III SA/Po 401/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-12-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dofinansowaniecovid-19umorzenienależnościzwrotprzedsiębiorcafinanse publicznesąd administracyjnypostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę przedsiębiorcy na decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu zwrotu dofinansowania covidowego, uznając brak podstaw do umorzenia mimo trudnej sytuacji finansowej.

Przedsiębiorca J. S. ubiegał się o umorzenie należności z tytułu zwrotu dofinansowania covidowego, argumentując trudną sytuacją gospodarczą i społeczną. Organ administracji odmówił umorzenia, wskazując na brak spełnienia przesłanek ważnego interesu dłużnika lub interesu publicznego, mimo że przedsiębiorca wykazał pewne dochody i zasoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu utrzymał w mocy decyzję, stwierdzając, że organ prawidłowo ocenił sytuację finansową strony i nie przekroczył granic uznania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o odmowie umorzenia należności z tytułu zwrotu dofinansowania covidowego w kwocie 21 381,62 zł. Przedsiębiorca otrzymał dofinansowanie na wynagrodzenia pracowników w związku ze spadkiem obrotów spowodowanym pandemią COVID-19. Organ uznał, że przedsiębiorca złożył wniosek o dofinansowanie, oświadczając niezaleganie ze składkami ZUS, co okazało się nieprawdą, gdyż posiadał zaległości. W związku z tym wezwano go do zwrotu środków. Następnie przedsiębiorca złożył wniosek o umorzenie należności, powołując się na trudną sytuację materialną i społeczną, a także błąd interpretacji przepisów. Organ administracji I i II instancji odmówił umorzenia, analizując sytuację finansową strony i stwierdzając, że posiada ona środki na pokrycie zobowiązań i kontynuowanie działalności, a utrzymanie kadry pracowniczej nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły przesłanki umorzenia zgodnie z art. 64 ustawy o finansach publicznych, stosowanym odpowiednio na mocy art. 15zzb ustawy covidowej. Sąd podkreślił, że umorzenie ma charakter uznaniowy, a strona nie wykazała istnienia nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających umorzenie, ani nie wykazała, aby błędna interpretacja przepisów przez organ miała istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją podstawy do umorzenia należności, ponieważ przedsiębiorca nie wykazał istnienia ważnego interesu dłużnika lub interesu publicznego uzasadniającego umorzenie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły sytuację finansową strony, która mimo pandemii odnotowała przychody i posiada środki na bieżące wydatki oraz spłatę zobowiązań. Utrzymanie działalności i kadry pracowniczej nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności uzasadniającej umorzenie, a udzielenie ulgi stanowiłoby uprzywilejowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

ustawa Covid-19 art. 15zzb § ust. 17-19

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. O szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

u.f.p. art. 64 § ust. 1 pkt 2 lit. a

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. O finansach publicznych

Przepis stosowany odpowiednio do umorzenia należności z tytułu zwrotu dofinansowania covidowego, określający przesłanki umorzenia w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) – c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 79 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 106

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji prawidłowo oceniły sytuację finansową strony i nie wykazały podstaw do umorzenia należności z tytułu zwrotu dofinansowania covidowego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przez organy przepisów K.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych. Naruszenie przez organy przepisów ustawy Covid-19 i K.p.a. poprzez niezastosowanie lub błędną wykładnię. Umorzenie należności powinno nastąpić ze względu na ważny interes strony (trudna sytuacja materialna, utrzymanie firmy i pracowników).

Godne uwagi sformułowania

Decyzja w przedmiocie umorzenia ma charakter uznaniowy. Umorzenie należności może mieć miejsce wyłącznie w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym. Zła sytuacja materialna nie stanowi sama w sobie podstawy do umorzenia należności. Utrzymanie działalności i kadry na niezmienionym poziomie nie jest szczególną okolicznością, która uzasadniałaby umorzenie należności. Udzielenie takiej ulgi stanowiłoby uprzywilejowanie strony wobec innych podmiotów, co nie leży w interesie publicznym.

Skład orzekający

Mirella Ławniczak

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Ławrynowicz

asesor sądowy

Walentyna Długaszewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek umorzenia należności z tytułu dofinansowania covidowego w kontekście ważnego interesu dłużnika i interesu publicznego, a także ocena sytuacji finansowej przedsiębiorcy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dofinansowaniem covidowym i jego zwrotem, a ocena przesłanek umorzenia jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu pomocy publicznej w czasie pandemii i zasad jej zwrotu, co jest istotne dla przedsiębiorców i prawników zajmujących się prawem administracyjnym i finansowym.

Czy trudna sytuacja finansowa zwalnia z obowiązku zwrotu dofinansowania covidowego? WSA w Poznaniu wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 21 381,62 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 401/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-12-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Mirella Ławniczak /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Ławrynowicz
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 18 grudnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: St. sekr. sąd. Anna Adamska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2024 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 kwietnia 2024r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zwrotu dofinansowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 listopada 2023 r. Starosta P. orzekł o odmowie umorzenia J. S. całości należności tj. 21 381,62 zł z tytułu udzielonego dofinansowania części kosztów wynagrodzeń pracowników.
Strona w dniu 11 maja 2020 roku złożyła wniosek o udzielenie dofinansowania części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia Covid-19.
W dniach 4 czerwca 2020, 6 lipca 2020,13 i 14 lipca 2020 wypłacono stronie dofinansowanie dla 8 osób , w tym składki należne od pracodawcy.
Pismem z dnia 13 lipca 2023 roku J. S. wezwana została do zwrotu łącznej kwoty 21 381, 62 zł w ciągu 30 dni od dnia doręczenia wezwania. Organ uznał, że składając wniosek o przyznanie dofinansowania strona oświadczyła, że nie zalegała w opłacaniu składek ZUS. Tymczasem organ uzyskał informację ,że wnioskodawca na koniec III kwartału posiadał zaległości w kwocie 73 671,95 zł w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne ,ubezpieczenia zdrowotne, FGŚP i Fundusz Pracy.
Z uwagi na powyższe, wnioskodawczyni złożyła wniosek o umorzenie w całości należności z tytułu zwrotu dofinansowania. We wniosku wskazano, że trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy nie należy utożsamiać z ważnym interesem wnioskodawcy. Przyczyną , dla której strony wystąpiła o dofinansowanie była nadzwyczajna sytuacja gospodarcza oraz społeczne, a powodem, dla którego organ wystąpił o jej zwrot był błąd interpretacji przepisów. Samo dofinansowanie pozwoliło utrzymać przedsiębiorstwo w trudnych warunkach wywołanych pandemią ,a sami pracownicy cały czas byli zatrudnieni. Udzielenie ulgi nie stanowi więc uprzywilejowania wnioskodawcy wobec innych przedsiębiorców, co winno skutkować uznaniem, że wnioskodawca nie jest uprzywilejowany wobec innych przedsiębiorców. Do wniosku o umorzenie postępowania strona załączyła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu za lata 2020-2022, wydruk z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia do lipca 2023 ,oświadczenie podmiotów rozliczających się na zasadach ogólnych , wydruk z ewidencji środków trwałych, oświadczenie o otrzymanej pomocy de minimis , pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, kartę informacyjną o dochodach , oświadczenie majątkowe. Ponadto strona przedłożyła oświadczenie o uznaniu roszczenia i upoważnienie dla K. S. oraz doprecyzowała wniosek o umorzenie .
W uzasadnieniu decyzji o odmowie umorzenia dofinansowania organ uznał, że z karty informacyjnej o dochodach i oświadczenia majątkowego wynika ,że strona jest właścicielem firmy i jest na emeryturze. Łączna wysokość jej dochodu to 1900 zł. Stałe miesięczne obciążenia finansowe to ok.900 zł .Wysokość dochodu na osobę w rodzinie wynosi 1000 zł. W oświadczeniu majątkowym strona wykazała zasoby pieniężne w kwocie 10 000 zł, brak zasobów w walucie obcej, papierów wartościowych oraz wierzytelności. Nie posiada żadnych składników majątkowych. Nie posiada zobowiązań związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej z tytułu zaciągniętych kredytów lub pożyczek .Posiada zapasy towarów w kwocie 60 538,96 zł. Z zeznań o wysokości osiągniętego dochodu wynika ,że w roku 2020 posiadała stratę w kwocie 31 014,58 zł, w roku 2021 dochody w kwocie 71 673,57 zł, w roku 2022 dochody w kwocie 132 692,29 zł. Z zestawienia PKPiR za okres od stycznia do lipca 2023 wynikało, że firma odnotowała dochody w kwocie 65 445, 24 zł. Ostatecznie organ rozpatrując wniosek uznał, że umorzenie należności w całości uregulowane jest w art. 57 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r – O finansach publicznych i zgodnie z nim umorzenie należności może mieć miejsce wyłącznie w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym. Z analizy przeprowadzonej przez organ wynika, że nie było podstaw do umorzenia kwoty dofinansowania wraz z odsetkami. Zdaniem organu, strona posiada środki na pokrycie bieżących wydatków i jest w stanie regulować pozostałe zobowiązania , w tym spłacać kredyty. Wyniki finansowe powadzonej działalności nie wskazują na brak możliwości spłaty zadłużenia.
W konsekwencji, organ w oparciu o treść m.in. art.57 i 64 ustawy - O finansach publicznych oraz art.15zzb ust. 17 i 19 ustawy z dnia 2 marca 2020 r.- O szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19 , innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych orzekł o odmowie umorzenia całości należności kwoty dofinansowania.
Strona złożyła odwołanie od decyzji Starosty [...]. Zarzuciła organowi naruszenie art. 15zzb o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19 , innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenie art. 57 i 64 ustawy o finansach publicznych poprzez błędną ich wykładnię i ustalenie ,że umorzenie zobowiązania wobec [...] Sp z o.o. nie jest uzasadnione. W uzasadnieniu wskazano ,że oczywistym jest ,że firma odnotowała spadek obrotów na skutek pandemii Covid -19 , gdyż było to zasadnicze kryterium i bez niego żadne świadczenie nie zostało by wypłacone na je rzecz. Organ w pierwszej kolejności winien rozważyć kwestie ujemnych następstw , jakie wystąpiły po wybuchu pandemii. Firma , pomimo złej kondycji utrzymała kadrę pracowniczą ,a całe wsparcie zostało spożytkowanie zgodnie z przeznaczeniem i wypłacone pracownikom.
Organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W oparciu o przesłanki z art. 64 ust.1 pkt 2 lit a ustawy o finansach publicznych organ wyjaśnił, że przyczyną powstania należności podlegających zwrotowi było niespełnienie warunku przyznania wsparcia w zakresie niezalegania z uregulowaniem zobowiązań podatkowych , składek na ubezpieczenie społeczne , ubezpieczenie zdrowotne ,FGŚP ,Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca III kwartału 2019 roku. Następnie istotne było ustalenie sytuacji finansowo-majątkowej strony w celu ustalenia , czy wystąpiła przesłanka ważnego interesu zobowiązanego. Zdaniem organu II instancji obie przesłanki zostały zbadane i ocenione prawidłowo. Zdaniem organu odwoławczego sytuacja finansowa prowadzonej przez stronę działalności daje możliwości kontynuowania działalności. Strona posiada środki na bieżące pokrycie wydatków i jest w stanie regulować pozostałe zobowiązania. ,w tym spłacać kredyty. Zdaniem SKO z analizy zeznań o wysokości osiągniętego dochodu w latach 2021 i 2022 wynika, że strona pomimo panującej pandemii odnotowała przychody ,a nie wystąpiła szczególna sytuacja lub nagle zdarzenie losowe lub utrata możliwości zarobkowania , na które strona nie miała wpływu ,a która doprowadziłaby do braku możliwości wywiązania się ze zobowiązania i takiego zdarzenia nie wykazała. Utrzymanie działalności i kadry na niezmienionym poziomie nie jest szczególną okolicznością , która uzasadniałaby umorzenie należności, a udzielenie takiej ulgi stanowiłoby uprzywilejowanie strony wobec innych przedsiębiorców.
Tym bardziej, jak chce strona – błąd przy interpretacji przepisów winien obligować do ostrożności. Bowiem wątpliwości interpretacyjne to inna kategoria zaniedbania niż pominięcie wymogu.
Strona w skardze na powyższą decyzję zarzuciła SKO w P. naruszenie:
- art. 15 zzb ust. 17 ustawy Covid-19 poprzez jego niezastosowanie,
- atr. 15zzb ust. 19 ustawy Covid-19 w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że w kwestii umorzenia dofinansowania
znajduje wprost zastosowanie art. 64 u.f.p., podczas gdy regulacje te stosuje się odpowiednio,
- art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych dla rozpoznania sprawy okoliczności
faktycznych oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego polegającą na ustaleniu, że sytuacja ekonomiczna spółki nie stanowi ważnego
interesu uzasadniającego umorzenie należności, jak i że przyczyna zwrotu dofinansowania wynika z zawinionego zachowania strony,
- art. 10 § 1 w zw. z art. 79 § 1 i art. 81 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do zebranych
dowodów i materiałów,
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie przez organ odwoławczy i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji
gdy istniały podstawy do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., tj. uchylenia decyzji organu I instancji i wydania rozstrzygnięcia co do istoty
sprawy.
W związku z postawionymi zarzutami strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz
zasądzenie kosztów postępowania, a także wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Sąd postanowieniem z 11 września 2024 r. oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – dalej: P.p.s.a.), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca
2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do
naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć
istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) P.p.s.a.).
Wymaga przy tym podkreślenia, że jak stanowi art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami
skargi ani jej wnioskami. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z
prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie nie jest zagadnienie, czy strona wykorzystała przyznane jej na podstawie umowy środki niezgodnie z
przeznaczeniem, pobrała je nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Przedmiotem kontroli sądu jest bowiem decyzja o odmowie umorzenia
należności. Istota sporu sprowadza się wyłącznie do oceny, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy, mając na uwadze przepisy prawa oraz
zgromadzony materiał dowodowy, prawidłowo organ odmówił skarżącej umorzenia ww. należności, czy też, rozważając tę kwestię, naruszył prawo.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 15zzb ust. 17-19 ustawy z dnia 2 marca 2020 r – O szczególnych
rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19 , innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji
kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2023,poz.1270 ze zm0 Covid-19.
Zgodnie z art. 15zzb ust. 17 ustawy Covid-19 w przypadkach, o których mowa w ust. 9 lub 15, starosta z urzędu albo na wniosek
przedsiębiorcy może:
1) umorzyć w całości albo w części należności z tytułu zwrotu części dofinansowania;
2) odroczyć terminy spłaty należności z tytułu zwrotu części dofinansowania;
3) rozłożyć na raty spłatę należności z tytułu zwrotu części dofinansowania.
Jak stanowi ust. 18 tego artykułu w przypadku gdy wysokość kwoty dofinansowania wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej
nienależnie lub w nadmiernej wysokości jest równa lub wyższa niż 1500 zł, starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 17, po uzyskaniu
pozytywnej opinii właściwego wojewody. Przepisu art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie
stosuje się.
Z kolei przepis art. 15zzb ust. 19 ustawy Covid-19 stanowi, że do spraw, o których mowa w ust. 17, stosuje się odpowiednio przepisy art. 64
ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Celem wprowadzonych regulacji była pomoc przedsiębiorcom , którzy nie mają
zaległości publicznoprawnych
Na gruncie powyższych przepisów należy przede wszystkim wskazać, że w przypadku wykorzystania dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem,
pobrania dofinansowania nienależnie lub w nadmiernej wysokości przedsiębiorca umorzenie należności odbywa się na wniosek strony
zobowiązanej do ich zwrotu. To zatem na przedsiębiorcy ciąży obowiązek wykazania stosownymi dowodami istnienia podstaw do ewentualnego
zastosowania instytucji umorzenia w całości albo w części należności z tytułu zwrotu części dofinansowania. Ponadto, co równie istotne, jak
stanowi przepis art. 15zzb ust. 17 pkt 1 ustawy Covid-19 starosta może umorzyć należności, co oznacza, że decyzja w tym przedmiocie ma
charakter uznaniowy. Organ administracji publicznej zachowuje - w granicach wyznaczonych przez przepisy prawa materialnego oraz ratio legis
upoważnienia ustawowego do takiego działania - swobodę w zakresie wyboru kierunku podejmowanego rozstrzygnięcia, które nie powinno mieć
cech dowolności. Z kolei sądowa kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się w istocie do oceny,
czy organ rozstrzygający działał na podstawie stosownych przepisów, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy. Podkreślenia
wymaga, że kontrola decyzji uznaniowych nie obejmuje celowości wyboru przez organ takiego, a nie innego rozstrzygnięcia, ale ogranicza się
do zbadania, czy wybór ten nie nosi cech dowolności. Innym słowy, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania
administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było
zarzucić dowolności.
Wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, są dalej idące niż ma to miejsce w odniesieniu do
decyzji związanej. Uzasadnienie decyzji uznaniowej powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco
uargumentowane stanowisko organu. Powinno ono dokładnie odzwierciedlać ustalenia organu poczynione w toku przeprowadzonego postępowania,
wyjaśnienie zastosowanych przepisów prawa i wyczerpująco uzasadniać okoliczności, które przemawiają za przyjęciem określonego załatwienia
sprawy.
Należy również podkreślić, że ustawodawca uregulował przesłanki umorzenia należności z tytułu zwrotu dofinansowania poprzez odesłanie
odpowiednio do przepisu art. 64 u.f.p. (art. 15zzb ust. 19 ustawy Covid-19). Ów przepis stanowi zaś w ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p., że
należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może na wniosek zobowiązanego umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym
interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Stosownie do ogólnie przyjętego w orzecznictwie i w doktrynie pojmowania zasad
"odpowiedniego" stosowania przepisów, niektóre z nich znajdują zastosowanie wprost, bez żadnych modyfikacji i zabiegów adaptacyjnych, inne
tylko pośrednio, a więc z uwzględnieniem konstrukcji, istoty i odrębności postępowania, w którym znajdują zastosowanie, a jeszcze inne w
ogóle nie będą mogły być wykorzystane. Stosowanie "odpowiednie" oznacza w szczególności niezbędną adaptację (i ewentualnie zmianę
niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego
postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2024 r. sygn.
akt I GSK 1663/22, powołane tam postanowienie SN z 19 kwietnia 2012 r., IV CZ 153/11, dostępne na: www.sn.pl/orzecznictwo oraz powołane w
nim orzeczenia).
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że SKO w P. przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie
przekroczyło granic uznania administracyjnego, a oceny przesłanek "uzasadnionego ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego"
dokonało w sposób wszechstronny i rzetelny, nie uchybiając zasadom postępowania administracyjnego, w szczególności zasadzie prawdy
obiektywnej (art. 7 K.p.a.).
Sąd w pierwszej kolejności pragnie zwrócić uwagę, że syn J. S. składając w jej imieniu wniosek o umorzenie przedmiotowych
należności (pismo z 10.08.2024 r.) ograniczył się do powołania na nadzwyczajną sytuację gospodarczą i społeczną związaną z pandemią
Covid-19 oraz wątpliwości interpretacyjnych co do stosowanych przy dofinansowaniu wynagrodzeń za pracowników przepisów. Podał równocześnie,
że dofinansowanie pozwoliło utrzymać firmę w niezwykle trudnych warunkach pandemii, bowiem uzyskane z tego tytułu środki strona
wykorzystała zgodnie z przeznaczeniem.
Organ I instancji chcąc rzetelnie zbadać aktualną sytuację finansową i majątkową spółki wezwał ją do przedłożenia kserokopie PIT-36/PIT
-36L lub PIT 28 , o ile rozlicza się w formie ryczałtu bądź PIT-16A , o ile rozlicza się w formie karty podatkowej. W sytuacji, gdy firma
podlega przepisom ustawy z dnia 29 września 1994 o rachunkowości - o przedłożenie bilansu za lata 2020-2022, rachunku zysków i strat,
informacji dodatkowej, zestawienia zmian w kapitale, rachunku przepływu środków pieniężnych, ewidencji środków trwałych .Ponadto
oświadczenia o pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, formularza informacji przedstawianego przy ubieganiu się o taką pomoc,
karty informacyjnej o dochodach, oświadczenia majątkowego, oświadczenia o uznaniu roszczenia. Strona wywiązała się tego zobowiązania.
W tym miejscu wskazać należy, że przytoczony art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p. obligował organ do ustalenia, czy w sprawie wystąpił
interes publiczny lub ważny interes strony w umorzeniu należności. Przy ustalaniu przesłanki ważnego interesu strony konieczne jest
ustalenie sytuacji materialnej strony, w tym ewentualnie szczególnych okoliczności wpływających na tę sytuację, stąd zasadnym było wezwanie
strony o powyższą dokumentację. Zarazem jednak interes ten musi być na tyle istotny, że jego pominięcie skutkowałoby wyraźne
dostrzegalnymi, negatywnymi konsekwencjami dla strony (por. wyrok WSA w Gliwicach z 20 września 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 332/22, publ.:
http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
W świetle powyższego ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego dokonana przez Kolegium pozwala na uznanie, że nie nosi ona cech
dowolności. Organ odwoławczy po pierwsze wyjaśnił, jak rozumie przesłanki "uzasadnionego interesu zobowiązanego i interesu publicznego", a
następnie dokonał w ich kontekście oceny aktualnej sytuacji ekonomicznej spółki. Prawidłowym było odwołanie się przez organ odwoławczy do
rozumienia powyższych pojęć "uzasadnionego interesu zobowiązanego i interesu publicznego", niezdefiniowanych legalnie, do stanowiska
prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych. Rację miało Kolegium twierdząc, że przez ważny interes zobowiązanego rozumie się
ważne względy, mające charakter nadzwyczajnych, losowych przypadków, które nie pozwalają na spłatę należności bez nadmiernego obciążenia i
które mogłyby zachwiać podstawami egzystencjalnymi zobowiązanego. Należy przy tym brać pod uwagę sytuację osobistą, rodzinną, zdrowotną i
finansową zobowiązanego, a także uwzględnić związek pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczych zobowiązanego a przyczynami powodującymi i
uzasadniającymi niemożność zapłaty. Jak wskazuje się w orzecznictwie zła sytuacja materialna nie stanowi sama w sobie podstawy do umorzenia
należności. Wymagane jest tu także, aby sytuacja strony - w okolicznościach konkretnego przypadku - nie pozwalała na spłatę należności
publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków
(por. wyrok WSA w Opolu z 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Op 28/23, publ.: jak wyżej). Przesłankę "ważnego interesu publicznego" ujmuje
się zaś jako dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej
społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania
aparatu państwowego itp. (por. wyrok WSA w Warszawie z 13 lutego 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 630/18, publ. j.w.). Zasadą pozostać musi
płacenie należności w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej
reguły. Do oceny występowania powyższych przesłanek niezbędna jest zatem rzetelna zarówno analiza sytuacji finansowej wnioskodawcy oraz
okoliczności wskazanych w toku postępowania administracyjnego, wpływających na możliwości finansowe zobowiązanego .I taka została
prawidłowo w ocenie sądu przez organ przeprowadzona.
Kolegium badając, czy wystąpiła przesłanka ważnego interesu zobowiązanego ustaliło na podstawie zebranego materiału dowodowego sytuację
finansową odwołującej i stwierdzono, zasadnie w ocenie sądu ,że daje ona możliwości kontynuowania działalności . Strona posiada środki na
bieżące pokrycie wydatków i jest w stanie regulować pozostałe zobowiązania ,w tym spłacać kredyty, posiada też zasoby finansowe w kwocie
10 000 zł. Wyniki finansowe prowadzonej działalności wskazują, że sytuacja przedsiębiorcy poprawia się .Z formularza informacji
przedstawionych przy ubieganiu się o pomoc de minimis wynika, że podmiot nie odnotowuje rosnących start i jego obroty nie maleją. Wynika z
niego ponadto ,że nie ulegają zwiększeniu zapasy podmiotu lub niewykorzystany potencjał do świadczenia usług , nie zmniejsza się przepływ
środków finansowych , nie zwiększa się suma zadłużenia .Wskazano również, że nie zmniejsza ani nie jest zerowa wartość aktywów netto
podmiotu, ani nie zaistniały inne okoliczności wskazujące na trudności w zakresie płynności finansowej . Organ ustalił przychód i dochód
strony w poszczególnych latach do roku 2023 włącznie i wywiódł słusznie ,że sytuacja strony poprawia się od roku 2020.
Sąd nie podziela zarzutu skarżącej jakoby organ dokonał wykładni przesłanek określonych w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p. na niekorzyść
strony, a więc sprzecznie z normą wynikającą z art. 7a § 1 K.p.a. Przepis art. 7a § 1 K.p.a. stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania
administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości
co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo
interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W judykaturze przyjmuje się, że w art. 7a § 1 K.p.a. nie chodzi o
sytuacje, w których pojawiają się wątpliwości interpretacyjne przepisów mających zastosowanie w danej sprawie, a o przypadki, w których
pomimo użycia różnych metod wykładni, wciąż pozostają co najmniej dwa, równie uprawnione, sposoby rozumienia danego przepisu (por. wyrok
NSA z 18 października 2022 r., sygn. akt III OSK 1347/21, publ.: j.w.).
W niniejszej zaś sprawie przepis art. 15zzb ust. 19 ustawy Covid-19 nakazuje do spraw, o których mowa w ust. 17, stosować odpowiednio
przepisy art. 64 u.f.p., co nie oznacza, że w tym zakresie istnieją wątpliwości interpretacyjne. Sąd nie zgadza się również, by organ
odwoławczy zastosował przesłanki określone w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p. "ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego"
wyłącznie przez pryzmat przepisów tej ustawy, bez uwzględnienia specyfiki przepisów, w oparciu o które udzielono stronie dofinansowania
(ustawa Covid-19).
W tym miejscu wskazać należy, że Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, po szczegółowej analizie sytuacji finansowej podmiotu
zasadnie uznało ,że w latach 2020-2022 - pomimo panującej w tym czasie pandemii strona odnotowała przychody, a jej zobowiązania
publicznoprawne są równorzędne w stosunku do pozostałych zobowiązań. Ponadto – jak wskazano – strona w trakcie postępowania
administracyjnego nie wykazała, aby w odniesieniu do niej, poza pandemią Covid-19, wystąpiły nadzwyczajne względy lub zdarzenia losowe,
które uzasadniałyby umorzenie należności ani aby prowadzono wobec niej program naprawczy. Zwrócono przy tym uwagę na możliwość wystąpienia
o rozłożenie na raty należności, względnie odroczenia terminu jej płatności (art. 15zzb ust. 17 pkt 2 i 3 ustawy Covid-19). Kolegium
podkreśliło również, że ma świadomość, iż pandemia Covid-19 i ograniczenia z niej wynikające wpłynęły na prowadzenie działalności
gospodarczej, często ją utrudniając, a w konsekwencji miała wpływ na szeroko rozumianą sytuację finansową spółki. Niemniej organ wziął pod
uwagę, że środki finansowe, których umorzenia się domaga, stanowią środki publiczne, których celem było właśnie wsparcie przedsiębiorcy w
związku z pandemią Covid-19 w celu sfinansowania części kosztów wynagrodzenia pracowników i składek na ubezpieczenie społeczne. Wskazano,
iż środki te podlegają szczególnym rygorom wydatkowania i rozliczania. W sytuacji zaś, gdy pobrano je nienależnie zasadny jest ich zwrot.
Odnosząc się zaś do podnoszonej przez stronę okoliczności utrzymania działalności i kadry pracowniczej na niezmienionym poziomie Kolegium
uznało, że nie jest to nadzwyczajna okoliczność, która uzasadniałaby umorzenie należności. Udzielenie takiej ulgi stanowiłoby
uprzywilejowanie strony względem innym podmiotów, co nie leży w interesie publicznym.
Wobec powyższych wyjaśnień organu II instancji nie sposób uznać, by ten kierował się wykładnią przesłanek ważnego interesu zobowiązanego i
interesu publicznego, abstrahując od okoliczności, w jakim stanie faktycznym (pandemia Covid-19) i prawnym (ustawa Covid-19) wsparcia w
postaci dofinansowania części kosztów wynagrodzenia pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenie społeczne w
przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia Covid-19, udzielono.
Kolegium nie tylko oceny w tym zakresie dokonało, ale i uczyniło to w sposób rzetelny i wyczerpujący, w oparciu o zgromadzony materiał
dowodowy. W tym zakresie nie sposób zatem zarzucić organowi, by dopuścił się wskazanych w skardze naruszeń przepisów postępowania (art. 7,
art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a.). Sąd raz jeszcze pragnie zwrócić uwagę, że to organ I instancji wykazał się
inicjatywą dowodową, zmierzając – stosownie do treści art. 7 K.p.a. – do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia
sprawy. Ponadto należy zważyć, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała, by brak zawiadomienia jej, przed wydaniem zaskarżonej decyzji, o
możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań (art. 10 § 1 K.p.a.) mógł mieć istotny wpływ na
wynik sprawy. Strona nie wykazała, by jakiekolwiek przedstawione przez nią dowody nie zostały uwzględnione, czy zbadane. Fakt zaś, że
skarżąca nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu nie powoduje, że ma ono przymiot dowolności.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI