III SA/Po 366/22

III SA/Po 366/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /przewodniczący/
Marzenna Kosewska /sprawozdawca/
Piotr Ławrynowicz
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 450
art. 78 ust. 2 pkt 1 i art. 140mb pkt 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Sentencja
Dnia 23 listopada 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2022 roku sprawy ze skargi K.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 28 lutego 2022 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu w przewidzianym terminie. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia 26 października 2021 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 lutego 2022 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu nr [...] po rozpoznaniu odwołania K.R. od decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia 26 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, utrzymało decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.
W dniu 5 marca 2021 r. K.R. zbył pojazd marki Volkswagen o nr rejestracyjnym [...], VIN. [...] i poinformował o tym organ z przekroczeniem ustawowego terminu 30 dni.
Prezydent Miasta Poznania działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. zwanego dalej K.p.a.), art.78 ust. 2 pkt 1, art.140n ust. 1 oraz art. 140mb ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm. zwanego dalej P.r.d.), nałożył karę pieniężną w wysokości 200 zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia ww. organu, w przewidzianym terminie, o zbyciu przedmiotowego pojazdu.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji, powołując się na przepisy art. 78 ust. 2 pkt 1 i art 140 mb pkt 2 P.r.d. wskazał, że strona przekroczyła 30-dniowy termin do zawiadomienia o zbyciu pojazdu o 6 dni, co stanowiło okoliczność bezsporną. W związku z niedopełnieniem przez stronę wskazanego obowiązku zaistniała przesłanka do nałożenia kary pieniężnej. Organ wskazał, że nie dysponował prawem do odstąpienia od wydania decyzji na zasadzie uznania administracyjnego i wymierzył stronie karę w wysokości 200 zł tj. najniższą z możliwych. Przy ustaleniu wysokości kary uwzględnił, że strona prowadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem jest sprzedaż hurtowa i detaliczna m.in. samochodów osobowych i że czyni to jako podmiot profesjonalny, który powinien wykazać się należytą starannością w przestrzeganiu przepisów prawa. Zdaniem organu zastosowanie instytucji przywrócenia terminu zawitego może nastąpić wyjątkowo i jedynie w sytuacji, gdy taką możliwość przewidują przepisy ustalające termin. Dalej organ wskazywał, że P.r.d. nie przewiduje możliwości przywrócenia terminu, a przepisy ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie, która dotyczy zbycia pojazdu w dniu 5 marca 2021 r.
W skardze wniesionej do Sądu strona wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucając naruszenie następujących przepisów:
- art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela. Skarżący wskazał, iż błędnie przyjął termin obowiązkowego zgłoszenia ze względu na zmiany przepisów w tym zakresie. Pierwotny termin zgłoszenia 30 dni od daty nabycia pojazdu został wydłużony w trakcie trwania pandemii COVID-19 do 180 dni, następnie ponownie obowiązywał termin 30 dni, a od 1 lipca 2021 roku obowiązuje termin 60 dni.
- art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wszechstronny i wyczerpujący całego materiału dowodowego, podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz arbitralną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego,
- art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. przez dowolne, jednostronne i niezgodne z celem ich interpretowanie,
- art. 7 K.p.a. i 8 K.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu stron, a także zasady sprawiedliwości społecznej oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,
- art. 12 § 1 K.p.a. poprzez niedziałanie przez organ wnikliwie, niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pominięcie bądź nieprzeprowadzenie obiektywnych dowodów,
- art. 189 f § 1 – 3 K.p.a. poprzez brak rozważenia przez organ czy istnieją podstawy do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej,
- art. 35 § 3 K.p.a. w zw. z art. 36 § 1 K.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w terminie i niepoinformowanie strony o przedłużeniu terminu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2021 roku, poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 329 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji uznał, iż zachodzą podstawy do uchylenia decyzji organu II instancji, jak również poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Poznania nakładającej na stronę karę pieniężną w kwocie 200 zł.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 140mb pkt 2 P.r.d., zgodnie z którym na dzień wydania zaskarżonej decyzji kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Wskazany przepis art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., nakłada obowiązek na właściciela pojazdu zarejestrowanego zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni.
Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny był bezsporny. Skarżący przyznał, że obowiązek rejestracji pojazdu nie został dopełniony powołując się na epidemię COVID-19 oraz na zmiany przepisów w zakresie terminu na zawiadomienie organu o zbyciu pojazdu. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołał się na ustawę z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm., dalej: "ustawa COVID-19") wskazując, że zbycie pojazdu nastąpiło już po okresie obowiązywania ustawy tj. w dniu 2 marca 2021 r. Organ pominął jednak przepis art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju – organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, o czym mowa już w ust. 2 cytowanego artykułu, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W myśl natomiast ust. 3 w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Powyższa regulacja odnosi się do zdarzeń, które nastąpiły w okresie obowiązywania epidemii COVID-19. Stan epidemii został ogłoszony od 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020, poz. 491 ze zm.) i trwał do 16 maja 2022 r. w związku z jego odwołaniem na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r., poz. 1027).
Powyższy przepis znajduje zastosowanie również w przypadku uchybienia terminowi przewidzianemu w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., który jest terminem zawitym, w przypadku niezachowania którego, następują ujemne skutki dla strony, w postaci nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 140mb pkt 2 P.r.d. Stwierdzając zatem uchybienie przez skarżącego 30-dniowego terminu dotyczącego zgłoszenia zbycia pojazdu, które miało miejsce 5 marca 2021 r. – organ powinien w pierwszej kolejności zawiadomić stronę o tym uchybieniu i wyznaczyć jej 30 - dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Spełnienie wyżej wskazanego obowiązku miało istotne znaczenie, zważywszy na argumentację skarżącego dotyczącą okoliczności, które także powinny być przedmiotem rozważań organu – często zmieniające się przepisy, czy też prowadzenie przez skarżącego jednoosobowej działalności gospodarczej, niezatrudnianie pracowników. Powyższe działania nie zostały jednak przez organ podjęte, przez co doszło do istotnego naruszenia art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 9 K.p.a. Wskazane powyżej zaniechanie organu, nie tylko stanowi uchybienie spoczywającego na nim obowiązku należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 9 zd. 1 K.p.a.), ale również jest to naruszenie obowiązku prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.). Ewentualne przywrócenie wskazanego terminu spowoduje bowiem, że skarżącemu nie będzie można przypisać naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d.
Wobec powyższego przedwczesne byłoby odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skargi.
Dopiero jednoznaczne wykazanie, że skarżący co do zasady powinien ponieść odpowiedzialność z art. 140mb pkt 2 P.r.d., co nie nastąpiło w kontrolowanej sprawie, pozwoli na dalsze rozważenie kwestii merytorycznych. Konieczne zatem pozostaje, zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19, otwarcie skarżącemu terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. i w przypadku złożenia takiego wniosku rozstrzygnięcie w sprawie przywrócenia terminu.
Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji zastosuje się do oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu i wynikającej z niej wskazań do dalszego postępowania.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł, Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku zgodnie z art. 200 P.p.s.a.