III SA/Po 372/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-12-06
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ZUSskładkiumorzenie należnościodpowiedzialnośćspółka cywilnaprawomocnośćpostępowanie administracyjnek.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. R. na decyzję ZUS odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności, uznając, że decyzja ZUS przenosząca odpowiedzialność za zobowiązania spółki nie była prawomocna.

Skarżący M. R. złożył wniosek o umorzenie należności wynikających z decyzji o przeniesieniu na niego odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej. ZUS odmówił wszczęcia postępowania, ponieważ decyzja przenosząca odpowiedzialność nie była prawomocna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że postępowanie w sprawie umorzenia należności było bezprzedmiotowe z uwagi na brak prawomocności decyzji podstawowej.

Sprawa dotyczyła skargi M. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. Należności te wynikały z decyzji o przeniesieniu na skarżącego odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej. Organ rentowy odmówił wszczęcia postępowania umorzeniowego, argumentując, że decyzja przenosząca odpowiedzialność nie była prawomocna, co czyniło wniosek o umorzenie bezprzedmiotowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę, uznał ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. W momencie wydawania decyzji przez ZUS, decyzja z dnia 19 lipca 2019 r. o przeniesieniu odpowiedzialności nie była prawomocna, gdyż skarżący wniósł od niej apelację, która nie została jeszcze rozpoznana. Brak prawomocności oznaczał brak istnienia stwierdzonych obowiązków skarżącego wobec ZUS, co uniemożliwiało wszczęcie postępowania w sprawie umorzenia tych należności. W związku z tym, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w sprawie umorzenia należności nie może być wszczęte, jeśli decyzja ustalająca te należności nie jest prawomocna.

Uzasadnienie

Brak prawomocności decyzji przenoszącej odpowiedzialność za zobowiązania spółki cywilnej na skarżącego oznacza, że nie istnieją jeszcze stwierdzone obowiązki skarżącego wobec ZUS, co czyni wniosek o umorzenie należności bezprzedmiotowym i uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2023, poz. 1634

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. 2021r., poz. 137

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja przenosząca odpowiedzialność za zobowiązania spółki cywilnej na skarżącego nie była prawomocna w momencie składania wniosku o umorzenie należności. Brak prawomocności decyzji podstawowej czyni wniosek o umorzenie należności bezprzedmiotowym. Zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie w sprawie umorzenia należności było zatem bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn

Skład orzekający

Mirella Ławniczak

przewodniczący

Małgorzata Górecka

sprawozdawca

Izabela Paluszyńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezprzedmiotowości postępowania w przypadku braku prawomocności decyzji ustalającej zobowiązanie, szczególnie w kontekście wniosków o umorzenie należności ZUS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku prawomocności decyzji przenoszącej odpowiedzialność za zobowiązania spółki cywilnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą bezprzedmiotowości postępowania, gdy brak jest prawomocnej decyzji ustalającej zobowiązanie. Jest to istotne dla praktyków zajmujących się sprawami ZUS.

Czy można umorzyć dług, jeśli nie ma pewności, czy faktycznie jest Twój? Sąd wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 372/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska
Małgorzata Górecka /sprawozdawca/
Mirella Ławniczak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
I GSK 395/24 - Wyrok NSA z 2025-07-08
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 6 grudnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant : st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2023 roku sprawy ze skargi M. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę
Uzasadnienie
ZUS decyzją z dnia 16 marca 2023 r. utrzymał w mocy decyzję ZUS Oddziału I [...] z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego umorzenia należności wynikających z decyzji z dnia 19 lipca 2019 r. o przeniesieniu na skarżącego odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej "N. ".
W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący wniósł 6 lutego 2023 r. wniosek o umorzenie należności z tytułu składek wynikających z decyzji z dnia 19 lipca 2019 r. o przeniesieniu na skarżącego odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej "N. ".
W decyzji z dnia 9 lutego 2023 r. odmówiono wszczęcia postępowania w tej kwestii, albowiem decyzja z dnia 19 lipca 2019 r. nie była prawomocna, postępowanie w sprawie umorzenia należności było zatem bezprzedmiotowe.
W sprawie ma zastosowanie art. 61 a § 1 kpa – postępowanie administracyjne nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn.
W skardze zażądano umorzenia przedmiotowych należności.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – dalej jako Ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa), albo stwierdzi wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 Ppsa). Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa).
W tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja ZUS z dnia 16 marca 2023 r., którą utrzymano w mocy decyzję ZUS Oddziału I [...] z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego umorzenia należności wynikających z decyzji z dnia 19 lipca 2019 r. o przeniesieniu na skarżącego odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej "N. ".
W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący wniósł 6 lutego 2023 r. wniosek o umorzenie należności z tytułu składek wynikających z decyzji z dnia 19 lipca 2019 r. o przeniesieniu na skarżącego odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej "N. ".
W decyzji z dnia 9 lutego 2023 r. odmówiono wszczęcia postępowania w tej kwestii, albowiem decyzja z dnia 19 lipca 2019 r. nie była prawomocna, postępowanie w sprawie umorzenia należności było zatem bezprzedmiotowe.
Zdaniem Sądu organy obu instancji zasadnie uznały, że w sprawie ma zastosowanie art. 61 a § 1 kpa – postępowanie administracyjne nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn.
Na dzień wydawania decyzji w ramach I i II instancji decyzja z 19 lipca 2019 r. nie była prawomocna.
Sąd Okręgowy [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 28 lutego 2023 r. sygn.. akt VIII U 4195/19 oddalił odwołanie skarżącego od przedmiotowej decyzji ZUS z 19 lipca 2019 r. – k. 13 akt adm.
Skarżący wniósł od powyższego wyroku apelację w dniu 17 kwietnia 2023 r. – k. 14 akt adm. na dzień wydania wyroku apelacja nie została rozpoznana (vide: notatka k. 62 akt sądowych).
Decyzja z 19 lipca 2019 r. w momencie wydawania zaskarżonej decyzji nie była prawomocna. Nie istniały zatem w tym momencie prawomocnie stwierdzone obowiązki ze strony skarżącego na rzecz ZUS. Nie było zatem podstaw do wszczynania postępowania dotyczącego rozpatrywania wniosku w kwestii ewentualnego umorzenia należności skarżącego wobec ZUS.
Kwestionowana decyzja oparta była zatem na obowiązującej i skutecznej podstawie prawnej.
Z tego względu skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI