III SA/Po 397/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego, uznając, że wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania został złożony po upływie 3-letniego terminu, a przepisy dotyczące COVID-19 nie miały zastosowania.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany stanu wody na gruncie. Postępowanie zostało zawieszone na wniosek strony, a następnie umorzone przez organ I instancji z powodu złożenia wniosku o jego podjęcie po upływie 3 lat od daty zawieszenia. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca argumentowała, że przepisy dotyczące COVID-19 powinny zawiesić bieg terminu. Sąd uznał jednak, że termin z art. 98 § 2 k.p.a. ma charakter materialnoprawny, biegnie od daty wydania postanowienia o zawieszeniu i nie podlegał zawieszeniu na podstawie ustawy COVID-19, w związku z czym oddalił skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę B.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy B. o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany stanu wody na gruncie. Postępowanie administracyjne zostało pierwotnie zawieszone na wniosek strony w dniu 11 października 2018 r. Organ I instancji stwierdził, że wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania został złożony po upływie 3 lat od daty zawieszenia, co skutkowało umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 § 1 i art. 98 § 2 k.p.a. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa, powołując się na art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ustawy COVID-19, który zawieszał bieg terminów procesowych i sądowych w okresie stanu zagrożenia epidemicznego. Sąd uznał jednak, że termin wskazany w art. 98 § 2 k.p.a. ma charakter materialnoprawny i prekluzyjny, biegnie od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, a nie od daty jego doręczenia. Podkreślono, że przepisy dotyczące COVID-19 nie miały zastosowania do tego terminu. W związku z tym, że wniosek o podjęcie postępowania został złożony po upływie ustawowego terminu, sąd uznał decyzje organów obu instancji za zgodne z prawem i oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustawy COVID-19 nie miały zastosowania do terminu z art. 98 § 2 k.p.a.
Uzasadnienie
Termin z art. 98 § 2 k.p.a. ma charakter materialnoprawny i prekluzyjny, biegnie od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania i nie podlega zawieszeniu na podstawie przepisów o COVID-19.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 98 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 98 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 57 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 57 § § 3 a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa COVID art. 15 zzs § ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin z art. 98 § 2 k.p.a. ma charakter materialnoprawny i prekluzyjny. Termin z art. 98 § 2 k.p.a. biegnie od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Przepisy ustawy COVID-19 nie zawieszają biegu terminu z art. 98 § 2 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie przepisów ustawy COVID-19 do zawieszenia biegu terminu z art. 98 § 2 k.p.a. Obliczanie terminu z art. 98 § 2 k.p.a. od daty doręczenia postanowienia o zawieszeniu postępowania.
Godne uwagi sformułowania
termin przewidziany w art. 98 § 2 k.p.a. ma charakter materialnoprawny i prekluzyjny termin ten liczy się od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania ustawa COVID-19 nie mógł znaleźć zastosowania w kontrolowanej przez WSA sprawie
Skład orzekający
Marek Sachajko
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Górecka
sędzia
Robert Talaga
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu z art. 98 § 2 k.p.a. oraz jego relacja do przepisów o COVID-19."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których postępowanie zostało zawieszone na wniosek strony i nastąpiło umorzenie z powodu upływu terminu do jego podjęcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z terminami w postępowaniu administracyjnym, szczególnie w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy przepisy COVID-19 uratowały Twoje postępowanie administracyjne? Sąd wyjaśnia, kiedy terminy nie podlegają zawieszeniu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 397/22 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2022-09-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Małgorzata Górecka Marek Sachajko /przewodniczący sprawozdawca/ Robert Talaga Symbol z opisem 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 98 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Asesor sądowy WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2022 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany stanu wody na gruncie oddala skargę Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 lutego 2022 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia 19 listopada 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany stanu wody na gruncie T.H. działka nr [...] B. za szkodą dla gruntów sąsiednich tj. działki nr [...], obręb geodezyjny B., gmina B.. Organ I instancji stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że postępowanie w sprawie zostało zawieszone na wniosek strony w dniu 11 października 2018 r. W dniu 3 listopada 2021 r. strona wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania. Organ stwierdził, że żądanie zostało złożone po upływie 3 lat od daty zawieszenia postępowania. Wobec tego postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 i art. 98 § 2 kpa. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca - B.K. stwierdziła, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z przepisami prawa. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia 14 lutego 2022 r. stwierdził, że skarga jest niezasadna. Powołał się na treść art. 98 kpa. Organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu (art. 98 § 1 kpa). Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (art. 98 § 2 kpa). Organ wskazał, że terminy oblicza się zgodnie z zasadami określonymi w art. 57 kpa. I tak, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu (art. 57 § 1 kpa). Terminy określone w latach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim roku, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim roku nie było – w dniu poprzedzającym bezpośrednio ten dzień (art. 57 § 3 a kpa). Organ wskazał, że postępowanie zostało zawieszone 10 października 2018 r. a zatem trzyletni termin do złożenia wniosku o wznowienie upływał z dniem 10 października 2021 r. (art. 57 § 3a kpa). Organ odwoławczy stwierdził, że strona złożyła wniosek o podjęcie, zawieszonego na podstawie postanowienia z dnia 11 października 2018 r., postępowania w dniu 2 listopada 2021 r., (modyfikując o jeden dzień termin złożenia wniosku – w porównaniu z ustaleniami organu I instancji, który to organ wskazał, że pismo zawierające wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania zostało skutecznie złożone w organie dnia 3 listopada 2021.), a zatem po upływie ustawowego terminu. W skardze na powyższą decyzję strona wniosła o uchylenie decyzji zarówno organu odwoławczego, jak i decyzji organu I instancji. Skarżąca wniosła ponadto o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Strona w uzasadnieniu skargi powołała się m.in. na art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ) w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. W konkluzji skarżąca stwierdziła, że organy nieprawidłowo przyjęły - z uwagi na powyższy przepis ustawy COVID - że wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania został złożony po upływie terminu. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto pełnomocnik uczestnika postępowania – T.H. w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje Skarga okazała się bezzasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021r. poz. 137 dalej- p.u.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2022, poz. 329, dalej - p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi prawidłowość przyjęcia przez organy administracji publicznej, że w kontrolowanej judykacyjnie sprawie zaistniały normatywne przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie postępowanie w sprawie zostało zawieszone - na wniosek strony - na podstawie postanowienia Wójta Gminy B. wydanego dniu 11 października 2018 r. Wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania pismem z 2 listopada 2021 r. został złożony przez stronę skarżącą. Zdaniem organów obu instancji wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania został złożony po upływie 3 lat od daty zawieszenia postępowania. Wobec tego postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe – na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 98 § 2 kpa. Zgodnie z art. 98 kpa organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu (art. 98 § 1 kpa). Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (art. 98 § 2 kpa). Terminy oblicza się zgodnie z zasadami określonymi w art. 57 kpa. I tak, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu (art. 57 § 1 kpa). Terminy określone w latach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim roku, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim roku nie było – w dniu poprzedzającym bezpośrednio ten dzień (art. 57 § 3 a kpa). Podkreślić należy, że organy nie odnosiły się w uzasadnieniach decyzji do treści przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. z 2020 r., poz. 374, dalej – ustawa COVID). Okoliczność ta została powołana – w aspekcie instytucji zawieszenia terminu – dopiero w skardze na decyzję organu odwoławczego. Strona powołała się na art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ustawy COVID stanowiący, iż w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Wskazać należy jednak, że termin wskazany w art. 98 § 2 kpa jest terminem prawa materialnego, nieprzywracalnym, liczonym od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 29 marca 2022 r. sygn. II GSK 1872/18 : "zgodnie z art. 98 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Stosownie natomiast do art. 98 § 2 k.p.a. jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. NSA w powyższym orzeczeniu wskazał, że kwestia charakteru terminu określonego w tym przepisie oraz daty początkowej jego obliczania była wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, w tym również Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pomimo braku pełnej jednolitości poglądów prezentowanych w orzecznictwie na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat, w świetle bogatego dorobku judykatury i doktryny za ugruntowany należy uznać pogląd, że termin przewidziany w art. 98 § 2 k.p.a. ma charakter materialnoprawny i prekluzyjny. Termin ten wyznacza granice dopuszczalności kształtowania uprawnień lub obowiązków w sferze prawa materialnego. Strona nie jest zobligowana do dokonania jakiejkolwiek czynności procesowej w tym terminie. Jego upływ wiąże się z fikcją prawną wycofania żądania wszczęcia postępowania i wywołuje skutki dla ukształtowania relacji materialnoprawnej, gdyż strona nie uzyska rozstrzygnięcia konkretyzującego jej prawa i obowiązki we wszczętym już postępowaniu, w którym pierwotnie zamierzała taki akt uzyskać (zob. np.: wyroki NSA: z 25 maja 2016 r. sygn. I OSK 2024/14, z 6 kwietnia 2016 r. sygn. I OSK 1692/14, z 11 lipca 2016 r. sygn. I OSK 2358/14, z 5 kwietnia 2017 r. sygn. I OSK 2166/15 i z 17 maja 2019 r. sygn. I OSK 2265/17, a także M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, art. 98 k.p.a.; W. Wróbel, [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 98 k.p.a. oraz M. Kaczocha, Wybrane aspekty zawieszenia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na żądanie strony, Przegląd Legislacyjny nr 1(115)/2021 s. 29). Naczelny Sąd Administracyjny w ww. orzeczeniu z dnia 29 marca 2022 r. sygn. II GSK 1872/18 podzielił pogląd o materialnoprawnym charakterze terminu, o którym mowa w art. 98 § 2 k.p.a. i wskazał, że nie ma podstaw, by termin ten obliczać według tych samych reguł, co termin do dokonania czynności procesowej, np. do wniesienia zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania, tj. od dnia doręczenia postanowienia (art. 141 § 2 k.p.a.). Jak wspomniano, w przypadku upływu terminu określonego w art. 98 § 2 k.p.a. z mocy prawa następuje skutek w postaci utraty możliwości uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia we wszczętym postępowaniu. Skutek taki musi wiązać się z jedną datą, niezależnie od ilości stron i uczestników postępowania skoro dla uchylenia się od skutków prawnych przewidzianych w tym przepisie wystarczające jest złożenie wniosku o podjęcie postępowania przez jedną z nich (tak też m.in. w wyrokach NSA: z 25 maja 2016 r. sygn. I OSK 2024/14, z 13 stycznia 2017 r. sygn. I OSK 1249/16 i z 15 września 2020 r. sygn. II OSK 1316/20, te i pozostałe powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, za prawidłowe uznać należy stanowisko, że termin przewidziany w art. 98 § 2 k.p.a. liczy się od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Stanowisko to odpowiada zasadom pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej i równego traktowania uczestników postępowania przez organy administracji publicznej wynikającym z art. 8 § 1 k.p.a. i art. 32 Konstytucji RP. Przyjęcie odmiennej interpretacji, a więc wiązanie początku biegu terminu z datą doręczenia postanowienia o zawieszeniu postępowania takiej jednolitości by nie dawało (zob. M. Kaczocha, Wybrane aspekty ..., s. 29-33). To samo postępowanie nie może toczyć się w stosunku do niektórych stron, a wobec innych pozostawać w zawieszeniu. Podkreślenia wymaga, że instytucja zawieszenia postępowania przerywa tok postępowania administracyjnego, naruszając jego ciągłość. Stanowi odstępstwo od reguły, a zatem może być stosowana wyłącznie w granicach prawem wyznaczonych, i nie podlega wykładni rozszerzającej (zob. W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 126, M. Kaczocha, Wybrane aspekty ..., s. 21-33 oraz powołane tam piśmiennictwo). Zastosowanie zawieszenia postępowania w sytuacjach, w których ustawodawca wyraźnie nie przewidział takiej możliwości prowadzi do przewlekłości postępowania, która jest zaprzeczeniem stabilności i pewności w stosunkach społecznych (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2016 r. sygn. II GSK 916/15 oraz E. Iserzon [w:] Komentarz, 1970, s. 10, A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 12). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że prawidłowe odkodowanie normy prawnej wynikającej z art. 98 § 2 k.p.a. wymaga uwzględnienia wspomnianego kontekstu systemowego oraz celu tej regulacji, którym - ogólnie rzecz ujmując - jest przeciwdziałanie przedłużeniu procesu ponad rozsądną miarę. W literaturze przedmiotu zwraca się uwagę, że skoro nie istnieją określone w art. 97 § 1 k.p.a. obiektywne przeszkody w kontynuowaniu postępowania, których usunięcie uzasadniałoby jego podjęcie, a organ nie może podjąć zawieszonego na wniosek strony postępowania z urzędu, niezbędne było wprowadzenie rozwiązania, które przeciwdziałałoby możliwości bezterminowego pozostawania postępowania w stanie zawisłości (zob. Z. R. Kmiecik, 2.3.6. Fikcja prawna cofnięcia żądania wszczęcia postępowania [w:] Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014 oraz W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1983, s. 194). Omawiany przepis wyznacza granicę czasową zawieszenia postępowania na zgodny wniosek stron, po przekroczeniu której gaśnie możliwość uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia co do praw lub obowiązków w tym postępowaniu i w związku z tym upada podstawa do jego kontynuowania. Z powołanych względów przepis ten powinien być wąsko interpretowany - tak by nie doszło do sytuacji, w której postępowanie zmierzające do merytorycznego rozstrzygnięcia jest kontynuowane, pomimo że ustawodawca nie dopuścił takiej możliwości. Dyrektywom tym w pełni odpowiada interpretacja art. 98 § 2 k.p.a. wskazująca, że dla początku liczenia terminu przewidzianego w tym przepisie konieczne jest ustalenie daty pewnej, bezspornej, tej samej dla wszystkich stron postępowania, którą jest data wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Nie ma usprawiedliwionych podstaw do przyjęcia, że przewidziana w tym przepisie granica trzech lat od daty zawieszenia postępowania może być kształtowana przez skuteczność doręczeń stronom postępowania, czy instytucję przywrócenia terminu. Skutek, w postaci fikcji wycofania żądania wszczęcia postępowania, stanowiący o spełnieniu przesłanki umorzenia postępowania nie może wiązać się z inną datą, dla każdej ze stron (por. wyrok NSA z 25 maja 2016 r. sygn. I OSK 2024/14). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że odpowiadająca tej ostatniej tezie koncepcja, zgodnie z którą na potrzeby obliczania terminu z art. 98 § 2 k.p.a. w przypadku wielości stron postępowania należy przyjąć, że początek tego terminu wyznacza data doręczenia postanowienia o zawieszeniu ostatniej ze stron postępowania, prowadziłaby do nieuprawnionego wydłużenia okresu zawieszenia postępowania, naruszającego zasady ciągłości i szybkości postępowania. Jest też nie do pogodzenia z zasadą równego traktowania uczestników postępowania przez organy administracji publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). Zastosowanie kanonów wykładni językowej, systemowej i celowościowej art. 98 § 2 k.p.a. prowadzi do spójnego rezultatu, który odpowiada powołanym zasadom ogólnym postępowania administracyjnego, że datą rozpoczęcia biegu terminu określonego w tym przepisie jest data wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. NSA w powyższym wyroku dokonał także analizy porównawczej, dotyczącej instytucji zawieszenia i umorzenia postępowania w procedurze cywilnej oraz sądowoadministracyjnej wskazując, że prawidłowość tego rozumowania znajduje dodatkowe potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego i w doktrynie ukształtowanej na gruncie art. 182 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1805), w którym ustanawiając granice czasowe zawieszenia postępowania ustawodawca posłużył się zwrotem "od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania". Sąd Najwyższy od lat konsekwentnie prezentuje pogląd, że termin, po upływie którego sąd umarza postępowanie, biegnie od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, a nie od daty uprawomocnienia tego postanowienia związanej z datą jego doręczenia stronom postępowania (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 9 marca 2017 r. sygn. II UK 193/16 oraz postanowienia SN: z 25 października 1974 r. sygn. III PRN 45/74, OSNCP 1975/4 poz. 70; z 27 sierpnia 2015 r. sygn. III CSK 171/15; z 21 września 2017 r. sygn. I PZ 9/17; z 16 stycznia 2018 r. sygn. III UK 18/17, LEX/el. 2022). Ponadto analogiczna regulacja występowała również w procedurze sądowoadministracyjnej w art. 130 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu poprzedzającym wejście w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658). W tym stanie prawnym w orzecznictwie i w doktrynie prawa zgodnie przyjmowano, że termin ograniczający zawieszenie postępowania sądowoadminstracyjnego na zgodny wniosek stron rozpoczyna bieg od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania (zob. postanowienia NSA: z 15 marca 2007 r. sygn. II OSK 274/07, z 30 lipca 2014 r. sygn. II GSK 546/10, z 27 listopada 2014 r. sygn. I FSK 1906/14, z 29 marca 2022 r., sygn. II GSK 1872/18, a także J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 130, M. Romańska [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 130). W ramach wspomnianej nowelizacji doprecyzowano, że początek tego terminu stanowi data wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. NSA wskazał, że analiza dokumentacji przebiegu prac legislacyjnych potwierdza, że była to zmiana redakcyjna, czyniąca przepis bardziej czytelnym, a nie przyjęcie rozwiązania nowego, odmiennego od dotychczasowego (Sejm RP VII Kadencji, druk nr 1633). W konkluzji Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że brak podobnego doprecyzowania przez ustawodawcę treści art. 98 § 2 k.p.a. nie może być argumentem przemawiającym za odrzuceniem przedstawionego, spójnego wyniku wykładni tego przepisu i przyjęciem, że przewidziany w nim termin należy liczyć od dnia doręczenia postanowienia o zawieszeniu. Ze względu na powyższe rozważania, w pełni akceptując stanowisko Naczelny Sąd Administracyjnego zakresie materialnoprawnego charakteru terminu unormowanego w art. 98 § 2 k.p.a., należało przyjąć, że art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ) - stanowiący, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres - nie mógł znaleźć zastosowania w kontrolowanej przez WSA sprawie. W konkluzji WSA stwierdza, że decyzje organu zarówno I instancji, jak i organu odwoławczego są zgodne z prawem. Spełnione zostały normatywne przesłanki unormowane w art. 98 § 2 k.p.a. - w postaci (a) upływu trzyletniego materialnoprawnego terminu od daty zawieszenia postępowania i (b) braku złożenia w powyższym okresie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania przez żadną ze stron postępowania administracyjnego – do wydania przez organ administracji publicznej decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 105 § k.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI