III SA/Po 4/21

III SA/Po 4/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska
Marek Sachajko /przewodniczący sprawozdawca/
Mirella Ławniczak
Symbol z opisem
6121 Klasyfikacja gruntów
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Sygn. powiązane
I OSK 2024/21 - Wyrok NSA z 2024-12-18
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 1246
art. 1 pkt 12, art. 20 ust. 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów.
Sentencja
Dnia 24 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2021 roku sprawy ze skargi T. W. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów oddala skargę
Uzasadnienie
Dnia [...] listopada 2020 r. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, poz. 695 i poz. 1298), w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052) - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania T. W. z [...] września 2020 r. od decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2020 r. znak: [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów położonych w obrębie J., gmina T. , oznaczonych na arkuszu mapy numerem działki [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podał, że Starosta P. wskazał, iż T. W. działając przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego T. Z. wystąpił pismem z [...] lutego 2020 r. (data wpływu do organu - [...] marca 2020 r.) z wnioskiem o przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla, stanowiącej jego własność, działki ewidencyjnej nr [...], położonej w obrębie J., gmina T. . Przedmiot wniosku został określony jako zmiana przeznaczenia działki z gruntu leśnego klasy V ("LsV") na grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych ("Lzr").
Starosta P. w związku z rozpatrywaniem przedmiotowego wniosku wezwał pismem nr [...] z [...] marca 2020 r. wnioskodawcę do wskazania osoby, która wykona czynności, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1246). Jednocześnie organ I instancji wskazał wnioskodawcy, że aktualnie dla przedmiotowej działki w operacie ewidencyjnym ujawniony został w zakresie sposobu użytkowania gruntów: klasoużytek lasy klasy V o powierzchni 0,0900 ha, który graniczy z lasem na działkach sąsiednich tworząc kontur klasyfikacyjny o powierzchni większej niż 0,1000 ha. Organ I instancji podkreślił, że postępowanie o ustalenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów nie jest tożsame z postępowaniem o zmianę użytku, a zgodnie z § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393) grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, oznaczone symbolem Lzr zaliczone są do gruntów rolnych, a nie gruntów leśnych. Starosta P. podniósł także, że w przypadku zmiany lasu na użytek rolny, a następnie ustalenie klasy bonitacyjnej dla gruntów rolnych, niezbędne jest dołączenie do wniosku decyzji zezwalającej na zmianę użytku leśnego na rolny, wydanej w trybie art. 13 ustawy z dnia 28 września 1991 r. – o lasach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 6 ze zm.). Organ I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 20 ust. 3a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencję gruntów i budynków prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach, co oznacza, że jak długo dany grunt w kategorii prawnej jest lasem, tak długo w ewidencji gruntów i budynków musi figurować jako grunt leśny. Starosta P. podkreślił, że do czasu przeprowadzenia w odpowiednim trybie zmiany klasyfikacji prawnej gruntu leśnego na grunt nieleśny (np. rolny), zgodna z prawem gleboznawcza klasyfikacja może dotyczyć tylko zmiany klas w ramach konturu użytku leśnego (klasy od I-IV gruntów leśnych). Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik właściciela T. W. - radca prawny T. Z. pismem z [...] kwietnia 2020 r. wycofał wniosek z [...] lutego 2020 r. w sprawie przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów, przy czym jednocześnie wniósł o: "rozpatrzenie sprawy na podstawie zgłoszonego wniosku".
Starosta P. jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, z uwagi na powyższe podjął czynności zmierzające do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku, między innymi pozyskał informację od Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w P. odnośnie stanu faktycznego oraz prawnego użytku gruntowego w działce ewidencyjnej nr [...], położonej w J. , gmina T. . Pismem z [...] lipca 2020 r. nr [...] wyżej wymieniony Wydział poinformował, że: "dla działki o numerze ewidencyjnym [...], (arkusz mapy 2), obręb J., gmina T. został sporządzony uproszczony plan urządzenia lasu na okres od [...] stycznia 2017 r. do [...] grudnia 2026 r. dla lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa. Przedmiotowy las zajmuje obszar 0,099 ha i wraz z klasoużytkami " Lasy" (Ls) na sąsiadujących działkach wchodzi w skład zwartego kompleksu leśnego o powierzchni powyżej 0,10 ha, a zatem spełnia kryteria uznania go za las w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o lasach (Dz. U. z 2020 r., poz. 5 ze zm.). Las znajdujący się na przedmiotowej działce jest to drzewostan dębowy w wieku ponad 12 lat. Położony jest on w środku długiego pasa drzewostanu, który jest własnością Skarbu Państwa. Przedmiotowy drzewostan stanowi remizę śródpolną cenną pod względem przyrodniczym. Miejsce to stanowi schronienie dla zwierzyny grubej i drobnej. Drzewostan ten jest bogaty w gatunki ekotonowe, które są istotnym składnikiem biocenotycznym. Dodatkowo stanowią one bazę żerową dla wielu gatunków zwierząt i ptaków. Przedmiotowy drzewostan stanowi strefę buforową odgradzającą pola uprawne od dużego systemu podmokłych łąk. T. W. reprezentowany przez S. W. wystąpił wnioskiem z dnia [...] stycznia 2018 r. o zmianę lasu na użytek rolny. Starosta P. decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. Znak: [...] odmówił zmiany lasu na użytek rolny na przedmiotowej działce. Decyzja ta została utrzymana w mocy orzeczeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...], SKO. GN. 4001.541.2018.
Starosta P. stwierdził, że wnioskodawca wycofał swój wniosek o przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla przedmiotowej działki, jednocześnie wnosząc o rozpatrzenie sprawy na podstawie zgłoszonego wniosku w celu: "zmiany przeznaczenia działki z gruntu leśnego klasy V (LsV) na grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych (Lzr)." Organ I instancji podkreślił, że mając na uwadze konieczność rozpatrzenia sprawy o zmianę użytku w ewidencji gruntów i budynków, pismem z [...] lipca 2020 r. znak: [...] wezwał wnioskodawcę do przedłożenia decyzji Starosty jako organu sprawującego nadzór nad gospodarką leśną w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa, zezwalającej na zmianę użytku leśnego na rolny, wydaną w trybie art. 13 ustawy z dnia 26 września 1991 r. o lasach (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 6 ze zm.) w terminie 14 dni od dnia odbioru wezwania.
Starosta P. uznał, że wycofanie wniosku o przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki nr [...] położonej w J. , gmina T. , stanowi przesłankę umorzenia niniejszego postępowania, gdyż w chwili wycofania wniosku postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, który stanowi, że gdy postępowanie administracyjne z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu tego postępowania, Starosta P. wydał [...] sierpnia 2020 r. znak: [...] decyzję na podstawie której umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów położonych w obrębie J., gmina T. , oznaczonych na arkuszu mapy [...] nr [...].
Nie zgadzając się z decyzją z [...] sierpnia 2020 r. decyzję znak: [...], S. W., działając jako pełnomocnik T. W. - wniósł pismem z [...] września 2020 r. odwołanie bezpośrednio do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego . W odwołaniu pełnomocnik strony - S. W. wskazał jedynie, że składa odwołanie od decyzji Starosty [...] do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego .
W ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego przed wydaniem decyzji, organ II instancji pismem z [...] października 2020 r. znak: [...] zawiadomił stronę, zgodnie z art. 10 kpa o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań.
Organ II instancji stwierdził, że zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków określają przepisy ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 2052, zwana dalej pgik) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393, zwane dalej egib).
W świetle przepisu art. 2 pkt 8 pgik, ewidencja gruntów i budynków to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Ewidencja gruntów i budynków odzwierciedla stan nieruchomości w oparciu o określone dokumenty. Zgodnie z art. 7d pkt 1 lit. a oraz art. 22 ust. 1 pgik do zadań starosty należy między innymi prowadzenie dla obszaru powiatu ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji gruntów i budynków należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Zgodnie z art. 2 pkt 12 pgik przez gleboznawczą klasyfikację gruntów rozumie się podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb. Ponadto art. 20 ust. 3 pgik stanowi, że grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Zgodnie z ust. 3a przywołanego wyżej artykułu ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach.
Zgodnie z art. 24 ust. 2a, 2b i 2c pgik:
" 2a. Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:
przepisów prawa,
dokumentów, o których mowa iv art. 23 ust. 1-4,
materiałów zasobu,
wykrycia błędnych informacji;
na wniosek podmiotów o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
2b. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:
w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
przepisów prawa,
wpisów w księgach wieczystych,
prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
ostatecznych decyzji administracyjnych,
aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych
zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
wpisów w innych rejestrach publicznych,
dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;
w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
2c. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. "
Rozporządzenie egib nakłada na starostę, jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, między innymi, obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W związku z § 45 ust. 1 pkt 2 egib aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu ujawnienia nowych danych.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ustalił, że T. W. pismem z [...] stycznia 2020 r. złożył do Starosty [...] jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków wniosek o ujawnienie zmian danych ewidencyjnych dla:
- działki ewidencyjnej nr [...], położonej obrębie J., gmina T. , zapisanej w księdze wieczystej nr [...] [...] (w rubryce "Dane identyfikujące obszar objęty wnioskiem");
- działki ewidencyjnej nr [...] nr KW [...] (w rubryce "Zakres zgłaszanej zmiany").
Wnioskodawca wniósł o zmianę z oznaczenia Ls na oznaczenie Lzr, bowiem z posiadanych przez niego informacji wynika, że w okresie zakładania ewidencji gruntów i budynków wszystkie grunty pokryte roślinnością drzewiastą i krzewiastą oznaczano jako las. Wnioskodawca podniósł, że zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami śródpolne skupiska drzew i krzewów stanowiące enklawę w użytkach rolnych, w szczególności o powierzchni mniejszej niż 0,10 ha stanowią użytek o nazwie Lzr czyli grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych.
Organ I instancji po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, pismem z [...] lutego 2020 r. znak: [...], wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braku formalnego poprzez przedłożenie wniosku o przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki numer [...] wraz ze stosownym uzasadnieniem. Jednocześnie z uwagi na fakt, że w ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowej działki ujawniony został w zakresie sposobu użytkowaniu gruntów klasoużytek i lasy V o powierzchni 0,0900 ha, który graniczy z lasem na działkach sąsiadujących, Starosta P. wskazał, że w przypadku zmiany lasu na użytek rolny niezbędne jest dołączenie do wniosku decyzji zezwalającej na zmianę użytku leśnego na rolny, w trybie art. 1 ustawy z dnia [...] września 1991 r. o lasach. Z akt sprawy wynika, iż od założenia ewidencji gruntów dla działki ewidencyjnej nr [...] jako użytek ujawniono las (np. w rejestrze gruntów z 1991 r, całą powierzchnię 0,0900 ha ujawniono w rubryce grunty pod lasami i zadrzewieniami - jako lasy i grunty leśne).
Następnie pełnomocnik wnioskodawcy radca prawny T. Z., w odpowiedzi na wezwanie z [...] lutego 2020 r. pismem z [...] lutego 2020 r. wystąpił do Starosty [...] o przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów wyłącznie dla działki nr [...], dla której Sąd Rejonowy - [...] w P. prowadzi księgę wieczystą o numerze [...] Przedmiotem wniosku była zmiana przeznaczenia działki z gruntu leśnego klasy V (Ls V) na grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych. (Lzr).
Pismem z [...] marca 2020 r. znak: [...] Starosta P. zawiadomił wnioskodawcę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie -ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów położonych w obrębie J., gmina T. , oznaczonych na arkuszu mapy [...] numerem [...].
Ponadto Starosta P. kolejnym pismem nr [...] z [...] marca 2020 r. wezwał wnioskodawcę do wskazania osoby, która wykona czynności, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1246).
Jednocześnie organ I instancji wskazał wnioskodawcy; że aktualnie dla przedmiotowej działki w operacie ewidencyjnym ujawniony został w zakresie sposobu użytkowania gruntów: klasoużytek lasy klasy V o powierzchni 0,0900 ha, który graniczy z lasem na działkach sąsiednich tworząc kontur klasyfikacyjny o powierzchni większej niż 0,1000 ha. Organ I instancji ponownie poinformował, że postępowanie o ustalenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów nie jest tożsame z postępowaniem o zmianę użytku, a zgodnie z § 68 ust. 1 egib grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, oznaczone symbolem Lzr zaliczone są do gruntów rolnych, a nie gruntów leśnych. Organ I instancji podniósł także, że w przypadku zmiany lasu na użytek rolny, a następnie ustalenie klasy bonitacyjnej dla gruntów rolnych, niezbędne jest dołączenie do wniosku decyzji zezwalającej na zmianę użytku leśnego na rolny, wydanej w trybie art. 13 ustawy z dnia 28 września 1991 r. - o lasach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 6 ze zm.). Organ I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 20 ust. 3a pgik ewidencję gruntów i budynków prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach, co oznacza, że jak długo dany grunt w kategorii prawnej jest lasem, tak długo w ewidencji gruntów i budynków w ewidencji gruntów i budynków figurować musi jako grunt leśny. Starosta P. podkreślił, że do czasu przeprowadzenia w odpowiednim trybie zmiany klasyfikacji prawnej gruntu leśnego na grunt nieleśny (np. rolny), zgodna z prawem gleboznawcza klasyfikacja może dotyczyć tylko zmiany klas w ramach konturu użytku leśnego (klasy od I - V gruntów leśnych).
W związku z powyższym pełnomocnik wnioskodawcy T. Z. pismem z [...] kwietnia 2020 r. cofnął wniosek o przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki numer [...], wnosząc jednocześnie o rozpatrzenie sprawy na podstawie zgłoszonego wniosku.
W trakcie rozpatrywania sprawy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków uzyskał informację z Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w P. (pismo z [...] maja 2020 r. znak;''[...]) jak również kserokopie korespondencji i dokumentacji w sprawie wniosku z [...] stycznia 2018 r. T. W. o zmianę użytku na działce ewidencyjnej nr [...] z lasu na użytek rolny. Z akt tych wynika, że Starosta P. decyzją z [...] lipca 2018 r. znak: [...] odmówił zmiany lasu na użytek rolny na przedmiotowej działce. Wyżej wymieniona decyzja została następnie utrzymana w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] grudnia 2019 r., a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z [...] października 2019 r. sygn. akt [...] oddalił skargę T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmiany lasu na użytek rolny (dla działki nr [...]) i umorzenia postępowania administracyjnego (w części dotyczącej zmiany lasu na użytek rolny w obszarze działki o numerze ewidencyjnym [...], arkusz mapy [...], obręb S., gmina T. ).
Ponadto przekazano informację, że dla działki ewidencyjnej nr [...], na arkuszu mapy nr [...], obręb J., gmina T. został sporządzony uproszczony plan urządzenia lasu na okres od [...] stycznia 2017 r. do [...] grudnia 2026 r. dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa. Przedmiotowy las zajmuje obszar 0,099 ha i wraz z klasoużytkami "lasy" (Ls) na sąsiadujących działkach wchodzi w skład zwartego kompleksu leśnego o powierzchni powyżej 0,10 ha, a zatem spełnia kryteria uznania za las w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o lasach. Las znajdujący na przedmiotowej działce jest to drzewostan dębowy w wieku ponad 12 lat, położony w środku długiego pasa drzewostanu, który jest własnością Skarbu Państwa.
Zdaniem W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego
i Kartograficznego T. W. złożył do Starosty [...] jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków pismem z [...] stycznia 2020 r. wniosek w sprawie ujawnienia zmiany użytku w działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] z lasu "Ls" na grunty zakrzewione i zadrzewione "Lzr". Pełnomocnik właściciela złożył, w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji z [...] lutego 2020 r., pismem z [...] lutego 2020 r. wniosek o przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów wyłącznie dla działki nr [...]. Następnie pełnomocnik wniosek o przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki nr [...] pismem z [...] kwietnia 2020 r. wycofał, wnosząc jednocześnie o rozpatrzenie sprawy na podstawie zgłoszonego wniosku.
Organ powołał przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów z dnia 12 września 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 1246 - zwane dalej rozporządzenie gkg), wydane na podstawie art. 26 ust. 1 pgik. Przedmiotowe rozporządzenie w § 1 określa:
urzędową tabelę klas gruntów;
sposób i tryb przeprowadzania gleboznawczej klasyfikacji gruntów, zwanej dalej "klasyfikacją".
Organ II instancji podkreślił odrębność postępowania mającego za przedmiot gleboznawczą klasyfikację gruntów od postępowań uregulowanych w rozporządzeniu egib, i że związana z tym konieczność rozróżniania pomiędzy ewidencją gruntów i budynków a gleboznawczą klasyfikacją gruntów jest silnie akcentowana i obszernie motywowana w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 10 października 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 532/17, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 kwietnia 2018 r sygn. akt 2940/17, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 12 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Po 221/18 i z 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 760/18).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 760/18 orzekł: " Odrębność obu omawianych procedur manifestuje sam ustawodawca. W tym kontekście warto przywołać choćby art. 22 ust. 1 pgik, który stanowi, że ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. W cytowanym przepisie ustawodawca wyraźnie odróżnia wymienione: ewidencję od klasyfikacji. Tymczasem gdyby postępowanie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów było tożsame lub zawierało się w aktualizacji operatu ewidencyjnego, to rozróżnienie dokonane w art. 22 ust. 1 pgik byłoby zbędne, a wręcz wadliwe. "
Gleboznawcza klasyfikacja gruntów jest zatem odrębnym postępowaniem względem postępowań dotyczących wpisów do ewidencji gruntów i budynków, kończącą się wydaniem decyzji, która (jeśli jest pozytywna) - stanowi podstawę do dokonywania odpowiednich wpisów do ewidencji gruntów i budynków. Celem gleboznawczej klasyfikacji gruntów jest ustalenie lub zweryfikowanie klasy bonitacyjnej gruntu rolnego lub leśnego (art. 1 pkt 12 i art. 20 ust. 3 pgik), a więc jedynie wycinek danych dotyczących gruntów, które są ujawniane dla działki ewidencyjnej w ewidencji gruntów i budynków (§ 60 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia egib). Natomiast pozostałe dane dla działki ewidencyjnej (o których mowa w § 60 rozporządzenia egib) ustala bądź pozyskuje się w oparciu o dokumenty wymienione w art. 24 ust. 2b pkt 1 pgik.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 760/18 stwierdził także, że "(...) w ramach postępowania w sprawie klasyfikacji gruntów organ administracji publicznej, w ślad za klasyfikatorem, jest władny stworzyć podstawę do zmiany wpisów w ewidencji gruntów i budynków w zakresie rodzajów użytków gruntowych tylko w takim zakresie i w taki sposób, że w decyzji o ustaleniu klasyfikacji na nowo określi rodzaj użytku gruntowego (użytków gruntowych) wyłącznie w granicach użytków już ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków jako określony rodzaj gruntów rolnych lub leśnych."
W ocenie organu II instancji przedmiotem decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2020 r. znak: [...] jest zatem wyłącznie kwestia umorzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki ewidencyjnej nr [...].
Zdaniem organu II instancji Starosta P. słusznie uznał, że wycofanie wniosku o przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki nr [...] położonej w J. , gmina T. , stanowi przesłankę umorzenia niniejszego postępowania, gdyż w chwili wycofania wniosku postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Organ podkreślił, że wnioskodawca wycofując swój wniosek o przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki nr [...], jednocześnie zwrócił się o rozpatrzenie sprawy na podstawie zgłoszonego wniosku. Zatem kwestia ujawnienia ewentualnej zmian użytku dla działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] (tak we wniosku z [...] stycznia 2020 r.) winna zostać rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu ewidencyjnym.
Z tego względu organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
T. W. – reprezentowany przez pełnomocnika – wniósł skargę do WSA w Poznaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. o jej oddalenie.
Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut naruszenia:
- art. 7, art. 86 i art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez uznanie działki nr [...] za las;
- art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 8, 9 i 11 kpa;
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 kpa;
- art. 105 § 1 kpa poprzez niezasadne umorzenie postępowania
- art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach w zw. z art. 20 ust. 3 a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Pełnomocnik strony wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji w całości z uwagi na fakt, że przedmiotowa działka nr [...] nie stanowi lasu, gdyż ma ona zbyt małą powierzchnię.
Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. organ II instancji ponownie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził bowiem, że organy obu instancji wydały prawidłowe decyzje administracyjne.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w nich uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Wobec zaistnienia okoliczności wskazanych w tym przepisie, zważywszy zwłaszcza na aktualną sytuację epidemiczną oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość, niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, o czym strony zostały dodatkowo uprzedzone pismem z dnia [...] maja 2021 r., co dało im możliwość zajęcia ewentualnego dalszego stanowiska w sprawie.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego prawidłowo uznał, że T. W. złożył do Starosty [...] - jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków - pismem z [...] stycznia 2020 r. wniosek w sprawie o ujawnienie zmiany użytku w działkach ewidencyjnych nr 370 i [...] z lasu "Ls" na grunty zakrzewione i zadrzewione "Lzr". Pełnomocnik strony złożył, w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji z [...] lutego 2020 r., pismem z [...] lutego 2020 r. wniosek o przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów wyłącznie dla działki nr [...].
Organ II instancji trafnie zauważył, że następnie pełnomocnik wniosek o przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki nr [...] pismem z [...] kwietnia 2020 r. wycofał, wnosząc jednocześnie o rozpatrzenie sprawy na podstawie zgłoszonego wniosku.
Zdaniem Sądu organ II instancji prawidłowo podkreślił odrębność postępowania mającego za przedmiot gleboznawczą klasyfikację gruntów od postępowań uregulowanych w rozporządzeniu egib. Wskazał on przy tym, że związana z tym konieczność rozróżniania pomiędzy ewidencją gruntów i budynków a gleboznawczą klasyfikacją gruntów jest silnie akcentowana i obszernie motywowana w orzecznictwie sądów administracyjnych (zostały one powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji).
Jak prawidłowo wskazał organ II instancji w uzasadnieniu decyzji gleboznawcza klasyfikacja gruntów jest odrębnym postępowaniem względem postępowań dotyczących wpisów do ewidencji gruntów i budynków i kończy się wydaniem decyzji, która (jeśli jest pozytywna) - stanowi podstawę do dokonywania odpowiednich wpisów do ewidencji gruntów i budynków. Celem gleboznawczej klasyfikacji gruntów jest ustalenie lub zweryfikowanie klasy bonitacyjnej gruntu rolnego lub leśnego (art. 1 pkt 12 i art. 20 ust. 3 pgik), a więc jedynie wycinek danych dotyczących gruntów, które są ujawniane dla działki ewidencyjnej w ewidencji gruntów i budynków (§ 60 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia egib). Natomiast pozostałe dane dla działki ewidencyjnej (o których mowa w § 60 rozporządzenia egib) ustala bądź pozyskuje się w oparciu o dokumenty wymienione w art. 24 ust. 2b pkt 1 pgik.
Zdaniem Sądu prawidłowo zatem organ II instancji ocenił, że przedmiotem decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2020 r. znak: [...] jest wyłącznie kwestia umorzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki ewidencyjnej nr [...].
Zaistniały wobec tego przesłanki do umorzenia przedmiotowego postępowania w trybie art. 105 § 1 kpa.
Nie było bowiem podstaw do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku, skoro został on skutecznie wycofany. Po wycofaniu wniosku inicjującego postępowanie administracyjne stało się ono bezprzedmiotowe, przestał bowiem istnieć przedmiot potencjalnego rozstrzygnięcia sprawy.
Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 280/15 "przedmiotem postępowania administracyjnego jest indywidualna sprawa administracyjna, co oznacza, że brak któregoś z elementów konstytutywnych sprawy administracyjnej – podmiotowych lub przedmiotowych – powoduje stan bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego obligując organ prowadzący to postępowanie do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Do konstytutywnych elementów sprawy administracyjnych należą elementy podmiotowe: adresat sprawy i organ ją rozstrzygający oraz elementy przedmiotowe: norma prawa materialnego podlegająca indywidualizacji i konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej oraz stan faktyczny, do którego ta norma ma zastosowanie. O bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. możemy zatem mówić wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza zatem, że w sprawie występują tego typu przeszkody, które uniemożliwiają wydanie decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Tak rozumiana przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu, może również powstać w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem.
NSA stwierdził, że brak pierwotny lub odpadnięcie stanu faktycznego, do którego ma lub miałaby zastosowanie określona norma prawa materialnego podlegająca indywidualizacji i konkretyzacji oznacza, że nie istnieje lub przestaje istnieć indywidualna sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a.
NSA wskazał ponadto w powyższym wyroku, że "zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny i orzecznictwa w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, tj. postępowaniu zmierzającym do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w formie decyzji administracyjnej obowiązuje zasada, w myśl której organ obowiązany jest rozstrzygać sprawę administracyjną z uwzględnieniem wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych istniejących w chwili orzekania (zasada aktualności). Zasada ta jest traktowana jako pewnego rodzaju uogólnienie norm wyznaczających prawidłowe przeprowadzenie procesu stosowania prawa bądź jako zasada wyprowadzana z samej istoty prawa administracyjnego, a rozumianej jako nakaz określonego działania skierowany do podmiotów upoważnionych do stosowania prawa, tj. nakaz rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej z uwzględnieniem aktualnych okoliczności faktycznych i prawnych w chwili orzekania (uchwała NSA z dnia 18 stycznia 1998 r., sygn. akt OPK 38/97; wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1999 r., IV SA 2079/97, Lex nr 48737; wyrok NSA z dnia 23 września 2008 r., I OSK 1566/09, Lex nr 745088; wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2010 r., II OSK 1388/09, Lex nr 597240; wyrok NSA z dnia 3 lipca 2013 r., II OSK 587/12) bądź innymi słowy nakaz uwzględniania jako podstaw prawnych rozstrzygania sprawy - norm prawnych aktualnych w chwili rozstrzygania sprawy. Ponieważ normy prawa administracyjnego mają charakter bezwzględnie obowiązujący, to z zasady powinny być one stosowane według dnia, w którym akt administracyjny zostaje wydany. Organ bada sprawę na bieżąco bowiem sprawa administracyjna w toku jej załatwiania może się zmieniać.
Zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji administracyjnej, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. W myśl art. 104 § 2 k.p.a., decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Orzeczeniem kończącym sprawę w danej instancji w inny sposób, a więc nie rozstrzygającym o istocie sprawy jest decyzja o umorzeniu postępowania. Stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., wydanie takiej decyzji następuje wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe i taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.
Sąd podkreśla, że organ II instancji prawidłowo wskazał w uzasadnieniu decyzji, iż wnioskodawca wycofując swój wniosek o przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki nr [...], jednocześnie zwrócił się o rozpatrzenie sprawy na podstawie zgłoszonego wniosku. Zatem kwestia ujawnienia ewentualnej zmiany użytku dla działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] (tak we wniosku z [...] stycznia 2020 r.) miała zostać rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu ewidencyjnym.
Odnosząc się do zarzutów skargi zdaniem Sądu organ II instancji prawidłowo stwierdził w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r., że przedmiotem decyzji organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2020 r. była wyłącznie kwestia umorzenia postępowania dotyczącego gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki ewidencyjnej nr [...].
Zarzuty skargi dotyczyły kwestii uznania działki nr [...] za las, a zatem nie były bezpośrednio związane z przedmiotem niniejszego postępowania.
Za względu na to, że zarzuty skargi były niezasadne, podlegała ona oddaleniu o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.).