III SA/Po 349/08

III SA/Po 349/08 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2009-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Górecka /przewodniczący sprawozdawca/
Mirella Ławniczak
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151, 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art.  23, 65
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka ( spr.) WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak Protokolant : st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2009r. przy udziale sprawy ze skargi D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia Nr w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. oddala skargę /-/ M. Ławniczak /-/ M. Górecka /-/ W. Długaszewska WSA/wyr. 1- sentencja wyroku
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Celnego decyzją uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr w zakresie m.in. ogólnej wartości faktury, opisu towaru i zastosowanej stawki celnej i wezwał P. do uiszczenia niedoboru cła w kwocie ... zł oraz do uiszczenia odsetek wyrównawczych.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zgodnie z art. 70 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (Dz. U. 1997, Nr 23, poz. 117, z późn. zm., dalej jako k.c.) organ celny może przystąpić do weryfikacji zgłoszenia celnego, polegającej m.in. na rewizji celnej towarów z możliwością pobrania próbek w celu przeprowadzenia ich dalszej lub dokładniejszej analizy. Uprawnienie organu znalazło swój wyraz w przekazaniu do Laboratorium próbki tkaniny będącej przedmiotem odprawy, pobranej w obecności zgłaszającego. Następnie, powołując się na art. 83 § 1 i 2 k.c., organ postanowieniem z dnia 1 czerwca 2000r., wszczął z urzędu postępowanie celne.
W dalszej części uzasadnienia podano, że dołączona do przedmiotowego zgłoszenia celnego faktura, na mocy art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego (załącznik do Dz. U. 1997, Nr 104, poz. 662, z późn. zm., dalej jako Protokół nr 4), skierowana została w celu weryfikacji do belgijskiej administracji celnej. Pismem belgijskie władze celne stwierdziły, iż nie udało się ustalić pochodzenia towarów na przedłożonej fakturze. Wobec takiego stanowiska oraz biorąc pod uwagę okoliczność związania organu celnego kraju importu wynikami weryfikacji, uznano, że nie udało się ustalić kraju pochodzenia przedmiotowego towaru, co spowodowało konieczność zastosowania stawki celnej w wysokości 80%, a nie 0% (ust. 7 części pierwszej Postanowień wstępnych do Taryfy Celnej z dnia 15 grudnia 1998r. – Dz. U. 1998, Nr 158, poz. 1036, z późn. zm.).
Nadto wskazano, iż otrzymane wyniki weryfikacji pobranego materiału nie potwierdziły, że towar objęty procedurą dopuszczenia do obrotu stanowi tkaninę opisaną przez stronę, a mianowicie "Podszewkę poliamidową 7650 mb". Wg przeprowadzonej ekspertyzy badana tkanina jest tkaniną bawełnianą z niewielką domieszką innego włókna o gramaturze 279,4 g/m². Cena takiej tkaniny została ustalona na poziomie 1,6 USD za 1 mb, co stanowi 6,26 zł za 1 mb. W świetle wyników weryfikacji organ uznał, iż strona, deklarując cenę 2,95 zł za mb, znacznie zaniżyła wartość towaru zgłoszonego do odprawy celnej (należało zatem zastosować art. 23 § 7 k.c. w zw. z art. 29 § 1 k.c.) oraz, że tkanina powinna zostać zaklasyfikowana do pozycji 5209, a w jej obrębie do kodu PCN 5209 21 00 0.
Po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania, ustalenia i argumentację organu pierwszej instancji, uznając je za prawidłowe. W szczególności podkreślono dopuszczalność posłużenia się wynikiem badań specjalistycznego laboratorium w celu ustalenia wartości celnej towaru. Przychylono się również do stanowiska organu I instancji w przedmiocie uznania za wiążące wyników weryfikacji przeprowadzonej przez belgijskie władze celne, odmawiając jednocześnie wiarygodności dokumentom załączonym przez odwołującą, będących podstawą do wnioskowania o obniżoną stawkę celną.
Po rozpatrzeniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 3 czerwca 2005r. (sygn. akt 3/I SA/Po 2377/02) uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyroku Sąd uznał, iż nie wszystkie zarzuty, podniesione przez skarżącą, zasługiwały na uwzględnienie. Przede wszystkim, w ocenie Sądu, chybiony okazał się wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji, albowiem nie stwierdzono, aby decyzja została wydana bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem Sądu, ustalenie wartości celnej przedmiotowej tkaniny (wobec niemożliwości ustalenia jej wartości celnej na podstawie art. 25 – 28 Kodeksu celnego, organ posłużył się "metodą ostatniej szansy" – art. 29 Kodeksu celnego), nie mogło nastąpić w oparciu o ekspertyzę sporządzoną przez Laboratorium. Jak zostało zauważone, przedmiotowa ekspertyza nie spełnia wymogów opinii, ponieważ jej konkluzja nie zawiera wszechstronnego uzasadnienia zajętego stanowiska, nie wskazano w niej w oparciu o jakie badania ustalono skład surowcowy i inne parametry badanej tkaniny, a także nie wyjaśniono w sposób przekonujący, na jakiej podstawie wyliczono wartość 1 mb. Sąd podzielił również wątpliwości skarżącej odnośnie do bezstronności omawianej opinii, w związku z zawarciem w niej komentarzy o nieuczciwym transporcie tekstyliów, który doprowadził do zniszczenia wielu przedsiębiorstw oraz pobłażliwości władz celnych. Podkreślono także, że organ celny II instancji nie podał żadnych argumentów przemawiających za uznaniem powyższej ekspertyzy za wiarygodną, nie odniósł się również do podniesionego w odwołaniu zarzutu skarżącej dotyczącego badania przez firmę próbki towaru innej niż przedstawiona do odprawy celnej.
W opinii Sądu naruszone zostały przepisy o.p. (art. 121, 122, 187 § 1, 191, 210 § 4), głównie poprzez uznanie za wiarygodną opinii biegłego, która określając skład surowcowy tkaniny ma wpływ na właściwą klasyfikację celną – z dalszymi jego konsekwencjami – a wskazując cenę, decyduje o ustaleniu wartości celnej towaru.
Jeśli natomiast chodzi o zarzut skarżącej odnośnie do niezgodnej z prawem odmowy przyznania preferencji celnych, okazał się on nietrafny.
Sąd stanął bowiem na stanowisku, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami (art. 16 pkt 1, art. 21, art. 32 Porozumienia między RP a Wspólnotami Europejskimi w sprawie zmiany Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między RP a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, dotyczącego definicji pojęcia "produkty przychodzące" i metod współpracy administracyjnej – z dnia 24 czerwca 1997r. (zał. do Dz. U. 1997, Nr 104, poz. 662), art. 70, art. 83 k.c.), weryfikacja przeprowadzona przez właściwe władze celne kraju eksportu (władze belgijskie), jest jedyną formą kontroli dowodów pochodzenia towaru i jego wynik wiąże władze celne kraju eksportu. Na potwierdzenie tego stanowiska, przytoczono również wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1998r. (sygn. akt I SA/Łd 777/99). Za nieuzasadnione należało zatem uznać twierdzenie skarżącej o niezgodnej z prawem odmowie uwzględnienia dokumentów przez nią przedłożonych, potwierdzających preferencyjne pochodzenie towaru. W związku z powyższym zastosowanie przez organ celny stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100% (w rozpoznawanej sprawie 80%) Sąd uznał za słuszne.
Formułując wskazania co do dalszego postępowania organu, podkreślono, iż konieczne będzie jednoznaczne ustalenie tożsamości badanej próbki z partią tkaniny, która stanowiła przedmiot importu w dacie 28 czerwca 1999r. (w celu wydania decyzji wszechstronnie uzasadnionej, po rozważeniu możliwości przeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego, którą następnie organ podda wnikliwej ocenie, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 191 o.p.). W zależności od wyników ekspertyzy organy celne dokonają ponownej klasyfikacji towarowej, ustalą też ewentualną nową wartość celną towaru i wysokość długu celnego oraz rozważą, czy nadal zachodzą podstawy do naliczenia odsetek wyrównawczych (strona nie ma wpływu na określenie statusu pochodzenia towaru i prawidłowość wystawienia deklaracji na fakturze oraz dokumentu EUR1).
Decyzją Dyrektor Izby Celnej uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odsetek wyrównawczych, umarzając w tym zakresie postępowanie, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia wartości celnej towaru oraz wysokości uzupełniającej kwoty wynikającej z długu celnego, a także wezwania do uiszczenia tej kwoty, wzywając do uiszczenia niedoboru cła w kwocie ... zł. W pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż muszą istnieć uzasadnione przyczyny, dla których kwestionowana jest wiarygodność danych zamieszczonych w zgłoszeniu. Organ I instancji ograniczając się do stwierdzenia, iż strona zaniżyła wartość towaru w stosunku do jego rzeczywistej wartości i nie potwierdzając jednocześnie takiej okoliczności, nie spełnił wymogu koniecznego do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru. Wobec tego, Dyrektor Izby Celnej odstąpił od możliwości podwyższenia wartości celnej i przyjął ceny zawarte w fakturze załączonej do zgłoszenia celnego.
W dalszej części organ odniósł się do okoliczności zakwestionowania przez stronę próbki towaru, która została poddana badaniu oraz opinii biegłego, na podstawie której została wydana decyzja w I instancji. Podkreślono, iż strona nie kwestionowała wcześniej (mimo zapewnienia jej możliwości czynnego udziału w postępowaniu) pobranej próbki ani sposobu jej zabezpieczenia. Przeprowadzone dowody z opinii biegłych wykazały, iż badanym towarem była tkanina bawełniana, bielona i rozjaśniona optycznie o splocie płóciennym. Tym samym, mając na uwadze próbkę towaru załączoną do akt oraz ustalenia zawarte w opiniach, należało przyjąć, iż organ I instancji prawidłowo zaklasyfikował importowany towar do pozycji 5209 wg kodu PCN 5209 21 00 0 (tkaniny bawełniane zawierające w masie 85% lub więcej bawełny, o gramaturze powyżej 200g/m², bielone o splocie płóciennym). Podkreślono jednocześnie, że zmiana klasyfikacji importowanego towaru z kodu PCN 5407 42 00 0 na kod PCN 5209 21 00 0 nie wpływa na wysokość należności celnych.
Odnosząc się do kwestionowania przez stronę odmowy przyznania jej preferencji celnych, organ podniósł, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zastosowania obniżonej stawki celnej. Związany jest on bowiem wynikami weryfikacji przeprowadzonej przez belgijskie władze celne, a ta w żaden sposób nie uprawnia do stosowania stawki celnej preferencyjnej (pismem poinformowano, że nie udało się ustalić pochodzenia towarów podanych na fakturze).
Na powyższą decyzję D. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (pismo z dnia 4 listopada 2006r.), wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji oraz zasądzenie kosztów procesu wg norm przypisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 listopada 2007 roku uchylił decyzję organu II instancji ( sygn. akt III SA/Po 1116/06 ).
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że chybiony okazał się wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Sąd nie stwierdził, aby decyzja została wydana bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa. Nie stwierdzono także istnienia innych przesłanek pozwalających na uznanie wydanej decyzji za nieważną, a mianowicie: wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, wydania decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną, decyzji skierowanej do osoby nie będącej stroną w sprawie, decyzji niewykonalnej w dniu jej wydania, o trwałym charakterze niewykonalności, wydania decyzji, której wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą czy decyzji zawierającej wadę powodująca jej nieważność z mocy prawa.
Nie podzielono również stanowiska strony skarżącej odnośnie do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego w całości lub w części wskutek przedawnienia. Cło należy bez wątpienia do kategorii danin publicznych, nie jest jednak podatkiem. Przy braku definicji ustawowej przyjmuje się, iż cło jest świadczeniem pieniężnym o charakterze daninowym, którego pobór związany jest z faktem przywozu, wywozu lub przewozu towarów przez granicę obszaru pokrywającego się na ogół z obszarem państwa. Niektóre cechy cła zbliżają je do podatków, jednakże definicja legalna podatku zawarta w art. 6 o.p. obejmuje element, którego nie można odnieść do ceł – nie są one bowiem świadczeniem wynikającym z ustawy podatkowej. Kodeks celny zawiera w art. 262 jedynie odesłanie do przepisów art. 12 (obliczanie terminów) i Działu IV o.p. (postępowanie podatkowe). Tymczasem kwestie wygaśnięcia i przedawnienia zobowiązania podatkowego uregulowane zostały w Dziale III o.p. – zobowiązania podatkowe, do którego art. 262 k.c. nie odsyła. Wobec powyższego, w opinii Sądu, przychylić się należy do stanowiska Dyrektora Izby Celnej, zgodnie z którym przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia nie jest zobowiązanie podatkowe a przywołane przepisy art. 59 § 1 i art. 70 § 1 o.p. nie mają w tej sprawie zastosowania.
W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 65 § 5 k.c., który zakreśla 3 – letni termin do wydania decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe. Termin ten liczony jest od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego i zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym dotyczy wydania decyzji przez organ I instancji. Termin ten nie został więc w niniejszej sprawie przekroczony.
Jeśli natomiast chodzi o twierdzenie skarżącej podważające zgodność próbki pobranego towaru z próbką poddaną analizie, a także zarzut bezpodstawnego uznania przez organ za wiarygodną opinię biegłego, określającą skład surowcowy tkaniny, co miało wpływ na klasyfikację celną towaru (zaklasyfikowanie go do tkanin objętych kodem PCN 5209 21 00), to zdaniem Sądu, należało uznać je za zasadne.
Organ, realizując wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2005r., podjął czynności zmierzające do uzyskania opinii innego biegłego oraz jednoznacznego ustalenia tożsamości badanej próbki tkaniny, która stanowiła przedmiot importu w dacie 28 czerwca 1999r., co pozwoliłoby na podjęcie decyzji wszechstronnie uzasadnionej.
Odnosząc się do tej drugiej kwestii Sąd uznał, że organ nie dokonał jednoznacznego ustalenia tożsamości badanej próbki stanowiącej przedmiot importu. Abstrahując od stwierdzenia strony skarżącej, iż doszło do sfałszowania protokołu pobrania próbek, poprzez podrobienie podpisu skarżącej (czego strona na etapie postępowania administracyjnego nie podnosiła), za wystarczające do jednoznacznego ustalenia tożsamości próbki nie można w żaden sposób uznać podnoszonej przez organ okoliczności, iż strona wcześniej nie zakwestionowała pobranej do ekspertyzy próbki towaru. Pismem z dnia 12 września 2007r. organ zwrócił się do skarżącej o udzielenie informacji, które mogły być pomocne do ustalenia tożsamości pobranej próbki towaru. W odpowiedzi skarżąca, poinformowała, iż nie jest w stanie, z uwagi na upływ czasu, wskazać podmiotów, które były odbiorcami zgłoszonego do deklaracji towaru. W kontekście tego Sąd podkreślił, że to na organie spoczywał obowiązek właściwego zabezpieczenia próbki towaru, pobranej w celu przekazania jej do analizy. Skoro organ nie dopełnił ze swojej strony obowiązku w zakresie zabezpieczenia próbki, jego negatywne skutki – w ocenie Sądu- nie powinny obciążać strony skarżącej. W związku z tym Sąd uznał, że skarżący nie miał obowiązku udzielenia informacji odnośnie do odbiorców towarów będących przedmiotem zgłoszenia celnego, tym bardziej, iż od chwili pobrania próbki upłynęło 6 lat. Niewykonanie obowiązku w przedmiocie ustalenia tożsamości pobranej próbki towaru z próbką przekazaną do badania, potwierdzała również treść opinii z dnia 19 kwietnia 2006r.. W pkt. 5 ekspertyzy "Próbki pobrano" wpisano bowiem: "Wniosek Dyrektora Izby Celnej dotyczący wykonania ekspertyzy przekazanej próbki tkaniny", co w żaden sposób nie wyjaśnia kwestii, jaka próbka została przekazana do analizy, w szczególności, czy była to próbka tożsama z próbką, o której mowa w protokole pobrania.
W świetle powyższych okoliczności, zdaniem Sądu, organ nie ustalił jednoznacznie tożsamości badanej próbki z próbką pobraną, nie uczynił zatem zadość w tym zakresie wskazaniom zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu uchylającym decyzję.
Jeśli chodzi o wskazania Sądu w przedmiocie uzyskania opinii innego biegłego, którego opinia zostanie poddana przez organ wnikliwej ocenie zgodnej z zasadą określoną w art. 191 o.p., uznać trzeba, iż również w tym zakresie organ nie uwzględnił wskazań zawartych w wyroku.
W świetle treści opinii sporządzonej przez Instytut z dnia 19 kwietnia 2006r. do badań użyta została próbka o wymiarach 130 x 100 mm, przy czym w dalszej części określono, iż do badania w zakresie rozpoznania surowca użyto metody PN-72/P-04604 a do badania masy powierzchniowej – PN-ISO 3801:1993 metody 5, stosując odstępstwo w zakresie liczby badanych próbek i ich wymiaru (badanie wykonano dla 1 próbki o wymiarach 100 x 90 mm). Wprawdzie w opinii wskazano badania, w oparciu o które ustalono skład surowcowy tkaniny, ale ze względu na brak bliższego wyjaśnienia metod badania nie można uznać, aby opinia była sporządzona w sposób dający możliwość sprawdzenia poprawności poszczególnych jej elementów. Samo wskazanie normy państwowej, na której oparto się przy przeprowadzaniu badań laboratoryjnych, bez uzasadnienia, jakie elementy w świetle zastosowanej metody ostatecznie zadecydowały o wyniku rozpoznania surowca, powoduje, iż sporządzoną opinię należało uznać za zbyt lakoniczną, niepełną – nie spełniającą wymogów opinii biegłego. Nadto wątpliwości powinna - w ocenie Sądu- budzić okoliczność, iż, stosując metodę 5 badania, dokonano odstępstwa w zakresie liczby badanych próbek i wymiaru badanej próbki, co stawia pod znakiem zapytania prawidłowość otrzymanego wyniku w zakresie badania masy powierzchniowej próbki tkaniny. Zgodnie z treścią pisma Instytutu z dnia 6 lutego 2006r. "W celu prawidłowego wykonania badań poszczególnych parametrów potrzebne są określone wielkości próbek do badań, wynikające z zaleceń stosownych norm, np. w celu określenia masy powierzchniowej wyrobu wg PN-EN 3801 (...) 5 próbek o wymiarach około 15 cm x 15 cm (metoda 5). Pobrane próbki muszą być reprezentatywne dla całego wyrobu, czyli obejmować całe raporty wzoru. Próbka wielkości 130 mm x 100 mm wystarczy jedynie na określenie splotu, o ile jest on jednakowy w całym wyrobie" (k. 158 akt adm.). W opinii nie uzasadniono, czy odstępstwo w tym zakresie mogło mieć a jeżeli tak, jaki wpływ na uzyskany wynik, czy też tego wpływu nie miało.
Uzyskana opinia, zdaniem Sądu, nie dawała podstaw do zaklasyfikowania sprowadzonego towaru do tkanin objętych kodem PCN 5209 21 00, nie odpowiadała bowiem wytycznym (określonym dokładnie w uzasadnieniu wyroku uchylającym decyzję), którym powinna odpowiadać opinia biegłego.
Sąd podkreślił, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. W związku z tym, biorąc pod uwagę okoliczność, iż Sąd w wyroku z 3 czerwca 2005r. rozstrzygnął już kwestię weryfikacji świadectwa pochodzenia przeprowadzonej przez belgijskie władze celne, nie była ona ponownie badana w ramach przedmiotowej skargi.
Organ, po przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpoznania, nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego (nie ustalił jednoznacznie tożsamości badanej próbki z partią tkaniny, zgłoszonej do procedury celnej oraz oparł swoje ponowne rozstrzygnięcie na dokumencie, nie spełniającym wymogów opinii biegłego). Stopień naruszenia przepisów art. 121, 122 oraz 187 § 1 o.p., w opinii Sądu, mógł mieć więc wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd wskazał, iż rzeczą organów celnych ma być uwzględnienie wskazanych wyżej okoliczności i wydanie decyzji wszechstronnie uzasadnionej, po rozważeniu możliwości przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, zawierającej tym razem elementy (obszerne wyjaśnienia pozwalające na sprawdzenie poprawności wszystkich elementów opinii; wnioski końcowe, szeroko uzasadnione) dające podstawę do uznania takiego dokumentu za opinię biegłego.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Celnej decyzją uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odsetek wyrównawczych i w tym zakresie umorzył postępowanie oraz uchylił decyzję w części dotyczącej wartości celnej, klasyfikacji taryfowej i wysokości uzupełniającej kwoty wynikającej z długu celnego, orzekając w tym zakresie, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ II instancji powołując się na ocenę prawną wyrażoną w wyroku WSA stwierdził, iż zakwestionowanie wartości importowanej tkaniny było bezzasadne. Ponieważ badany materiał porównawczy nie mógł posłużyć do zakwestionowania wartości organ odstąpił od możliwości podwyższenia wartości celnej towaru, przyjmując za wartość transakcyjną cenę zawartą w fakturze załączonej do zgłoszenia celnego – zgodnie z art. 23 §1 Kodeksu celnego. Organ odwoławczy zaklasyfikował ostatecznie importowany towar do kodu PCN 5407 42 00 0, zadeklarowanego przez stronę w zgłoszeniu celnym. Odnośnie odmowy zastosowania preferencyjnych stawek celnych organ powołał się na art. 31 i 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego, umożliwiające weryfikowanie danych dotyczących pochodzenia towarów. Podkreślił jednocześnie wiążący charakter wyników takiej weryfikacji dla krajowych organów celnych oraz powołał się na ocenę prawną wyrażoną w tym zakresie przez WSA w wyroku z dnia 3 czerwca 2005 r. Organ uznał ponadto za bezzasadne pobranie odsetek wyrównawczych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji, zarzucając mu nierzetelne zebranie materiału dowodowego i pominięcie argumentów podnoszonych w toku postępowania. W ten sposób – w według skarżącej- nie zrealizowano wytycznych zawartych w ocenach prawnych wyrażonych w dwóch wyrokach WSA. Orzeczenie zostało wydane po upływie 9 lat od daty powstania długu celnego. Skarżąca podważyła ponadto weryfikację danych o pochodzeniu importowanego towaru dokonaną przez belgijskie organy celne, wnosząc o dokonanie powtórnej weryfikacji.
W ocenie skarżącej nastąpiło też przedawnienie zobowiązania publicznoprawnego ze względu na art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Wskazać należy na wstępie, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy przy tym rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą.
W zakresie tak rozumianej oceny prawnej mieści się zarówno krytyka zaskarżonego aktu w aspekcie stosowania prawa, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie to zostało w konkretnym przypadku uznane za błędne, oraz jakie – zdaniem danego sądu – zastosowanie lub interpretacja przepisów prawnych powinny mieć miejsce, aby rozstrzygnięcie organu administracji publicznej mogło zostać uznane za zgodne z prawem ( zob. m. in. T. Woś i in., Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 472-473 ). Organ administracji zobowiązany jest wobec tego do bezwzględnego zastosowania się przy ponownym rozpoznaniu sprawy do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. Uchybienie temu obowiązkowi narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza wadliwość podjętego aktu lub czynności, uzasadniającą konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego (zob. np. wyrok NSA z 21 października 1999r., IV S.A. 1681/97, LEX nr 47848 ).
W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydał dwukrotnie wyrok uwzględniający skargę i zawierający wytyczne dotyczące dalszego toku postępowania. Chodziło zwłaszcza o wytyczne dotyczące sposobu określenia wartości celnej importowanego towaru oraz jego preferencyjnego pochodzenia.
Analizując akta administracyjne sprawy Sąd uznał, iż organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji prawidłowo odstąpił od próby określenia wartości celnej towaru w sposób inny, niż za pomocą wartości transakcyjnej wskazanej w fakturze załączonej do zgłoszenia celnego – na podstawie art. 23 § 1 Kodeksu celnego. W ten sposób organ celny nie zmienił ostatecznie klasyfikacji towaru i jego wartości celnej, realizując powyższe wytyczne zawarte w wyrokach WSA z 03.06.2005 r. i 21.11.2007 r.
Odnośnie odmowy zastosowania stawek preferencyjnych organ odwoławczy prawidłowo stwierdził brak możliwości dokonania ponownej weryfikacji danych o pochodzeniu towaru i oceny weryfikacji przeprowadzonej przez belgijskie władze celne. Podkreślić bowiem należy, że także i w tym zakresie organy celne związane były oceną prawną wyrażoną w dwóch powyższych wyrokach sądu administracyjnego.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 3 czerwca 2005 r. tutejszy Sąd stanął na stanowisku, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami ( art. 16 pkt 1, art. 21, art. 32 Porozumienia między RP a Wspólnotami Europejskimi w sprawie zmiany Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między RP a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, dotyczącego definicji pojęcia "produkty przychodzące" i metod współpracy administracyjnej – z dnia 24 czerwca 1997r. (zał. do Dz. U. 1997, Nr 104, poz. 662), art. 70, art. 83 k.c.), weryfikacja przeprowadzona przez właściwe władze celne kraju eksportu (władze belgijskie), jest jedyną formą kontroli dowodów pochodzenia towaru i jej wynik wiąże władze celne kraju eksportu. Za nieuzasadnione należało zatem uznać twierdzenie strony skarżącej o niezgodnej z prawem odmowie uwzględnienia dokumentów przez nią przedłożonych, potwierdzających preferencyjne pochodzenie towaru. W związku z powyższym Sąd wskazał, że zastosowanie przez organ celny stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100% (w rozpoznawanej sprawie 80%) było słuszne. W wyroku z dnia 21 listopada 2007 r. Sąd podkreślił natomiast, iż kwestia odmowy preferencyjnego zastosowania stawek celnych została już definitywnie rozstrzygnięta w wyroku z dnia 3 czerwca 2005 r.
W tym kontekście zarzut strony skarżącej dotyczący niezrealizowania wytycznych Sądu w tym zakresie jest całkowicie bezpodstawny.
Sąd uznał ponadto za niezasadne zarzuty strony skarżącej dotyczące terminu możliwej weryfikacji zgłoszenia celnego, który zgodnie z art. 65 § 5 Kodeksu celnego wynosi 3 lata od daty przyjęcia zgłoszenia celnego. Zgodnie z poglądem wyrażanym już uprzednio przez tutejszy Sąd w wyroku z 21 listopada 2007r. jak i utrwalonym w orzecznictwie, termin ten dotyczy wyłącznie wydania decyzji w ramach I instancji ( zob. m. in. wyrok NSA z 27.01.2005 r., GSK 1295/04 ). Decyzja Naczelnika Urzędu Celnego została wydana w dniu ..., a zatem w prawem przepisanym terminie.
Bezpodstawny był ponadto zarzut skarżącej odnośnie przedawnienia zobowiązania celnego z powodu art. 59 § 1 i art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, które nie mogą mieć w ogóle zastosowania w postępowaniach celnych.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż organy celne wydały swoje decyzje zgodnie z obowiązującym prawem, respektując przy tym wszystkie wytyczne zawarte w wyrokach WSA wydawanych w toku rozpoznawania przedmiotowej sprawy.
Z tego względu skarga podlegała oddaleniu – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).
/-/ M. Ławniczak /-/ M. Górecka /-/W. Długaszewska
T.M.d