III SA/Po 366/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu stwierdził nieważność decyzji SKO, uchylił poprzednie decyzje i nakazał zwrot kosztów, uznając, że skarżący mieli interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej nieruchomości.
Skarżący E. i J. M. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dwukrotnie odmawiało wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie są stronami. WSA w Poznaniu stwierdził, że skarżący, jako wieczysti użytkownicy działek powstałych w wyniku podziału, posiadają interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej. Sąd stwierdził nieważność decyzji SKO z dnia 30 maja 2008 r. z powodu naruszenia art. 54 § 3 p.p.s.a. oraz uchylił poprzednie decyzje SKO, uznając naruszenie art. 157 § 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a.
Sprawa dotyczyła skargi E. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia 30 maja 2008 r., która uchyliła własną decyzję z dnia 2 kwietnia 2008 r. i postanowienie z dnia 11 kwietnia 2008 r., ale utrzymała w mocy decyzję SKO z dnia 8 lutego 2008 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 20 lutego 2002 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej, argumentując, że została wydana na podstawie fałszywych oświadczeń i narusza przepisy prawa budowlanego oraz prawa autorskiego. SKO odmawiało wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie mają interesu prawnego, ponieważ nie byli stronami postępowania podziałowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że SKO naruszyło art. 54 § 3 p.p.s.a., nie uwzględniając w całości skargi na decyzję z dnia 2 kwietnia 2008 r., ponieważ utrzymało w mocy decyzję z dnia 8 lutego 2008 r. odmawiającą wszczęcia postępowania. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji SKO z dnia 30 maja 2008 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Ponadto, sąd, korzystając z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzję SKO z dnia 2 kwietnia 2008 r. i postanowienie z dnia 11 kwietnia 2008 r. oraz poprzedzającą je decyzję SKO z dnia 8 lutego 2008 r. Sąd uzasadnił, że skarżący, jako wieczysti użytkownicy działek powstałych w wyniku podziału, posiadają interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej, co stanowiło naruszenie art. 157 § 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., a o wstrzymaniu wykonania na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, krąg stron postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji może być szerszy niż w postępowaniu zwykłym, a osoby, które nabyły interes prawny w wyniku podziału, mogą być stronami postępowania nadzwyczajnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że posiadanie interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji jest kluczowe, a nabycie wieczystego użytkowania działek powstałych w wyniku podziału daje legitymację do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej, nawet jeśli wnioskodawcy nie byli stronami pierwotnego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 54 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 1 a) i c) - uchylenie decyzji; pkt 2 - stwierdzenie nieważności decyzji
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 113 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
pkt 2 - stwierdzenie nieważności decyzji
k.p.a. art. 157 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.g.n. art. 97
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
u.s.k.o. art. 1
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
u.s.k.o. art. 17
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
u.s.k.o. art. 18 § 1
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący posiadają interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej nieruchomości, ponieważ nabyli wieczyste użytkowanie działek powstałych w wyniku tego podziału. Organ administracji publicznej, działając w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.), nie uwzględnił w całości skargi, utrzymując w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania.
Odrzucone argumenty
Argumentacja SKO, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej, ponieważ nie byli stronami postępowania podziałowego.
Godne uwagi sformułowania
krąg osób uprawnionych do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości może być szerszy aniżeli w postępowaniu zwykłym nieposiadanie przez skarżących przymiotu strony postępowania podziałowego nie wyłącza przyznania im statusu strony w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej organ w niniejszej sprawie skorzystał z trybu autokontroli jedynie dla wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, w której błędnie sformułowano rozstrzygnięcie i powołano niewłaściwą podstawę prawną
Skład orzekający
Barbara Koś
sprawozdawca
Marzenna Kosewska
przewodniczący
Mirella Ławniczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza w sprawach dotyczących podziału nieruchomości. Interpretacja trybu autokontroli organu administracji publicznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z podziałem nieruchomości i interesem prawnym osób trzecich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie kręgu stron w postępowaniu administracyjnym i jak sądy administracyjne korygują błędy organów, zwłaszcza w kontekście autokontroli. Jest to interesujące dla prawników procesowych i specjalistów od nieruchomości.
“Nieważność decyzji podziałowej: Czy możesz żądać jej uchylenia, nawet jeśli nie byłeś stroną pierwotnego postępowania?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 366/08 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2009-04-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-08-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Barbara Koś /sprawozdawca/ Marzenna Kosewska /przewodniczący/ Mirella Ławniczak Symbol z opisem 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Nieruchomości Sygn. powiązane I OZ 754/08 - Postanowienie NSA z 2008-10-03 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 54 par. 3, art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 a) i c), art. 145 par. 1 pkt 2, art. 152, art. 200 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 7, art. 28, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 113 par. 1, art. 138, art. 156 par. 1 pkt 2, art. 157 par. 2 i par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269 art. 1 par. 1 i par. 2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603 art. 97; Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Sentencja Dnia 29 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Barbara Koś ( spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: sekr. sąd. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi E. M. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 maja 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości I. stwierdza nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 maja 2008 roku nr [...], II. uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 kwietnia 2008 roku nr [...], III. uchyla postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 kwietnia 2008 roku nr [...], IV. uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lutego 2008 roku nr [...], V. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 200,- (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów sądowych, VI. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Ławniczak /-/ M. Kosewska /-/ B. Koś Uzasadnienie Decyzją z dnia 8 lutego 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. art. 1, 17 i 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz art. art. 17 pkt 1, 127 § 2 i 157 § 3 kpa odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 20 lutego 2002 r., nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w K. przy Al. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] na działki o numerach: [...] – [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, iż z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wyżej powołanej decyzji Prezydenta Miasta wystąpili E. i J. M. Podział nieruchomości, objętej kwestionowaną decyzją został dokonany na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej [...] im. [...] w K. – wieczystego użytkownika nieruchomości, której właścicielem było Miasto K. Celem podziału była realizacja zadań statutowych Spółdzielni związanych z przeniesieniem na poszczególnych jej członków własności domów wraz z działkami zajętymi pod budowę. Kolegium wskazało, iż z przepisów art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że stroną postępowania podziałowego może być jedynie osoba mająca interes prawny, a więc właściciel, współwłaściciel nieruchomości czy jej użytkownik. Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie wnioskodawcy mają wyłącznie interes faktyczny w zmianie decyzji podziałowej w części obejmującej przysługujący im fragment nieruchomości, nie mają natomiast interesu prawnego, który pozwoliłby statuować ich jako stronę postępowania podziałowego. Tym samym skoro wnioskodawcy nie mają przymiotu strony postępowania podziałowego, to nie mają również przymiotu strony uprawnionej do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej. Ponadto Kolegium wskazało, iż wnioskodawcy składali odwołanie od decyzji zatwierdzającej projekt podziału i Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 17 kwietnia 2002 r., nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że nie są oni stroną postępowania podziałowego, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 10 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Po 1430/02 oddalił skargę na tę decyzję. Pismem z dnia 28 lutego 2008 r. E. M. i J. M. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podając, iż od kilku lat są wieczystymi użytkownikami działki nr [...] oraz współużytkownikami wieczystymi działki nr [...], tj. działek objętych decyzją podziałową Prezydenta Miasta. Zdaniem skarżących rozgraniczenie działek nr [...] i [...] według tego podziału zmienia odległość należącego do skarżących budynku mieszkalnego z oknem z 4,03 m na ok. 2 m wbrew obowiązującym przepisom prawa budowlanego. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku decyzją z dnia 2 kwietnia 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. art. 1, 17 ust. 1 i 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz art. art. 17 pkt 1, 127 § 3 i 157 § 3 kpa "odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta", stwierdzając, że sprawa podziału przedmiotowej nieruchomości była już rozpatrywana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 10 listopada 2004 r. (sygn. akt II SA/Po 1430/02) oddalił skargę uznając, że państwo M. nie mieli przymiotu strony postępowania podziałowego. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze sprostowało powyższą decyzję z dnia 2 kwietnia 2008 r. wskazując jako podstawę prawną tejże decyzji art. 138 § 1 pkt 1 kpa (zamiast art. 157 § 3 kpa) oraz określając rozstrzygnięcie w treści sentencji decyzji: "utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję" (zamiast "odmówić wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z z dnia 20 lutego 2002 r. [...]"). Pismem nadanym w dniu 16 maja 2008 r. (w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji z dnia 2 kwietnia 2008 r.) wnioskodawcy zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o informację, czy w związku z otrzymanym postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2008 r., decyzja z dnia 2 kwietnia 2008 r. jest ważna. Jednocześnie oświadczyli, iż w przypadku odpowiedzi twierdzącej, wnoszą o potraktowanie ich pisma jako skargi na tę decyzję. Decyzją z dnia 30 maja 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 1, 17 i 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. art. 17 pkt 1, 127 § 2 i 157 § 3 kpa oraz art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 2 kwietnia 2008 r., nr [...] (punkt 1), uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 kwietnia 2008 r., nr [...] (punkt 2) oraz utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lutego 2008 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż decyzja z dnia 2 kwietnia 2008 r. jest wadliwa gdyż, wskazano w niej błędną podstawę prawną oraz błędne rozstrzygnięcie, a sprostowanie podstawy prawnej oraz rozstrzygnięcia merytorycznego postanowieniem jest niedopuszczalne, wobec czego uchylono powyższą decyzję i postanowienie o sprostowaniu. Natomiast decyzja z dnia 8 lutego 2008 r. jest zdaniem Kolegium zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, dlatego orzeczono o utrzymaniu jej w mocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło także podstaw do wznowienia z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej. E. M. i J. M. zaskarżyli powyższą decyzję w zakresie punktu 3, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podnieśli, że kwestionowana decyzja podziałowa jest błędna, w sposób rażący narusza przepisy prawa autorskiego oraz prawa budowlanego oraz została wydana na podstawie fałszywych oświadczeń i dowodów przedłożonych przez Prezesa Spółdzielni im. [...] w K., wobec czego zastosowanie znajduje art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa. Ponadto podnieśli, że jako członkowie Spółdzielni są współużytkownikami wieczystymi i posiadaczami nieruchomości, a od 2004 r. użytkownikami wieczystymi działki nr [...] i w dalszym ciągu posiadaczami spornego fragmentu nieruchomości przy zachowaniu granic przydzielonej im przez Spółdzielnię w 1992 r. działki budowlanej, na której wybudowali dom jednorodzinny oraz granic działki zgodnie z zatwierdzonym przez Urząd Miejski w K. do realizacji projektu. Zdaniem skarżących decyzja jest nieuzasadniona, błędna, rażąco narusza prawo oraz interes społeczny, a jej wykonanie spowodowałoby dalsze konflikty społeczne, co narazi wnioskodawców na niepotrzebne spory sądowe i straty finansowe z tytułu utracenia zagospodarowanego fragmentu będącej w ich posiadaniu spornej działki gruntu. Ponadto skarżący wnieśli o rozważenie możliwości przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, tj. Prezydentowi Miasta, któremu nie były znane wszystkie okoliczności faktyczne przy wydawaniu decyzji z dnia 20 lutego 2002 r. W odpowiedzi na powyższą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko oraz argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z powyższej regulacji wynika, iż sądowa kontrola zaskarżonego aktu administracyjnego jest dokonywana według kryterium legalności, przy czym sąd administracyjny w granicach danej sprawy bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, choćby nie były one podniesione w skardze. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie, Sąd stwierdził rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa dające podstawę do stwierdzenia jej nieważności w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy przy tym zaznaczyć, iż naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy jest oczywiste, dotyczy przepisu nie pozostawiającego wątpliwości co do jego wykładni oraz wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasad praworządności. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 maja 2008 r. wydana w trybie autokontroli przewidzianej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. nie definiuje trybów, w jakich nastąpić może uwzględnienie skargi przez organ administracji publicznej, wymaga jednak, aby organ, którego działanie bądź też bezczynność zaskarżono: uwzględnił skargę w całości, dokonał tego wyłącznie w zakresie swojej właściwości, a uwzględnienie skargi nastąpiło do dnia rozpoczęcia rozprawy. W doktrynie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że uwzględnienie skargi w całości oznacza uznanie za uzasadnione zarówno zarzuty oraz wnioski skargi, jak i wskazaną w skardze podstawę prawną, a ocena, czy przesłanka ta została spełniona, powinna nastąpić w kontekście żądania zawartego w skardze. Przez "uwzględnienie skargi w całości" należy rozumieć uwzględnienie skargi co do istoty sprawy, chyba że skarżący wyraźnie wskazuje, że chodzi mu o inne rozstrzygnięcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 162). Należy przy tym podkreślić, że celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania (braku działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem (T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1999, s. 156). Autokontrola prowadzi w związku z tym do szybszego załatwienia sprawy i to zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej a art. 7 p.p.s.a. (A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, Zakamycze 2006, s. 141). Powyższe znajduje wyraz również w orzecznictwie. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2002 r. (sygn. akt V SA 3965/0, LEX nr 109310) wskazano, iż założeniem skorzystania z mechanizmu autokontroli jest to, że zadośćuczynienie skardze przez organ administracji niweczy spór. Dlatego treść decyzji wydanej na tej podstawie musi zawierać tyle, aż tyle, i tylko tyle ile treści zawiera skarga, której przesłanie spowodowało uruchomienie omawianego trybu kontrolnego. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób oczywisty naruszyło jednoznaczną w swej treści dyspozycję przepisu art. 54 § 3 p.p.s.a., nie uwzględniając w całości skargi na decyzję z dnia 2 kwietnia 2008 r. Należy zwrócić uwagę, że Kolegium wprawdzie uchyliło własną decyzję z dnia 2 kwietnia 2008 r. wraz z postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2008 r. prostującym tę decyzję, jednocześnie jednak orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji z dnia 8 lutego 2008 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej. Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło żądania skarżących, których oczekiwaniem było uchylenie decyzji z dnia 8 lutego 2008 r., a w konsekwencji prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej. Powyższe oznacza, że organ w niniejszej sprawie skorzystał z trybu autokontroli jedynie dla wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, w której błędnie sformułowano rozstrzygnięcie i powołano niewłaściwą podstawę prawną oraz postanowienia w przedmiocie sprostowania tejże decyzji. W żadnym zaś razie organ nie uwzględnił żądania skargi, które w istocie sprowadzało się do żądania wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej. W ocenie Sądu takie działanie Kolegium rażąco narusza art. 54 § 3 p.p.s.a. i uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 30 maja 2008 r. powoduje, że "odżywa" decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 kwietnia 2008 r. wraz z postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2008 r. prostującym tę decyzję oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia 8 lutego 2008 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej. Pomimo, iż akty te nie były objęte skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie, Sąd dokonał ich kontroli, korzystając z uprawnień przewidzianych w art. 134 § 1 oraz art. 135 p.p.s.a. i w rezultacie stwierdził naruszenie prawa skutkujące koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Stosownie bowiem do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję wydaną w ramach uprawnień autorewizyjnych, określonych w art. 54 § 3 p.p.s.a., sąd jest uprawniony do ewentualnego uchylenia poprzedzających ją decyzji, jeżeli stwierdzi niezgodność z prawem również tych decyzji (por. wyrok NSA z dnia 4 października 20006 r. I OSK 91/06). Przedmiotem decyzji z dnia 2 kwietnia 2008 r., sprostowanej postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 8 lutego 2008 r. jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] na działki nr [...] – [...], którą oparto o stwierdzenie, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w tymże postępowaniu, ponieważ nie byli oni stroną postępowania podziałowego. Przechodząc do oceny zgodności z prawem powyższych decyzji należy zauważyć, iż zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym stosownie do art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W świetle tegoż unormowania przyjmuje się, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stroną jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji. Powyższe oznacza, że krąg osób uprawnionych do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości może być szerszy aniżeli w postępowaniu zwykłym dotyczącym zatwierdzenia podziału tejże nieruchomości i nie ogranicza się wyłącznie do stron postępowania podziałowego. Podmiot żądający stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji musi jednak posiadać interes prawny w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza zaś ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawa materialnego, który formułuje publiczne prawa (obowiązki) podmiotowe jednostki, które można realizować w drodze postępowania administracyjnego. Tylko zatem przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym. O tym, czy podmiot ten ma interes prawny nie może natomiast decydować jedynie sama wola tego podmiotu z różnych przyczyn zainteresowanego prowadzeniem tegoż postępowania. Interes prawny nie jest bowiem tożsamy z interesem faktycznym, który oznacza, iż określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz to "zainteresowanie" nie znajduje oparcia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, które stanowiłyby podstawę żądania stosownych czynności organu administracji ( zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. III SA/Po 655/07 ). W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło brak legitymacji skarżących do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta zatwierdzającej podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] na działki nr [...] – [...] jedynie z uwagi na to, że nie byli oni stroną postępowania podziałowego, całkowicie pomijając rozważania, czy skutki stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji mogą dotyczyć interesu prawnego skarżących. Takie działanie Kolegium stanowi naruszenie art. 157 § 2 i 3 kpa w zw. z art. 28 kpa oraz art. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, gdyż sprawa o stwierdzenie nieważności jest nową sprawą w stosunku do sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości, co oznacza, że w ramach tego postępowania mogą występować również inne strony oprócz tych, które brały dotychczas udział w postępowaniu głównym w przedmiocie podziału nieruchomości. Tym samym nieposiadanie przez skarżących przymiotu strony postępowania podziałowego nie wyłącza przyznania im statusu strony w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej, co wymagało zbadania ich interesu prawnego w świetle okoliczności faktycznych sprawy. Z akt administracyjnych wynika, że w 2004 roku Spółdzielnia Mieszkaniowa przeniosła na skarżących własność domu jednorodzinnego z prawem użytkowania działki gruntu nr [...] oraz 1/36 udziału w prawie wieczystego użytkowania działki nr [...] stanowiącej drogę (akt notarialny z dnia 27 lutego 2004 r. – k. 57 akt adm.), a więc działek objętych decyzją o zatwierdzeniu projektu podziału, której stwierdzenia nieważności skarżący domagają się w niniejszej sprawie. Tym samym w ocenie Sądu skarżący posiadają interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie administracyjnej. Zgodnie z bowiem z art. 97 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603) stroną postępowania dotyczącego podziału nieruchomości może być właściciel (współwłaściciele), bądź użytkownik wieczysty (współużytkownicy wieczyści) tej nieruchomości. Zatem pomimo, że skarżący nie posiadali przymiotu strony na etapie wydawania decyzji podziałowej, to poprzez nabycie użytkowania wieczystego działek powstałych w wyniku podziału działki nr [...], uzyskali status strony pozwalający im na złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 20 lutego 2002 r. w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Istnienie interesu prawnego skarżących w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji był przy tym w sposób oczywisty możliwy do ustalenia już w chwili złożenia wniosku w tym przedmiocie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji podziałowej z powodu braku interesu prawnego skarżących naruszyło art. 157 § 2 i 3 kpa w zw. z art. 28 kpa, a także art. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji z dnia 2 kwietnia 2008 r. wraz z postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2008 r. prostującym tę decyzję oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 8 lutego 2008 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. W tym miejscu należy również zaznaczyć, iż uchybienia zaistniałe w decyzji z dnia 2 kwietnia 2008 r. polegające na podaniu niewłaściwej podstawy prawnej oraz sformułowaniu rozstrzygnięcia decyzji w sposób sprzeczny z art. 138 kpa, nie mogą być uznane za oczywiste omyłki, a tym samym nie podlegały usunięciu w drodze sprostowania na podstawie art. 113 § 1 kpa, co dodatkowo przemawia za uchyleniem postanowienia z dnia 11 kwietnia 2008 r. jako wkraczającego w kwestie merytoryczne, a tym samym naruszającego art. 113 § 1 kpa. Mając na uwadze powyższe, Sąd w punkcie I sentencji wyroku stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z dnia 30 maja 2008 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a w punktach: II-IV sentencji wyroku uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 kwietnia 2008 r. wraz z postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 8 lutego 2008 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach oraz o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w punktach: V i VI sentencji wyroku w oparciu o art. 200 oraz art. 152 p.p.s.a. /-/ M. Ławniczak /-/ M. Kosewska /-/ B. Koś D.W.d
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI