III SA/PO 358/25

III SA/Po 358/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-11-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Sachajko
Piotr Ławrynowicz
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1530
art. 251 ust. 1 i 5, art. 44 ust. 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Sentencja
Dnia 21 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Sędziowie WSA Marek Sachajko WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: St. sekr. sąd. Anna Adamska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2025 roku sprawy ze skargi K. M. prowadzącej Niepubliczne Przedszkole "[...]" w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 marca 2025r. nr [...] w przedmiocie określenia do zwrotu kwoty dotacji oświatowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 31 lipca 2023 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 4.348,- (cztery tysiące trzysta czterdzieści osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 17 marca 2025r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2024.576 – dalej: k.p.a.) i art. 251 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. 2024.1530 – dalej u.f.p.) utrzymało w mocy decyzję nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia 31 lipca 2023r. wydaną na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 60 pkt 1 i art. 61 ust. 1 pkt 4 oraz art. 251 ust 1 i 5 u.f.p. wobec K. M. – organu prowadzącego Niepubliczne Przedszkole [...] , w której postanowiono:
1. uznać wydatki w kwocie 24.342, 19 zł jako dotację niewykorzystaną do końca roku budżetowego 2022,
2. przyjąć kwotę o której mowa w pkt 1 wraz z odsetkami na konto Urzędu Miasta [...] w wysokości 26279,19 zł jako zwrot dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego 2022r.
Organ I instancji podał, że na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. wszczął w dniu 18 maja 2023r. postępowanie administracyjne w sprawie przeanalizowania rozliczenia dotacji za 2022r. udzielonej dla Niepublicznego Przedszkola [...] z siedzibą w [...] na ul. [...], którego organem prowadzącym jest K. M. (dalej: skarżąca). W toku postępowania analizie poddano dokumenty finansowe (faktury wskazane w decyzji) w zakresie prawidłowego wykorzystania dotacji udzielonych z budżetu Miasta [...] na dzieci uczęszczające do w/w przedszkola w związku z wątpliwościami dotyczącymi podwójnego finansowania z dotacji oświatowej i przez rodziców zajęć należących do podstawy programowej określonej w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017r. Analizując wskazane w decyzji faktury organ uznał, że przedszkole nie wykorzystało do końca roku budżetowego 2022 dotacji w wysokości 24.342,19 zł w związku z podwójnym finansowaniem.
W ocenie organu faktury z [...] sp. z o.o. na usługę cateringu, usługi psychologa S. J., logopedy J. N., zajęć z rytmiki, zajęć sportowych na podstawie umowy z [...] sp. z o.o. opłacane są przez rodziców dzieci. W umowie zawieranej z przedszkolem zobowiązują się do opłaty czesnego nazwanego w umowie "opłatą abonamentową i opłatami dodatkowymi", w skład których m.in. zalicza się "opłata za wyżywienie oparta o stawkę dzienną wynoszącą 17 zł" W umowie w pkt 4 i 5 podano, że "w ramach opłaty abonamentowej przedszkole zapewnia: zajęcia dydaktyczne oraz logopedyczne, opiekę psychologa oraz opiekę pielęgniarki, przedstawienia i warsztaty teatralne, koncerty, zajęcia z języka angielskiego, zajęcia sportowe, rytmikę. W skład opłaty abonamentowej wchodzi opłata za całodzienne wyżywienie dziecka."
Organ podał, że w zakresie przewidzianym przepisami prawa z dotacji mogły być finansowane jedynie wydatki na kształcenie, wychowanie i opiekę w myśl art. 35 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Organ prowadzący pobierał od rodziców opłaty za wyżywienie i w/w zajęcia oraz finansował te wydatki z dotacji oświatowej, co prowadziło do podwójnego finansowania – dlatego organ prowadzący uznał w/w kwoty za niewykorzystane do końca roku budżetowego 2022 i zakwalifikował kwotę z tego wydatku w wysokości 24342,19 zł wraz z odsetkami jako zwrotną do budżetu Miasta [...] na podstawie art. 251 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.
Odnośnie wydatków związanych z wycieczkami i usługami przewozowymi dzieci organ uznał je jako kwalifikujące się w podstawie programowej. Wskazał jednak, że zgodnie z § 3 pkt 7 umowy z rodzicami : przedszkole zapewnia rodzicom w ramach czesnego zajęcia dodatkowe (j. angielski, rytmika, zajęcia sportowe, teatralne, przyrodnicze...), udział w koncertach muzycznych, przedstawieniach teatralnych, imprezach okolicznościowych organizowanych na terenie przedszkola. Otrzymawszy odpowiedź od organu prowadzącego dotyczącą usług transportowych z 9.02.2022r., 12.04.2022r., 17.05.2022r., że w lutym były warsztaty z robienia pizzy w Pizzerii [...], kwiecień – muzeum czekolady a maj – teatr animacji i galeria lalek organ uznał, że również i w tym wypadku doszło do podwójnego finansowania. Zgodnie z pkt 4 umowy z rodzicami: w ramach opłaty abonamentowej przedszkole zapewnia: przedstawienia i warsztaty teatralne, koncerty.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca powołując się wyrok WSA w Warszawie z dnia 20.03.2020r., sygn. VIII SA/Wa 65/20 podała, że nie zgadza się z zarzutem podwójnego finansowania w zakresie dotyczącym kosztów zajęć dodatkowych organizowanych przez placówkę oraz wsparcia psychologa i logopedy prowadzonych w ramach IPET dla ucznia z orzeczeniem o potrzebie kształcenia. W związku z tym wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie prowadzonego postępowania.
W piśmie z 28 sierpnia 2023r. pełnomocnik skarżącej uzupełnił odwołanie. Podkreślił, że nie doszło do podwójnego finansowania wskazanych przez organ wydatków. Z § 3 pkt 1 umowy wynikało, że miesięczna opłata abonamentowa jest dofinansowania z Urzędu Miasta [...]. Jest to zapis pozwalający na współfinansowanie zadań placówki i brak jest dodatkowych postanowień jakoby rodzice mieli uiszczać inne dodatkowe opłaty. Zdaniem pełnomocnika istnieje różnica między finansowaniem tych zajęć jedynie przez rodziców , a ich współfinansowaniem również z dotacji, co jest dopuszczalne. Odnośnie wycieczek, zdaniem pełnomocnika, mogły być one dofinansowane z przedmiotowej dotacji. Koszty wsparcia psychologa i logopedy mogły być finansowane z dotacji.
Organ II instancji utrzymując decyzję Prezydenta Miasta [...] w mocy podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organ. Powołując się na treść art. 90 ust. 3 d i art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty podał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że faktury z [...] sp. z o.o. na usługi cateringu, usługi psychologa S. J., logopedy J. N., zajęć z rytmiki, zajęć sportowych na podstawie umowy z [...] sp. z o.o. opłacane są przez rodziców dzieci, gdyż w umowie zawieranej z przedszkolem zobowiązali się oni do opłaty czesnego nazwanego w umowie "opłatą abonamentową i opłatami dodatkowymi", w skład których zalicza się m.in. "opłaty za wyżywienie oparte o stawkę dzienną wynoszącą 17 zł". W umowie z rodzicami zawarty jest również pkt 4 oraz 5, który wskazuje co wchodzi w skład opłaty abonamentowej uiszczanej przez rodziców. I choć ciężar dowodu spoczywał na beneficjencie nie przedłożył on żadnego dowodu, który zaprzeczałby temu ustaleniu. Beneficjent do rozliczenia przedłożył faktury za wycieczki, które zgodnie z umową z rodzicami były przez nich finansowane. Przedszkole zobowiązało się w ramach czesnego do zajęć dodatkowych (j. angielski, rytmika, zajęcia sportowe, teatralne, przyrodnicze...), udział w koncertach muzycznych, przedstawieniach teatralnych, imprezach okolicznościowych organizowanych na terenie przedszkola. Mając powyższe na uwadze SKO podzieliło pogląd organu I instancji, iż w zaistniałym stanie faktycznym doszło do podwójnego finansowania.
W terminowo wniesionej skardze pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, ewentualnie uchylenie decyzji SKO oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonej decyzji SKO zarzucił:
1. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z wydaniem decyzji z rażącym naruszeniem prawa, w oparciu o przepisy, które zostały uchylone w 2017r., a zatem oparcie decyzji na nieistniejących normach prawnych,
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 15 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organu I i II instancji czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz do jej załatwienia, tj
- niepełne zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie, które poskutkowało zakwestionowaniem wydatków przy których poczynieniu nie doszło do naruszenia zasady zakazu podwójnego finansowania, w szczególności przez wybiórcze przeanalizowanie treści udostępnionego wzoru umowy z rodzicami, z którego wynika, że miesięczna opłata abonamentowa jest dofinansowana z Urzędu Miasta [...] (§ 5 pkt 1 umowy),
- brak odniesienia się SKO do zarzutów stawianych decyzji Prezydenta Miasta [...] w zakresie zakwestionowanych wydatków dot. zatrudnienia specjalistów realizujących zalecenia wynikające z IPET ucznia, posiadającego opinię o potrzebie kształcenia specjalnego,
- brak sporządzenia dostatecznego i wyczerpującego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego skarżonej decyzji, w szczególności oparcie decyzji o przepisy aktów prawnych, które zostały uprzednio uchylone i nie funkcjonują w obrocie prawnym, a także ograniczenie sporządzenia uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji organu II instancji do podzielenia argumentacji organu I instancji bez dokonania własnej analizy zaistniałego stanu faktycznego i prawnego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło organy do błędnych wniosków i nieprawidłowego uznania, że dotacja nie została wykorzystana w terminie
3. w przypadku nieuznania zarzutu nieważnościowego pełnomocnik wskazała na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 90 ust. 3d oraz art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty, poprzez oparcie uzasadnienia prawnego decyzji SKO w [...] o przepisy ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2024, poz. 750 ze zm.), które w czasie rozpoznawania sprawy były uchylone i nie mogły stanowić podstawy wydanej decyzji, jako nieobowiązujące w porządku prawnym w czasie, w którym dotacja została pobrana oraz wykorzystana.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę, podał, że kwestionuje również wydatki na catering z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego i nie przeprowadzenie postępowania dowodowego. Wskazał, że organ podał nieaktualną podstawę prawną i nie ustalił na co zostały przeznaczone środki uzyskane od rodziców, nie ma zakazu współfinansowania wydatków zarówno z pieniędzy od rodziców jak i z dotacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935.; dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny rozpatrując skargę na rozstrzygnięcie organu administracji ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenia dającego podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stwierdzenie nieważności decyzji ma miejsce w sytuacji gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisów. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi (art. 134 p.p.s.a.), co oznacza, że z urzędu bierze pod uwagę wszystkie uchybienia postępowania, a nie tylko podniesione w skardze. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W przedmiotowej sprawie skarga zasługiwała na uwzględnienie, ale nie wszystkie jej zarzuty były uzasadnione.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 251 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1270, zwanej dalej ustawą o finansach publicznych), w brzmieniu obowiązującym na datę wydania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 251 ust. 1 i 5 cyt ustawy: dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku, z zastrzeżeniem terminów wynikających z przepisów wydanych na podstawie art. 189 ust. 4. (ust. 1). Od kwot dotacji zwróconych po terminach określonych w ust. 1-3 nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1-3. (ust. 5).
Z art. 67 ust. 1 u.f.p. wynika, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 oraz z 2025 r. poz. 769) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.).
Sprawa niniejsza dotyczy prawidłowości wydatkowania przez skarżącą dotacji na realizację zadań w zakresie opieki przedszkolnej w 2022r., zatem zastosowanie znajdzie tu ustawa z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych w wersji obowiązującej od 1 stycznia 2022r.(t.j. Dz.U. 2021.1930). Przepis ten prawidłowo przywołał organ I instancji. Natomiast SKO w decyzji, jak słusznie wskazała skarżąca powołało, nieaktualne przepisy ustawy o systemie oświaty. To naruszenie w przedmiotowej sprawie nie miało jednak samo w sobie wpływu na wynik sprawy, nie stanowiło również podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji SKO. Brzmienie nieaktualnych i obecnych przepisów było bowiem zbliżone.
Zgodnie z art. 35 u.f.z.o:
1. Dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:
1) pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na: (...)
b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, oraz zadania, o którym mowa w art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212),
2) pokrycie wydatków na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (...)
2. Przez wydatki bieżące, o których mowa w ust. 1 pkt 1, należy rozumieć wydatki bieżące, o których mowa w art. 236 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
W art. 236 ust. 2 u.f.p. jest mowa o wydatkach budżetowych niebędących wydatkami majątkowymi.
Nie budzi wątpliwości, że dotacja może być wykorzystana wyłącznie na cele wyszczególnione w powołanych przepisach, czyli na pokrycie wydatków bieżących, na zakup środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych o ile wydatki takie służą realizacji zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, a także na realizację zadań określonych w art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe. Przy czym, oceniając prawidłowość wykorzystania dotacji należy mieć na uwadze nie tylko to, czy dany wydatek realizuje ww. cele, ale także to, czy został dokonany z zachowaniem zasad ponoszenia wydatków ze środków publicznych. Stosownie bowiem do art. 44 ust. 3 u.f.p. wydatki publiczne powinny być dokonywane:
1) w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad:
a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów,
b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów;
2) w sposób umożliwiający terminową realizację zadań;
3) w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym pozostaje aktualny pogląd, sformułowany jeszcze na podstawie przepisów ustawy o systemie oświaty, że omawiane dotacje są dotacjami podmiotowo-celowymi, a nie tylko podmiotowymi, gdyż udziela się ich jednostkom spoza sektora finansów publicznych na dofinansowanie ich bieżącej działalności statutowej, ale również na konkretny cel – realizację dofinansowania konkretnych zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki.
Dotację oświatową można wydatkować na cele ściśle związane z procesem wychowania przedszkolnego. Dotacja nie może być wydatkowana na każdy cel.
Mając na uwadze powyższe podkreślić należy, że szczególnie istotne w rozpoznawanej sprawie była ocena prawidłowości ustaleń, niewykorzystania przyznanej dotacji na dotowane cele w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku z zastrzeżeniem terminów wynikających z przepisów wydanych na podstawie art. 189 ust. 4. Organy nie kwestionowały, że wydatkowane kwoty przeznaczone były na realizację celów dotacji i pozostawały zgodne z zajęciami podstawy programowej przedszkola. Sporne pozostawało ustalenie czy w niniejszej sprawie rzeczywiście doszło do podwójnego ich finansowania.
W ocenie Sądu organy prawidłowo stwierdziły nieprawidłowości przy rozliczeniu dotacji dotyczące wydatków na wyżywienie dzieci (faktury z [...] sp. z o,o. na usługi cateringowe)
W § 23 statutu przedszkola uregulowano zasady odpłatności za przedszkole. W pkt 1 podano, że przedszkole pobiera opłaty za nauczanie, wychowanie i opiekę w czasie ustalonym przez organ prowadzący, nie krótszy niż pięć godzin zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty, jak również pobiera opłaty za korzystanie z posiłków. W pkt 3 § 23 statutu podano, że wysokość miesięcznej stawki żywieniowej ustala organ prowadzący w porozumieniu z dyrektorem. W § 5 pkt 2 umowy zawieranej przez przedszkole z rodzicami podano, że opłata za wyżywienie oparta o stawkę dzienną wynoszącą 17 zł. Zgodnie z § 5 pkt 5 umowy opłata za całodzienne wyżywienie dziecka wchodzi w skład opłaty abonamentowej. Z faktur z [...] sp. z o.o. nr [...] z 28.02.2022r. i nr [...] z 29.04.2022r. wynikało, że cena brutto jednej sztuki zamówionego cateringu wynosi 15 zł. Stawka dzienna wyżywienia dziecka płacona przez rodziców była ściśle określona kwotowo w umowie i pokrywała opłaty wynikające z dołączonych faktur.
Zdaniem sądu zasadnie uznało Kolegium za organem I instancji, że wobec regulowania opłat za wyżywienie w ramach zawieranych umów z opiekunami dzieci, dodatkowe wydatki tego rodzaju nie są możliwe do pokrywania z dotacji, z uwagi na inne źródło finansowania tego rodzaju zakupów ( wynika to z poglądów orzecznictwa sądowego – m. in. WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 07.02.2024r. sygn. akt I SA/Ol 458/23, WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 15.10.2019r. sygn. akt III SA/Po 495/19 ).
M. in. w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 15.10.2019 r. sygn. akt III SA/Po 495/19, choć wydanym na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów ale aktualnego i pod rządami przepisów aktualnych stwierdzono, że "zwrócić trzeba uwagę na ugruntowany już w orzecznictwie pogląd, co do braku możliwości przeznaczenia dotacji na finansowanie kosztów wyżywienia dzieci w sytuacji, gdy ze stanu faktycznego sprawy wynika, że koszty te były pokrywane w ramach opłat uiszczanych przez rodziców. Należy w tym zakresie wskazać, że możliwość pokrycia tych wydatków z dotacji powodowałaby podwójne finansowanie wyżywienia dzieci – raz z opłat wnoszonych przez rodziców, drugi raz z dotacji z budżetu gminy. Pokrywanie kosztów wyżywienia dzieci przez rodziców skutkuje więc tym, że wydatek ten nie mógł być sfinansowany z dotacji. Środki publiczne, jakie stanowi dotacja, nie mogą stanowić zysku przedsiębiorcy prowadzącego przedszkole. Mogą bowiem one być wydatkowane jedynie (...)na wydatki bieżące w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Stanowisko to wyrażono w wyrokach NSA z 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1002/13, z 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 463/14, z 1 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 2447/14, z 13 września 2018 r., sygn. akt I GSK 2219/18, CBOSA."
Zdaniem Sądu organy słusznie podniosły w uzasadnieniach swoich decyzji, że jeżeli za wyżywienie dziecka w przedszkolu płacą w całości rodzice to zakup usług cateringowych nie jest możliwy do sfinansowania z dotacji. Skarżąca w odwołaniu i w skardze nie kwestionowała uznania tych wydatków za podwójnie finansowane. Dopiero na rozprawie pełnomocnik podał, że nie zachodziło podwójne finansowanie wydatków na catering, co nie znajdowało uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy.
Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organów w zakresie wydatków na usługi psychologa S. J., logopedy J. N., zajęć z rytmiki, zajęć sportowych na podstawie umowy z [...] sp.z.o.o., usług transportowych na wycieczki na warsztaty robienia pizzy, do muzeum czekolady czy do teatru animacji.
Organy interpretując § 5 ust. 1 i 5 umowy przedszkola z rodzicami założyły bowiem, że wydatki na w/w aktywności w całości pokrywają rodzice w miesięcznej opłacie abonamentowej. Tymczasem, jak słusznie zauważyła skarżąca w skardze w § 5 ust. 1 umowy podano, że miesięczna opłata na pokrycie świadczeń wskazanych w umowie jest dofinansowana z Urzędu Miasta [...], co oznaczało, że rodzice dzieci nie byli zobowiązani do finansowania wszystkich wydatków a do ich współfinansowania. W § 23 ust. 4 pkt 2 statutu przedszkola również podano, że jest ono dofinansowane z Urzędu Miasta [...]. Kategoryczne twierdzenie w decyzjach, że w/w wydatki podlegały podwójnemu finansowaniu było więc nieuzasadnione. Organ interpretując zapisy umowy przedszkola z rodzicami założył, że opłata abonamentowa obejmująca wskazane w § 5 pkt 4 umowy świadczenia w całości je pokrywa. W toku postępowania nie wyjaśnił tych okoliczności. O takiej interpretacji umowy skarżąca dowiedziała się dopiero z decyzji. I choć rację ma organ, że skarżąca jako beneficjent ma obowiązek wykazania prawidłowego wykorzystania dotacji i na niej ciąży ciężar dowodu w tym zakresie, to w niniejszej sprawie dowodzenia tej okoliczności została pozbawiona, gdyż o odmiennej interpretacji zapisów umowy dokonanej przez organ dowiedziała się dopiero z decyzji. Sąd uznał, że interpretacja dokonana przez organ była dowolna, nie było bowiem dowodów, że wskazane wydatki zostały w całości pokryte z opłaty abonamentowej. W tym zakresie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1 i 80 a także 8 i 9 k.p.a w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało uchyleniem decyzji. Organ powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej a także jest obowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Ponownie prowadząc postępowanie organy zobowiążą skarżąca do wykazania w jaki sposób ustalała z rodzicami dzieci, które ze świadczeń i w jakim zakresie były dofinansowywane z dotacji, następnie oceni przedłożone dowody z uwzględnieniem przewidzianej w umowie możliwości współfinansowania wydatków z opłaty abonamentowej i dotacji. Zauważyć bowiem należy, że kilka ze wskazanych w decyzji faktur (na transport, usługi logopedy i psychologa) przedłożone zostały do rozliczenia dotacji w części (faktury: [...], [...], [...], [...], [...] i [...]). Nadto w ocenie Sądu udział w warsztatach robienia pizzy czy wyjazd do muzeum czekolady nie może być jak to uczyniły organy, uznane za wyjazd na przedstawienie, warsztaty teatralne czy koncerty, co również winno być uwzględnione przez organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Organ ponownie rozpoznając sprawę wyjaśni również kwestię odsetek, brak jakiegokolwiek uzasadnienia tej kwestii stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. i tym samym wymyka się spod kontroli sądu.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. W dalszym toku postępowania organ uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.), bowiem skarżąca była reprezentowana w postępowaniu przed sądem przez adwokata. Na koszty te składa się wpis od skargi w wysokości 731 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 3 600 zł oraz opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa 17 zł.