie i utrwalenie dowodów w sprawię - czego Organ I instancji zaniechał poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych obwinionego dotyczących przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji [...] asp. szt. R. G., Koordynatora Ratowników Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej M. S., Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej z siedzibą w M. E. W. oraz Wojewody [...] M. B. na okoliczności wskazane we wniosku dowodowym obwinionego z dnia 02 lutego 2023 roku , a Organ II instancji powielił argumentację Komendanta Miejskiego Policji [...] opisując jedynie szerzej zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego
- art. 134ha ust. 2 Ustawy o Policji w zw. z art. 138 k.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego przez Organ II instancji z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji ocenę zgromadzonego materiału dowodowego w sposób i dowolny, w szczególności dokonanie rozstrzygnięcia z pominięciem najistotniejszych okoliczności sprawy, podczas gdy odwołujący w całym okresie pełnienia służby jako funkcjonariusz Policji swoją pracę traktował pierwszoplanowo, nadto z opinii asp. szt. R. G. wynika, iż P. N. był zawsze dyspozycyjny, zaangażowany w służbę, terminowy i właściwie wywiązywał się z nałożonych zadań, wykonywał polecenia i rozkazy przełożonych; odwołujący wielokrotnie informował bezpośredniego przełożonego asp. szt. R. G. o fakcie, iż poza służbą pracuje dodatkowo na umowie zlecenia w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w M. jako ratownik medyczny, co w żadnym stopniu nie kolidowało z obowiązkami służbowymi funkcjonariusza Policji.
Odwołujący wielokrotnie wypracowywał nadgodziny, wykazywał się wysokim zaangażowaniem wobec powierzonych mu obowiązków na stanowisku funkcjonariusza Policji, a nadto posiada niewykorzystany urlop co bezspornie świadczy o wzorowej postawie P. N., a także o szacunku do przełożonych. Odwołujący podejmując się dodatkowego zatrudnienia jako ratownik medyczny w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w M. przede wszystkim uznawał za priorytet ratowanie życia i zdrowia ludzkiego, co spotkało się z aprobatą samego Komendanta Miejskiego Policji [...], o czym świadczy uzasadnienie orzeczenia nr [...], albowiem z treści ww. uzasadnienia wynika, że postawa P. N. stawia w pozytywnym świetle całą formację i przyczynia się do wzrostu zaufania do Policji ze strony społeczeństwa umiejętnościach odwołującego, który ze względu na zdobyte doświadczenie potrafiłby w bezpieczny sposób podjąć niezbędne czynności z zakresu udzielenia pierwszej pomocy w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego. P. N. mając wiedzę i praktykę medyczną mógł ją wykorzystywać podczas codziennej służby jako funkcjonariusz Policji co bezspornie świadczy o jego wysokich kwalifikacjach .
II. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia: tj.
- art. 138 § 1 pkt 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku (Dz. U. z 2021 r. poz. 2052, dalej również jako: Kodeks postępowania administracyjnego lub k.p.a.) poprzez jego zastosowanie przez Organ II instancji i niesłuszne utrzymanie w mocy orzeczenia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji [...]
- art.156 § 1 pkt 2) k.p.a. w zw. z art. 135ja ust. 1 pkt 3) Ustawy o Policji poprzez zaniechanie umorzenia przez Organ niniejszego postępowania z uwagi na fakt, iż postępowanie; dyscyplinarne zostało wszczęte pomimo upływu 90 dni od dnia powzięcia przez bezpośredniego przełożonego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, podczas gdy bezpośredni przełożony Skarżącego asp. szt. R. G. miał wiedzę o tym, że P. N. poza służbą podejmuje dodatkowe zatrudnienie w charakterze ratownika medycznego co najmniej od mają 2022 roku, a postanowienie Komendanta Miejskiego Policji [...] o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego zostało wydane w dniu 03 stycznia 2023 roku;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z ąrt. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustawowego obowiązku należącego do Organów administracji publicznej, stojących na straży praworządności, które winny podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając przy tym na uwadze słuszny interes obywateli, a także obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, poddać go skrupulatnej analizie i dokonać w sposób, rzetelny wykładni przepisów prawa, na podstawie których podejmowane jest rozstrzygnięcie, a ponadto ustawodawca w cyt. przepisie wyraźnie zaznaczył, że Organ winien podjąć czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mając przy tym na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli tj. Skarżącego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
- art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez odmowę uzupełnienia akt postępowania dowodowego prowadzącą do nieuwzględnienia oświadczeń złożonych na piśmie przez st. sierż. D. R. oraz A. D., a w konsekwencji zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań tych świadków, a także Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji [...] asp. szt. R. G., Koordynatora Ratowników Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej M. S., Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej z siedzibą w M. E. W. oraz Wojewody [...] M. B. na okoliczności wskazane we wniosku dowodowym obwinionego z dnia 02 lutego 2023 roku, podczas gdy przeprowadzenie zawnioskowanych dowodów było niezbędne prawidłowego przebiegu zdarzeń i motywów działania Skarżącego P. N.;
- przepisu art. 11 k.p.a; w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie zasady przekonywania i brak należytego wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi przy jej załatwieniu kierowały się organy;
-przepisu art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw., z art. 15 k.p.a. poprzez arbitralne działania organu I instancji objawiające się brakiem przeprowadzenia odpowiedniego, rzetelnego postępowania dowodowego i działania organu ll instancji, który w uzasadnieniu wydanej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszoinstancyjnego nie dostrzegł uchybienia przepisów prawa w postaci błędnego ich zastosowania, a tym samym powielił argumentację Komendanta Miejskiego Policji [...] opisując jedynie szerzej zastosowanie w sprawie przepisu prawa administracyjnego materialnego
-przepisu art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny, a nie swobodny, z jednoczesnym całkowitym pominięciem twierdzeń zawartych we wniosku dowodowym obwinionego z dnia 02 lutego 2023 roku oraz oświadczeń złożonych przez st. sierż. D. R. oraz A. D. załączonych do: odwołania z dnia 16 marca 2023 roku od orzeczenia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji [...].
Następnie na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 135ja ust 1 pkt 3) Ustawy o Policji strona wniosła o uchylenie orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 24 kwietnia 2023 roku oraz poprzedzającego orzeczenia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji [...] z dnia 01 marca 2023 roku, jak również w całości i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Alternatywnie na podstawie przepisu art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a o uchylenie w całości orzeczenia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji [...] z dnia 01 marca 2023 roku, jak również w całości orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 24 kwietnia 2023 roku. Na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a. - o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Na podstawie przepisu 106 § 3 p.p.s.a. - o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, którego w świetle przepisu art. 136 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. organ nie przeprowadził pomimo wniosku obrońcy w odwołaniu od decyzji organu I instancji, poprzez przeprowadzenie dowodu z:
dokumentów znajdujących się w aktach postępowania dyscyplinarnego w sprawie o sygnaturze akt: [...] prowadzonego przez Komendanta Miejskiego Policji [...] na okoliczność: wykazania, iż pełnienie przez skarżącego służby jako funkcjonariusza Referatu Operacyjno - Rozpoznawczego Wydziału Kryminalnego KP [...] traktował pierwszoplanowo, wykonywał rozkazy przełożonych, wykazywał pełną dyspozycyjność celem realizowania nałożonych na niego obowiązków służbowych, a inne zajęcia, których się podejmował poza służbą w żaden sposób nie kolidowały z jego obowiązkami funkcjonariusza Policji i nie podważały zaufania w myśl art. 62 ust 1 ustawy o Policji, ponadto wykazania, iż w okresie zarzucanych Skarżącemu czynów panowała pandemia spowodowana wirusem COVID - 19, w szpitalach brakowało ratowników i personelu medycznego w okresie epidemii, a priorytetem aparatu służby zdrowia zarówno w M., jak i na obszarze całego kraju było ratowanie życia i zdrowia ludzkiego;
dokumentu stanowiącego oświadczenie funkcjonariusza A. D. z dnia 15 marca 2023 roku na okoliczność: daty powzięcia przez organ informacji o możliwości naruszenia przez odwołującego dyscypliny służbowej, a w konsekwencji podstaw do umorzenia niniejszego postępowania z uwagi na przepis art. 135 ust. 3 Ustawy o Policji;
dokumentu stanowiącego oświadczenie funkcjonariusza st. sierż. D. R. z dnia 15 marca 2023 roku na okoliczność sporządzania przez odwołującego grafiku pracy w jednostce KP [...] co najmniej od maja 2022 roku tak, aby dodatkowe zatrudnienie P. N. jako ratownika medycznego w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w M. nie kolidowało ze służbą odwołującego w KP [...], o czym również wiedział Naczelnik Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej: Policji [...] asp. szt. R. G..
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu.
Materialnoprawną podstawę rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji [...] z 1 marca 2023 r. nr [...], utrzymanego w mocy zaskarżonym orzeczeniem [...] z dnia 24 kwietnia 2023 Komendanta Wojewódzkiego Policji stanowił art. 132 ust. 3 pkt 4 w zw. z art.62 ust.1 i art.132 c ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 ze zm. – stan prawny na dzień wydania zaskarżonego rozkazu personalnego; dalej powoływana jako "ustawa o Policji").
Z mocy art. 134 ustawy o Policji karami dyscyplinarnymi są: 1) nagana; 2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania, 3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku; 4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe; 5) obniżenie stopnia; 6) wydalenie ze służby. Przedstawiona gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił natomiast jakiemu przewinieniu służbowemu przypisana winna być każda z wymienionych kar. Pozostawił to uznaniu właściwego organu. Powyższe nie oznacza jednak dowolności w ich stosowaniu. Kontrola sądu w tym zakresie sprowadza się w istocie do oceny, czy organ zbadał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy oraz czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych sankcji. Sąd ocenia jedynie, czy wymierzając karę dyscyplinarną, która musi mieścić się w katalogu ustawowym organ uwzględnił wszystkie okoliczności danej sprawy i przedstawił je w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2687/12 i z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 709/13, a także wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 1103/17 – wszystkie dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tego rodzaju sprawach należy zbadać, czy decyzja o ukaraniu nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów .Natomiast właściwy organ Policji w toku postępowania administracyjnego ma obowiązek dokonania analizy stanu faktycznego sprawy dotyczącej konkretnego funkcjonariusza i oceny, czy zdarzenia związane z jego służbą, niekoniecznie mające miejsce podczas pełnienia służby, ale także te po popełnieniu czynu mogą być negatywnie kwalifikowane w świetle przepisów prawa
Zagadnienia związane z odpowiedzialnością dyscyplinarną policjantów zostały uregulowane w rozdziale 10 ustawy o Policji, a analiza akt postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec skarżącego wynika, że organ prowadząc to postępowanie zachował wymogi wynikające z przepisów rozdziału 10 ustawy o Policji.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący czyny polegające na podejmowaniu zajęcia zarobkowego poza służbą bez zgody przełożonych podejmował w okresie od 1 października 2022 roku do 30 października 2022 roku w warunkach dyscyplinarnego czynu ciągłego. Z art. 62 ust. 1 ustawy o Policji wprost wynika, że policjant nie może podejmować zajęcia zarobkowego poza służbą bez pisemnej zgody przełożonego. Wprost z niego wynika również, że zgoda ma być pisemna. Zarówno więc jej uzyskanie, jak i cofnięcie nacechowane jest formą pisemną takiego rozstrzygnięcia. Rozkazem personalnym o nr [...] z dnia 7 lutego 2020 roku zgodę taką wydano i rozkazem personalnym z dnia 16 marca 2020r o nr [...] ją cofnięto, a skarżący osobiście odbiór rozkazu personalnego pokwitował w dniu 18 marca 2020 roku. Zgodę cofnięto w związku z wprowadzonym stanem zagrożenia epidemiologicznego, co wskazano wprost w rozkazie. Trudno więc uznać za wiarygodne twierdzenia skarżącego zawarte w protokole przesłuchania obwinionego, że był przekonany, iż posiada zgodę nadal, skoro jej cofnięcie nastąpiło już po miesiącu w związku z sytuacją nagłą, jaką była pandemia. Sąd stoi na stanowisku, że skoro skarżący już w marcu 2020 roku, a więc tuż po wybuchu epidemii COVID utracił zgodę na wykonywanie zajęcia zarobkowego i nie uzyskał jej przed podjęciem zajęcia, to trwająca w trakcie popełnienia czynu epidemia koronawirusa winna tym bardziej zmotywować stronę do jej uzyskania i dbałości o jej ciągłość z uwagi właśnie na panujący stan zagrożenia. Braku zawinienia nie wyłącza błędna interpretacja przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r – o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Rację ma organ wskazując, że przywoływany w protokole przesłuchania obwinionego art. 12 d w/w ustawy nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, jak również wprowadzający ten przepis art.15 ust.4 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku - o broni i amunicji. Co więcej – oba te przepisy w ocenie sądu stanowią wręcz, że obwiniony szczególnie właśnie w okresie obowiązywania pandemii winien zabezpieczyć i monitorować istnienie zgody przełożonych na pełnienie dodatkowego zajęcia zarobkowego. Brak zgody na podjęcie dodatkowego zatrudnienia wynikał też z innej przyczyny. Mianowicie P. N. od 12 kwietnia 2022 roku pełnił stałą służbę w Komisariacie Policji [...], więc o zgodę na dodatkowe zajęcie winien skierować do Komendanta Miejskiego Policji. Z tego względu w czasie jego zatrudnienia w okresie od maja do października 2022 roku nie była już aktualna zgoda Komendanta Wojewódzkiego Policji wydana 7 lutego 2020 roku.
Nie ma znaczenia wbrew zarzutom skargi dla niniejszego rozstrzygnięcia okoliczność, że bezpośredni przełożony obwinionego asp. szt. R. G. miał wiedzę o wykonywanym przez niego dodatkowym zajęciu zarobkowym. Przedmiotem niniejszej sprawy jest odpowiedzialność skarżącego związana z niedopełnieniem przez niego obowiązku w postaci uzyskania stosownego zezwolenia na dodatkową działalność zarobkową, a nie staranność i rzetelność wykonywania przez przełożonego skarżącego przypisanych mu obowiązków. Wiedza jego bezpośredniego przełożonego nie ma znaczenia dla ustalenia, czy policjant może czy też nie podejmować zajęcia zarobkowego poza służbą bez pisemnej zgody. Podobnie jak wiedza innych funkcjonariuszy, stąd niezasadnym były wnioski dowodowe o przeprowadzenie dowodu z oświadczeń funkcjonariuszy D. R. i A. D..
W konsekwencji bezzasadne jest też stanowisko strony, że to od momentu powzięcia wiadomości przez bezpośredniego przełożonego liczyć należy termin 90 dni na wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Otóż zgodnie z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji - postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Zgodnie natomiast z art. 133 ust.1 ustawy o Policji - przełożonym dyscyplinarnym jest przełożony, o którym mowa w art. 32 ust.1 tej ustawy. Przełożonym dyscyplinarnym obwinionego nie jest więc asp.szt. R. G., a Komendant Miejski Policji [...]. Tym samym skoro ten właśnie organ, jako właściwy rzeczowo w dniu 3 stycznia 2023 roku wydał postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, a w dniu 17 listopada 2022 roku wydał postanowienie o zleceniu czynności wyjaśniających, to nie upłynął wskazany w art. 135 ust.3 ustawy o Policji termin.
Na przełożonym dyscyplinarnym spoczywa obowiązek zebrania materiału dowodowego i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. Jest to warunek nieodzowny dla prawidłowego przeprowadzenia tego procesu, a co za tym idzie, także prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Przypisanie winy wymaga zatem jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego prawidłowej oceny prawnej, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia, które - zgodnie z art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Przy czym należy pamiętać, że standardy prowadzenia postępowania rozpoznawczego (wyjaśniającego) wyznacza również wyrażona w art. 135g ust. 2 zdanie drugie ustawy zasada in dubio pro reo, zgodnie z którą niedające się rozstrzygnąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. W ocenie sądu nie ma wątpliwości co do faktu, iż czyn zarzucony obwinionemu miał charakter zawiniony. Przewinienie umyślne może być popełnione w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym. Zamiar bezpośredni polega na chęci popełnienia przewinienia. Zamiar ewentualny charakteryzuje się natomiast tym, że policjant nie chce popełnić określonego przewinienia, lecz mimo wszystko godzi się na jego popełnienie. Nieumyślność przewinienia dyscyplinarnego polega z kolei na tym, że policjant nie chce popełnić przewinienia, nie godzi się na jego popełnienie, lecz mimo to je popełnia. W takiej sytuacji popełnienie przewinienia ma charakter nieumyślności spowodowanej niezachowaniem ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Dla stwierdzenia nieumyślności wymagane jest tym samym ustalenie, że przewinienie zostało popełnione wskutek niezachowania reguł ostrożności, a więc określony skutek można przypisać policjantowi tylko wtedy, gdy naruszył reguły postępowania, które miały chronić właśnie przed spowodowaniem tego skutku. W ocenie sądu obwiniony co najmniej godził się z tym, że podejmuje pracę bez zgody przełożonego. Znał bowiem dobrze okoliczności i zasady podjęcia dodatkowej pracy, warunki ubiegania się o nią i skutki nie uzyskania zezwolenia, bowiem każdorazowo raport o wyrażenie zgody składał do właściwego rzeczowo organu. Cofnięcie takiej zgody na mocy rozkazu personalnego jest równoznaczne z podjęciem pracy wbrew przepisom ustawy o Policji. Wskazano już wyżej, że przy odpowiedzialności dyscyplinarnej nie ma znaczenia, czy działanie lub zaniechanie konkretnej osoby było zamierzone, czy też nie. Już więc samo (nawet nieumyślne, niezamierzone) naruszenie obowiązków służbowych powoduje odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariusza. Stąd też niezasadny jest zarzut naruszenia art. 132 a ustawy o Policji.
W ocenie Sądu analiza akt niniejszej sprawy oraz lektura uzasadnień orzeczeń organów obu instancji pozwala stwierdzić, że organy zgromadziły w sprawie niezbędny i wystarczający do wydania kwestionowanego orzeczenia materiał dowodowy oraz dokonały jego rzetelnej i wnikliwej oceny z zachowaniem ustawowych dyrektyw wymiaru kary. Wbrew zarzutom skargi zawartym w jej pkt I pkt 5 organy odniosły się przy tym do postawy skarżącego także przed popełnieniem zarzucanego mu przewinienia wskazując w uzasadnieniu na brak dotychczasowej karalności i pozytywnie oceniając jego wiedzę medyczną. Wyjaśniły również szczegółowo tak w postanowieniu o odmowie uwzględnienia wniosku dowodowego, jak i zaskarżonej decyzji przyczynę ich nieuwzględnienia, a w zaskarżonej decyzji odniesiono się do argumentów podniesionych w odwołaniu. Sąd zwraca też uwagę, że nie może stanowić skutecznego argumentu o pełnej dyspozycyjności funkcjonariusza okoliczność, że ma niewykorzystany urlop, skoro jednocześnie 2 miesiące w roku 2022 przebywał na zwolnieniu lekarskim. Powyższe i dokonane rozpoznanie w karcie choroby poddają też w wątpliwość twierdzenia strony z dnia 30 stycznia 2023 o pełnej jego gotowości do pracy jako ratownika i funkcjonariusza, skoro sam obwiniony w raporcie z dnia 9 listopada 2022 roku podał, że jeszcze do 26 października 2022 roku kontynuował leczenie poszpitalne zgodnie z zaleceniami w miejscu zamieszkania. Pomimo tego w październiku zatrudniony był w zespołach transportowych SPZOZ.
Jak wyżej wskazano w uzasadnieniu na ocenę zachowania obwinionego ma wpływ także zachowanie po popełnieniu przewinienia. Organ nakreślił i przeanalizował zachowanie strony już po wszczęciu postępowania słusznie konstatując, że obwiniony unikał stawiennictwa na wezwanie rzecznika dyscyplinarnego. Także w aspekcie zachowania skarżącego od dnia 15 listopada 2022 roku czyli dnia, w którym funkcjonariusz sporządził notatkę na polecenie przełożonych należy przyjąć, iż wymaga on środków dyscyplinujących. Otóż sporządzając w/w notatkę funkcjonariusz w sposób oczywisty winien przyjąć do wiadomości, że nie może podjąć pracy w grudniu. Podobnie styczniu 2023 roku, zwracając się o zgodę do Komendanta Miejskiego Policji miał świadomość, że nie powinien podejmować dodatkowego zajęcia. Tymczasem z informacji uzyskanej z SPZOZ w M. z dnia 7 grudnia 2022 roku wynikało, że w/w nadal jest zatrudniony na podstawie umowy-zlecenia. Podobnie jak z informacji z dnia 20 stycznia 2023 roku .Powyższe świadczy o protekcjonalnym podejściu tak do obowiązków, jak i trwającego postępowania.
Materiał zgromadzony w sprawie pozwala więc na wysnucie wniosku, że skarżący miał świadomość, że nie powinien podejmować zajęcia zarobkowego poza służbą , czego nie można uznać za działanie uczciwe wobec społeczeństwa oraz innych policjantów. Zdaniem Sądu powyższe wnioski organu są trafne i wywiedzione z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Od funkcjonariusza Policji wymagana jest umiejętność logicznego rozumowania i rozpoznawania kompetencji swoich bezpośrednich przełożonych, zwłaszcza w zakresie jego sfery osobistej / majątkowej, czyli legalności wykonywania dodatkowego zarobku. Skarżący posiadając 24 letni staż w Policji powinien być zorientowany, które czynności wolno mu wykonywać bez zgody przełożonych, a które nie i który z przełożonych ma kompetencje do jej udzielenia.
Jak już wyżej wspomniano Sąd nie jest uprawniony do ingerowania w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniania celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji.
W rozpoznawanej sprawie organ nie ukarał skarżącego karą dotkliwą. Kara nagany nie ma charakteru ani finansowego ani ograniczającego sposób zachowania się funkcjonariusza. Oznacza wytknięcie funkcjonariuszowi niewłaściwego zachowania się, jest wyrazem dezaprobaty dla konkretnego zachowania się i ma stanowić przestrogę na przyszłość. W ocenie Sądu, organ nie naruszył w tym względzie art. 134h ustawy o Policji.
Jako prawidłowe sąd ocenił też stanowisko organów w kwestii złożonych wniosków dowodowych. Przy czym jako bezcelowy sąd uznał wniosek zawarty w skardze o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania dyscyplinarnego, ponieważ w oparciu o ten materiał właśnie wydano zaskarżone rozstrzygnięcie.
W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, powoływanej dalej jako p.p.s.a.), skargę oddalił.