III SA/Po 367/04

III SA/Po 367/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-09-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Beata Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Kwiecińska
Tadeusz Geremek
Symbol z opisem
6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Maria Kwiecińska Protokolant ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi P.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej P.S.; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego P.S. kwotę 1368,- zł (tysiąc trzysta sześćdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej P.S. nie może być wykonana. /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska /-/ T. M. Geremek WSA/wyr.1 - sentencja wyroku
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r., Nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego., na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262, art. 23 § 7, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b i c, art. 83, art. 85 § 1, art. 209 § 3 oraz art. 221 Kodeksu celnego, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 158, poz. 1036 ze zm.), art. 16 ust. 1 lit. b, art. 21 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie miedzy Rzecząpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (załącznik do Dz. U. Nr 104, poz. 662 ze zm.) uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r. w części dotyczącej kwoty długu celnego i zapisu w polach 22, 42, 46 i 47 typ 11 i orzekł w tym zakresie w następujący sposób: w polu 22 - 40.680,00 USD, w polu 42 - 41.377,11, w polu 46 - 154.544,00 i w polu 47 typ 111 - 154.544/35/54.090,40. Niedobór cła określił na kwotę 45.593,10 zł, a łączną kwotę należności celnych wraz z odsetkami wyrównawczymi na dzień wydania decyzji na kwotę 98.875,82 zł. Za dłużników w przedmiotowej decyzji zostali uznani J.G., R.W., A.K., T.R. i P.S., któremu doręczono decyzję dnia [...] lutego 2002 r. (dowód doręczenia k.90 akt adm.)
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w dniu [...] lutego 1999 r. na przejściu granicznym w Świecku R.W. zgłosił do odprawy tranzytowej samochód osobowy marki Volvo S80, wyprodukowany w 1999 roku, o numerze identyfikacyjnym [...], o pojemności 2922 cm3, a następnie dnia [...] lutego 1999 roku wg dokumentu SAD nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu przedmiotowy samochód.
Do zgłoszenia celnego strona załączyła, zgodnie z art. 64 § 2 Kodeksu celnego, dokumenty wymagane do objęcia towaru wnioskowaną procedurą celną tj. rachunek z dnia [...] stycznia 1999 r., nr [...] wystawiony przez M.B. na kwotę 6500 USD, pełnomocnictwo z dnia [...] lutego 1999 r. upoważniające R.W. do zakupu i przywozu z zagranicy samochodu osobowego oraz dokonania wszelkich formalności celnych i podatkowych w imieniu i na rzecz J.G., orzeczenie techniczne pojazdu nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r. oraz deklarację wartości celnej. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji celnej, na podstawie dokumentów otrzymanych od niemieckich służb celnych ustalono, iż przedmiotowy samochód został sprzedany przez firmę "A" z Berlina, która jest filią firmy "B" za kwotę 40.680 USD i dodatkowo 340 DEM (za opłacenie zezwolenia na wywóz towaru i inne formalności) P.S., który kupił go dla M.B. Tak więc, zdaniem organu celnego, umowa zawarta pomiędzy M.B., a J.G. z dnia [...] stycznia 1999 r. nie miała miejsca. W rzeczywistości pojazd został zakupiony w oparciu o rachunek nr [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. przez P.S. na rzecz M. B. i w związku z tym organ celny uznał, iż wskazana w tym rachunku kwota odzwierciedla rzeczywistą wartość zaimportowanego w dniu [...] lutego 1999 r. (zgłoszenie celne SAD nr [...]) przedmiotowego pojazdu. W związku z tym organ celny I instancji ustalił wartość transakcyjną przedmiotowego pojazdu na podstawie rachunku nr [...] z dnia [...] stycznia 1999 r., na kwotę 40.680,00 USD i 340 DEM. Organ podkreślił też, że umowa komisu nr [...] z dnia [...] marca 1999 r. zawarta przez komis "C" w P. określająca wartość spornego samochodu wstawionego do komisu na kwotę 188.552,00 zł. również wskazuje, iż jego wartość transakcyjna podczas odprawy celnej została zaniżona.
Dalej powołując się na treść art. 209 § 3 Kodeksu celnego, Dyrektor Urzędu Celnego w wyjaśnił co zadecydowało o uznaniu J.G., R.W., A.K., T.R. i P.S. za dłużników w niniejszej sprawie. W szczególności odnośnie P.S. organ I instancji stwierdził, że wyżej wymieniony wiedział lub mógł się dowiedzieć przy zachowaniu należytej staranności, że dane wymagane do sporządzenia zgłoszenia celnego są nieprawidłowe.
Reasumując organ podał, że w związku z powyższym powstaje obowiązek uregulowania przez strony uznane za dłużników brakującej kwoty długu celnego oraz kwoty odsetek wyrównawczych. Jako dłużników w tym miejscu uzasadnienia podał jednak W.P., P.P. i I.K.
W dniu [...] lutego 2002 r. P.S. złożył wniosek o sprostowanie decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r. (k. 94 akt adm.).
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego, na podstawie art. 215 § 1 oraz art. 219 Ordynacji podatkowej, sprostował z urzędu pomyłkę pisarską popełnioną w decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r. polegającą na wpisaniu w uzasadnieniu decyzji niewłaściwych nazwisk osób uznanych niniejszą decyzją za dłużników (k. 96 akt adm.).
Powyższe postanowienie zawierające pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia P.S. odebrał osobiście dnia [...] lutego 2002 r. (k. 97 akt adm.).
Pismem z dnia [...] marca 2002 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym dnia [...] marca 2002 r. (k. 102 akt adm.) P.S. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2002 roku Nr [...]. Odwołujący wniósł o umorzenie postępowania w sprawie, z uwagi na zaistnienie instytucji przedawnienia w trybie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej, ewentualnie o umorzenie postępowania w trybie art. 226 cytowanej ustawy. Ponadto domagał się wstrzymania wykonania decyzji, bez obowiązku złożenia zabezpieczenia, bowiem wydano ją po upływie 3 lat od powstania zobowiązania. P.S. zarzucił decyzji naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, iż wydano ją w trybie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego w sytuacji, gdy nastąpiło przedawnienie długu celnego. Podniósł też, iż z zaskarżonej decyzji wynika, że dnia [...] lutego 1999r. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu przedmiotowy pojazd, nie kwestionując w toku przeprowadzonej rewizji celnej opisu uszkodzeń zawartych w orzeczeniu technicznym nr [...] z dnia [...] lutego 1999r. Następnie zgodnie z art. 70 § 1 Kodeksu celnego dokonano weryfikacji tego zgłoszenia i uznano, że jest ono prawidłowe. Dłużnik został poinformowany o zarejestrowaniu kwoty należności, a daniny publiczne zostały uiszczone, wobec czego, zdaniem odwołującego, należało przyjąć, iż w dniu [...] lutego 1999r., zgodnie z art. 209 § 2 Kodeksu celnego powstał dług celny i towar nabył status towaru krajowego w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 18 lit. b. Kodeksu celnego i w żadnym wypadku nie można przyjąć, iż zgłoszenie celne z dnia [...] lutego 1999r. zostało unieważnione. Wobec tego, odwołujący podkreślił, iż strona mogła dysponować towarem swobodnie, według własnej woli i sprzedać towar za taką cenę jaką akceptował nabywca. Ponadto wskazał, iż organ celny ma prawo ustalać wartość celną towaru będącego przedmiotem zgłoszenia celnego, ale nie powinien wypowiadać się co do ceny towaru po dopuszczeniu go przez ten organ celny do wolnego obrotu na polskim obszarze celnym. Następnie odwołujący wyjaśnił, iż w dniu 12 grudnia 2001 r. został powiadomiony o wszczęciu w trybie art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej postępowania z urzędu w sprawie uznania za nieprawidłowe zgłoszenia celnego z dnia [...] lutego 1999r., i jednocześnie dnia [...] grudnia 2001 r. organ celny wydał postanowienie wyznaczające mu 3 - dniowy termin do zaznajomienia się z aktami sprawy. Zdaniem P.S. przyjąć w tym wypadku trzeba, że w dacie wszczęcia postępowania organ zgromadził pełny materiał dowodowy, ale uniemożliwił stronie przeprowadzenie innych dowodów, zamknął wręcz drogę do ich zgłaszania. Następnie wskazał, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. organ celny uznał zgłoszenie celne z dnia [...] lutego 1999r. za nieprawidłowe określając kwotę długu celnego oraz stwierdzając niedopłatę w wysokości 45.593,10 zł. i doręczył ją odwołującemu dnia [...] lutego 2002r. Z treści art. 65 § 5 Kodeksu celnego wynika, iż decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe w rozumieniu art. 65 § 4 pkt 2 tej ustawy nie może być wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego i wobec tego organ powinien rozważyć, czy przedmiotową decyzję wydano zgodnie z art. 120 i 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Według odwołującego, mając na względzie treść art. 65 § 3 in fine Kodeksu celnego oraz treść art. 65 § 5 cytowanej ustawy przyjąć należy, iż rozstrzygnięcie sprawy długu celnego winno nastąpić najpóźniej dnia [...] lutego 2002r. Poza tym P.S. podniósł, iż zgodnie z art. 212 Ordynacji podatkowej decyzja nabywa cechę istnienia w znaczeniu prawnym z momentem jej doręczenia (art. 211 Ordynacji podatkowej), a więc doręczenie decyzji winno mieć miejsce najdalej z upływem terminu przewidzianego dla załatwienia sprawy. Wobec tego w dacie [...] stycznia 2001 r. decyzja nie została wydana w rozumieniu art. 65 § 5 Kodeksu celnego, bowiem organ celny nie spełnił wymogu i nie dopełnił warunku przewidzianego w tym przepisie, a mianowicie doręczenia jej stronie. Zdaniem odwołującego bezsporne fakty nakazują twierdzić, iż organ wydał decyzję po upływie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Przepis art. 65 § 5 Kodeksu celnego ustala bowiem czas pomiędzy datą przyjęcia zgłoszenia celnego, a wydaniem decyzji, to jest skutecznym doręczeniem jej adresatowi. Przepis ten nie przewiduje żadnych okoliczności wywołujących zawieszenie biegu tego terminu, czy też jego przerwanie, reguluje natomiast instytucję przedawnienia. P.S. zarzucił także, iż nie można zgodzić się z organem celnym, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. powiadomił dłużnika o zarejestrowaniu kwoty długu celnego, gdyż towar był objęty procedurą dopuszczenia do obrotu już w dniu [...] lutego 1999r. Tak, więc organ nie powinien powoływać się na art. 227 § 1, art. 231 § 1 i art. 209 § 1 Kodeksu celnego, gdyż pojazd dopuszczono do obrotu na długo przed wydaniem decyzji w trybie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego tj. dnia [...] lutego 1999r. Kodeks celny, zdaniem odwołującego, nie dopuszcza możliwości dopuszczenia do obrotu towaru więcej niż jeden raz, nawet przy zastosowaniu przepisu art. 190 § 1 pkt 6 Kodeksu celnego. Poza sporem jest także fakt, iż pojazd dopuszczony do obrotu nie pozostawał pod dozorem celnym w rozumieniu art. 87 § 1 Kodeksu celnego, bo takiego warunku nie zawarto ani w zgłoszeniu celnym z dnia [...] lutego 1999r., ani w decyzji z dnia [...] stycznia 2002r. Odwołujący podkreślił, iż z mocy art. 209 § 2 Kodeksu celnego dług celny powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego, zatem przepis ten w połączeniu z art. 65 § 4 pkt 2 lit. b Kodeksu celnego potwierdza jedynie, że decyzja w sprawie określenia długu celnego nie może być doręczona stronie po dniu [...] lutego 2002r. W związku z tym odwołujący stwierdził, iż dług celny wygasł zgodnie z art. 244 § 3 Kodeksu celnego i postępowanie należało umorzyć.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r., Nr [...] Dyrektor Izby Celnej, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 oraz art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 62 Kodeksu celnego, art. 209 § 3, art. 65 § 5, art. 85 § 1 i art. 29 § 1 w związku z art. 23 § 7 Kodeksu celnego, uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej R.W. i A. K. i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałym zakresie decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ celny II instancji wyjaśnił, iż stosownie do art. 65 § 5 Kodeksu celnego decyzja, o której mowa w § 4 pkt 2 b, czyli uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części nie może być wydana po upływie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Przy czym przez wydanie decyzji należy rozumieć jej doręczenie. Dlatego niezależnie od tego, czy istniały podstawy do uznania za dłużnika R.W. oraz A.K., wobec tych osób nastąpiło przedawnienie orzekania. Natomiast nie ma wątpliwości, co do wydania w ustawowym terminie decyzji określającej kwotę długu celnego ciążącą na J.G., P.S. oraz T.R. i nie ma również sporu w kwestii uznania wyżej wymienionych za dłużników. Organ odwoławczy podkreślił także, iż zgodnie z art. 209 § 3 Kodeksu celnego dłużnikami są również osoby, które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe.
W skardze na powyższą decyzję P.S. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania wobec instytucji przedawnienia. Uzasadniając skargę przywołał argumenty przedstawione już wcześniej w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Ponadto wyjaśnił, iż P.S. otrzymał decyzję Dyrektora Urzędu Celnego, Nr [...] w dniu [...] lutego 2002r., czyli przed upływem terminu przedawnienia. Organ odwoławczy podkreślił też, że decyzja organu l instancji nie narusza przepisów zawartych w art. 65 § 4 Kodeksu celnego, albowiem została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego i proceduralnego. Na koniec wskazał, że odwołanie strony z dnia [...] marca 2002 roku, zostało wniesione z uchybieniem terminu i Dyrektor Izby Celnej nie powinien niniejszej sprawy w odniesieniu do P.S. rozpatrywać merytorycznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy.
W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jest zobowiązany natomiast do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze, jak również stwierdzić nieważność zaskarżonego rozstrzygnięcia, pomimo tego, że skarżący wniósł jedynie o jego uchylenie.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w podanym wyżej zakresie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącego.
W dniu [...] stycznia 2002 roku Dyrektor Urzędu Celnego wydał decyzję Nr [...] uznającą za nieprawidłowe zgłoszenie celne z dnia [...] lutego 1999 roku zawarte w dokumencie SAD nr [...]. P.S. odebrał ją osobiście dnia [...] lutego 2002 roku - k. 90 akt adm. tak więc doręczenie przedmiotowej decyzji nie miało miejsca w dniu [...] lutego 2002 r., jak błędnie twierdzi skarżący. W dacie wskazanej przez P.S. nastąpiło natomiast doręczenie postanowienia Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] lutego 2002 roku, w którym to organ celny I instancji sprostował z urzędu pomyłkę pisarską popełnioną w uzasadnieniu decyzji (strona 10, wiersz 6).
Odwołanie od decyzji skarżący wniósł pismem z dnia [...] marca 2002 roku - nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] marca 2002 roku - k. 102 akt adm.
Dyrektor Urzędu Celnego przesyłając, na podstawie art. 227 Ordynacji podatkowej, powyższe odwołanie Głównemu Urzędowi Ceł - Departament Odwołań Taryfikacyjnych i Wartości Celnej w piśmie z dnia [...] marca 2002 roku, przesłanym do wiadomości P.S. (k. - 131 akt adm.) wskazał, że odwołanie wniesiono po terminie.
Dyrektor Izby Celnej nie odniósł się do tej kwestii i rozpatrzył odwołanie skarżącego wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2004 roku, Nr [...].
Zgodnie z art. 223 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego (tu celnego), który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia. Szczegółowe unormowania dotyczące terminu między innymi do wniesienia odwołania w wypadku wydania decyzji o uzupełnieniu lub sprostowaniu decyzji lub wydania postanowienia w przedmiocie odmowy uzupełnienia lub sprostowania decyzji zawiera art. 213 Ordynacji podatkowej. W wypadku wydania decyzji o uzupełnieniu lub sprostowaniu decyzji termin do wniesienia odwołania biegnie dopiero od dnia doręczenia decyzji uzupełniającej, a w wypadku wydania postanowienia w przedmiocie odmowy lub sprostowania decyzji termin ten biegnie od dnia doręczenia postanowienia. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie. Organ I instancji w dniu [...] lutego 2002 roku, na podstawie art. 215 § 1 oraz art. 219 Ordynacji podatkowej, wydał jedynie postanowienie, w którym sprostował z urzędu pomyłkę pisarską popełnioną w decyzji z dnia [...] stycznia 2002 roku, pouczając jednocześnie stronę o możliwości wniesienia zażalenia do Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W., z czego P.S. nie skorzystał.
Termin do wniesienia odwołania upłynął więc skarżącemu w dniu [...] lutego 2002 roku.
Art. 228 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia: niedopuszczalność odwołania, uchybienie terminowi do wniesienie odwołania, pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wymienionych z art. 222.
Odwołanie musi być więc wniesione w terminie określonym w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej. Jest to termin ustawowy, zawity, nie może być przedłużany lub skracany. Organ II instancji ma zaś obowiązek uwzględniania z urzędu upływu terminu. Organ odwoławczy w stadium czynności wstępnych postępowania odwoławczego podejmuje bowiem czynności mające na celu, między innymi, ustalenie, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. W orzecznictwie i doktrynie utrwalił się pogląd, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego. Jest to okoliczność obiektywna i obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia, w którym stwierdza uchybienie terminowi (por. między innymi wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996 roku SA/Łd 2665/95 B.S. 1997 nr 5 poz. 32 i wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2003 roku SA/BK 271/03, niepubl.)
W przedmiotowej sprawie, skoro P.S. wniósł odwołanie po upływie terminu do jego złożenia, to Dyrektor Izby Celnej winien w drodze postanowienia stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, czego jednak nie uczynił, choć już organ I instancji w piśmie z dnia [...] marca 2002 roku zwrócił uwagę na przekroczenie terminu. W aktach sprawy brak też jakiegokolwiek dowodu na to, aby skarżący domagał się przywrócenia uchybionego terminu.
Zdaniem Sądu rozpoznanie przez organ odwoławczy odwołania wniesionego z uchybieniem terminowi, który nie został przywrócony na wniosek strony stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Naruszenie prawa uznawane za rażące może bowiem dotyczyć przepisów prawa materialnego, przepisów o charakterze ustrojowym lub kompetencyjnym, jak również przepisów procesowych. Można powiedzieć, że ciężkie naruszenie prawa może pojawić się w całym obszarze prawa stosowanego przez dany organ. W rozpoznawanej sprawie Dyrektor Izby Celnej wydał decyzję merytoryczną na skutek odwołania złożonego po terminie, mimo ustawowego obowiązku wydania w takiej sytuacji postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Wobec powyższego istnienie rażącego naruszenia prawa nie powinno budzić jakichkolwiek wątpliwości.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Jednocześnie należy podkreślić, że Sąd w pierwszej kolejności powinien przeprowadzać kontrolę zaskarżonej decyzji z punktu widzenia ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność decyzji. Przyjęcie takiej kolejności badania zgodności z prawem decyzji uzasadnione zaś jest tym, że ustalenie którejkolwiek z wad decyzji powodujących stwierdzenie jej nieważności czyni dalszą kontrolę niedopuszczalną i zbędną. W przypadku nieważności decyzji powinno nastąpić jej stwierdzenie przez Sąd niezależnie od jakichkolwiek okoliczności.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 200 i art. 152 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska /-/ T. M. Geremek.