III SA/Po 357/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku J. P. o ustalenie i wypłatę odsetek za zwłokę od kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, które zostały jej zwrócone po tym, jak pierwotne decyzje ARiMR o ustaleniu tych płatności zostały prawomocnie uchylone przez WSA i NSA. Organy ARiMR odmówiły przyznania odsetek, argumentując, że nowelizacja ustawy o ARiMR z 2022 roku wyłączyła stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 78 i 78a) dotyczących oprocentowania nadpłat. Skarżąca podnosiła, że należy stosować przepisy obowiązujące w momencie powstania stosunku prawnego, czyli w momencie uiszczenia nienależnych płatności. Sąd administracyjny w Poznaniu przychylił się do stanowiska skarżącej. Sąd uznał, że organy ARiMR dopuściły się naruszenia prawa materialnego, gdyż w sytuacji braku przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej, należy stosować przepisy obowiązujące w momencie powstania zdarzenia kształtującego stosunek prawny, czyli w momencie uiszczenia przez skarżącą nienależnych płatności. Sąd podkreślił, że zasada demokratycznego państwa prawnego wymaga, aby Skarb Państwa ponosił konsekwencje za bezprawne działania swoich organów, co obejmuje również wypłatę odsetek za okres, w którym środki były bezpodstawnie zatrzymywane. W związku z tym, sąd uchylił decyzje organów ARiMR i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem prawa skarżącej do odsetek na podstawie przepisów obowiązujących przed nowelizacją.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych w prawie administracyjnym, prawo do odsetek od nienależnie pobranych środków publicznych, odpowiedzialność organów administracji za bezprawne działania.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami rolnymi i ARiMR, ale zasady prawne mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku braku przepisów intertemporalnych w ustawie nowelizującej, należy stosować przepisy obowiązujące w momencie powstania nadpłaty, czy przepisy w nowym brzmieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować przepisy obowiązujące w momencie powstania nadpłaty, nawet jeśli ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów przejściowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasada demokratycznego państwa prawnego wymaga, aby Skarb Państwa ponosił konsekwencje za bezprawne działania swoich organów, co obejmuje wypłatę odsetek od nienależnie zatrzymanych środków. Brak przepisów przejściowych nie wyłącza stosowania reguł międzyczasowych ukształtowanych w polskiej kulturze prawnej, które w tym przypadku wskazują na zastosowanie prawa obowiązującego w momencie powstania zdarzenia prawnego.
Czy skarżącej przysługują odsetki od kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, które zostały jej zwrócone po uchyleniu decyzji przez WSA i NSA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarżącej przysługują odsetki od kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy ARiMR dopuściły się naruszenia prawa materialnego, przyczyniając się do powstania nadpłaty. W związku z tym, skarżącej przysługują odsetki na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej obowiązujących w momencie powstania nadpłaty, tj. w momencie uiszczenia przez nią nienależnych płatności.
Przepisy (9)
Główne
u.ARiMR art. 29 § ust. 1 i 7
Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Przepis w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2022 r. pozwalał na stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 78 i 78a, do należności nienależnie pobranych. Po nowelizacji art. 29 ust. 7 wyłącza stosowanie tych przepisów.
Pomocnicze
O.p. art. 78 § § 1
Ordynacja podatkowa
Reguluje oprocentowanie nadpłat podatku.
O.p. art. 78 § § 3 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Określa przypadki i moment powstania oprocentowania nadpłaty.
O.p. art. 77 § § 1 pkt 1 i 3
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Należy stosować przepisy obowiązujące w momencie powstania nadpłaty, nawet jeśli ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów przejściowych. • Brak przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej nie wyłącza stosowania reguł międzyczasowych. • Skarb Państwa ponosi konsekwencje za bezprawne działania swoich organów, w tym wypłatę odsetek od nienależnie zatrzymanych środków.
Odrzucone argumenty
Należy stosować nowe brzmienie art. 29 ust. 7 u.ARiMR, które wyklucza zastosowanie art. 78 O.p., ponieważ ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów przejściowych.
Godne uwagi sformułowania
brak przepisów przejściowych nie przesądza sam przez się o luce w zakresie regulacji intertemporalnej • zasada demokratycznego państwa prawnego • Skarb Państwa nie ponosiłby żadnych konsekwencji za bezprawne działania jego organów jest nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego
Skład orzekający
Marek Sachajko
sędzia
Piotr Ławrynowicz
sprawozdawca
Walentyna Długaszewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie administracyjnym, prawo do odsetek od nienależnie pobranych środków publicznych, odpowiedzialność organów administracji za bezprawne działania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami rolnymi i ARiMR, ale zasady prawne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawo intertemporalne i jak sądy chronią obywateli przed skutkami błędów administracji, nawet po zmianie przepisów.
“Nawet po zmianie prawa, ARiMR musi zapłacić odsetki za błędy!”
Dane finansowe
WPS: 207 700 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.