III SA/Po 404/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-02-23
NSApodatkoweWysokawsa
klasyfikacja taryfowakodeks celnypreparat leczniczyprodukt spożywczynależności celneimportprawo celnetaryfa celnaOrdynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając preparat "C" za lek, a nie środek spożywczy, mimo odmiennej klasyfikacji taryfowej organów celnych.

Sprawa dotyczyła klasyfikacji celnej preparatu "C", importowanego jako środek farmaceutyczny, lecz zaklasyfikowanego przez organy celne jako produkt spożywczy. Skarżąca spółka "A" przedstawiła liczne dowody, w tym świadectwo rejestracji Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej oraz opinie specjalistów, potwierdzające leczniczy charakter preparatu. Sąd uznał, że organy celne nie wykazały podstaw do odrzucenia tych dowodów i błędnie zaklasyfikowały towar, uchylając zaskarżoną decyzję.

Przedmiotem sporu była klasyfikacja celna preparatu "C", importowanego przez spółkę "A" Sp. z o.o. Organy celne, w tym Dyrektor Izby Celnej, zaklasyfikowały preparat jako produkt spożywczy (kod PCN 2106 90 92 0, stawka 20%), podczas gdy importer uważał go za lek (kod PCN 3004 90 19 0, stawka 0%). Skarżąca spółka przedstawiła szereg dowodów potwierdzających leczniczy charakter preparatu "C", w tym świadectwo rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, ekspertyzy kliniczno-farmakologiczne oraz opinie specjalistów z dziedziny farmakologii i bromatologii. Dokumenty te wskazywały, że preparat, dzięki zawartości mączki guar, witamin i aminokwasów, działa leczniczo w przypadku otyłości, obniża poziom cholesterolu, zapobiega zmianom miażdżycowym i wspomaga leczenie cukrzycy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za uzasadnioną. Sąd podkreślił, że organy celne nie mogły dowolnie odrzucić urzędowego dokumentu w postaci świadectwa rejestracji, które kwalifikowało preparat "C" jako lek. Organy celne nie przedstawiły skutecznych przeciwdowodów, które podważyłyby ten fakt lub wykazały, że preparat jest produktem spożywczym. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej, zasądził zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że decyzja nie może być wykonana.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Preparat "C" powinien być klasyfikowany jako lek, a nie produkt spożywczy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy celne nie mogły dowolnie odrzucić urzędowego świadectwa rejestracji wydanego przez Ministra Zdrowia, które kwalifikowało preparat jako lek. Brak skutecznych przeciwdowodów ze strony organów celnych, które wykazałyby jego spożywczy charakter, skutkował uchyleniem decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

k.c. art. 85 § § 1

Kodeks celny

Pomocnicze

k.c. art. 6 § § 1 i 2

Kodeks celny

k.c. art. 83

Kodeks celny

k.c. art. 277

Kodeks celny

k.c. art. 222 § § 4

Kodeks celny

k.c. art. 222 § § 5

Kodeks celny

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 194 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 194 § § 3

Ordynacja podatkowa

Ustawa o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 c/

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej

Konwencja o utworzeniu Rady Współpracy Celnej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Preparat "C" posiada świadectwo rejestracji jako środek farmaceutyczny. Opinie specjalistów z dziedziny farmakologii i bromatologii potwierdzają leczniczy charakter preparatu "C". Organy celne nie przedstawiły skutecznych przeciwdowodów podważających status leku dla preparatu "C".

Odrzucone argumenty

Klasyfikacja preparatu "C" jako produktu spożywczego przez organy celne. Argumentacja organów celnych oparta na ogólnych wyjaśnieniach do taryfy celnej i własnych rozważaniach, bez skutecznego podważenia dowodów skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

organy celne nie mogły go dowolnie odrzucić dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone nie zawsze preparaty wymienione w urzędowej farmakopei, specyfiki farmaceutyczne, itp. "są klasyfikowane w taryfie celnej do leków z pozycji 3003 i 3004"

Skład orzekający

Barbara Koś

przewodniczący sprawozdawca

Marzenna Kosewska

członek

Walentyna Długaszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Moc dowodowa dokumentów urzędowych (np. świadectw rejestracji) w postępowaniu celnym oraz obowiązek organów celnych do wykazania przeciwdowodów w przypadku kwestionowania tych dokumentów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji klasyfikacji celnej preparatu o właściwościach leczniczych, który może być mylnie uznany za produkt spożywczy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje konflikt między urzędową klasyfikacją celną a medycznym/farmaceutycznym charakterem produktu, podkreślając znaczenie dowodów i prawidłowego stosowania przepisów proceduralnych.

Lek czy żywność? Sąd rozstrzyga spór o klasyfikację celną preparatu "C".

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 404/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Koś /przewodniczący sprawozdawca/
Marzenna Kosewska
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: ref. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2005r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2001r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej spółki kwotę 5562,- złote (pięć tysięcy pięćset sześćdziesiąt dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Długaszewska /-/ B. Koś /-/ M. Kosewska
Uzasadnienie
Agencja Celna "B" Spółka z o.o. z siedzibą w W., działająca z upoważnienia importera "A" Sp. z o.o. w P. zgłosiła w okresie od [...] stycznia 2000 r. do [...] grudnia 2000 r. w Urzędzie Celnym - Posterunek Celny w S. w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towar o nazwie "C" zakupiony w firmie "A" w H. i, określając w dokumentach SAD (11 szt.), że jest to środek farmaceutyczny stosowany przy kuracji odchudzającej i deklarując kod PCN 3004 90 19 0 i stawkę celną obniżoną 0%.
W wyniku powtórnej kontroli tych zgłoszeń celnych przeprowadzonych na podstawie art. 6 § 1 i 2, art. 83, art. 27713, 14, 15, 16, 17 i 18 Kodeksu celnego organ celny stwierdził, że preparat "C" stanowi produkt żywnościowy, który powinien być klasyfikowany w obrębie pozycji 2106 (Przetwory spożywcze gdzie indziej nie wymienione ani nie włączone) do kodu PCN 2106 90 92 0, jako pozostałe wyroby spożywcze. W związku z tym Dyrektor Urzędu Celnego pismem z dnia [...] października 2001r. zawiadomił importera o kontroli w.w. zgłoszeń celnych SAD, a następnie postanowieniem z [...] listopada 2001 r. połączył wszystkie sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. W dniu[...]grudnia 2001r. Dyrektor Urzędu Celnego wydał decyzję uznającą zgłoszenia celne SAD OBR nr:
[...] z dnia [...] stycznia 2000r.
[...] z dnia [...]lutego 2000r.
[...] z dnia [...] kwietnia 2000r.
[...] z dnia [...] kwietnia 2000r.
[...] z dnia [...] czerwca 2000r.
[...] z dnia [...] czerwca 2000r.
[...] z dnia [...] lipca 2000r.
[...] z dnia [...] sierpnia 2000r.
[...] z dnia [...] października 2000r.
[...] z dnia [...] listopada 2000r.
[...] z dnia [...] grudnia 2000r.
za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej, stawki celnej oraz określenia kwoty długu celnego, klasyfikując sporny towar do kodu PCN 2106 90 92 0, ze stawką 20 %, określił kwotę długu celnego oraz odsetki wyrównawcze na dzień wydania decyzji, zobowiązując stronę do naliczenia i zapłaty dalszych odsetek liczonych aż do dnia faktycznej zapłaty długu celnego.
Od tej decyzji strona złożyła odwołanie, zarzucając niewłaściwą klasyfikację towaru i zastosowanie błędnej stawki celnej, sprzeczność w ustaleniach faktycznych oraz błędną ocenę materiału dowodowego, pozbawienie prawa do przysługującego zwolnienia z należności celnych i obrazę przepisów art. 121 § 1,122 i 124 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu odwołania strona powołała się w szczególności na uzyskanie Świadectwa Rejestracji Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej dla spornego preparatu, potwierdzającego zasadność zastosowania kodu PCN 3004 90 19 0.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] maja 2004r., nr [...] MB uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odsetek wyrównawczych i w tym zakresie umorzył postępowanie, w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji podano m.in., że w toku postępowania przed organem odwoławczym uzyskano stanowisko Departamentu Ceł Ministerstwa Finansów, który w pismach z [...] lipca 2002r., [...] grudnia 2002r. i z [...] maja 2003r. potwierdził prawidłowość klasyfikacji taryfowej produktu "C" do kodu 2106 90 92 0. Wyjaśniono, że będący przedmiotem importu preparat "C" składa się z: 30 % mączki guar, 34,78 % łącznie substancji otoczki kapsułki (żelatyna, glicerol, sorbitol, woda oczyszczona), 30% oleju sojowego, 2% lecytyny, 1,35% witamin, 1,2 aminokwasów, 0,67 wosku pszczelego. Jest naturalnym preparatem wspomagającym odchudzanie (poprzez zmniejszenie łaknienia), ponieważ mąka guar pod wpływem wody pęcznieje, wypełniając żołądek i łagodzi uczucie głodu, jednoczenie obniża poziom cholesterolu LDL we krwi i hamuje jelitowe wchłanianie glukozy. Natomiast aminokwasy egzogenne i witaminy zapobiegają uczuciu osłabienia pojawiającemu się często przy dietach niskokalorych. Przy stosowaniu kuracji odchudzającej intensywnej można przyjmować tylko preparat od rana co 2-3 godziny po 2 kapsułki).
W świetle powyższych informacji, właściwym kodem do jego zaklasyfikowania jest kod PCN 2106 90 92 0 taryfy celnej. Pozycja 2106 obejmuje: przetwory spożywcze gdzie indziej nie wymienione ani nie włączone", a kod PCN 2106 90 92 0 - "pozostałe produkty - nie zawierające tłuszczów mleka, sacharozy, izoglukozy, glukozy lub skrobi lub zawierające mniej niż 1,5% tłuszczu mleka, 5% sacharozy lub izoglukozy, 5% glukozy lub skrobi". Preparat "C" jest niewątpliwie produktem objętym pozycją 2106 taryfy celnej. Z uwagi na fakt, iż nie zawiera tłuszczów mleka, sacharozy, izoglukozy, glukozy i skrobi, właściwym do jego zaklasyfikowania jest kod PCN 2106 90 92 0 - zgodnie z regułą nr 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej.
Sugerowana przez skarżącego klasyfikacja taryfowa preparatu "C" do pozycji 3004 (kodu PCN 3004 90 19 0) jest niewłaściwa. Pozycja 3004 obejmuje bowiem, zgodnie z jej brzmieniem w taryfie celnej, "Leki (z wyjątkiem produktów z pozycji nr 3002,3005 lub 3006) złożone z produktów zmieszanych lub nie zmieszanych, dla celów terapeutycznych lub profilaktycznych, przygotowane w odmierzonych dawkach lub w opakowaniach do sprzedaży detalicznej".
Przedmiotowy preparat nie ma charakteru leku z działu 30 taryfy celnej, ponieważ nie zawiera substancji czynnych leczących choroby (antybiotyki, sulfonamidy, alkaloidy, związki jodu itp.) lub zapobiegający określonym dolegliwościom.
Fakt, iż importowany "C" uzyskał świadectwo rejestracyjne Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, jako środek farmaceutyczny, nie przesądza o jego taryfikacji do pozycji obejmującej leki. Świadectwa rejestracji, wystawione dla towarów, tak przez Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, jak i przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, są dokumentami koniecznymi do uznania je za środku farmaceutyczne, ale nie są dokumentami wystarczającymi (tak jak to sugeruje skarżący), żeby uznać je za leki, w świetle obowiązującej taryfy celnej.
Zgodnie z Wyjaśnieniami do taryfy, stanowiącymi na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999r. obowiązujący akt prawny (Dz. U. nr 74, poz. 830) - nie zawsze preparaty wymienione w urzędowej farmakopei, specyfiki farmaceutyczne, itp. "są klasyfikowane w taryfie celnej do leków z pozycji 3003 i 3004 (tom. II, str. 604). Oznacza to, że nie wszystkie preparaty osiadające wpis do farmakopei danego kraju są automatycznie klasyfikowane jako "środki farmaceutyczne".
Fakt, iż pozycje 3003 i 3004 obejmują jedynie preparaty do leczenia (a nie do spożywania w celu utrzymania dobrego stanu zdrowia lub dobrego samopoczucia), świadczą chociażby uwagi do Działu 30 taryfy celnej, z których wynika, że dział 30 nie obejmuje "żywności i napojów (takich jak: odżywki dietetyczne, odżywki wzmacniające i dla diabetyków, odżywki uzupełniające, napoje wzmacniające i wody mineralne" (uwaga 1a), roztworów wodnych olejków eterycznych stosowanych w lecznictwie" (uwaga 1 c), jak również past do zębów, itp. (z pozycji od 3303 do 3307) nawet jeśli posiadają właściwości terapeutyczne lub profilaktyczne (uwaga 1 d). Zataryfikowanie preparatu "C" do Działu 30 taryfy celnej byłoby zatem sprzeczne z treścią uwagi nr 1 w.w. Działu, jak również sprzeczne z regułą nr 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, według której" dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalić zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów".
W świetle treści "Wyjaśnień do Taryfy Celnej" (tom II, str. 608) - pozycja 3004 nie obejmuje:
a) produktów żywnościowych dla diabetyków, produktów dietetycznych lub wzmacniających..., w tym także tych z zawartością witamin, gdyż witaminy należą do środków spożywczych;
b) produktów spożywczych i napojów zawierających substancje o działaniu leczniczym, jeśli substancje te dodaje się wyłącznie celem zapewnienia równowagi żywnościowej, zwiększenia wartości energetycznej, lub odżywczej, czy poprawienia jego smaku, bez odbierania jednak produktowi jego charakteru spożywczego",
c) produktów służących do wykonywania herbatek ziołowych, które mają przynieść ulgę w dolegliwościach lub przyczynić się do poprawy zdrowia i lepszego samopoczucia, ale których napary nie zawierają dawki aktywnego czynnika o działaniu terapeutycznym lub profilaktycznym właściwym dla danej choroby (poz. 2106),
d) dodatków żywnościowych zawierających witaminy i sole mineralne, które są przeznaczone do utrzymania zdrowia lub dobrego samopoczucia, ale nie mają wskazań do użycia w celu zapobiegania lub leczenia chorób i dolegliwości. Produkty te są przeważnie cieczami, lecz mogą również występować w postaci proszku lub tabletek są zwykle klasyfikowane do pozycji 2106 lub do działu 22.
Niniejsza pozycja (3004) obejmuje natomiast preparaty, w których produkty spożywcze lub napoje są tylko środkiem wspierającym, zaróbką lub środkiem słodzącym dla substancji leczniczych (np. w celu ułatwienia ich przyjmowania)" (tom. II, str. 608).
Dodatkowym potwierdzeniem tej klasyfikacji jest opinia klasyfikacyjna przyjęta przez Radę Współpracy Celnej (nazwa robocza: Światowa Organizacja Celna) w związku z decyzją klasyfikacyjną podjętą przez Komitet Zharmonizowanego Systemu dla podobnego preparatu żywnościowego do odchudzania (lub przeciwko otyłości), zawierającego w swym składzie oprócz mąki (mączki) guar takie składniki jak: witaminy, węglowodany, kwas cytrynowy oraz substancję barwiącą. Opinia ta opublikowana została w "Wyjaśnieniach do taryfy celnej" (tom V, część VI- Kompendium Opinii Klasyfikacyjnych, str. 2344).
Tutaj należy wyjaśnić, ze udzielenie "zaleceń w celu zapewnienia jednolitości w interpretacji i stosowaniu konwencji zawartych w wyniku działalności Rady Współpracy Celnej (nazwa robocza: Światowa Organizacja Celna), jak też konwencji w sprawie nomenklatury przy klasyfikacji towarów w taryfach celnych i konwencji w sprawie wartości celnej towarów należy do kompetencji Rady Współpracy Celnej - art. I ratyfikowanej przez Polskę "Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej", która sporządzona została w Brukseli dnia 15 grudnia 1950r. (Dz. U. z 1978r., Nr 11, poz. 43).
W świetle powyższych informacji należy stwierdzić, iż jakkolwiek przedmiotowy produkt posiada zezwolenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej na jego wprowadzenie do obrotu na polski obszar celny jako środek farmaceutyczny, to w rozumieniu taryfy celnej, stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, nie jest towarem spełniającym wymogi działu 30.
W przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy nie może i nie zamierza podważać zapisów dokonanych w ustawie o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej (Dz. U. nr 105 z późn. zm.), ponieważ ustawa ta stanowi obowiązujący akt prawny. Organ celny pragnie jedynie wykazać swoistą sprzeczność zaistniałą między zapisami zawartymi w w.w. ustawie, a zapisami zamieszczonymi w Taryfie celnej, na mocy których, w świetle ustawy o środkach farmaceutycznych - preparat "C" jest środkiem farmaceutycznym, a w świetle Taryfy - nim nie jest. Jest on bowiem preparatem żywnościowym i nie ma żadnych wskazań do leczenia (lub zapobiegania) konkretnych chorób lub dolegliwości (typu grypa, angina, zapalenie oskrzeli, płuc, itp.) i w związku z powyższym bezpodstawna byłaby zmiana jego klasyfikacji.
Zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej, organ uprawniony jest do swobodnej oceny zgromadzonych dowodów. Powyższa zasada uprawnia organ do ustalania prawdy obiektywnej według swej wiedzy, doświadczenia oraz przekonania o wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych. Zasada swobodnej oceny dowodów nie oznacza, rzecz jasna, nieograniczonej dowolności w wartościowaniu dowodów i ich selekcji. Jednakże organ uprawniony jest do wyboru faktów, które uznał za udowodnione.
Organ odwoławczy podkreśla ponownie, iż podstawą wydania zaskarżonej decyzji są przepisy Kodeksu celnego oraz Ordynacji podatkowej. Klasyfikacji taryfowej dokonuje się w oparciu o zapisy zawarte w Taryfie celnej, Wyjaśnieniach do taryfy celnej oraz zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Zatem należało wziąć pod uwagę zapisy w nich zawarte.
Należy uznać, iż w omawianym przypadku, dysponując wskazaną wyżej wiedzą z zakresu klasyfikacji taryfowej towarów, strona nie mogła przy zachowaniu wymogu należytej staranności, zaklasyfikować spornych towarów do kodu PCN 21060 90 92 0 Taryfy celnej. Dlatego też nie można przypisać jej działaniu przymiotu świadomego działania lub zaniedbania, mającego na celu uzyskanie korzyści majątkowej, a tylko w takim przypadku możliwe jest obciążenie strony odsetkami wyrównawczymi, wynikającymi z dyspozycji art. 222 § 4 w związku z art. 222 § 5 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny oraz § 1 ust. 3 wyżej cytowanego rozporządzenia.
Analizując dokumenty przedstawione przez stronę wraz z odwołaniem należy uznać jako wystarczające do uznania, iż błędna klasyfikacja taryfowa towarów w zgłoszeniu celnym nie była wyrazem świadomego działania nastawionego na uzyskanie korzyści finansowej.
Okoliczności, o których mowa wyżej, w ocenie Dyrektora Izby Celnej być podstawą do uznania roszczenia strony w zakresie odsetek wyrównawczych, więc zaskarżoną decyzję w tej części uchylono i umorzono postępowanie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka "A" zarzuciła decyzjom obu instancji naruszenie art. 85 § 1 Kodeksu celnego, postanowień Taryfy celnej oraz art. 121 § 1 i 124 Ordynacji podatkowej oraz wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji i uchylenie tej ostatniej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca podała, że zgodnie z przyjętą przez organy celne taryfikacją dla preparatu "C" - Kod PCN 2106 90 92 0 znajdzie zastosowanie dla przetworów spożywczych gdzie indziej nie wymienionych ani nie włączonych. Niniejsza pozycja - zgodnie z wyjaśnieniami do taryfy celnej - obejmuje następujące przetwory spożywcze pod warunkiem, że nie są objęte jakąkolwiek inną pozycją w Nomenklaturze:
(16) Preparaty często określone jako uzupełnienie diety (food suplements) na bazie ekstraktów roślinnych, koncentratów owocowych, miodu, fruktozy itd. z dodatkiem witamin oraz czasami niewielkich ilości żelaza. Opakowania tych preparatów często zawierają napisy informujące o ich działaniu utrzymującym dobry stan zdrowia lub dobre samopoczucie. Jednakże podobne preparaty przeznaczone do zapobiegania lub leczenia chorób lub dolegliwości są wyłączone (pozycja 3003 lub 3004).
Pozycja 3004 obejmuje - zgodnie z brzmieniem w taryfie celnej - leki złożone z produktów zmieszanych bądź nie zmieszanych dla celów terapeutycznych lub profilaktycznych, przygotowane w odmierzonych dawkach lub opakowaniach do sprzedaży detalicznej.
Preparat "C" jest produktem, który zawiera 30 % mączki guar, która pęcznieje pod wpływem wody, zmniejszając uczucie głodu, hamując jelitowe glukozy i zmniejszając stężenie cholesterolu i LDL we krwi. Jest preparatem stosowanym w leczeniu cukrzycy, otyłości służy także utrzymaniu prawidłowej masy ciała. Zapobiega powstaniu zmian miażdżycowych tętnic, choroby niedokrwiennej serca, udarom mózgu. Stosowanie preparatu zabezpiecza działanie podstawowych funkcji życiowych ustroju, a szczególnie układu nerwowego. Lek winien być stosowany pod kontrolą lekarską i sprzedawany jest wyłącznie w aptekach i hurtowniach farmaceutycznych w odmierzonych dawkach - kapsułki, w opakowaniach detalicznych.
Preparat został zarejestrowany jako lek przez Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej. Skarżący wystąpił także do Akademii Medycznej w P. jak również do Instytutu Leków z wnioskiem o sporządzenie opinii co do składu i właściwości preparatu. W obu przypadkach, biegli stwierdzili, iż "C", z uwagi na skład chemiczny jest lekiem i nie może być klasyfikowany jako środek dietetyczny czy też produkt wyłącznie wspomagający odchudzanie.
Z uwagi 1a do działu 30 taryfy celnej wynika, że dział ten nie obejmuje żywności i napojów, takich jak: odżywki dietetyczne, odżywki wzmacniające i dla diabetyków, odżywki uzupełniające, napoje wzmacniające i wody mineralne, nawet jeśli posiadają właściwości terapeutyczne lub profilaktyczne. Zgłoszony preparat nie ma właściwości określonych w tej uwadze, gdyż zawiera w sobie dużą ilość substancji czynnej - guaru, aminokwasów egzogennych i witamin z grupy B, C i PP- składników o charakterze leczniczym. W skład produktu nie wchodzą węglowodany - substancja o bardzo wysokich wartościach odżywczych używanych przy produkcji środków dietetycznych i odżywczych używanych przy produkcji środków dietetycznych i odżywkach wzmacniających.
Biorąc pod uwagę skład preparatu "C" oraz jego zastosowanie, organy celne nie miały uzasadnionej podstawy do uznania, że "C" nie jest lekiem w rozumieniu poz. 3004 taryfy celnej.
W toku postępowania celnego, skarżący przedstawił obfity materiał dowodowy, z którego wynika iż organ celny nie miał podstaw do przyjęcia iż "C" jest produktem spożywczym, bądź też środkiem dietetycznym. Dowolna interpretacja taryfy celnej i swobodna taryfikacja produktu, dokonywana jest w oderwaniu od bezspornych faktów, wskazuje na tendencyjne działanie organów celnych, mające na celu pokrzywdzenie podatnika.
Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Spór dotyczący klasyfikacji taryfowej sprowadzonego w 2000 roku preparatu "C" powstał w związku z odmienną oceną charakteru towaru ( tj. stanu towaru w rozumieniu art. 85 § 1 kodeksu celnego( Dz.U. Nr 75 z 2001 r., poz. 117 z późn. zm.).
Organy celne uznały, iż jest to artykuł spożywczy, natomiast importer twierdził, że jest on lekiem. Na poparcie swego stanowiska importer przedłożył dowody w postaci:
- wydanego przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej świadectwa rejestracji Nr [...] z [...].02.1998r., ważnego do dnia [...].03.2003r., stwierdzającego, że środek farmaceutyczny "C" wytwarzany w postaci kapsułek przez "D" w H. został wpisany do Rejestru Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych (k. 7 akt administracyjnych),
- skróconej ekspertyzy kliniczno-farmakologicznej preparatu "C" wytwarzanego przez firmę "D" z dnia [...] kwietnia 2001r. sporządzonej na zlecenie skarżącej Spółki przez prof. dr hab. K.S. kierownika Katedry i Zakładu Farmakologii Akademii Medycznej, uznającej oceniany preparat za pełnowartościowy lek przeznaczony dla celów leczniczych i profilaktycznych ( k. 144 akt administracyjnych).
- opinii z dnia [...] marca 2001r. sporządzonej na zlecenie skarżącej Spółki przez prof. dra hab. n. farm. J.P., kierownika Katedry i Zakładu Bromatologii AM, wykluczającej uznanie preparatu "C" za środek spożywczy, ze wskazaniem na świadectwo rejestracji za [...].02.1998r., Nr [...] kwalifikujące go jako lek (k. 145 akt administracyjnych),
- pisma podsekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia z dnia [...].02.2002r., Nr [...], skierowane do Prezesa Głównego Urzędu Ceł, popierające stanowisko firmy "A" uznające preparat "C" za lek (k. 195 akt administracyjnych),
- pisma Instytutu Leków w W. ( bez daty) stwierdzające, że środek farmaceutyczny "C" kapsułki nie powinien uzyskać statusu środku dietetycznego ze względu na jego skład, działanie i przeznaczenie ( k. 199 akt administracyjnych),
- opinii o preparacie "C" firmy "D" z [...].10.2001r., sporządzonej przez dra hab. nauk farmaceutycznych, E.N. ( k. 227 akt administracyjnych),
- pisma Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z [...].09.2001r. Nr [...] (k. 229),
- pisma z [...].01.2003r. nr [...]Ministerstwa Zdrowia Departamentu Polityki Lekowej, skierowanego do prezesa zarządu spółki "A", k. 258.
Wszystkie wymienione wyżej dokumenty jednoznacznie wskazują, że "C" jest lekiem, z uwagi na swoje działanie lecznicze, tj. dzięki właściwościom pęczniejącym jest stosowany w leczeniu otyłości, obniża poziom cholesterolu zapobiegając zmianom miażdżycowym, hamuje wchłanianie glukozy w jelicie co ma znaczenie w zapobieganiu cukrzycy bądź wspomaganiu jej leczenia.
Wszystkie wydane w sprawie opinie prywatne specjalistów w dziedzinie farmakologii i bromatologii wykluczają uznanie preparatu za środek spożywczy, a urzędowy dokument w postaci świadectwa rejestracji nr 7536 wydanego przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej kwalifikuje "C" jako lek.
Według Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 21.12.1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej
( Dz.U. Nr 158, poz. 1047 ze zm.) do pozycji 3004 zostały zaklasyfikowane leki (z wyjątkiem produktów z pozycji 3002, 3005 lub 3006) złożone z produktów zmieszanych lub nie zmieszanych, dla celów terapeutycznych lub profilaktycznych, przygotowane w odmierzonych dawkach lub w opakowaniach do sprzedaży detalicznej.
Skoro strona przedłożyła w toku postępowania przed organami celnymi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, mającego zastosowanie w postępowaniu celnym na podstawie art. 262 kodeksu celnego w postaci świadectwa rejestracji nr [...] uznającego preparat "C" za lek organy celne nie mogły go dowolnie odrzucić, bowiem zgodnie z w/w przepisem "dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przepis art. 194§ 3 Ordynacji podatkowej przewiduje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym, tj. obalenia domniemania prawdziwości i domniemania zgodności z prawdą, co jednak w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Organy celne nie przeprowadziły przeciwdowodu dającego na gruncie prawa celnego podstawę do nie uznania faktu zaliczenia preparatu "C" do leków w świadectwie rejestracji nr [...], co stanowi naruszenie prawa procesowego.
Za taki kontrdowód nie może być uznane przytoczenie w decyzji Wyjaśnień do taryfy celnej co do tego, że nie zawsze "preparaty wymienione w urzędowej farmakopei, specyfiki farmaceutyczne, itp." są klasyfikowane w Taryfie celnej do leków z pozycji 3003 i 3004 oraz powołanie się na wyrok NSA z [...].02.2002r.. w którym Sąd również uznał, że "świadectwo rejestracji środka farmaceutycznego... nie zawsze może być uznane za dowód przesądzający o klasyfikacji celnej towaru....". Stwierdzenia te, z uwagi na swoją ogólnikowość wymagałyby wskazania w jakich przypadkach zarejestrowany środek farmaceutyczny nie może być klasyfikowany do leków w rozumieniu taryfy celnej (Wyjaśnienia podają tytułem przykładu tylko preparaty przeciw trądzikowi- str. 604), przy jednoczesnym wykazaniu kontrdowodami (art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej), że taki przypadek zaistniał w konkretnej sprawie. Za takie kontrdowody nie mogą być uznane własne rozważania organów celnych co do tego, że z uwagi na skład i przeznaczenie "C" preparat winien być uznany za środek spożywczy, bowiem te same okoliczności pozwoliły na zaliczenie go do leków w świetle świadectwa rejestracji i przedłożonych przez stronę opinii specjalistów z dziedziny farmakologii i bromatologii. Opinie te nie zostały skutecznie podważone przez organy celne. Również nie stanowi kontrdowodu powołanie się na opinię klasyfikacyjną przyjętą przez Radę Współpracy Celnej dotyczącą "podobnego preparatu żywnościowego do odchudzania".
Skoro organy celne również nie wykazały, że "C" jest produktem żywnościowym, spożywczym, dodatkiem żywnościowym lub innym towarem, o którym mowa w Wyjaśnieniach do taryfy celnej, dotyczących pozycji 3004 należało uznać, że odmowa zaliczenia go do tej pozycji była przedwczesna i nastąpiła z naruszeniem art. 194 § 1, art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej.
Wskazać tu należy na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2004r., sygn. akt GSK 356/04, odnoszący się wprawdzie do mocy dowodowej świadectwa homologacji, jako dokumentu urzędowego, w którym Sąd stwierdził, że organ celny jest zobowiązany uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c/, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/W. Długaszewska /-/ B. Koś /-/M. Kosewska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI