III SA/Po 362/23

III SA/Po 362/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Izabela Paluszyńska /przewodniczący/
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 3240/23 - Postanowienie NSA z 2024-06-26
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2625
art. 280 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Sentencja
Dnia 13 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) Protokolant: St. sekr. sąd. Anna Skrzypczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2023 roku sprawy ze skargi T. S.A. w U. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 20 kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty podwyższonej za pobór wód podziemnych w IV kwartale 2022 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 1064,00,- (jeden tysiąc sześćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej również jako "Dyrektor Zlewni" lub "organ") decyzją z dnia 20 kwietnia 2023 r., [...] określił zakładowi T. S.A. z siedzibą z U. (dalej również jako "Spółka" lub "Skarżąca") opłatę podwyższoną w wysokości [...] PLN za okres IV kwartału 2022 r. za pobór wód podziemnych ze studni nr [...] zlokalizowanej na działce nr [...], obręb U. , gm. T..
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Zlewni wskazał, iż w dniu 20 marca 2023 r. Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako PGW WP Zarząd Zlewni ) na podstawie przepisu art. 281 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. 2022 r. poz. 2625 ze zm., dalej jako: "Prawo wodne") ustalił w formie informacji znak [...] Spółce za okres IV kwartału 2022 r. opłatę podwyższoną w wysokości [...] PLN za pobór wód podziemnych ze studni zlokalizowanej na działce nr [...], obręb U. , gm. T..
W dniu 13 kwietnia 2023 r. (data wpływu do Zarządu Zlewni Spółka złożyła reklamację, w której zakwestionowała ustalenie wysokości opłaty podwyższonej. Skarżąca wskazała, że "przedmiotową reklamację składamy z uwagi na brak prawidłowo obliczonej opłaty za korzystanie z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych ze studni nr [...] zlokalizowanej na działce nr [...], obręb U. , gm. T. w stosunku do podmiotu T. S.A. Opłata wskazana w reklamowanej informacji została obliczona na podstawie art. 281 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2022 poz. 2625), co naszym zdaniem jest niewłaściwe, bowiem tego typu podstawa prawna obliczenia opłaty nie dotyczy realizowanego przez podmiot zakresu korzystania z wód, a zatem nie znajduje swojego uzasadnienia." Reklamujący wskazał również, że "zgodnie z art. 280 pkt. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2022 poz. 2625), opłatę podwyższoną ponosi się w razie korzystania z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych oraz wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego". Zatem zdaniem podmiotu "w danym przypadku, w okresie stanowiącym podstawę wymierzenia opłaty podwyższonej o którym mowa w reklamowanej informacji, korzystanie z usług wodnych w przedmiotowym zakresie przez podmiot T. S.A. odbywało się na podstawie ważnego pozwolenia zintegrowanego [...] z dnia 10.03.2022 r. wydanego przez Starostwo Powiatowe [...]. Ponadto na podstawie art. 182 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, podmiot posiadający pozwolenia zintegrowane nie jest zobowiązany do posiadania pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód."
Dyrektor Zlewni nie uznał reklamacji i wydał wskazaną na wstępie decyzję wskazując, że w pkt II.3.1. pozwolenia zintegrowanego - decyzja znak [...] z dnia 10 marca 2022 r. wydana przez Starostę [...], wskazano, że zakład korzysta z usługi wodnej polegającej na poborze wód podziemnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego - decyzja znak [...] z dnia 3 sierpnia 2019 r. wydana przez Dyrektora Zlewni. Natomiast pozwolenie to wygasło na podstawie art. 193 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2022 poz. 2556 ze zm.) z chwilą upływu terminu, w którym prowadzący powinien uzyskać pozwolenie zintegrowane.
Ponadto jak wskazuje art. 202 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2022 poz. 2556 ze zm.) w pozwoleniu zintegrowanym ustala się warunki emisji na zasadach określonych dla pozwoleń wodnoprawnych na pobór wód. Natomiast w ww. pozwoleniu zintegrowanym nie ustalono takich warunków, a jedynie wskazano, że zakład pobiera wodę na podstawie pozwolenia wodnoprawnego - decyzja znak [...] z dnia 3 sierpnia 2019 r. wydana przez Dyrektora Zlewni.
Organ wskazał ponadto, iż Spółka posiada aktualne pozwolenie zintegrowane - decyzja znak [...] z dnia 10 marca 2022 r. wydana przez Starostę [...], natomiast ww. pozwolenie swym zakresem nie udziela pozwolenia na korzystanie z usługi wodnej. Potwierdzeniem tego faktu jest wszczęcie postępowania z urzędu przez Starostę [...] "w sprawie zmiany przedmiotowej decyzji w zakresie zawarcia w niej pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód i na wprowadzanie ścieków do wód oraz pozwolenia na instalacje do oczyszczania ścieków" o czym tutejszy organ został poinformowany pismem znak [...] z dnia 5 stycznia 2023 r.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła Spółka zarzucając:
1. naruszenie art. 280 pkt 1 lit. a i art. 281 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego poprzez bezprawne wydanie decyzji administracyjnej w zakresie postępowania prowadzonego pod sygn.: [...] i w efekcie bezpodstawne określenie opłaty podwyższonej z tytułu korzystania z usługi wodnej - poboru wód podziemnych ze studni [...] zlokalizowanej na działce nr [...], obręb U. , gmina T.;
2. naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a.") w związku z art. 280 pkt 1 lit. a i art. 281 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego oraz art. 193 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy w zakresie przyjęcia, iż Skarżący korzystał w okresie IV kwartału 2022 r. z usług wodnych poprzez pobór wód podziemnych ze studni nr [...] zlokalizowanej na działce nr [...], obręb U. , gmina T., bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, co miało zasadniczy wpływ na wynik sprawy;
3. rażące naruszenie art. 6, art. 7a § 1, art. 8 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., oraz art 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (dalej jako "Konstytucja RP"), w związku z art 280 pkt 1 lit. a i art 281 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego oraz art. 193 ust 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, poprzez nałożenie na Skarżącego obowiązku administracyjnego obejmującego uiszczenie podwyższonej opłaty za korzystanie z usługi wodnej na podstawie całkowicie przypadkowego i bezrefleksyjnego założenia, że udzielone Skarżącemu pozwolenie wodnoprawne wygasło w "bliżej nieokreślonej dacie", a niezależnie od tego uznanie, że udzielone Skarżącemu pozwolenie zintegrowane było "niekompletne" i nie upoważniało Skarżącego do korzystania z usług wodnych w zakresie będącym przedmiotem postępowania, co doprowadziło do sytuacji kuriozalnej i niedopuszczalnej w demokratycznym państwie prawa, w której Skarżący - będący równolegle adresatem aż dwóch pozwoleń odnoszących się do kwestii korzystania z usługi wodnej - tj. pozwolenia wodnoprawnego i pozwolenia zintegrowanego - traktowany jest jak podmiot, który nie posiada jakiegokolwiek zezwolenia w tym zakresie, a konstatacja ta jest wywodzona przez Organ m. in. z treści i strony formalnej decyzji administracyjnych, na które Skarżący nie miał wpływu i za które Skarżący nie jest odpowiedzialny, sam zaś Skarżący działał w oparciu o treść tych dokumentów na zasadzie zaufania do organów administracji publicznej i treści wydawanych przez nie rozstrzygnięć, za co obecnie Organ należący do tej samej grupy organów właściwych w sprawach administrowania wodami - a ponadto uczestniczący w wydawaniu ww. pozwoleń lub co najmniej będący stroną postępowań zakończonych wydaniem tych pozwoleń - próbuje nałożyć na Skarżącego dodatkową opłatę, jednocześnie czyni to na podstawie założeń sprzecznych z interpretacją prezentowaną w zakresie mocy obowiązującej pozwolenia wodnoprawnego przez Starostę [...], który w stanie faktycznym tej sprawy to wydał Skarżącemu pozwolenie zintegrowane - co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji względnie stwierdzenie jej nieważności w całości z uwagi na rażące naruszenie przepisów powołanych w ramach zarzutu nr III skargi. Skarżąca wniosła również o umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, na podstawie oraz nakazanie zwrócenia Skarżącemu przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie kwoty opłaty wniesionej na podstawie informacji ustalającej wysokość opłaty podwyższonej.
Ponadto Skarżąca wniosła o przeprowadzenie przez Sąd uzupełniającego dowodu z dokumentu załączonego do niniejszej skargi - w postaci pisma Starostwa Powiatowego [...] z dnia 5 stycznia 2023 r. o numerze [...]
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż zgodnie z art. 202 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, w pozwoleniu zintegrowanym ustala się warunki emisji na zasadach określonych dla pozwoleń, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 2 i 4, pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód oraz pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, bez zalecania jakiejkolwiek techniki czy technologii. Zgodnie zaś z art, 202 ust. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska, w pozwoleniu zintegrowanym ustala się także, na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku—Prawo wodne, warunki poboru wód powierzchniowych lub podziemnych, jeżeli wody te są pobierane wyłącznie na potrzeby instalacji wymagającej pozwolenia zintegrowanego.
Organ wyjaśnił także, iż nigdy nie kwestionował uzyskania przez skarżącą pozwolenia zintegrowanego, a jedynie stoi na stanowisku, że pozwolenie to nie jest kompleksowe i swoim zakresem nie obejmuje warunków poboru wód przez skarżącą, a to z kolei implikuje twierdzenie o korzystaniu przez skarżącą z usług wodnych bez pozwolenia. W pozwoleniu zintegrowanym Starosta [...] nie ustalił warunków poboru wód podziemnych dla skarżącej, a jedynie powołał się na warunki poboru, jakie wskazane były w uprzednim pozwoleniu wodnoprawnym wydanym przez Starostę [...]. Starosta [...] w pozwoleniu zintegrowanym samodzielnie nie ustalił prawidłowości parametrów poboru wód podziemnych przez skarżącą, a jedynie podał, że: "Pozwolenie Starosty [...] określa możliwość poboru wód podziemnych w ilości: (...)". Starosta [...] w całości tym samym oparł się na ustaleniach Dyrektora Zarządu Zlewni , nie badając bezpośrednio, czy parametry te są odpowiednie i właściwe. Pokreślić należy że nie jest dopuszczalne, aby organ, na którego ustawodawca nałożył obowiązek zbadania i ustalenia warunków poborów wód, odstąpił od tego obowiązku, uznając, że skoro wcześniej wydane zostało pozwolenie w tej materii, to wystarczające będzie powołanie się na jego treść.
W piśmie procesowym z dnia 4 sierpnia 2023 r. Skarżąca podtrzymała zarzuty skargi wnosząc o przeprowadzenie dowodu z informacji wydanej przez Zarząd Zlewni w dniu 13 czerwca 2023 r., oświadczenia Skarżącej o ilości pobranych wód podziemnych.
W uzasadnieniu Spółka wskazała, iż nie podziela argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę podkreślając , że korzystała i nadal korzysta z usługi wodnej w oparciu o stosowne zezwolenie. Ponadto Spółka wskazała, iż pomimo braku zmiany stanu faktycznego w zakresie posiadanych zezwoleń zrezygnował z wymierzania Skarżącej podwyższonej opłaty za I kwartał 2023 r.
Na rozprawie w dniu 13 września 2023 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone m.in. w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 28 grudnia 2022 roku określająca opłatę podwyższoną w wysokości [...] zł za odprowadzenie ścieków do rzeki Iny z przelewu burzowego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo zintegrowanego z ul. [...] w S. .
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił m.in. przepis art. 280 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. 2022 r. poz. 2625 ze zm., dalej jako: "Prawo wodne"), zgodnie z którym opłatę podwyższoną ponosi się w razie:
1) korzystania z usług wodnych polegających na:
a) poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych,
b) wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi
- bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.
Wobec powyższego dla rozstrzygnięcia sprawy w pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie, czy Skarżąca w okresie za który wymierzono oplatę podwyższoną tj. IV kwartał 2022 r., posiadała wymagane prawem pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane.
W niniejszej sprawie nie jest sporne pomiędzy stronami, iż Skarżąca z dniem 3 sierpnia 2019 r. uzyskała pozwolenie wodnoprawne - decyzja znak [...] wydana przez Dyrektora Zlewni na pobór wód podziemnych za pomocą istniejącej studni wierconej [...] zlokalizowanej na działce [...]. Ponadto nie jest sporne, iż w dniu 8 marca 2021 r. Skarżąca wystąpiła do Starosty [...] o wydanie pozwolenia zintegrowanego dla przetwórstwa produktów pochodzenia zwierzęcego. Pozwolenie zintegrowane Starosta [...] wydał w dniu 10 marca 2022 r., wskazując w tymże pozwoleniu, że pobór wód podziemnych odbywał będzie się przez zakład na podstawie i na warunkach powołanego powyżej pozwolenia wodnoprawnego z dnia 3 sierpnia 2019 r., znak [...] (pkt II.3.1 pozwolenia zintegrowanego, który został zacytowany przez organ w zaskarżonej deyzji).
W ocenie Sądu przedstawione w zaskarżonej decyzji stanowisko, iż z powyższego wynika, że Skarżąca nie legitymowała się stosownym pozwoleniem uznać należy za błędne.
W ocenie Sądu zapis pozwolenia zintegrowanego z dnia 10 marca 2022 r., a który to zapis nie jest kwestionowany przez organ, że pobór wód podziemnych odbywał będzie się przez zakład na podstawie i na warunkach pozwolenia wodnoprawnego z dnia 3 sierpnia 2019 r., znak [...] wskazuje, iż powyższa kwestia została objęta pozwoleniem zintegrowanym. Natomiast samo zagadnienie prawidłowości takiego rozwiązania nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarżąca nie legitymowała się stosownym pozwoleniem.
Powyższemu nie zaprzecza pismo Starosty [...] informujące o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany pozwolenia zintegrowanego. Należy mieć na uwadze, iż organ wszczął postępowania w sprawie zmiany decyzji, a nie jej uzupełnienia.
Warto w tym miejscu zaznaczyć, iż sam organ w odpowiedzi na skargę zaznaczył, że “nigdy nie kwestionował uzyskania przez skarżącą pozwolenia zintegrowanego, a jedynie stoi na stanowisku, że pozwolenie to nie jest kompleksowe i swoim zakresem nie obejmuje warunków poboru wód przez skarżącą (...). W pozwoleniu zintegrowanym Starosta [...] nie ustalił warunków poboru wód podziemnych dla skarżącej, a jedynie powołał się na warunki poboru, jakie wskazane były w uprzednim pozwoleniu wodnoprawnym wydanym przez Starostę [...]. Starosta [...] w pozwoleniu zintegrowanym samodzielnie nie ustalił prawidłowości parametrów poboru wód podziemnych przez skarżącą, a jedynie podał, że: "Pozwolenie Starosty [...] określa możliwość poboru wód podziemnych w ilości: (...)". Starosta [...] w całości tym samym oparł się na ustaleniach Dyrektora Zarządu Zlewni , nie badając bezpośrednio, czy parametry te są odpowiednie i właściwe".
Wobec tak sformułowanych twierdzeń organu zaznaczyć należy, iz postępowanie w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej nie jest postępowaniem nadzwyczajnym, w którym organ może kwestionować prawidłowość zapadłej w innym postępowaniu decyzji.
W tym miejscu należy pamiętać, iż jedną z naczelnych zasad postępowania adminiatracyjnego wyrażoną w art. 81a k.p.a. , który znajduje zastosowania na mocy art. 14 ust. 2 Prawa wodnego, jest zasadna rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony.
Warto równiez pamiętać, iż zgodnie z wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania do władzy publicznej organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania
Jak słusznie wskazuje sie w orzecznictwie realizacji wskazanej wyżej zasady nie będzie podejmowanie w tej samej sprawie przeciwstawnych działań przez organy państwa (por. wyrok NSA z 26 listopada 1999 r., sygn. akt V SA 978/99, LEX nr 49942), dokonywanie skrajnie różnej oceny tego samego stanu faktycznego przez organy administracji (zob. np. wyrok NSA z 3 lutego 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 370/97, LEX nr 38664), jak również zmienność rozstrzygnięć podejmowanych w sprawie przez organy administracji (zob. np. wyrok NSA z 23 czerwca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 98/94, POP 1996, nr 1, poz. 3; teza druga wyroku NSA z 28 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SA 895/97, LEX nr 47186; zob. też P. M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Opubl.: LEX/el. 2021). Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie konsekwentnie podkreśla, że w demokratycznym państwie prawnym jedną z podstawowych zasad określających stosunki między obywatelem a państwem jest zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. Jest to niekwestionowana cecha charakterystyczna demokratycznego państwa prawnego. Zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa opiera się na pewności prawa, a więc takim zespole cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne; umożliwiają jej decydowanie o swoim postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych, jakie jej działania mogą pociągnąć za sobą. Jednostka winna mieć możliwość określenia zarówno konsekwencji poszczególnych zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego w danym momencie stanu prawnego, jak też oczekiwać, że prawodawca nie zmieni ich w sposób arbitralny (zob. m.in. wyrok TK z 14 czerwca 2000 r., P 3/00, OTK 2000/5, poz. 138). Dlatego też np. WSA w Gliwicach w wyroku z 4 lipca 2017 r. (sygn. akt IV SA/Gl 223/17, LEX nr 2325034) zasadnie stwierdził, że organ wydając odmienne decyzje w zbliżonym stanie prawnym i faktycznym dopuszcza się naruszenia zasady wynikającej z art. 8 k.p..a.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie gdzie organ na gruncie tego samego stanu faktycznego sprawy uznaje, iż pozwolenie wodnoprawne wygasło. Odpowiedzialny zaś za wydanie pozwolenia zintegrowanego Starosta uznaje, że pozwolenie wodnoprawne wygaśnie dopiero z momentem uprawomocnienia się decyzji o zmianie pozwolenia zintegrowanego.
Wobec powyższego spór prowadzony pomiędzy organami, co do interpretyacji przepisów prawa i oceny zaistniałego stanu faktycznego rodzi po stronie Skarżacej negatywne konsekwencje, pomimo że ta wywiązała się z nałożonych na nią przez przepisy prawa obowiązków.
Takie działenie organów pozostaje w sprzeczności z wyżej przytoczonym art. 8 k.p.a..
Ponadto nawet gdyby uznać, iż skarżąca korzystała z usług wodnych bez aktualnego pozwolenia, co jak wyjaśniono w ocenie Sądu nie miało miejsca, to w niniejszej sprawie organ całkowicie zignorował art. 189f k.p.a. Sąd celem wyeliminowania powyższego uchybienia w przyszłości wskazuje, iż do opłaty podwyższonej wymierzanej na podstawie w/w przepisów ustawy Prawo wodne, z uwagi na jej sankcyjny charakter, zastosowanie znajdują przepisy działu IVa k.p.a. o administracyjnych karach pieniężnych, co w niniejszej sprawie jest okolicznością bezsporną. Świadczy o tym treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której organ poddał ocenie wystąpienie przesłanek odstąpienia od nałożenia opłaty podwyższonej w oparciu o treść art. 189f § 1 k.p.a. Tego rodzaju charakter opłat podwyższonych nie jest również kwestionowany zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 1998 r., OPS 13/98) jak i w piśmiennictwie (por. A. Wróbel, Komentarz do art. 189b k.p.a. [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022).
Administracyjne kary pieniężne są określane odmiennie w różnych aktach prawnych i dostrzegając to zróżnicowanie, ustawodawca w art. 189b k.p.a. zdefiniował pojęcie administracyjnej kary pieniężnej, do której zastosowanie mogą mieć przepisy działu IVa k.p.a. Zgodnie z tym przepisem przez administracyjną karę pieniężną rozumie się określoną w ustawie sankcję o charakterze pieniężnym, nakładaną przez organ administracji publicznej, w drodze decyzji, w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku albo naruszeniu zakazu ciążącego na osobie fizycznej, osobie prawnej albo jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Przedmiotowa opłata podwyższona niewątpliwie wypełnia te przesłanki, zatem dział IVa k.p.a. ma do niej zastosowanie w określonym tam zakresie (wyrok NSA z 20 grudnia 2022 r., III OSK 1524/21).
Sąd mial przy tym na uwadze, iz art. 300 ust. 1 p.w. odsyła do odpowiedniego stosowania działu III Ordynacji podatkowej. Dział III Ordynacji podatkowej nie reguluje przesłanek wymierzenia zobowiązania podatkowego (lub odpowiednio administracyjnej kary pieniężnej) oraz dyrektyw jej wymierzenia. W tym znaczeniu odesłanie do działu III Ordynacji podatkowej nie wyłącza stosowania przepisów działu IVa k.p.a. dotyczących wymiaru administracyjnej kary pieniężnej do przedmiotowej opłaty podwyższonej (por. powołany wyżej wyrok NSA z 20 grudnia 2022 r., III OSK 1524/21). Innymi słowy, odesłanie do działu III Ordynacji podatkowej nie wyklucza, że zastosowanie znajdą przepisy działu IV a k.p.a. w zakresie nieuregulowanym przepisami działu III Ordynacji podatkowej, w sytuacji gdy przepisy zawarte w danej ustawie szczególnej nie zawierają regulacji dotyczących odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
Skoro więc przepisy działu III Ordynacji podatkowej oraz p.w. nie normują instytucji odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, którą to normuje art. 189f zawarty w dziale IVa k.p.a., to stosownie do unormowania art. 189a § 2 k.p.a. organy administracji mają obowiązek stosowania art. 189f k.p.a. Zwłaszcza, że jak wynika z § 9 załącznika "Zasady techniki prawodawczej" do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz.U. z 2016 r., poz. 283) umieszczono je w ustawie o charakterze kodeksu, a więc w ustawie podstawowej dla danej dziedziny spraw, zawierającym unormowania wspólne dla tej dziedziny spraw, których dotyczy. Przepisy działu IV k.p.a. miały za zadanie wypełnienie systemowej luki w standardzie ochrony praw jednostki, dostosowując system prawa administracyjno-karnego do wymogów konstytucyjnych oraz konwencyjnych (por. A. Wróbel [w:] A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2018, s. 1189). Taką lukę stanowił m.in. brak możliwości odstąpienia od wymierzenia kary (wyrok NSA z 14 lipca 2020 r. I OSK 943/20, wyroki WSA w Opolu z 26 stycznia 2022 r., I SA/Op 514/21, I SA/Op 515/21, I SA/Op 516/21, a także WSA w Lublinie 7 czerwca 2022 r., II SA/Lu 210/22 oraz z 27 września 2022 r., II SA/Lu 417/22).
Odnosząc się do wniosków dowodowych Skarżacej zawartych w skardze i w piśmie procesowym wskazać należy, iż co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, ponieważ kontrola legalności oparta jest o materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżony akt (art. 133 § 1 P.p.s.a.).
Wyjątek stanowi sytuacja uregulowana w art. 106 § 3 P.p.s.a., który uprawnia sąd administracyjny do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego, ale jedynie z dokumentów i jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużania postępowania w sprawie. Zatem, przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe jedynie wówczas, gdy łącznie spełnione są dwa warunki. Po pierwsze, jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, po drugie, nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z kolei, niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z dokumentu, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości, a więc w przypadku, gdy taki dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu.
W ocenie Sądu taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż wniosek dowodowy zawarty w skardze odnosi się do dokumentu na który powołał się już organ w zaskarżonej decyzji. Natomiast wniosek dowodowy zawarty w piśmie procesowym z dnia 4 sierpnia 2023 r. dotyczy dokumentów odnoszących się do okoliczności faktycznych, które wystąpiły po wydaniu decyzji w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w pkt I w sentencj wyroku.
O kosztach postępowania sądowego ( 1064 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 P.p.s.a uwzględniając uiszczony wpis od skargi (147 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (900 zł), ustalone według stawki z § 2 pkt 3 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 w sprawie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265) oraz opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł).
Rozpoznając sprawę ponownie organ mając na uwadze stanowisko wyrażone w niniejszym uzasadnieniu rozważy czy w niniejszej sprawie, mając na uwadze inne regulacje Prawa wodnego, nie odpadły podstawy do dalszego prowadzenia postępowania.