III SA/PO 403/25

III SA/Po 403/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-09-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marek Sachajko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 6, art. 43, art. 45, art. 73
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Sentencja
Dnia 30 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2025 roku sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na orzeczenie Zarządu Województwa z dnia 13 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę
Uzasadnienie
Komisja Odwoławcza Instytucji Zarządzającej [...] tj. Zarządu Województwa (dalej: IZ, IZ [...] 2021+, KO, organ) zaskarżonym orzeczeniem z dnia 13 czerwca 2025r. nr [...], po rozpatrzeniu protestu złożonego przez wnioskodawcę – Zakład Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w [...] (dalej: wnioskodawca, strona, skarżąca) działając na podstawie art. 69 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U.2022 poz. 1079, dalej: "ustawa wdrożeniowa"), orzekła o nieuwzględnieniu protestu.
Orzeczenie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
Skarżąca w dniu 10 stycznia 2025 r. złożyła wniosek o dofinansowanie (dalej: wniosek) w ramach Programu Regionalnego Fundusze Europejskie dla [...] 2021-2027 ([...]) nr [...] pt. .Rozbudowa oczyszczalni i modernizacja infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej na terenie aglomeracji [...]" (dalej: "projekt").
Projekt numer [...] złożony przez Zakład Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o.w [...] podlegał ocenie w zakresie kryteriów formalnych. Dnia 3 lutego 2025 roku Departament Wdrażania Programu Regionalnego wezwał wnioskodawcę do poprawienia dokumentacji aplikacyjnej w terminie nieprzekraczającym 5 dni roboczych od dnia następującego po dniu przekazania wezwania. Zgodnie z zapisami Regulaminu wyboru projektów (część IV.B, punkt 6) szczegółowa lista błędów i braków została przedstawiona we wskazanym piśmie. Poinformowano w nim także o obowiązku załączenia pisma przewodniego, w którym wnioskodawca miał odnieść się do uwag zawartych w wezwaniu.
Organ stwierdził, że Regulamin wyboru projektów (część IV.B, punkty 15,18 w powiązaniu z punktem 12) wskazuje, że skorygowana i uzupełniona dokumentacja aplikacyjna wraz z pismem przewodnim zawierającym odniesienie wnioskodawcy do zakresu uwag zawartych w wezwaniu, podlega ponownej weryfikacji. Wyjaśnienia i informacje dotyczące projektu uzyskane od Wnioskodawcy w ramach odpowiedzi na wezwanie, mogą być wykorzystywane podczas weryfikacji i oceny projektu. Wnioskodawca złożył korektę w terminie zawartym we wezwaniu. W wyniku oceny formalnej projekt został oceniony pozytywnie i skierowany do oceny merytorycznej.
Jednocześnie organ wskazał, że w tym przypadku co stanowi kluczowy element wpływający na ostateczny wynik oceny niniejszego projektu, równolegle w myśl zapisów Regulaminu wyboru projektów w części II.B punkt 4, trwała kontrola zamówień publicznych.
Regulamin wyboru projektów stanowi, że w odniesieniu do projektów, których realizacja rozpoczęła się przed dniem złożenia wniosku (co miało miejsce w przypadku tego projektu), IZ [...] 2021+ zastrzega sobie prawo zweryfikowania zrealizowanej części projektu w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Weryfikacja ta może się wiązać z wezwaniem wnioskodawcy do złożenia dodatkowych dokumentów (poza wnioskiem z załącznikami), jak również może przybrać formę kontroli, w tym kontroli prowadzonej w każdym miejscu realizacji projektu lub w siedzibie podmiotu kontrolowanego, zgodnie z zapisami art. 24 ustawy wdrożeniowej. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości przy realizacji projektu IZ [...] 2021+ zastrzega sobie prawo niewybrania do dofinansowania takiego projektu.
Zgodnie z częścią VI punkt 1 Regulaminu wyboru projektów wnioskodawca/beneficjent udziela zamówień w ramach projektu zgodnie z ustawą Prawo zamówień publicznych lub zgodnie z zasadą konkurencyjności określoną w Wytycznych dotyczących kwalifikowalności, w wersji obowiązującej w dniu wszczęcia postępowania. W przypadku stwierdzenia naruszenia przez beneficjenta zasad udzielania zamówień, IZ dokonuje pomniejszenia wydatków, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ustawy wdrożeniowej (część VI punkt 8 Regulaminu wyboru projektów).
W konsekwencji zgodnie z częścią VI.B punkt 4 Regulaminu Wyboru Projektów, w związku z wykrytymi nieprawidłowościami w wyniku kontroli zamówień publicznych, skutkującymi pomniejszeniem wydatków w wysokości 100% dla poszczególnych pozycji kosztowych, a w konsekwencji wystąpieniem naruszeń formalnych na etapie oceny merytorycznej, 16 kwietnia 2025 r. projekt został przekazany do ponownej oceny formalnej.
W wyniku przeprowadzenia ponownej oceny formalnej organ stwierdził, że projekt zawiera błędy i braki, które skutkują naruszeniem niżej opisanych kryteriów formalnych i w konsekwencji negatywną oceną formalną projektu:
Kryterium formalne numer 8 pn. "Zgodność projektu z Programem, [...] 2021+ i dokumentacją dla naboru".
Zgodnie z definicją kryterium numer 8 pn. Zgodność projektu z Programem, [...] 2021+ i dokumentacją dla naboru weryfikacji podlega zgodność zapisów przedstawionych w dokumentacji projektowej wnioskodawcy z zapisami dokumentacji dla danego naboru, w tym ze szczegółowym opisem priorytetów ([...] 2021+) obowiązującym w dniu ogłoszenia naboru i z Regulaminem wyboru projektów. Weryfikacji podlega m.in. cel projektu, maksymalna/minimalna wartość projektu, intensywność dofinansowania, spełnienie specyficznych regulacji dla danej podstawy udzielania wsparcia, postanowień wskazanych w Szczegółowym opisie priorytetów obowiązującym w dniu ogłoszenia naboru i Regulaminie wyboru projektów.
Kryterium formalne numer 10 pn. "Kwalifikowalność kosztów".
W ramach kryterium numer 10 pn. Kwalifikowalność kosztów weryfikacji podlega prawidłowość wskazanych kosztów kwalifikowalnych. Wydatkami kwalifikującymi się do objęcia dofinansowaniem są wyłącznie wydatki niezbędne do realizacji projektu. Sprawdzeniu podlega w szczególności, czy:
1. zakres rzeczowy projektu spełnia wymogi kwalifikowalności określone m.in.
w Wytycznych w sprawie kwalifikowalności (...) i zapisach obowiązującego w ramach naboru wzoru umowy o dofinansowanie;
2. wydatki wpisują się w typy i cele projektów określonych w Szczegółowym opisie priorytetów obowiązującym w dniu ogłoszenia naboru i Regulaminie wyboru.
Kryterium formalne numer 15 pn. "Wniosek i załączniki zawierają wszystkie wymagane dane oraz są wypełnione zgodnie z obowiązującą dokumentacją dla naboru". Weryfikacji podlega, czy dokumentacja projektowa zawiera wszystkie niezbędne i wymagane dane oraz czy zapisy dokumentacji projektowej pozwalają na ocenę jej zgodności z obowiązującą wnioskodawcę dokumentacją dla naboru m.in. Instrukcją wypełnienia wniosku o dofinansowanie projektu, Instrukcją wypełnienia Studium Wykonalności, Instrukcjami wypełnienia załączników do wniosku o dofinansowanie projektów.
W trakcie trwania oceny merytorycznej zakończyło się postępowanie kontrolne, czego efektem było stwierdzenie naruszenia zasad wynikających z zapisów Regulaminu wyboru projektów dla naboru numer [...] oraz Wytycznych dotyczących kwalifikowalności, a co w konsekwencji wpłynęło na naruszenie kryteriów formalnych przedmiotowego projektu. Z uwagi na przekazaną przez Wydział Kontroli Projektów informację pokontrolną 16 kwietnia 2025 roku Oddział Oceny Merytorycznej zwrócił się do Wydziału oceny formalnej o przeprowadzenie ponownej weryfikacji projektu zgodnie z odpowiednimi kryteriami oceny formalnej.
Zgodnie z Regulaminem wyboru projektów, część II.B punkt 4 ze względu na fakt, iż projekt rozpoczął się przed złożeniem wniosku o dofinansowanie przeprowadzona została kontrola zamówień publicznych. Przedmiotem kontroli była weryfikacja prawidłowości udzielonych zamówień publicznych projektu wnioskodawcy w zakresie:
- Rozbudowa oczyszczalni ścieków w miejscowości [...], gmina [...] - etap I (zadanie numer 1 punktu 5.1.1 wniosku).
- Rozbudowa stacji uzdatniania wody wraz z infrastrukturą towarzyszącą budowa nowego budynku [...], budowa zbiorników retencyjnych, budowa odstojnika wód popłucznych z instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi w miejscowości [...] gmina [...] (zadanie numer 2 punktu 5.1.1 wniosku).
Celem kontroli było sprawdzenie zgodności postępowań o udzielenie zamówień publicznych z dokumentem pn. Wytyczne dotyczące kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027.
W zakresie obydwu kontrolowanych zamówień publicznych stwierdzono nieprawidłowości skutkujące pomniejszeniem wydatków w wysokości 100% dlla określonych pozycji kosztowych. Szczegółowe informacje dotyczące zakresu kontroli, w tym wyjaśnienia wnioskodawcy, a także opis stwierdzonych nieprawidłowości, które ostatecznie mają wpływ na kwalifikowalność wydatków i ocenę projektu zostały opisane w Informacji pokontrolnej. Organ zwrócił uwagę, iż wydatek stanowi koszt kwalifikowalny w projekcie, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa oraz z umową o dofinansowanie projektu i Wytycznymi. Podstawą do uznania kwalifikowalności wydatków ujętych przez wnioskodawcę w dokumentacji aplikacyjnej jest zgodność poniesienia wydatków nie tylko z przepisami prawa, ale również z Wytycznymi, które zostały wydane na podstawie art. 5 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027. Przedmiotowe Wytyczne stanowią instrument prawny określający ujednolicone warunki i procedury wdrażania funduszy strukturalnych. Funduszu Spójności i Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, który skierowany jest do wnioskodawców, beneficjentów, a także do instytucji uczestniczących w realizacji programów oraz stosowany przez te instytucje na podstawie właściwego porozumienia, kontraktu programowego, o którym mowa w art. 5 punkt 4d ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, albo umowy. O kwalifikowalności wydatków decydują kolejno przepisy unijne, przepisy zawarte w uszczegółowieniach programów oraz ewentualnie dodatkowo inne przepisy stanowione przez instytucję zarządzającą.
Ponadto, zgodnie z częścią 2.2 załącznika do Regulaminu pn. Kwalifikowalność kosztów, wnioski o płatność oraz zwroty środków, wstępna ocena kwalifikowalności projektu następuje na etapie oceny wniosku o dofinansowanie projektu i polega na sprawdzeniu czy przedstawiony projekt może stanowić przedmiot dofinansowania w ramach [...] 2021+. Projekt kwalifikuje się do dofinansowania, jeżeli spełnia łącznie następujące przesłanki m.in.: jest zgodny z zapisami [...] 2021+ oraz [...] 2021+, dokumentem pn. Kwalifikowalność kosztów, wnioski o płatność oraz zwroty środków oraz z Regulaminem wyboru projektów dla naboru numer [...], spełnia kryteria wyboru obowiązujące w naborze oraz jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa unijnego oraz krajowego.
Ponadto fakt, że dany projekt kwalifikuje się do dofinansowania na etapie jego oceny nie oznacza, że wszystkie koszty poniesione podczas jego realizacji będą uznane za kwalifikowalne. Organ zaznaczył, że Wytyczne dotyczące kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 wprost rozróżniają sytuacje uznania wydatku za kwalifikowalny, które mają zastosowanie w bieżącym przypadku: tj. m.in. w wyniku przeprowadzenia postępowania na wybór wykonawcy, dokonanego przed podpisaniem umowy o dofinansowanie (a po ogłoszeniu Regulaminu wyboru projektów) i sytuację, gdy postępowanie takie przeprowadzane jest przed ogłoszeniem Regulaminu wyboru projektów. W przypadku, gdy wnioskodawca rozpoczyna realizację projektu przed podpisaniem umowy o dofinansowanie projektu czyni to nie tylko na własne ryzyko, ale ma obowiązek upublicznienia zapytania ofertowego w sposób wskazany w punkcie 3.2.3.1 Wytycznych, tj. zamieszczenia ogłoszenia w Bazie Konkurencyjności. W przypadku wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia przed ogłoszeniem Regulaminu wyboru projektów ocenie właściwej instytucji podlega, czy stopień upublicznienia zapytania ofertowego był wystarczający do uznania wydatku za kwalifikowalny. Powyższe uregulowane zostało zawarte w punkcie 3.2.3 ppkt 5 Wytycznych. Okoliczność poniesienia wydatku przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, jak również przed ogłoszeniem Regulaminu wyboru projektów, jak to miało miejsce w przedmiotowym przypadku, nie zwalnia wnioskodawcy od obowiązku zachowania zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania, a także postępowania w sposób przejrzysty i proporcjonalny. Te fundamentalne podstawy działania, którymi muszą kierować się wnioskodawcy i beneficjenci wynikają bezpośrednio z Dyrektywy 2014/24/UE i 2014/25/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych. Ich wdrożenie do prawa krajowego oraz uwzględnienie w Wytycznych dotyczących kwalifikowalności nakłada obowiązek na Instytucję Zarządzającą stania na straży realizacji powyższych zasad przy wydatkowaniu funduszy unijnych. Dlatego też [...] 2021+ skrupulatnie i przy zachowaniu wszelkiej staranności dokonała weryfikacji dokumentacji ww. zamówień w celu ustalenia, czy stopień upublicznienia zamówień był wystarczający do uznania wydatków za kwalifikowalny.
W zakresie zamówienia publicznego w przedmiocie: Rozbudowa oczyszczalni ścieków w miejscowości [...], gmina [...] etap I [...] 2021+, w myśl stanowiska wyrażonego w Informacji pokontrolnej z 24 marca 2025 r. wyłączne wysłanie zaproszenia drogą elektroniczną do szczęściu wybranych przez siebie wykonawców i zamieszczenie na własnej stronie internetowe linku do platformy zakupowej nie może być uznane za upublicznienie w sposób zachowujący uczciwą konkurencję. Z posiadanej przez organ kontrolujący wiedzy dotyczącej technicznych aspektów publikacji przedmiotowego postępowania na platformie zakupowej OpenNexus wynika, iż:
- zamawiający utworzył ogłoszenie w trybie przetargu ograniczonego niepublicznego,
- tryb niepubliczny oznacza, że ogłoszenie dostępne było tylko dla wybranych wykonawców,
- platforma umożliwiła wygenerowanie zaproszeń wyłącznie do sześciu wskazanych przez zamawiającego wykonawców,
- w treści zaproszenia przesłanego 18 grudnia 2023 r. z adresu mailowego platformy: [...] znajdowało się aktywne pole "przejdź do postępowania", co umożliwiło tylko wybranym sześciu odbiorcom przekierowanie na platformę zakupową i zapoznanie się z dokumentacją zamówienia, przesyłanie zapytań i złożenie oferty.
W związku z powyższym działanie wnioskodawcy w żaden sposób nie potwierdza, że zamieszczone informacje miały charakter publiczny i umożliwiały dostęp do informacji o zamówieniu, w tym do dokumentów postępowania każdemu zainteresowanemu podmiotowi.
Ponadto, w trakcie rozpatrywania zastrzeżeń wnioskodawcy, [...] 2021+ dokonała ponownej weryfikacji w zakresie upublicznienia informacji o zamówieniu na stronie internetowej zamawiającego. Według pozyskanych informacji link zamieszczony na stronie internetowej zamawiającego ([...]) o nazwie: [...]
został wygenerowany z widoku zamawiającego i nie był dostępny dla żadnych wykonawców (w tym zaproszonych przez wnioskodawcę do złożenia oferty), a wyłącznie dla wnioskodawcy.
Organ wskazał, że do prawidłowo wygenerowanego linku mieliby dostęp i tak tylko ci wykonawcy, którzy otrzymali indywidualne zaproszenie mailowe. Trudno zatem mówić o upublicznieniu informacji o zamówieniu na publicznej stronie internetowej zamawiającego, jeśli dostęp do niej był niemożliwy dla wszystkich zainteresowanych.
W związku w powyższym twierdzenie wnioskodawcy, iż ogłoszenie opublikowano zarówno na stronie internetowej zamawiającego, jak i na platformie zakupowej oraz, że każdy potencjalny wykonawca uzyskał wiedzę o tym zamówieniu jest całkowicie nietrafne. Tym bardziej, że na etapie prowadzonej kontroli wnioskodawca wyjaśnił wprost, iż informacja o postępowaniu została przekazana tylko wybranym wykonawcom i potwierdził ten fakt, przekazując wygenerowany dokument z platformy zakupowej pt. Zestawienie poinformowanych wykonawców oraz treść wysłanego zaproszenia. Mając na uwadze [...] stwierdziła, że takiego sposobu upublicznienia ogłoszenia nie można uznać za wyczerpującą przesłankę uczciwej konkurencji, gdyż informacja skierowana była do ograniczonego, wybranego kręgu wykonawców. Podsumowując stwierdzone naruszenia, organ stwierdził, że zamawiający/wnioskodawca podejmując decyzję o aplikowaniu o dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej musi mieć świadomość, że realizacja zamówienia współfinansowanego ze środków UE obarczona jest specyficznymi wymogami. Wnioskodawca zobowiązany jest do ponoszenia wszelkich wydatków zgodnie z zastosowaniem zasad, warunków i procedur określonych w Wytycznych dotyczących kwalifikowalności i w Regulaminie wyboru projektów. Organ podkreślił, iż w przypadku rozpoczęcia realizacji projektu przed podpisaniem umowy o dofinansowanie wnioskodawca na własne ryzyko podejmuje decyzję o ujęciu takich wydatków w kosztach kwalifikowalnych projektu. Warunkiem uznania wydatku za kwalifikowany jest jego wydatkowanie zgodnie z zasadami wynikającymi z ww. dokumentów i w ten sposób należy rozumieć obowiązek przestrzegania tych zapisów. Powyższe potwierdzają zapisy załącznika pn. Kwalifikowalność kosztów, wnioski o płatność oraz zwroty środków (część 2.2), które informują, że wstępna ocena kwalifikowalności projektu następuje na etapie oceny wniosku o dofinansowanie projektu.
W odniesieniu do zamówienia w przedmiocie: Rozbudowa stacji uzdatniania wody wraz z infrastrukturą towarzyszącą - budowa nowego budynku [...], budowa zbiorników retencyjnych, budowa odstojnika wód popłucznych z instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi w miejscowości [...] gm. [...] stwierdzono, że wnioskodawca udzielił przedmiotowego zamówienia w trybie zamówienia z wolnej ręki, z naruszeniem podstawowych zasad udzielania zamówień tj. zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców. Organ stwierdził, że udzielenie zamówienia po negocjacjach tylko z jednym wykonawcą nie może stanowić podstawy do uznania, że zamówienie zostało udzielone w trybie konkurencyjnym. Zatem działanie wnioskodawcy/zamawiającego naruszyło podstawowe zasady udzielania zamówień tj. zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców poprzez bezpośrednie udzielenie zamówienia bez spełnienia kryteriów wyłączenia stosowania zasady konkurencyjności, o których mowa w pkt 3.2.1 Wytycznych.
W konkluzji organ wskazał, że stwierdzone nieprawidłowości w procedurach udzielonych zamówień publicznych w przedmiocie:
- Rozbudowa oczyszczalni ścieków w miejscowości [...], gmina [...] etap I (zadanie numer 1 punktu 5.1.1 wniosku);
- Rozbudowa stacji uzdatniania wody wraz z infrastrukturą towarzyszącą – budowa nowego budynku [...], budowa zbiorników retencyjnych, budowa odstojnika wód popłucznych z instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi w miejscowości [...] gmina [...] (zadanie numer 2 pkt 5.1.1 wniosku);
skutkowały 100% pomniejszeniem wydatków dla zadań numer 1 i 2 przedstawionych w punkcie 5.1.1 wniosku o dofinansowanie projektu.
Organ wskazał, że w związku ze stwierdzonymi w trakcie kontroli, będącej elementem weryfikacji projektu i uwzględnionej w Regulaminie Wyboru projektów, nieprawidłowościami w zakresie przeprowadzenia zamówień publicznych i przekazaną przez Wydział Kontroli informacją pokontrolną, która skutkowała 100% pomniejszeniem wydatków na zamówienia dotyczące zadań numer 1 i 2 punktu 5.1.1. wniosku o dofinansowanie projektu, że projekt numer [...] Zakładu Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w [...] nie spełnia warunków wynikających z obowiązujących dokumentów tj. [...] 2021+ oraz Regulaminu wyboru projektów dla naboru numer [...] [...]
Z uwagi na fakt, że zadania numer 1 punktu 5.1.1. wniosku - dotyczące rozbudowy oczyszczalni ścieków w miejscowości [...] oraz numer 2 - dotyczące rozbudowy stacji uzdatniania wody wraz z infrastrukturą towarzyszącą (..) w miejscowości [...] gmina [...] stanowią wydatek niekwalifikowalny projektu, organ uznał, że pozostała część inwestycji będącej przedmiotem wniosku o dofinansowanie ujęta po stronie wydatków kwalifikowalnych nie wpisuje się w cele i założenia naboru, a interwencja środków UE w ich finansowanie nie jest zasadna.
Tym samym projekt wnioskodawcy nie wpisuje się w typy projektów przewidzianych do wsparcia w ramach naboru numer [...] Ponadto – zdaniem organu - na uwagę zasługuje fakt, że projekt wnioskodawcy nie może składać się z samych zadań uzupełniających dotyczących inwestycji w infrastrukturę wodociągową, tj. m.in. budowy sieci wodociągowej oraz studni wodociągowej w limicie do 25% kosztów kwalifikowalnych projektu, gdyż stanowią one tylko dodatkowe działania projektu i nie mogą być realizowane samodzielnie. Ww. zadania inwestycyjne dotyczące infrastruktury wodociągowej mogą być realizowane tylko i wyłącznie przy założeniu, że w projekcie zostanie zrealizowane – po stronie kosztów kwalifikowalnych projektu - zadanie inwestycyjne polegające na budowie, rozbudowie, przebudowie lub modernizacji sieci kanalizacyjnej, w tym rozdziałowi kanalizacji ogólnospławnej, budowie nowych lub usprawnieniu istniejących oczyszczalni ścieków służące spełnieniu wymagań określonych w Dyrektywie ściekowej.
Reasumując organ wskazał, że w wyniku 100% pomniejszenia wydatków dotyczących zadań numer 1 i 2 (punkt 5.1.1 wniosku) przedmiotowy projekt nie spełnia zapisów wynikających z zasad przedmiotowego naboru i programowych wskazanych w [...] 2021+, tym samym kryteria formalne numer 8 "Zgodność projektu z Programem, [...] 2021+ i dokumentacją dla naboru", 10 "Kwalifikowalność kosztów" i 15 "Wniosek i załączniki zawierają wszystkie wymagane dane oraz są wypełnione zgodnie z obowiązującą dokumentacją dla naboru" nie zostały spełnione.
Nie zgadzając się z wynikiem oceny spółka Zakład Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. pismem z 22 maja 2025r. (data wpływu 27 maja 2025r.) złożyła protest, zarzucając w nim Instytucji Zarządzającej [...], że ocena projektu została przeprowadzona w sposób nieprawidłowy w zakresie kryteriów formalnych:
- nr 8 "Zgodność projektu z Programem, [...] 2021+i dokumentacją dla naboru";
- nr 10 "Kwalifikowalność kosztów";
- nr 15 "Wniosek i załączniki zawierają wszystkie wymagane dane oraz są wypełnione zgodne z obowiązującą dokumentacją dla naboru".
Spółka wskazała na czym, w jej ocenie, polega błąd w ocenie Projektu numer [...]
Protest został rozpatrzony przez Komisję Odwoławczą Instytucji Zarządzającej [...] (KO) powoływaną przez Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...]. W ww. orzeczeniu z 13 czerwca 2025 r. KO postanowiła o nieuwzględnieniu protestu. W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że zgodnie z pkt. 1 Podrozdziału 3.2. Zasada konkurencyjności Wytycznych dotyczących kwalifikowalności: "Właściwa instytucja zobowiązuje beneficjenta w umowie o dofinansowanie projektu, a wnioskodawców w regulaminie wyboru projektów – do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców, a także do działania w sposób przejrzysty i proporcjonalny - zgodnie z procedurą określoną w niniejszym podrozdziale (zasada konkurencyjności)". KO, na podstawie literalnej wykładni ww. zapisu, uznała zarzut wnioskodawcy za nieadekwatny. KO stwierdziła, iż powyższy zapis jest sformułowany w sposób jasny i zrozumiały, nie budzi wątpliwości oraz nie daje możliwości dowolnej interpretacji czy nadawania różnego znaczenia, co czyni wnioskodawca. Regulamin definiuje pojęcia wnioskodawcy i beneficjenta. W Wykazie skrótów i pojęć używanych w Regulaminie (część I) wyjaśniono znaczenie definicji beneficjenta - jest to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną lub państwowa jednostka budżetowa (PJB) lub podmiot publiczny inicjujący projekt PPP lub partner prywatny wybrany do jego wdrażania, realizujący projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego lub ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i środków budżetu państwa na podstawie umowy o dofinansowanie projektu. Wnioskodawcą jest podmiot aplikujący o dofinansowanie projektu w ramach [...] 2021+. Zakład Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w [...] jest zatem wnioskodawcą, a nie beneficjentem, dlatego też do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia winien stosować Wytyczne dotyczące kwalifikowalności.
KO zauważyła, że Wytyczne dotyczące kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 zatwierdzone przez Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej obowiązują od początku okresu programowania dla każdego naboru ogłoszonego w ramach [...] 2021+ i każdy wnioskodawca musi bezwzględnie spełnić wymogi w nich zawarte. Wytyczne kwalifikowalności wydatków określają, które koszty poniesione w ramach projektów finansowanych ze środków Unii Europejskiej (np. EFRR, EFS+, Fundusz Spójności, Fundusz Sprawiedliwej Transformacji) mogą być uznane za kwalifikowalne, czyli możliwe do sfinansowania. Innymi słowy, stanowią one zbiór zasad i kryteriów, które pozwalają określić, czy dany wydatek jest zgodny z celami i regułami danego programu operacyjnego i czy może zostać rozliczony z unijnych środków. Nie ma zatem znaczenia, czy dany regulamin został już ogłoszony, czy dopiero zostanie ogłoszony, bowiem zapisy każdego regulaminu nie mogą stać w sprzeczności z ww. Wytycznymi.
Organ wskazał, że charakter prawny wydatków budżetowych, w tym ich przeznaczenie, rodzaj, sposób klasyfikacji i prezentacji w ustawie budżetowej, określa ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (zwana dalej "ustawa o finansach", "u.f.p."). Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o finansach środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej stanowią środki publiczne. Jak wskazuje art. 44 ustawy o finansach, jednostki dysponujące środkami publicznymi dokonują wydatków publicznych zgodnie z przepisami dotyczącymi poszczególnych rodzajów wydatków. Bezsprzecznie środki, o które ubiega się wnioskodawca wpisują się w definicje z ustawy o finansach, a ocenę uznania wnioskowanego wydatku za koszt kwalifikowalny determinuje zastosowanie przy udzielaniu zamówienia zapisów zawartych w Regulaminie oraz Wytycznych dotyczących kwalifikowalności. W związku z powyższym, niezastosowanie przez wnioskodawcę, przy udzielaniu zamówień, regulacji wskazanych w powyższych dokumentach wypełnia przesłankę art. 13 ust. 6 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych z 17grudnia 2004 r., który wskazuje, iż wykorzystanie środków publicznych lub środków przekazanych ze środków publicznych, związanych z realizacją programów lub projektów finansowanych z udziałem środków unijnych lub zagranicznych, niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych a odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ponoszą m.in. osoby zobowiązane do realizacji projektu finansowanego z udziałem środków unijnych lub zagranicznych, którym przekazano środki publiczne przeznaczone na realizację tego projektu lub które wykorzystują takie środki (art. 4a ust. 2 ww. ustawy). Jednocześnie KO wskazał, iż zgodnie z art. 50 i 51 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. 2022 poz. 1079 ze zm.) właściwa instytucja przyjmuje Regulamin wyboru projektów, który określa w szczególności m.in. kryteria wyboru projektów. Natomiast, zgodnie z art. 43 ww. ustawy, wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów. Powyższe oznacza, że [...] 2021+ sama ustanawia Regulamin wyboru projektów, przy czym zgodnie z definicjami zaskarżonych kryteriów może doprecyzować zapisy dotyczące wprowadzenia/stosowania przedmiotowych kryteriów w Regulaminie. KO wskazała, że każdy wnioskodawca ma obowiązek zapoznania się z treścią Regulaminu przed przystąpieniem do udziału w naborze, co pozwala poznać katalog kosztów kwalifikowalnych i ocenić, czy planowany wydatek kwalifikuje się do wsparcia oraz czy postępowania o udzielenie zamówienia były prowadzone zgodnie z wymogami. Ponadto wnioskodawca oświadczył we wniosku (część VIII), że zapoznał się z treścią i zasadami ujętymi w [...] 2021+ oraz dokumentacji dla naboru, w szczególności z Regulaminem wyboru projektów oraz akceptuje warunki w nich określone.
Organ zauważył, że zgodnie z pkt. 5 Sekcja 3.2.3. Wytycznych dotyczących kwalifikowalności "W przypadku wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia przed ogłoszeniem regulaminu wyboru projektów ocena, czy stopień upublicznienia zapytania ofertowego był wystarczający do uznania wydatku za kwalifikowalny, należy do właściwej instytucji". Powyższe oznacza, że w sytuacji, gdy postępowania o udzielenie zamówienia zostały wszczęte przed ogłoszeniem regulaminu, nie było obowiązku publikowania ogłoszeń tylko i wyłącznie w Bazie Konkurencyjności. Stopień upublicznienia zapytania ofertowego musi być jednak wystarczający do uznania wydatku za kwalifikowalny.
W zakresie zadania nr 1 organ wskazał, że w wyniku kontroli zamówienia publicznego w przedmiocie: Rozbudowa oczyszczalni ścieków w miejscowości [...], gmina [...] etap I opublikowanego na platformie zakupowej OpenNexus stwierdzono, iż:
- zamawiający utworzył ogłoszenie w trybie przetargu ograniczonego niepublicznego,
- tryb niepubliczny oznacza, że ogłoszenie dostępne było tylko dla wybranych wykonawców,
- platforma umożliwiła wygenerowanie zaproszeń wyłącznie do wskazanych przez zamawiającego wykonawców,
- w treści zaproszenia przesłanego 18 grudnia 2023 r. z adresu mailowego platformy:
[...] znajdowało się aktywne pole "przejdź do postępowania", co umożliwiło tylko wybranym 6 odbiorcom przekierowanie na platformę zakupową i zapoznanie się z dokumentacją zamówienia, przesyłanie zapytań i złożenie oferty. Ponadto, w trakcie rozpatrywania zastrzeżeń, [...] 2021+ dokonała ponownej weryfikacji w zakresie upublicznienia informacji o zamówieniu na stronie internetowej zamawiającego. Według pozyskanych informacji link zamieszczony na stronie internetowej zamawiającego ([...]) o nazwie [...] został wygenerowany z widoku zamawiającego i nie był dostępny dla żadnych wykonawców (w tym zaproszonych przez wnioskodawcę do złożenia oferty), a wyłącznie dla wnioskodawcy. [...] podkreśliła, że do prawidłowo wygenerowanego linku mieliby dostęp i tak tylko ci wykonawcy, którzy otrzymali indywidualne zaproszenie mailowe. Trudno zatem – zdaniem organu - mówić o upublicznieniu informacji o zamówieniu na publicznej stronie internetowej zamawiającego, jeśli dostęp do niej był niemożliwy dla wszystkich zainteresowanych.
Wnioskodawca argumentował, że każdy potencjalny wykonawca mógł się zwrócić do wnioskodawcy z prośbą o dopuszczenie do udziału w przetargu ograniczonym, jednak tego rodzaju korespondencja nie wpłynęła. Organ wskazał, że idea upublicznienia informacji o zamówieniu nie polega na tym, by te informacje uzyskać na specjalną prośbę. Dostęp do ogłoszenia winien być otwarty od samego początku dla wszystkich potencjalnych zainteresowanych.
W wyniku kontroli drugiego zamówienia tj. w przedmiocie: Rozbudowa stacji uzdatniania wody wraz z infrastrukturą towarzyszącą - budowa nowego budynku [...], budowa zbiorników retencyjnych, budowa odstojnika wód popłucznych z instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi w miejscowości [...] gm. [...] stwierdzono, że wnioskodawca udzielił przedmiotowego zamówienia w trybie zamówienia z wolnej ręki. Uzasadnieniem zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki zdaniem wnioskodawcy jest fakt, iż wszczął postępowanie na podstawie Regulaminu wewnętrznego w trybie przetargu ograniczonego, zapraszając dziewięciu wybranych wykonawców do udziału w postępowaniu. W odpowiedzi na zaproszenie otrzymano pięć ofert, których ceny nie mieściły się w zakresie środków finansowych przeznaczonych na realizację zamówienia. W związku z powyższym, zamawiający unieważnił postępowanie z uwagi, iż złożone oferty przekroczyły środki finansowe zaplanowane przez zamawiającego na realizację przedmiotu zamówienia. Z uwagi na pilną i uzasadnioną społecznie konieczność realizacji ww. zadania inwestycyjnego zdecydowano o podjęciu negocjacji z wykonawcą, który we wcześniej prowadzonym postępowaniu zaoferował najniższą cenę.
KO – w aspekcie powyższego - stwierdziła, że zgodnie z pkt. 4 Sekcja 3.2.1. Wytycznych dotyczących kwalifikowalności "Jeżeli w wyniku prawidłowego zastosowania zasady konkurencyjności nie wpłynęła żadna oferta, lub wpłynęły jedynie oferty podlegające odrzuceniu, albo żaden wykonawca nie spełnił warunków udziału w postępowaniu, o ile zamawiający stawiał takie warunki wykonawcom, zawarcie umowy w sprawie realizacji zamówienia z pominięciem zasady konkurencyjności jest możliwe, gdy pierwotne warunki zamówienia nie zostały zmienione".
W omawianym przypadku – zdaniem organu - do takiej sytuacji nie doszło - wpłynęło bowiem pięć ofert, które nie podlegały odrzuceniu a warunki stawiane wykonawcom zostały spełnione. Wnioskodawca nie miał zatem prawa zawrzeć umowy z pominięciem zasady konkurencyjności. Organ podkreślił, że przekroczenie kwoty przeznaczonej na realizację zadania w złożonych ofertach nie jest przesłanką do udzielenia zamówienia z wolnej ręki.
KO zauważyła, powołując się na orzecznictwo sądowe, że obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy. Braki w treści złożonego wniosku, skutkujące zakwestionowaniem spełnienia przez wniosek poszczególnych kryteriów dopuszczających, zasadniczo obciążają stronę wnioskującą. Szczegółowego zaakcentowania wymaga fakt, że przygotowując wniosek należy dokumentację konkursową czytać kompleksowo, stosując się zarówno do przepisów powszechnie obowiązujących (krajowych i unijnych), ale także wydanych na ich podstawie zapisów regulaminu konkursu, jego załączników, jak i instrukcji wypełniania wniosku. Procedura konkursowa (w tym ocena wniosku o dofinansowanie) charakteryzuje się daleko posuniętym formalizmem, z czym każdy przystępujący do konkursu musi się liczyć i ten formalizm zaakceptować.
KO dokonała oceny czy ocena projektu została dokonana zgodnie z zasadą przejrzystości, rzetelności, bezstronności oraz równego traktowania wnioskodawców. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do; zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców określenia kryteriów kwalifikowania. KO stwierdziła, że KOP dokonała prawidłowej oceny wniosku o dofinansowanie Projektu, prawidłowo interpretując definicje Kryteriów zawartych w Regulaminie konkursu. Ocena Projektu została przeprowadzona w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. W wyniku 100% obniżenia wydatków dotyczących zadań numer 1 i 2 (punkt 5.1.1 wniosku) projekt nie spełnia zapisów wynikających z zasad przedmiotowego naboru i programowych wskazanych w [...] 2021+, tym samym kryteria nr 8, 10 i 15 nie zostały spełnione.
Reasumując, protest złożony przez Zakład Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w [...] organ uznał za bezzasadny w odniesieniu do kryteriów nr 8,10 i 15. Dlatego też orzekł o nieuwzględnieniu protestu.
Pismem z 4 lipca 2025r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. orzeczenie KO z 13 czerwca 2025 r., nr sprawy: [...].
Skarżąca zaskarżyła orzeczenie KO w całości tj. w zakresie oceny projektu w kryterium formalnym nr 8, nr 10 oraz nr 15.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez przeprowadzenie postępowania w zakresie wyboru projektu do dofinansowania w sposób nieprzejrzysty i nierzetelny, co polegało na nieuwzględnieniu protestu w sytuacji, gdy stopień upublicznienia postępowania w przedmiocie: Rozbudowa oczyszczalni ścieków w miejscowości [...], gmina [...], etap I znajdował zakotwiczenie w przepisach prawa i właściwym Regulaminie udzielania zamówień skarżącej;
- art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez przeprowadzenie postępowania w zakresie wyboru projektu o dofinansowanie w sposób nieprzejrzysty i nierzetelny, co polegało na nieuwzględnieniu protestu w sytuacji, gdy w postępowaniu w przedmiocie: Rozbudowa stacji uzdatniania wody wraz z infrastrukturą towarzyszącą - budowa nowego budynku [...], budowa zbiorników retencyjnych, budowa odstojnika wód popłucznych z instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi w miejscowości [...] gm. [...] istniały podstawy do odstąpienia od zasady konkurencyjności w sytuacji, w której w uprzednim postępowaniu zasada konkurencyjności była respektowana;
- art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej w związku z pkt 1) Podrozdziału 3.2 Zasady konkurencyjności, zawartej w wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 poprzez wadliwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że regulamin wyboru projektów wiąże wnioskodawcę przed złożeniem wniosku w sytuacji i w czasie, w którym regulamin ten nie istnieje;
- art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej w związku z pkt 5) Sekcji 3.2.3. Ogłoszenia, Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 poprzez jego niezastosowanie;
- art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej w związku z pkt 4) Sekcji 3.2.1. Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 poprzez przyjęcie, że unieważnienie postępowania prowadzonego w warunkach konkurencyjności nie może być podstawą do odstąpienia od tej zasady w kolejnym postępowaniu, prowadzonym w oparciu o tożsame warunki zamówienia;
- art. 43 ustawy wdrożeniowej poprzez przyjęcie, że projekt skarżącej nie spełnia kryteriów wyboru projektu.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny; przekazanie sprawy właściwej instytucji - Komisji Odwoławczej Instytucji Zarządzającej [...] oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Skarga okazała się bezzasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022r., poz. 1079, dalej: ustawa wdrożeniowa).
Zgodnie z jej art. 73 ust. 1 w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 ust. 3, art. 70 ust. 1 lub art. 77 ust. 2 pkt 1 wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z powyższego wynika, że niniejsza sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego.
Stosownie zaś do art. 73 ust. 8 pkt 1-3 ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może:
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:
a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2,
b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Zgodnie z art. 43 ustawy wdrożeniowej, wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów.
Według natomiast art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców (art. 45 ust. 2 ustawy wdrożeniowej).
Podkreślić należy, że kontrola Sądu powinna zmierzać jedynie do oceny, czy argumentacja oceniającego oraz zarządu w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny, przyznanej punktacji. Nadto sąd administracyjny rozpoznając skargę na wydane rozstrzygnięcie, posiada jedynie kompetencję do badania pod kątem legalności tylko tego rozstrzygnięcia. Nie może odnosić się do generalnych założeń całego postępowania konkursowego, zasad jego przeprowadzania, a także sposobu sformułowania kryteriów oceny przedłożonych przez strony projektów. Sąd kontroluje jedynie ocenę dokonywaną przez organ w kontekście przestrzegania reguł równości, przejrzystości, bezstronności czy rzetelności w ramach postępowania konkursowego. W szczególności kontroli sądu podlega uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu, które winno wskazywać na przyczyny nieuwzględnienia stanowiska strony. Dlatego też w orzecznictwie akcentowany jest pogląd, zgodnie z którym zarzut naruszenia art. 45 ustawy wdrożeniowej uznać należy za uzasadniony w przypadku nieprecyzyjnego i niejednoznacznego ustalenia kryteriów wyboru, dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru, jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę oraz braku dokonania wyczerpującej oceny i przedstawienia jej uzasadnienia (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2017 r. o sygn. II GSK 1549/17; wyrok NSA z 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I GSK 2562/18; wyrok WSA w Łodzi z 14 lutego 2018 r., III SA/ Łd 1072/17; wyrok WSA w Kielcach z 26 września 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 353/24; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na wstępie rozważań wskazać należy, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Podkreślić należy, że zgodnie z zapisami [...] 2021+ oraz Regulaminem wyboru projektów w ramach naboru wsparciem zostaną objęte kompleksowe projekty z zakresu gospodarki wodno - ściekowej ujęte w ramach Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych. Wsparcie to skierowane jest na inwestycje służące budowie, rozbudowie, przebudowie lub modernizacji sieci kanalizacyjnej, w tym rozdziałowi kanalizacji ogólnospławnej, budowie nowych lub usprawnieniu istniejących oczyszczalni ścieków, które służą spełnieniu wymagań określonych w Dyrektywie ściekowej.
Dokonując analizy zarzutów zawartych w petitum skargi Sąd wskazuje, że wszystkie zarzuty strony skarżącej są bezzasadne.
Sąd - z uwagi na funkcjonalne powiązanie zarzutów wskazanych w pkt 1 i 2 petitum skargi naruszenia przez organ art. 45 ustawy wdrożeniowej - dokona ich łącznej analizy. Skarżąca w zarzutach tych kwestionuje prawidłowość działania organu – z perspektywy systemu norm regulujących procedurę konkursową w aspekcie zasady konkurencyjności (zarzut 1 i 2), z uwzględnieniem jednego z elementów tej zasady, a mianowicie stopnia upublicznienia postępowania w przedmiocie udzielenia zamówień skarżącej (zarzut 1).
Należy podkreślić, że zasady ujęte w art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, a także wynikające z prawa unijnego znajdują zastosowanie do procedury oceny wniosku o dofinansowanie oraz wyznaczają granicę sądowej kontroli oceny formalnej i merytorycznej projektów dokonanej przez właściwą instytucję. Sąd administracyjny jest uprawniony i zobowiązany do kontroli sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania zasad wskazanych w ww. przepisie i wynikających z prawa unijnego. Przejawem naruszenia powyższego przepisu będzie brak zagwarantowania wszystkim wnioskodawcom możliwości zapoznania się z regułami przeprowadzania naboru bądź brak spójności dokumentacji stanowiącej podstawę przeprowadzenia naboru, a także brak rzetelnej oceny projektu, czyli jej dokonanie w sposób dowolny, arbitralny, jak również brak bezstronności członków KOP lub ekspertów czy niewyznaczenie ekspertów mimo niezbędnej wiedzy specjalistycznej do prawidłowej oceny projektów. Zasada równego traktowania nakłada na instytucje odpowiedzialne za realizację zadań polityki spójności obowiązek równego traktowania wszystkich beneficjentów pomocy oraz formułuje zakaz jakiegokolwiek faworyzowania lub dyskryminowania niektórych z nich. Realizacji zasady równości służy zasada przejrzystości reguł oceny projektów, która formułuje wobec [...] nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Z kolei zasada rzetelności dotyczy ustanowienia jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi regułami oceny oraz wszechstronnego uzasadnienia wyboru projektów do dofinansowania. Natomiast zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwe instytucje obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów. Zasady te powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści dokumentacji składającej się na system realizacji programu operacyjnego. Organy administracji publicznej, działając w zgodzie z powyższymi zasadami, muszą ustanowić jednoznaczne warunki i zasady wyboru projektów do dofinansowania. Uczestnicy tych postępowań nie mogą ponosić konsekwencji prawnych nieprecyzyjnych regulacji (por. R. Poździk, A. Brzyska, P. Budyńczuk, E. Pachowska-Kurzepa [w:] Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027. Komentarz, red. M. Perkowski, Warszawa 2023, art. 45). Jak już wyżej wskazano przeprowadzona procedura naboru oraz dokonana w jej trakcie ocena projektu nie naruszają zasad określonych w art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, jeżeli dokonana ocena nie jest dowolna, mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, zawiera wyczerpujące uzasadnienie, odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w zgodzie z dokumentacją i ustalonymi kryteriami wyboru, a także w sposób jasny, niebudzący wątpliwości, prezentuje przesłanki wyboru projektów (wyrok WSA w Kielcach z 26 maja 2020 r., I SA/Ke 102/20).
Najistotniejszym zarzutem stawianym organowi przez skarżącą zarówno na etapie postępowania konkursowego, jak i sądowego jest zarzut błędnej oceny dokonanej przez organ, a dotyczącej zachowania skarżącej w aspekcie realizacji zasady konkurencyjności. W ocenie Sądu ukształtowane orzecznictwo odnoszące się do wykładni zasady konkurencyjności może mieć w przedmiotowej sprawie zastosowanie jako zawierające wskazówki co do zasad prawidłowego postępowania przy wyłanianiu wykonawców, a w konsekwencji - kwalifikowania wydatków. Sąd zgadza się z poglądem zaprezentowanym przez WSA w Warszawie w wyroku z 8 maja 2012 r., V SA/Wa 274/12, gdzie stwierdzono, iż: "zasada uczciwej konkurencji jest w zasadzie traktowana jako odpowiednik zamówień publicznych, mającym zastosowanie do podmiotów, które nie podlegają ustawie - Prawo zamówień publicznych. Wprowadzenie reguł ograniczających swobodę wydatkowania środków publicznych przez podmioty realizujące projekty miało określony cel, a celem tym było zagwarantowanie jak najszerszego dostępu do zamówień poprzez uczciwą konkurencję i równe traktowanie wszystkich podmiotów. Zasada ta może mieć zastosowanie także do podmiotów realizujących projekty z wyłączeniem prawa zamówień publicznych, a to z uwagi na tożsamość pojęciową i - przede wszystkim - celowościową omawianej klauzuli."
Sąd stwierdza, że organ w sposób prawidłowy dokonał oceny wniosku o dofinansowanie złożonego przez stronę w zakresie objętym omawianymi zarzutami wskazanymi w pkt 1 i 2 petitum skargi.
WSA wskazuje, że ustalone przez organ w postępowaniu konkursowym naruszenie zasady konkurencyjności skutkowało tym, że wyżej opisane działanie skarżącej mogło mieć wpływ na ilość i wartość składanych ofert, tym samym wpływało na możliwość wyboru oferty najkorzystniejszej. Mogło to w przyszłości spowodować finansowanie nieuzasadnionego wydatku, a więc w konsekwencji obciążałoby budżet UE w sposób nadmierny, związany z finansowaniem wydatku niespełniającego kryteriów kwalifikowalności. Tego typu hipotetycznym sytuacjom, których skutek byłby sprzeczny z zasadami, przeciwdziałają procedury w przedmiocie oceny prawidłowości dokumentacji konkursowej, wdrożone już na etapie oceny wniosku o dofinansowanie.
Podkreślić należy, że ocena w zakresie:
1) rozbudowy oczyszczalni ścieków w miejscowości [...], gmina [...] - etap I (zadanie numer 1 punktu 5.1.1 wniosku o dofinansowanie), jak i
2) rozbudowy stacji uzdatniania wody wraz z infrastrukturą towarzyszącą, budowa nowego budynku [...], budowa zbiorników retencyjnych, budowa odstojnika wód popłucznych z instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi w miejscowości [...] gmina [...] (zadanie numer 2 punktu 5.1.1 wniosku o dofinansowanie),
została dokonana przez organ - z perspektywy normatywnych wzorców konkursowych - w sposób prawidłowy. Wydanie rozstrzygnięć w będącej przedmiotem kontroli judykacyjnej sprawie (tj. informacji oraz orzeczenia) poprzedzone zostało przeprowadzeniem kontroli stosowania właściwych procedur dotyczących udzielania zamówień publicznych w ramach projektu. W tymże zakresie postępowanie kontrolne zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Wnioskodawca otrzymał dnia 25 marca 2025 r. protokół informacji pokontrolnej w zakresie sprawdzenia zgodności postępowania o udzielenie zamówienia z Wytycznymi dotyczącymi kwalifikowalności. Protokół ten zawierał szczegółowy opis w zakresie prawidłowości udzielonych dwóch ww. zamówień. W konkluzji tej informacji wskazane zostało, że doszło do naruszenia przez wnioskodawcę zasady konkurencyjności i równego traktowania wykonawców poprzez brak upublicznienia zapytania ofertowego w sposób zapewniający zachowanie zasady uczciwej konkurencji. Od powyższej informacji pokontrolnej pismem z dnia 7 kwietnia 2025r. zostały przez stronę złożone zastrzeżenia do których organ ustosunkował się pismem z dnia 11 kwietnia 2025r. Ustalenia powyższe stanowiły materiał dowodowy dla organu w zakresie oceny prawidłowości realizacji przez wnioskodawcę zasady konkurencyjności. Ten element postępowania w przedmiocie wniosku o dofinansowanie projektu jednoznacznie świadczy o realizacji ww. zasady unormowanej w art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej.
Sąd potwierdza prawidłowość oceny wyrażonej przez organ w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 13 czerwca 2025r, wskazującej, że skarżąca naruszyła zasadę konkurencyjności, wynikającą w szczególności z Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, które zostaną szczegółowo opisane - w zakresie (a) realizacji zasady konkurencyjności oraz (b) zakresu stopnia upublicznienia postępowania przy dokonywaniu analizy zarzutów zawartych w pkt 3 - 5 petitum skargi, wskazujących na poszczególne postanowienia Wytycznych.
Dokonując analizy zarzutów zawartych w pkt 3 - 5 skargi Sąd częściowo dokona ich łącznej, kompleksowej analizy. Skarżąca w powyższych zarzutach wskazuje na naruszenie przez organ art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej.
Podkreślić należy, że art. 6 ustawy normuje zarówno elementy, jak i podstawy systemu realizacji programu. System realizacji programu zawiera warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programów, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawanie, kontrolowanie, nakładanie korekt finansowych, odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje (art. 6 ust. 1 ustawy). Podstawę systemu realizacji programu mogą stanowić w szczególności przepisy prawa, wytyczne, szczegółowy opis priorytetów programu, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji (art. 6 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej system realizacji opiera się na przepisach prawa, wytycznych, szczegółowym opisie priorytetów programu, opisie systemów zarządzania i kontroli, który zawiera opis organizacji i procedur dotyczących funkcji i zadań [...], oraz instrukcjach wykonawczych zawierających procedury działania właściwych instytucji. Katalog dokumentów mogących wejść w skład systemu realizacji jest otwarty i obejmuje – oprócz wymienionych dokumentów – również wszelkiego rodzaju podręczniki, przewodniki, regulaminy oraz instrukcje opracowane przez instytucje uczestniczące w realizacji programów. Wpływ na system realizacji programu ma również orzecznictwo sądów krajowych, jak i unijnych, w szczególności TSUE. Jak wynika z definicji zawartej w art. 2 pkt 32 ustawy, wytyczne stanowią instrument prawny określający ujednolicone warunki i procedury wdrażania funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności i Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, skierowane do instytucji uczestniczących w realizacji programów oraz stosowane przez nie oraz beneficjentów projektów. Wytyczne mogą zostać wydane przez ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego, wykonującego zadania państwa członkowskiego, który odpowiada za koordynację realizacji programów. Szczególne miejsce w systemie realizacji programu zajmuje również wskazany w komentowanym przepisie [...], czyli dokument przygotowany i przyjęty przez IZ, określający zwłaszcza zakres działań realizowanych w ramach poszczególnych priorytetów programu. Kolejnym dokumentem wymienionym w art. 6 ustawy jest opis systemu zarządzania i kontroli, zawierający opis organizacji i procedur dotyczących funkcji i zadań instytucji zaangażowanych we wdrażanie programów. Uszczegółowieniem zapisów opisu systemu zarządzania i kontroli są instrukcje wykonawcze, zawierające szczegółowy opis sposobu realizacji procesów w ramach poszczególnych programów (m.in.: zasad wyboru projektów, ich realizacji i rozliczania, systemu sprawozdawczości, monitorowania i kontroli, raportowania o nieprawidłowościach, pomocy technicznej oraz informacji i promocji (K. Borys, A. Brzyska, P. Budyńczuk, E. Pachowska-Kurzepa, A. Syroka-Bojarczyk [w:] Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027. Komentarz, red. M. Perkowski, R. Poździk, Warszawa 2023, art. 6, LEXel).
Skarżąca zarzuca organowi naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy w związku z pkt 1) Podrozdziału 3.2 Zasady konkurencyjności, zawartej w wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 poprzez wadliwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że regulamin wyboru projektów wiąże wnioskodawcę przed złożeniem wniosku w sytuacji i w czasie, w którym regulamin ten nie istnieje.
Zarzut ten jest w bezzasadny. Podkreślenia wymaga, że udział w procedurze konkursowej jest w pełni dobrowolny i stanowi uprawnienie, a nie obowiązek przedsiębiorcy. Wnioskodawca składając wniosek o dofinansowanie projektu realizuje określone – objęte zakresem przedmiotowym projektu – przedsięwzięcie gospodarcze. Tak więc już na etapie składania wniosku wnioskodawca miał możliwość sprawdzenia i dokonania oceny czy z perspektywy dokumentacji obowiązującej dla danego naboru spełnia wymogi przyjęte w tym projekcie, także w aspekcie realizacji zasady konkurencyjności.
Podkreślić należy, że organ w sposób prawidłowy ocenił postępowanie strony z perspektywy wzorców postępowania w zakresie kryteriów formalnych wniosku. Organ zasadnie wskazał, że zgodnie z pkt. 1 Podrozdziału 3.2. Zasada konkurencyjności Wytycznych dotyczących kwalifikowalności "Właściwa instytucja zobowiązuje beneficjenta w umowie o dofinansowanie projektu, a wnioskodawców w regulaminie wyboru projektów – do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców, a także do działania w sposób przejrzysty i proporcjonalny - zgodnie z procedurą określoną w niniejszym podrozdziale (zasada konkurencyjności)". Organ potwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, odwołując się do Regulaminu, że strona skarżąca jest podmiotem aplikującym o dofinansowanie projektu w ramach [...] 2021+, a więc - jest wnioskodawcą. W tym miejscu należy wskazać, że wniosek o dofinansowanie projektu złożony przez stronę zawiera także jej oświadczenie wskazujące m.in., że zapoznała się z treścią i zasadami ujętymi w [...] 2021+ oraz dokumentacją naboru, w szczególności z Regulaminem projektu. Ponadto we wniosku znajduje się oświadczenie skarżącej o akceptacji warunków określonych w dokumentach. W pkt 2 zawarte zostało oświadczenie strony, że zapoznała się z zapisami dotyczącymi kwalifikowalności kosztów. Strona zobowiązała się także do ponoszenia wydatków zgodnie z zasadami kwalifikowania kosztów (VIII. Oświadczenia Wnioskodawcy, str. 27 – 28 wniosku). Wskazać należy, że zgodnie z treścią pkt. 4 Sekcja 3.2.3. Ogłoszenia Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027: "W przypadku gdy wnioskodawca rozpoczyna realizację projektu na własne ryzyko przed podpisaniem umowy o dofinansowanie projektu, upublicznia zapytanie ofertowe w sposób określony w pkt 1, do czego instytucja ogłaszająca nabór wniosków o dofinansowanie projektu zobowiązuje wnioskodawców w regulaminie wyboru projektów".
Organ prawidłowo stwierdził, iż wydatek stanowi koszt kwalifikowalny w projekcie, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa oraz z umową o dofinansowanie projektu i Wytycznymi. Podstawą do uznania kwalifikowalności wydatków ujętych przez wnioskodawcę w dokumentacji aplikacyjnej jest zgodność poniesienia wydatków nie tylko z przepisami prawa, ale również z Wytycznymi, które zostały wydane na podstawie art. 5 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027. Podkreślić należy, że Wytyczne te zostały wydane, opublikowane i były ogólnie dostępne, stanowiąc jeden z elementów składowych dokumentów konkursowych. Wytyczne stanowią bowiem instrument prawny określający ujednolicone warunki i procedury wdrażania funduszy, które skierowane są do wnioskodawców, beneficjentów, a także do instytucji uczestniczących w realizacji programów.
Organ w sposób prawidłowy stwierdził, że o kwalifikowalności wydatków decydują kolejno przepisy unijne, przepisy zawarte w uszczegółowieniach programów oraz ewentualnie dodatkowo inne przepisy stanowione przez instytucję zarządzającą.
Ponadto, zgodnie z częścią 2.2 załącznika do Regulaminu pn. Kwalifikowalność kosztów, wnioski o płatność oraz zwroty środków, wstępna ocena kwalifikowalności projektu następuje na etapie oceny wniosku o dofinansowanie projektu i polega na sprawdzeniu czy przedstawiony projekt może stanowić przedmiot dofinansowania w ramach [...] 2021+. Projekt kwalifikuje się do dofinansowania, jeżeli spełnia łącznie następujące przesłanki m.in.: jest zgodny z zapisami [...] 2021+ oraz [...] 2021+, dokumentem pn. Kwalifikowalność kosztów, wnioski o płatność oraz zwroty środków oraz z Regulaminem wyboru projektów dla naboru numer [...], spełniają kryteria wyboru obowiązujące w naborze oraz gdy projekt jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa unijnego oraz krajowego.
Po dokonaniu analizy zarzutu 4 skargi tj. naruszenia przez organ art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej w związku z pkt 5) Sekcji 3.2.3. Ogłoszenia, Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 poprzez jego niezastosowanie Sąd stwierdza, że zarzut ten jest niezasadny.
Organ w uzasadnieniu orzeczenia zarówno zacytował, jak i dokonał prawidłowej analizy pkt 5 Sekcji 3.2.3. Wytycznych dotyczących kwalifikowalności. Punkt 5 stanowi, że: "W przypadku wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia przed ogłoszeniem regulaminu wyboru projektów ocena, czy stopień upublicznienia zapytania ofertowego był wystarczający do uznania wydatku za kwalifikowalny, należy do właściwej instytucji". Organ w sposób prawidłowy wskazał, że w sytuacji, gdy postępowania o udzielenie zamówienia zostały wszczęte przed ogłoszeniem regulaminu, nie było obowiązku publikowania ogłoszeń tylko i wyłącznie w Bazie Konkurencyjności. Organ stwierdził, że stopień upublicznienia zapytania ofertowego musi być jednak wystarczający do uznania wydatku za kwalifikowalny.
Sąd podkreśla, że wyżej cytowany pkt 5 Sekcji 3.2.3. Wytycznych wskazuje, że ocena stopnia upublicznienia zapytania ofertowego należy do oceny właściwej instytucja, a więc w niniejszej sprawie – do organu. Sąd uznaje, że [...] dokonała prawidłowej weryfikacji dokumentacji ww. zamówień w celu ustalenia, czy stopień upublicznienia zamówień był wystarczający do uznania wydatków za kwalifikowalny. W wyniku tej oceny w zakresie pierwszego zamówienia (tj. rozbudowy oczyszczalni ścieków w miejscowości [...], gmina [...] - etap I) dokonanej przez organ (a także na podstawie wyżej opisanych czynności kontrolnych) nie wynika, że zamieszczone przez stronę informacje miały charakter publiczny i umożliwiały dostęp do informacji o zamówieniu, w tym do dokumentów postępowania, każdemu zainteresowanemu podmiotowi. Organ w tym zakresie jednoznacznie stwierdził, że: "Trudno zatem mówić o upublicznieniu informacji o zamówieniu na publicznej stronie internetowej zamawiającego, jeżeli dostęp do niej był niemożliwy dla wszystkich zainteresowanych." W związku z tym brak było podstaw do uznania powyższego wydatku za kwalifikowany.
W zakresie drugiego zamówienia (tj. rozbudowy stacji uzdatniania wody wraz z infrastrukturą towarzyszącą - budowy nowego budynku [...], budowy zbiorników retencyjnych, budowy odstojnika wód popłucznych z instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi w miejscowości [...] gm. [...]) skarżąca podniosła zarzut naruszenia przez organ art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej w związku z pkt 4) Sekcji 3.2.1. Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 poprzez przyjęcie, że unieważnienie postępowania prowadzonego w warunkach konkurencyjności nie może być podstawą do odstąpienia od tej zasady w kolejnym postępowaniu, prowadzonym w oparciu o tożsame warunki zamówienia.
Sąd stwierdza, że także i ten zarzut należy uznać za bezzasadny.
Skarżąca w zarzucie tym wiąże naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej z pkt 4) Sekcji 3.2.1. Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków. Zgodnie z pkt 4 Sekcji 3.2.1. Wytycznych dotyczących kwalifikowalności "jeżeli w wyniku prawidłowego zastosowania zasady konkurencyjności nie wpłynęła żadna oferta, lub wpłynęły jedynie oferty podlegające odrzuceniu, albo żaden wykonawca nie spełnił warunków udziału w postępowaniu, o ile zamawiający stawiał takie warunki wykonawcom, zawarcie umowy w sprawie realizacji zamówienia z pominięciem zasady konkurencyjności jest możliwe, gdy pierwotne warunki zamówienia nie zostały zmienione.".
Organ prawidłowo stwierdził – na podstawie powyżej wskazanego wzorca konkursowego w tym zakresie - że w omawianym przypadku do takiej sytuacji nie doszło. Wpłynęło bowiem pięć ofert, które nie podlegały odrzuceniu, a warunki stawiane wykonawcom zostały spełnione. Organ prawidłowo ocenił, że wnioskodawca nie miał prawa zawrzeć umowy z pominięciem zasady konkurencyjności. Organ prawidłowo też wskazał, że przekroczenie kwoty przeznaczonej na realizację zadania w złożonych ofertach nie jest przesłanką do udzielenia zamówienia z wolnej ręki. Stanowisko w tym zakresie zostało potwierdzone przez organ w odpowiedzi na skargę z dnia 24 lipca 2025r. Organ wskazał, że zamówienie (Rozbudowa stacji uzdatniania wody wraz z infrastrukturą towarzyszącą - budowa nowego budynku [...], budowa zbiorników retencyjnych, budowa odstojnika wód popłucznych z instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi w miejscowości [...] gm. [...]) zostało udzielone w trybie zamówienia z wolnej ręki na podstawie regulaminu wewnętrznego skarżącej, co nie wypełniło podstawowej zasady udzielania zamówień tj. zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców. Wytyczne dotyczące kwalifikowalności zgodnie z pkt 4 Sekcji 3.2.1 umożliwiają odstąpienie od zasady konkurencyjności w ściśle określonych przypadkach, które to przesłanki nie zostały zrealizowane.
Organ prawidłowo wskazał, że unieważnienie tego postępowania z uwagi na okoliczność, iż ceny wszystkich złożonych ofert przekroczyły możliwości finansowe zamawiającego nie wpisuje się w żadną przesłankę wyłączenia zasady konkurencyjności zgodnie z Wytycznymi. Dlatego nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniem skarżącej, że unieważnione wcześniej postępowanie dawało podstawy do przeprowadzenia negocjacji z jednym wykonawcą.
Z uwagi na powyższe Sąd stwierdza, że wszystkie zarzuty skargi są bezzasadne.
Skutkiem braku spełnienia przez wnioskodawcę kryterium nr 8,10 i 15 wyboru projektu dla działania 02.07. w ramach [...] 2021+ jest negatywna ocena formalna wniosku. Skutek ten jednoznacznie wskazany został w dokumencie "Kryteria wyboru projektu dla działania 02.07 w ramach [...] 21+. W związku z powyższym organ w sposób prawidłowy zastosował także art. 43 ustawy wdrożeniowej.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd oddalił skargę na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.