III SA/PO 372/25

III SA/Po 372/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-11-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska
Marek Sachajko /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Ławrynowicz
Symbol z opisem
6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Stwierdzono bezskuteczność czynności
Sentencja
Dnia 26 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (sprawozdawca) Sędziowie WSA Izabela Paluszyńska WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2025 roku sprawy ze skargi M. Z. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 30 kwietnia 2025r. w przedmiocie odebrania dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] na rzecz skarżącej kwotę 697,- (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Komendant Wojewódzki Policji (dalej: KWP, organ), działając przez funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji [...] czynnością z dnia 30 kwietnia 2025 r. dokonał odebrania M. Z. (dalej: strona, skarżąca) dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni.
Jako podstawę prawną dokonanej czynności wskazano art. 19 ust. 1 a ustawy z dnia 21 maja 19999 r. o broni i amunicji, Dz.U. 2024, poz. 485, dalej: u.b.a.).
Wymienioną wyżej czynność strona zaskarżyła w całości, zarzucając jej naruszenie art. 19 ust. 1 a ustawy o broni i amunicji poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że sam fakt, iż przeciwko osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie przez Policję broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni, podczas gdy koniecznie jest wykazanie przez organ, że zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu, czego Komendant Wojewódzki Policji w niniejszej sprawie nie zrobił.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o:
1. stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności;
2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z załączonych dokumentów - oświadczeń osób trenujących strzelectwo sportowe ze skarżącą na fakt, iż skarżąca jest znana w środowisku strzeleckim jako osoba kompetentna i odpowiedzialna;
3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że informacji zawartych w piśmie Komendanta Wojewódzkiego Policji wynika, że podstawą zaskarżonej czynności był art. 19 ust. 1 a u.b.a. W świetle wymienionego przepisu Policja może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 tejże ustawy - w tym o umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe - do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania.
Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że przeciwko skarżącej toczy się postępowanie przygotowawcze o czyn z art. 263 § 3 k.k. Zdaniem organu popełnienie czynu z katalogu przestępstw "przeciwko porządkowi publicznemu", tym bardziej z legalnie posiadanej broni palnej należy uznać jako zachowanie nieodpowiedzialne, zaś brak takiej odpowiedzialności przesądza o możliwości posiadania broni przez osobę legitymującą się pozwoleniem na broń. Konkludując swoje stanowisko Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że skoro skarżąca występuje w postępowaniu przygotowawczym o czyn z art. 263 § 3 k.k. jako podejrzana, to jej wiarygodność co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni poddana została wątpliwościom.
Strona wskazała, że z zaprezentowaną przez organ argumentacją nie sposób się zgodzić.
Przede wszystkim Komendant Wojewódzki Policji oparł się wyłącznie na ogólnych stwierdzeniach, nie odnosząc się do rodzaju postawionego skarżącej zarzutu, a także jej zachowania przed oraz po wszczęciu postępowania przygotowawczego. Co więcej, w uzasadnieniu pisma z dnia 24 kwietnia 2025 r. znalazły się informacje, które pozwalają sformułować tezę, że organ przytoczył okoliczności, które w istocie nie miały miejsca.
Zgodnie z postawionym skarżącej zarzutem miała ona dnia 25 stycznia 2025 r. w miejscowości [...] na terenie strzelnicy [...] udostępnić broń osobie nieuprawnionej. Komendant Wojewódzki Policji w omawianym wyżej piśmie z dnia 24 kwietnia 2025 r., odnosząc się do faktu postawienia skarżącej powołanego wyżej zarzutu wskazał: "Powszechnie znanym jest, że popełnienie czynu z katalogu przestępstw przeciwko porządkowi publicznemu, tym bardziej z legalnie posiadanej broni palnej należy uznać - zdaniem organu Policji - jako skrajnie nieodpowiedzialne. Zatem brak takiej odpowiedzialności przesądza o możliwości posiadania broni przez osobę legitymującą się pozwoleniem na broń".
Odnosząc się do cytowanego fragmentu stanowiska organu strona skarżąca wskazała, że na obecnym etapie postępowania nie można mówić o popełnieniu przez skarżącą czynu zabronionego, gdyż zastosowanie znajduje zasada domniemania niewinności. Po wtóre zaś użycie sformułowania "tym bardziej z legalnie posiadanej broni palnej" sugeruje, że skarżąca użyła broni do popełnienia jakiegoś przestępstwa, podczas gdy w rzeczywistości stawiany jej zarzut dotyczy wyłącznie udostępnienia broni osobie nieuprawnionej. Uzasadnienie pisma z dnia 24 kwietnia 2025 r. wskazuje zatem nie tylko na użycie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji ogólnych sformułowań na temat rodzaju zarzucanego skarżącej czynu, ale również sformułowanie twierdzeń dotyczących prowadzonego postępowania przygotowawczego niezgodnie z faktami oraz w sposób, który - celowo albo przez zaniedbanie - przedstawia skarżącą jako osobę używającą broni do celów przestępczych, podczas gdy nie jest to treść stawianego jej zarzutu.
W skardze wskazano, że zarzucane skarżącej przestępstwo nie wiąże się ze stosowaniem przemocy, nieodpowiedzialnym obchodzeniem się z bronią, czy też jakimkolwiek innym zachowaniem mogącym prowadzić do wniosku, że posiadanie pracz skarżącą broni zagraża bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Skarżąca jest instruktorem strzelectwa sportowego, posiada pozwolenie na posiadanie broni palnej do celów sportowych, a także uprawnienia prowadzącego strzelanie. Nadto skarżąca jest sędzią Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego II klasy. Będąc związaną przez wiele lat ze strzelectwem skarżąca jest znana w środowisku strzeleckim jako osoba kompetentna i odpowiedzialna, nigdy również nie miała żadnego konfliktu z prawem.
W ocenie strony skarżącej argument dotyczący obawy, że skarżąca stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, wynikający z art. 15 ust. 1 pki 6 u.b.a. jest oparty tylko na założeniu, że toczy się przeciwko skarżącej postępowanie karne o przestępstwo określone w tym przepisie. Komendant Wojewódzki Policji nie przytoczył jakichkolwiek okoliczności, które pozwoliłyby przyjąć, że posiadanie przez skarżącą broni stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, zaś stawiany jej zarzut jest co najmniej wątpliwy.
Materialnoprawną podstawę działania Komendanta Wojewódzkiego Policji stanowił art. 19 ust. la u.b.a., zgodnie z którym Policja może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Stosownie do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Uwzględniając powyższą regulację należy stwierdzić, że postawienie zarzutu popełnienia jednego z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. oznacza jedynie zezwolenie, a nie nakaz dla Policji wykonania tej czynności materialno-technicznej.
Kwestia uprawnień Policji do czynności odebrania broni na gruncie art. 19 ust. 1a u.b.a. stanowiła przedmiot rozważań Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych. Jak zaznaczył Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12, ustawodawca nie daje Policji swobody w sferze stosowania art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Użycie przez ustawodawcę słowa "może", stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas gdy zachodzi obawa, że oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. W orzecznictwie sądów administracyjnych w przedmiocie uprawnienia Policji do czynności odebrania broni na gruncie art. 19 ust. 1a u.b.a. wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny wskazując sposób wykładni tego przepisu. W wyroku z dnia 27 maja 2021 r., wydanym w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II OSK 2530/18, Naczelny Sąd Administracyjny Sąd stwierdził, że sam fakt, iż przeciwko osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. nie jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie przez Policję broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro osobie posiadającej pozwolenie na broń, która została skazana prawomocnym orzeczeniem za określone przestępstwo, można odebrać broń, amunicję i dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni, pod warunkiem, że zwłoka zagraża bezpieczeństwu publicznemu, to tym bardziej taki warunek powinien występować, gdy wobec osoby posiadającej pozwolenie na broń postępowanie karne za przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. dopiero się toczy.
Komendant Wojewódzki Policji nie wskazał okoliczności uzasadniających odebranie skarżącej broni na podstawie art. 19 ust. 1a u.b.a. Sam fakt prowadzenia przeciwko niej postępowania karnego o przestępstwo z art. 263 § 3 k.k. czyli przestępstwa umyślnego, wymienionego w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. nie może stanowić wyłącznej przyczyny tej czynności. Równocześnie, wykazanie przesłanki, że osoba przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego nie może ograniczyć się do ogólnych twierdzeń na temat rodzaju zarzucanego jej czynu, lecz powinno polegać na wskazaniu konkretnych okoliczności w zachowaniu takiej osoby, uzasadniających odebranie jej posiadanej zgodnie z prawem broni i amunicji. Tymczasem, poza powołaniem przez Komendanta Wojewódzkiego Policji przepisów Kodeksu karnego w treści pisma z dnia 24 kwietnia 2025 r. nie wskazano chociażby na wagę zarzucanego skarżącej czynu lub okoliczności jego popełnienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że istniały normatywne podstawy do dokonania ww. czynności materialno-technicznej przez organ. Organ powołał się zarówno na art. 19 ust. 1a u.b.a., jak i fakt prowadzenia przeciwko stronie postępowania karnego o przestępstwo z art. 263 § 3 k.k.
W piśmie z dnia 16 lipca 2025 r. pełnomocnik skarżącej poinformował, że postanowieniem z dnia 22 maja 2025 r. Prokuratura Rejonowa w [...] umorzyła dochodzenie przeciwko skarżącej o czyn z art. 263 § 3 KK z uwagi na to, że nie popełniła ona zarzucanego jej czynu (k. 30-31 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Wskazać należy na wstępie, że art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 485 ze zm.) powinien być wykładany w ten sposób, że sam fakt, iż przeciwko osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie przez Policję broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni (m.in. wyrok NSA z 27 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2530/18).
Wskazana wykładnia wynika z porównania przepisów ustawy o broni i amunicji dotyczących wydawania i cofania pozwoleń na broń oraz odbierania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobom posiadającym broń zgodnie z przepisami w kontekście bezpieczeństwa samego posiadacza broni oraz porządku i bezpieczeństwa publicznego.
Zasadą jest, że pozwolenie na broń wydaje się jedynie temu, kto nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego (art. 10 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji). W art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przyjęto swego rodzaju niewzruszalne domniemanie prawne polegające na tym, że uznaje się, iż osoba skazana prawomocnym wyrokiem za wskazane w powołanym przepisie przestępstwa stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. W związku z tym osobie, która została prawomocnie skazana za takie przestępstwa nie można wydać pozwolenia na broń. W kontekście powołanych przepisów podstawą faktyczną decyzji o odmowie wydania pozwolenia na broń może być wyłącznie fakt prawomocnego skazania osoby ubiegającej się o wydanie pozwolenia na broń za jedno z przestępstw wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Tak też przyjmuje się w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2531/15 i wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 1549/15).
Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy o broni i amunicji. Powołany przepis w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi podstawę do stwierdzenia, że podstawą faktyczną decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń może być wyłącznie fakt prawomocnego skazania osoby posiadającej pozwolenie na broń za jedno z przestępstw wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Tak też przyjmuje się w orzecznictwie, np. w wyrokach NSA z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2344/15 i II OSK 2530/15, w wyroku NSA z 13 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 976/17, w wyroku NSA z 19 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 781/16 lub w wyroku NSA z 16 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2475/16.
Odbieranie broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobom posiadającym broń zgodnie z przepisami w zasadniczym zakresie zostało uregulowane w art. 19 ust. 1 i ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji obejmuje sytuacje polegające na ujawnieniu okoliczności uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń palną lub unieważnienie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej, które stanowią podstawę do odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Nie jest to w powołanym przepisie powiedziane wprost, ale jest oczywiste, że chodzi o odebranie broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni w związku z możliwością wszczęcia lub wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną lub unieważnienia karty rejestracyjnej broni pneumatycznej. Wskazuje na to wspólny dla wszystkich przypadków wymienionych w art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji warunek odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni mówiący o tym, że "zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu". Jest oczywiste, że chodzi o zwłokę w sprawie dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń lub unieważnienia karty rejestracyjnej broni pneumatycznej, czyli wydania w tej sprawie podlegającej wykonaniu decyzji (art. 20 ustawy o broni i amunicji), prowadzającej do czynności powodujących uniemożliwienie osobie tracącej uprawnienie do posiadania broni używania broni zgodnie z jej zasadniczym przeznaczeniem (art. 18 ust. 8 i art. 22 ustawy o broni i amunicji) - wyrok NSA z 27 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2530/18.
Wśród sytuacji wymienionych w art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji jest także przypadek wskazany w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, czyli sytuacja polegająca na tym, że osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy o broni i amunicji. Z powyższego wynika, że na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji można odebrać broń, amunicję i dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie, która z tego powodu, że została skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni stanowi zagrożenie dla siebie oraz porządku i bezpieczeństwa publicznego. Dokonanie wskazanej czynności może mieć miejsce w każdym czasie pomiędzy ujawnieniem wspomnianego skazania, a wydaniem podlegającej wykonaniu decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. Jednakże, uwzględniając wspomniany warunek odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni mówiący o tym, że "zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu", nie można przyjąć, że ujawnienie okoliczności, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń została skazana prawomocnym orzeczeniem sądu na jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Konieczne jest jeszcze wykazanie, że zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu.
Wskazane regulacje dotyczące wydawania i cofania pozwolenia na broń oraz odbierania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobom posiadającym broń zgodnie z przepisami wówczas, gdy osoba posiadająca pozwolenie na broń została prawomocnym orzeczeniem sądu skazana za jedno z przestępstw wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, mają istotne znaczenie przy wykładni art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji.
Z powołanego przepisu wynika, że Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych - Żandarmeria Wojskowa, może odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Porównując go z art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji można stwierdzić, że daje on podstawę do odbierania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni przed skazaniem osoby posiadającej pozwolenie na broń prawomocnym orzeczeniem sądu za jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W kontekście tego porównania zauważyć należy brak konsekwencji ustawodawcy wyrażający się w tym, że w przypadku skazania osoby posiadającej pozwolenie na broń prawomocnym orzeczeniem sądu skazanie nie jest wystarczającą podstawą odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni, gdyż ustawodawca wymaga, aby było to jeszcze uzasadnione tym, iż zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu, zaś w przypadku, gdy wobec takiej osoby "jedynie" toczy się postępowania karne o takie przestępstwo wystarczającą przesłankę podjęcia takich samych czynności jest – uwzględniając literalne brzmienie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji - sam fakt, iż postępowanie karne jest w toku. Skoro osobie posiadającej pozwolenie na broń, która została skazana prawomocnym orzeczeniem za określone przestępstwo, można odebrać broń, amunicję i dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni, pod warunkiem, że zwłoka zagraża bezpieczeństwu publicznemu, to tym bardziej taki warunek powinien występować, gdy wobec osoby posiadającej pozwolenie na broń postępowanie karne za takie przestępstwo dopiero się toczy.
Ponadto przy wykładni art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji należy uwzględnić, że jedynie w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ustawodawca wprowadził niewzruszalne domniemanie prawne, w którym przesłanką domniemania jest skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za określone przestępstwo, a wnioskiem domniemania uznanie, że osoba skazana stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Art. 19 ust.1a ustawy o broni i amunicji nie dotyczy osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za określone przestępstwa, lecz osób, wobec których toczy się postępowanie karne o te przestępstwa. Domniemanie prawne ustanowione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie ma w związku z tym zastosowania w sytuacjach opisanych w art. 19 ust.1a ustawy o broni i amunicji. Powoduje to, że także nie można wykładać art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji tak, jakby ten przepis zawierał domniemanie prawne, w którym wniosek domniemania w postaci uznania, że określona osoba stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego wynika z przesłanki domniemania polegającej na tym, że przeciwko tej osobie toczy się postępowanie karne o określone przestępstwa (por. wyrok NSA z 27 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2530/18).
Z tego względu należy zgodzić się z tezą, że art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji powinien być wykładany w ten sposób, że sam fakt, iż przeciwko osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie przez Policję broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Wskazana wykładnia art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji jest w ocenie NSA (por. wyrok NSA z 27 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2530/18) zbieżna ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w powoływanym w sprawie wyroku z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12. W uzasadnieniu wskazanego wyroku TK stwierdził bowiem, że "użycie przez ustawodawcę słowa "może" stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób".
Mając na uwadze przedstawioną wykładnię art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji WSA w Poznaniu zauważa, że organ nie wskazał w toku prowadzonego postępowania innych okoliczności uzasadniających odebranie skarżącej dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni zgodnie z przepisami, jak tylko to, że toczy się wobec niej postępowanie karne o przestępstwa wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Należy mieć na uwadze, że przedmiotem skargi jest czynność z zakresu administracji publicznej inna niż decyzja lub postanowienie dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z uwagi na charakter takiej czynności nie jest ona uzasadniania w toku postępowania administracyjnego, w którym jest podejmowana. W związku z tym organ administracji, który podjął taką czynność, powinien uzasadnić jej podjęcie w odpowiedzi na skargę.
W ocenie WSA rozpoznającego sprawę organ administracji w odpowiedzi na skargę nie przedstawił przekonujących argumentów, uzasadniających podjęcie zaskarżonej czynności na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji rozumianego w wyżej przedstawiony sposób.
W tym stanie rzeczy należało uznać, że organ administracji naruszył art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji.
W ocenie WSA zaistniały zatem podstawy do stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności.
Zdaniem WSA uwzględniając uproszczony charakter postępowania, w którym wydano zaskarżoną czynność, zachodzą podstawy do uznania, że istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona. Organ administracji nie wykazał bowiem zasadności podjęcia zaskarżonej czynności w aspekcie normatywnej przesłanki dotyczącej sytuacji, gdy zwłoka w dokonaniu tej czynności zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. Podkreślić też należy, że - jak wynika z akt administracyjnych – strona skarżąca zbyła broń. Na marginesie wskazać należy, że w piśmie z dnia 16 lipca 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej poinformował, że postanowieniem z dnia 22 maja 2025 r. umorzono dochodzenie przeciwko skarżącej o czyn z art. 263 § 3 KK z uwagi na to, że nie popełniła ona zarzucanego jej czynu i przedłożył w tym zakresie poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię postanowienia w przedmiocie umorzenia (k. 30-31 akt sądowych).
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) i stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.
O kosztach Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 200 § 5 p.p.s.a.