III SA/PO 40/23

III SA/Po 40/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska
Piotr Ławrynowicz /sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6121 Klasyfikacja gruntów
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Geodezja i kartografia
Lasy
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1990
art. 20 ust. 1 i 3, art. 20 ust. 3a, art. 24 ust. 2b lit. d
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2022 poz 672
art. 13 ust. 2 i 3, art. 20 ust. 2, art. 23 ust. 1
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - t.j.
Sentencja
Dnia 17 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2023 roku sprawy ze skargi J. J. na decyzję Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 19 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 19 października 2022 r. (nr jak w sentencji wyroku) Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: WWINGiK), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: K.p.a.) w zw. z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1998 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm., dalej: P.g.k.), po rozpatrzeniu odwołania J. J. od decyzji Starosty [...] z 23 sierpnia 2022 r. nr [...] o odmowie aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów w obr. ewid. B., gm. K. , na działce ewid. nr [...], ark. mapy [...], zgodnie z projektem ustalenia gleboznawczej klasyfikacji przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego o nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wskutek złożonego 14 grudnia 2021 r. wniosku J. J. Starosta O. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów dotyczące działki nr [...], ark. mapy [...], obr. ewid. B., gm. K. .
Z Wydziału Budownictwa i Środowiska (WBiŚ) Starostwa pozyskano ostateczną decyzję Starosty z 18.10.1999 r. zezwalającą na zmianę lasu na użytek rolny na dz. nr [...] w B., zgodnie z art. 13 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 672 ze zm., dalej: u.l.). Stwierdzono, że uproszczony plan urządzenia opracowany na okres od 1.01.2020 r. do 31.12.20229 r. dla obr. B. zawiera opis taksacyjny lasu zlokalizowanego na dz. nr [...], sporządzony na dzień 1.01.2020 r. W opisie, wg stanu na 19.05.2020 r., pow. 0,3907 ha ww. działki stanowi las klasy VI, w skład którego wchodzi drzewostan: sosna zwyczajna w wieku 25 l. - 0,01972 ha, sosna zwyczajna w wieku 60 l. – 0,1026 ha i inne wylesienia – 0,0909 ha.
Wizja terenowa przeprowadzona 18.03.2022 r. ujawniła (wg protokołu), że część działki granicząca z dz. nr [...] (droga gminna) porośnięta jest drzewami rosnącymi w zwarciu stanowiąc las. Na części działki znajduje się drewniany budynek letniskowy, a pozostała część stanowi odłóg – grunt pozostawiony bez użytkowania, na którym znajduje się kilka wolnostojących drzew (fot.).
Strona po zapoznaniu się z aktami oświadczyła, że uproszczony plan urządzenia lasu na dzień 1 stycznia 2020 r. nie przedstawia stanu faktycznego na gruncie na ten dzień. Od dnia nabycia działki tj. 22 kwietnia 2015 r. do chwili obecnej stan na gruncie jest niezmienny. Należy usunąć błąd w sporządzonym uproszczonym planie urządzenia lasu, ponieważ w momencie jego sporządzenia i obecnie działka w części nie jest porośnięta 25-letnią sosną.
WBiŚ Starostwa stwierdził, że nie możne jednoznacznie określić momentu faktycznego pozbawienia roślinności leśnej wydzielenia 6mx objętego uproszczonym planem urządzenia lasu, a w świetle decyzji starosty z 18.10.1999 r. nie widzi potrzeby sporządzenia aneksu do uproszczonego planu urządzenia lasu. Wyjaśnił też, że nie odnalazł pozwolenia na budowę ani zgłoszenia dla przedmiotowej działki związanych z budynkiem letniskowym istniejącym na przedmiotowej działce. Ustalono jedynie, że 29.09.2015 r. [...] S.A. O. w K. zgłosiła przyłącze kablowe nn na tej działce. W tej dacie przepis art. 41 ust. 5 Prawa budowlanego określał, że rozpoczęcie dostaw energii na potrzeby budowy może nastąpić jedynie po okazaniu wymaganego zezwolenia na budowę lub zgłoszenia.
Na wezwanie organu klasyfikator gruntów – G. S. podał, że do gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych zalicza się grunty będące enklawami lub półenklawami użytków rolnych, na których znajdują się śródpolne skupiska drzew i krzewów lub tylko drzew w wieku pow. 10 l., niezaliczane do lasów lub sadów. Przytoczona definicja gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na gruntach ornych jednoznacznie charakteryzuje południowy fragment działki nr [...]. Jest ona porośnięta sosną zwyczajną w wieku oszacowanym na ok. 60 l.
Po analizie zgromadzonych dowodów Starosta uznał, że las zlokalizowany na dz. nr [...] nie stanowi enklawy jak podaje klasyfikator, gdyż granicząc z dz. nr [...] o pow. 3,0910 ha lasu będącego własnością Lasów Państwowych Nadleśnictwo [...] stanowi zwarty kompleks leśny. Z protokołu klasyfikacji gruntów sporządzonego przez klasyfikatora wynika, że przeprowadził czynności klasyfikacyjne, w których stwierdził, że na dz. nr [...] w B. w miejsce:
1. części gruntów leśnych – las kl. VI (LsVI) należy uznać grunt orny kl. VI (RVI),
2. części gruntów leśnych - las kl. VI (LsVI) należy uznać grunt zadrzewiony i zakrzewiony na gruntach ornych kl. VI (LzVI),
3. gruntów rolnych zabudowanych na gruntach leśnych kl. VI (Br-LsVI) należy uznać grunt rolny zabudowany na gruntach ornych kl. VI (Br-RVI) – w celu doprowadzenia do zgodności zapisu w ewidencji gruntów i budynków.
Klasyfikator w odkrywce nr 1 (na dz. nr [...]) stwierdził glebę typu brunatna, wytworzoną z piasku luźnego, w stosunkach wodnych okresowo za suchych i w miejsce klasy LsVI grunt objęty opracowaniem zaliczył do gruntów ornych kl. VI RVI/AB/2a. W związku tymi czynnościami geodeta K. P. sporządził dokumentację techniczną, w tym wykaz zmian danych ewid. dotyczący działki i mapę uzupełniającą. Wynik ustalenia użytków gruntowych i ich klas bonitacyjnych naniesiono na kopię mapy klasyfikacyjnej.
Zdaniem Starosty dokumentacja geodezyjna dla ww. działki nie uwzględnia założeń decyzji z 18.10.1999 r. zezwalającej na zmianę użytkowania gruntu leśnego na grunt rolny o pow. 0,4172 ha. Nie uwzględniono również w opracowaniu technicznym, zapisów uproszczonego planu urządzenia lasu na okres 01.01.2020 r. – 31.12.2029 r. dla obr. B.. Nawet zaś jeśli z jakichkolwiek przyczyn las utracił niektóre swoje cechy, jak np. drzewostan czy runo leśne, użytek leśny nie traci przez to swojego charakteru – zmiany o charakterze faktycznym nie mogą stanowić podstawy do dokonania zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Decyzja z 18.10.1999 r. została wydana na wniosek poprzednich właścicieli, którzy nie zrealizowali zawartych w niej założeń. Starosta zaznaczył, że istnienie ostatecznej decyzji o trwałym wyłączeniu gruntu z produkcji rolniczej może stanowić podstawę wpisu do ewidencji gruntów i budynków zmiany polegającej na oznaczeniu użytku gruntowego dotychczas wpisanego jako las na oznaczenie nieleśne i nierolne, bez dokonania uprzedniej zmiany istniejącego dla tego gruntu planu urządzenia lasu. Zgodnie z art. 20 ust. 2 u.l. w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia dotyczące granic i powierzchni lasów. Ww. działka objęta jest uproszczonym planem urządzenia lasów, w którym w opisie taksacyjnym grunty leśne zalesione stanowią pow. 0,2998 ha, a pozostałe grunty stanowią pow. 0,009 ha. W przypadku gruntu objętego planem urządzenia lasu, bez przeprowadzenia stosownych procedur – uzyskania zgody organu na przeznaczenie terenu leśnego na cele nieleśne, decyzyjnego wyłączenia gruntu spod gospodarki leśnej i dokonania zmian w ewidencji gruntów, formalnie nie może dojść do utraty przez działkę statusu prawnego lasu. Dlatego odmówiono ustalenia aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów działki nr [...].
W odwołaniu J. J. podniosła, że decyzja Starosty jest niezrozumiała i nielogiczna, a wątki merytoryczne są wzajemnie sprzeczne.
WWINGiK utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wyjaśnił, że art. 20 ust. 3a P.gk. określa, iż ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Kwestię zaliczania gruntów do lasów reguluje Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 1390 ze zm., dalej: r.e.g.b.), który w lp. 10 stanowi, że do lasów zalicza się grunty oznaczone jako las w ustawie o lasach. Na gruncie niniejszej sprawy istotne znaczenie ma art. 20 ust. 2 u.l., który stanowi, że w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu.
WWINGiK przypomniał ustalenia klasyfikatora ujęte w dokumentacji technicznej – operacie z ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów (przyjętego do zasobu). Wskazał na inne dowody zebrane w sprawie i uznał, że Starosta zasadnie odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany rodzaju i oznaczenia użytków dla tej działki. Decyzja Starosty z 18.10.1999 r. jest bowiem jedynie aktem zezwalającym na zmianę użytkowania gruntu leśnego na grunt rolny działki, co oznacza, że od uprawnionego (jej adresata) zależy, czy to prawo do zmiany użytku zostanie zrealizowane (m.in. poprzez podjęcie stosownych czynności). Ówcześni właściciele działki z tego prawa nie skorzystali. Z definicji zawartej w art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. z 2021 r. poz. 1326 ze zm., dalej: u.c.g.r.l.) wynika, że poprzez wyłączenie gruntów z produkcji rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. Nie ma więc znaczenia fakt, że dla działki nr [...] wydano decyzje zezwalającą na wyłączenie gruntów z produkcji leśnej, ponieważ ma ona charakter zezwolenia i stanowi jedynie podstawę do legalnego wyłączenia gruntu z produkcji. Pomimo jej wydania nadal w ewidencji gruntów i budynków ujawniony był użytek – las. Aktualnie w związku z opracowaniem i zatwierdzeniem ww. uproszczonego planu urządzenia lasu przedmiotowa działka stanowi las (LsVI). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się zaś, że dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan ten został stwierdzony późniejszym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu. Podstawę wpisu danych ewidencyjnych stanowi najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu. Słusznie więc organ I instancji wskazał, że jeśli działka objęta jest planem urządzenia lasu to bez przeprowadzenia stosownych procedur nie może dojść do utraty przez działkę statusu prawnego lasu, bowiem ewentualna zmiana użytku lasu wymaga uzyskania zgody organu przez aktualnego właściciela działki.
J. J. wnosząc do Sądu skargę na powyższą decyzję zarzuciła WWINGiK naruszenie:
1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacji co do podstaw i zakresu ustaleń faktycznych, zwłaszcza niewyjaśnienie przyczyn odmowy uwzględnienia wniosków wynikających z operatu z ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów przyjętego do zasobu, a opracowanego przez klasyfikatora, z którego wynika, że zasadnym jest prowadzenie postępowania w kierunku zmiany użytku na grunty rolne,
b) art. 7 w zw. z art. 75, art. 77 § 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy i pominięcie decyzji Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z 22.04.2021 r., na mocy której umorzono postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie z produkcji leśnej gruntów na działce nr [...], z uwagi na bezprzedmiotowość spowodowaną zmianą sposobu użytkowania gruntu leśnego na rolny na podstawie ostatecznej decyzji Starosty z 18.10.1999 r.,
c) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez utrzymanie w mocy błędnej decyzji organu I instancji,
2) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
a) art. 3 u.l. w zw. z lp. 10 załącznika nr 1 do r.e.g.b. poprzez ich zastosowanie i przyjęcie, że przedmiotowa działa stanowi las, mimo, że z projektu ustalenia klasyfikacji gruntów wynika, że zadrzewiony południowy fragment działki stanowi półenklawę użytków rolnych i powinien zostać uznany za grunt zadrzewiony i zakrzewiony na gruntach ornych, a pozostałą część należy uznać za grunty orne,
b) art. 13 ust. 2 u.l. przez jego niezastosowanie, mimo, że z wniosku strony i całokształtu materiału wynika, że spełniona została przesłanka szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu,
c) art. 24 ust. 2b lit. d) P.g.k. przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że decyzja ostateczna z 18.10.1999 r. jest jedynie aktem zezwalającym na zmianę użytkowania gruntu leśnego na grunt rolny, podczas gdy kształtuje ona stan prawny nieruchomości i może stanowić samodzielne źródło wprowadzenia zmian w ewidencji, gdyż wynikają z niej zmiany danych ewidencyjnych.
Ze względu na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
W piśmie z 31 stycznia 2023 r. organ wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że Sąd uwzględnił wniosek skarżącej, zaaprobowany przez organ, o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z regulacją art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej: P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosownie do art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd we wskazanym trybie i według powyższych zasad kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że jest ona prawidłowa i nie narusza obowiązujących przepisów prawa.
J. J. przedmiotem skargi uczyniła decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 19 października 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z 23 sierpnia 2022 r. o odmowie aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów w obr. ewid. B., gm. K. , na działce ewid. nr [...], ark. mapy [...], zgodnie z projektem ustalenia gleboznawczej klasyfikacji przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego o nr [...]
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1998 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm., dalej: P.g.k.) oraz ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 672 ze zm., dalej: u.l.).
Zgodnie z art. 7d pkt 1 lit. a) tiret trzecie P.g.k. do zadań starosty należy w szczególności prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym prowadzenie dla obszaru powiatu gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Przepis art. 20 ust. 1 pkt 1 P.g.k. określa, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.
Zważywszy, że w niniejszej sprawie J. J. wystąpiła z wnioskiem o przeprowadzenie klasyfikacji gleboznawczej gruntów wskazać należy, iż zgodnie z art. 20 ust. 3 P.g.k. grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Przepis art. 2 pkt 12 P.g.k. zawiera legalną definicję pojęcia "gleboznawczej klasyfikacji gruntów" określając, że rozumie się przez nią podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb. Zgodnie z art. 20 ust. 3 P.g.k. grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Przy czym przepis art. 20 ust. 3a P.g.k. zastrzega, że ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach.
Zagadnienia dotyczące sposobu i trybu sporządzania gleboznawczej klasyfikacji gruntów zostały - w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 26 ust. 1 P.g.k. – uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. poz. 1246, dalej: r.g.k.g.). W myśl § 3 tego rozporządzenia klasyfikację przeprowadza starosta z urzędu albo na wniosek właściciela gruntów podlegających klasyfikacji albo innego władającego takimi gruntami wykazanego w ewidencji gruntów i budynków. Przepis § 5 ust. 1 r.g.k.g. stanowi zaś, że przeprowadzenie klasyfikacji obejmuje:
1) analizę niezbędnych materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny;
2) przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie;
3) sporządzenie projektu ustalenia klasyfikacji;
4) rozpatrzenie zastrzeżeń do projektu klasyfikacji;
5) wydanie decyzji o ustaleniu klasyfikacji.
Czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, przeprowadza osoba upoważniona przez starostę, zwana dalej "klasyfikatorem" (§ 5 ust. 2 r.g.k.g.). Przepis § 7 ust. 1 r.g.k.g. określa, że przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie obejmuje:
1) sporządzenie opisu fizjograficznego;
2) ustalenie zasięgu gruntów podlegających klasyfikacji;
3) badanie profili glebowych, w tym określenie uziarnienia w ich poszczególnych poziomach genetycznych oraz szczegółowe określenie na mapie ewidencyjnej miejsca przeprowadzania tych badań;
4) ustalenie rodzaju zbiorowisk roślinnych na łąkach trwałych i pastwiskach trwałych;
5) ustalenie typu siedliskowego lasu, jego drzewostanu, podszycia i runa na gruntach leśnych;
6) ustalenie rodzaju i gęstości zadrzewień i zakrzewień gruntów zadrzewionych i zakrzewionych;
7) zaliczenie gruntów do odpowiedniego typu, rodzaju i gatunku gleby, rodzaju użytku gruntowego oraz klasy bonitacyjnej;
8) ustalenie zasięgu konturów typów gleb oraz klas bonitacyjnych.
Do przeprowadzenia czynności klasyfikacyjnych w terenie wykorzystuje się kopię mapy ewidencyjnej (§ 7 ust. 2 r.g.k.g.). Czynności klasyfikacyjne w terenie klasyfikator przeprowadza w obecności właścicieli (§ 7 ust. 3 r.g.k.g.). Przy czym niestawiennictwo któregokolwiek z właścicieli nie wstrzymuje przeprowadzenia czynności klasyfikacyjnych w terenie (§ 7 ust. 4 r.g.k.g.). Stosownie do § 8 ust. 1 r.g.k.g. po przeprowadzeniu czynności klasyfikacyjnych w terenie klasyfikator opracowuje projekt ustalenia klasyfikacji. Projekt ten podlega wyłożeniu do publicznego wglądu (§ 9 r.g.k.g.) i można do niego zgłaszać zastrzeżenia (§ 10 r.g.k.g.).
W niniejszej sprawie skarżąca wnioskiem z 15 listopada 2021 r. zwróciła się do Starosty [...] o przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów działki nr [...] obr. B., wskazując na konieczność przeprowadzenia czynności, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 1-3 r.g.k.g. i uzasadniając to brakiem faktycznego użytkowania terenu określonego w ewidencji gruntów i budynków jako grunt leśny – las. Jednocześnie wniosła o upoważnienie do przeprowadzenia czynności klasyfikacyjnych G. S. - klasyfikatora upoważnionego przez Starostę. Załączyła do wniosku protokół z przeprowadzenia klasyfikacji gruntów ww. działki sporządzony przez ww. klasyfikatora, w którym stwierdził on, że na dz. nr [...] w B. w miejsce:
1. części gruntów leśnych – las kl. VI (LsVI) należy uznać grunt orny kl. VI (RVI),
2. części gruntów leśnych - las kl. VI (LsVI) należy uznać grunt zadrzewiony i zakrzewiony na gruntach ornych kl. VI (LzVI),
3. gruntów rolnych zabudowanych na gruntach leśnych kl. VI (Br-LsVI) należy uznać grunt rolny zabudowany na gruntach ornych kl. VI (Br-RVI) – w celu doprowadzenia do zgodności zapisu w ewidencji gruntów i budynków.
Do protokołu załączono mapę klasyfikacji w skali 1:100 z naniesionymi proponowanymi zmianami, tabelaryczny wykaz zmian danych ewidencyjnych, sprawozdanie techniczne upr. geodety K. P. wraz z mapą pomiarową terenu, zawiadomienie o przeprowadzeniu gleboznawczej klasyfikacji gruntów z dowodem doręczenia stronie, opis odkrywek ze szkicami ich lokalizacji.
W ocenie Sądu w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym kluczowy jest powód, dla którego WWINGiK wydając zaskarżoną decyzję nie zaakceptował opisanej wyżej aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów przeprowadzonej przez klasyfikatora G. S.. Organ odwoławczy uwzględnił, co było obowiązkiem organu administracji geodezyjno-kartograficznej, normę zawartą w art. 20 ust. 3a P.g.k., z której wynika obowiązek prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, z uwzględnieniem przepisów o lasach. Przepis art. 20 ust. 2 u.l. stanowi zaś, że w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu.
Ostatnio powołany przepis jasno formułuje obowiązek uwzględniania ustaleń planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu w ewidencji gruntów i budynków. W judukaturze sądów administracyjnych przyjmuje się, że regulacje art. 20 ust. 2 u.l. i art. 20 ust. 3a P.g.k. ustalają wzajemne relacje jakie zachodzą pomiędzy pojęciem lasu w ewidencji gruntów i budynkiem a lasem w ustawie o lasach (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2022 r., sygn. I OSK 28/21, dostępny jak wyżej). Dopóki dany teren ujęty jest w planie urządzenia lasu lub uproszczonym planie urządzenia lasu jako las, dopóty nie jest dopuszczalna zmiana w innym postępowaniu ewidencyjnym określenia rodzaju użytku gruntowego na inny, niż las (por. wyroki NSA: z 11 maja 2022 r., sygn. akt I OSK 1369/21; z 9 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 4442/18 dostępny j.w.).
W niniejszej sprawie WWINGiK trafnie stwierdził i wykazał zgromadzonym materiałem dowodowym, że działka nr [...] w obr. B. objęta jest aktualnym uproszczonym planem urządzenia lasu na okres 01.01.2020 r. – 31.12.2029 r., zatwierdzonym na podstawie art. 22 ust. 2 u.l. przez Starostę [...] w dniu 19 maja 2020 r. (k. 95-100 akt adm.). W planie tym przedmiotowa działka figuruje jak las (LsVI).
W kontekście powyższego rację miał organ odwoławczy stwierdzając, iż prawidłowo Starosta [...] decyzją z 23 sierpnia 2022 r. odmówił ustalenia aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów dz. nr [...], pomimo innych ustaleń klasyfikatora przyjętych do zasobu oraz pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Starosty [...] z 18.10.1999 r. zezwalającej na zmianę użytkowania gruntu leśnego na grunt rolny.
Wobec treści przepisów art. 20 ust. 3a P.g.k. w zw. z art. 20 ust. 2 u.l. niedopuszczalne było bowiem zignorowanie zapisów aktualnie obowiązującego uproszczonego urządzenia lasu obręb B., który przewiduje, że działka nr [...] stanowi las.
Jednocześnie, odnośnie zarzutu skarżącej naruszenia art. 13 ust. 2 u.l. poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie zmiany lasu na użytek rolny z powodu ziszczenia się przesłanki szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela, Sąd wyjaśnia, że ów przepis nie mógł znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Faktycznie, jak stanowi art. 13 ust. 2 u.l., zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Niemniej owej zmiany, jak wynika z treści art. 13 ust. 3 u.l., w stosunku do lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa dokonuje starosta wydając na wniosek właściciela lasu odrębną decyzję. Stanowi ona odrębną decyzję od decyzji wydawanej w przedmiocie ustalenia aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów, o której mowa w art. 20 ust. 1 i 3 P.g.k. w zw. z § 3 i § 11 r.g.k.g., co oznacza, że Starosta nie był mógł w niniejszej sprawie dokonać zmiany lasu na użytek na podstawie art. 13 ust. 2 i 4 u.l.
Ponadto Sąd stwierdza, iż skoro przedmiotowa działka objęta jest uproszczonym planem urządzenia lasu jego zmiana dopuszczalna była i jest w trybie art. 23 u.l. Przepis ten w ust. 1 określa, że zmiana planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu może być dokonana aneksem, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 oraz zachowaniem przepisów art. 22. Tym samym chcąc doprowadzić do zmiany uproszczonego planu urządzenia lasu właściciel lasu powinien zwrócić się o to do Starosty, który uznawszy proponowaną zmianę za zasadną zobowiązany jest przed jej zatwierdzeniem stosownym aneksem uzyskać opinię właściwego terytorialnie nadleśniczego, któremu przysługuje prawo zgłoszenia zastrzeżeń (art. 22 ust. 2 i 3 u.l.). Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela, plan urządzenia lasu (uw. Sądu: również uproszczony plan urządzania lasu) jest jedynym dokumentem, na podstawie którego mogą być aktualizowane dane dotyczące granic i powierzchni lasów leżących na terenie objętym tym planem (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2021 r., sygn. I OSK 1901/20, dostępny j.w.).
Wobec powyższego, zważywszy, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji nadal obowiązywał uproszczony plan urządzenia lasu obr. B., który uznawał działkę nr [...] za las, organy orzekające zobowiązane były okoliczność tę uwzględnić i odmówić aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Równocześnie Sąd wyjaśnia, że brak jest przeszkód, by skarżąca wystąpiła do Starosty [...] o zmianę uproszczonego planu urządzenia lasu powołując się na ustalenia klasyfikatora gruntów. Podobnie, wziąwszy pod uwagę, że skarżąca przedmiotową nieruchomość nabyła w 2015 r., wydaje się, że brak był przeszkód, by w trybie art. 21 ust. 5 u.l. przed zatwierdzeniem uproszczonego planu urządzenia lasu – złożyła zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu.
W związku z powyższym nie sposób podzielić zarzutu skargi naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Po pierwsze Sąd nie zgadza się z zarzutem niewyjaśnienia przyczyn nieuwzględnienia wniosków wynikających z operatu z ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a opracowanego przez klasyfikatora. Skoro WWINGiK wskazał, że działka nr [...] jako las (LsVI) objęta jest uproszczonym planem urządzenia lasu, wystarczające było wyjaśnienie na tle regulacji art. 20 ust. 3a P.g.k. w zw. z art. 20 ust. 2 u.l. związania w niniejszej sprawie postanowieniami tegoż planu. Wynika z tego bowiem, że niedopuszczalna jest aktualizacja klasyfikacji gleboznawczej gruntów na podstawie dokumentacji technicznej klasyfikatora objętych uproszczonym planie urządzenia lasu i uznanych w nim za las.
Z kolei za gołosłowny należy uznać zarzut naruszenia przez organ II instancji art. 7 w zw. z art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy i pominięcie w ustaleniach decyzji Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w P. z 22.04.2021 r. umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie z produkcji leśnej gruntów dz. nr [...] Na żadnym etapie postępowania administracyjnego strona nie ujawniła tej decyzji, nie uczyniły tego też organy orzekające, a zważywszy, że nie dołączono jej również do skargi, Sąd nie jest w stanie ocenić, na ile okoliczność ta mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ustosunkowując się zaś do zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 3 u.l. w zw. z lp. zał. nr 10 do r.e.g.b. w zakresie błędnej klasyfikacji całej działki nr [...] jako las, pomimo innych ustaleń projektu klasyfikacji gruntów, Sąd zwraca uwagę, że kluczowe – jak już wyjaśniono – w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy było obowiązywanie dla działki nr [...] uproszczonego planu urządzenia lasu. Wziąwszy pod uwagę, że cała ta działka została ujęta w ww. planie (na okres 01.01.2020 – 31.12.2029 r.) jak las (LsVI), stwierdzić należy, że na gruncie przepisów art. 20 ust. 3a P.g.k. w zw. z art. 20 ust. 2 u.l. WWINGiK zobowiązany był to uwzględnić. W rezultacie władztwo administracyjne organu ewidencyjnego nie sięgało badania faktycznej aktualnej klasyfikacji gleboznawczej gruntów.
Podobnie rzecz się ma z kwestią błędnego – jak zarzuca skarżąca powołując przepis art. 24 ust. 2b lit. d) P.g.k. - nieuwzględnienia zapisów ostatecznej decyzji Starosty z 18.10.1999 r. zezwalającej – na podstawie art. 13 ust. 2 i 3 pkt 2 u.l. - na zmianę użytkowania gruntu leśnego na grunt rolny przedmiotowej działki. W ocenie Sądu dopiero wyłączenie części gruntów leśnych działki nr [...] (wskazywanych przez klasyfikatora) z uproszczonego planu urządzenia lasu spowodować może – w związku z treścią art. 20 ust. 3a P.g.k. w zw. z art. 20 ust. 2 u.l. - aktualizację gleboznawczą klasyfikacji gruntów przedmiotowej działki. Ponadto zwrócić należy uwagę, że przepis art. 24 ust. 2b lit. d) P.g.k. dotyczy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Jakkolwiek można czynić Staroście zarzut nieuwzględnienia z urzędu w prowadzonej przezeń ewidencji gruntów i budynków zapisów ww. decyzji z 18.10.1999 r., to postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie nie dotyczyło aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a decyzje - odmowy takiej aktualizacji na podstawie art. 24 ust. 2c P.g.k., lecz aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów na podstawie art. 20 ust. 1 i 3 P.g.k. w zw. z przepisami r.g.k.g. Przepis art. 24 ust. 2b lit. d) P.g.k. nie mógł zatem zostać w sprawie naruszony, bowiem nie znajdował w niej zastosowania.
Reasumując Sąd uznał, że skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.