III SA/PO 341/25

III SA/Po 341/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-12-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /przewodniczący/
Marek Sachajko /sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Sygn. powiązane
I GZ 345/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 2 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Marek Sachajko (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 kwietnia 2025r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS, organ odwoławczy) postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2025r., po rozpatrzeniu zażalenia A. T. (dalej: strona, skarżąca) z 17 grudnia 2024r., na postanowienie Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] (dalej: ZUS, organ I instancji) z 29 listopada 2024 roku, nr [...] w sprawie:
- odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wniesionych zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] z 3 stycznia 2012 roku, [...] z 14 lutego 2012 roku, [...] z 22 sierpnia 2012 roku, [...] z 7 listopada 2012 roku, z 13 lutego 2013 r., [...] z 2 marca 2016 roku,
ww. postanowienie Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] utrzymał w mocy.
Postanowienie powyższe zostało wydane w następującym stanie:
Pismem z 21 sierpnia 2024 roku skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Oddział w [...] strona wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie zobowiązań wskazanych w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z 14 sierpnia 2024 roku, dokonanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], w kwocie 38.624,79 zł.
Wskazała na przedawnienie zobowiązań, na podstawie art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, z uwagi na brak skutecznego wszczęcia egzekucji, a w konsekwencji brak przerwania biegu terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań.
Ponadto, wskazała również, że przedmiotowa egzekucja dotyczy także okresów, gdy nie była prowadzona działalność gospodarcza, w związku z jej zawieszeniem (co wynika z KRS). Tym samym w okresie zawieszenia działalności gospodarczej nie było podstaw do naliczania należności wobec ZUS, nie było także podstaw do wystawienia tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu złożonego wniosku strona oświadczyła że nie zostały jej doręczone upomnienia oraz zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawnienia, co czyni egzekucję bezzasadną.
Pismem z 10 października 2024 roku strona uzupełniła uprzednio złożony wniosek o umorzenie egzekucji.
Dyrektor I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], po zapoznaniu się z wnioskiem i pismem uzupełniającym wniosek ten, zakwalifikował go jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Kwestie te zostały rozpoznane w dwóch odrębnych postępowaniach.
Odnosząc się do wniesionych zarzutów organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie.
Organ ten wskazał, że zarzuty wnosi się zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego. W przedmiotowej sprawie tytuły wykonawcze zostały uznane za doręczone w okresie 2012 r. do 2016 r. Zarzuty wniesiono 26 sierpnia 2024 r., a zatem po upływie ustawowego 7 dniowego terminu.
Na skutek zażalenia organ II instancji rozpoznał sprawę i uznał zarzuty zażalenia za niezasadne.
Organ wskazał, że na podstawie art. 33 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.) zarzuty można oprzeć jedynie na podstawach określonych w tych przepisach wskazanych w sposób wyczerpujący.
Za okresy 2010 r. do 2012 r. organ wystawił upomnienia:
- z 17 listopada 2011 r. uznane za doręczone 7 grudnia 2011 r.
- z 17 stycznia 2012 r. uznane za doręczone 4 lutego 2012 r.
- z 26 lipca 2012 r. doręczone 2 sierpnia 2012 r.
- z 17 października 2012 r. doręczone 22 października 2012 r.
- z 25 stycznia 2013 r. doręczone 31 stycznia 2013 r.
- z 18 stycznia 2016 r. doręczone 1 lutego 2016 r.
Z uwagi na brak uiszczenia należności organ wystawił następujące tytuły wykonawcze:
- [...] z 3 stycznia 2012 roku – uznane za doręczone 2 lutego 2012 r.
- [...] z 14 lutego 2012 roku, [...] z 22 sierpnia 2012 roku – doręczone 6 marca 2012 r.
- z 22 sierpnia 2012 r. –doręczone 29 sierpnia 2012 r.
- [...] z 7 listopada 2012 roku – doręczone 21 listopada 2012 r.
- [...] z 13 lutego 2013 r. – doręczone 22 lutego 2013 r.
- [...] z 2 marca 2016 roku – doręczone 23 marca 2016 r.
Zarzuty zostały wniesione po 7 dniach od daty doręczenia tytułów wykonawczych wobec czego należało odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 § 1 a kpa.
W skardze do WSA w Poznaniu strona podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Postanowieniu strona zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a. polegające na zaniechaniu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz art. 77 i 10 k.p.a. w zw. z art. 79 k.p.a., a także naruszenia związane z niewyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy lub wyjaśnieniem go sprzecznie ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Skarżąca zarzuciła także nieprawidłowe doręczenia pism procesowych. W ocenie strony albo nie podlegała ona ubezpieczeniu we wskazanych okresach czasu, albo tytuły egzekucyjne nie były doręczane prawidłowo (a w konsekwencji powyższego organ naruszył przepisy art. 32 u.p.e.a., art. 40 § 1 i 2 k.p.a., art. 42 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 156 § 1 k.p.a.).
Z tego względu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji DIAS (powinno być postanowienia – uwaga Sądu) z dnia 7 kwietnia 2025r. i konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej: p.p.s.a. polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego
i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Wskazać należy, że zgodnie z wzorcami normatywnymi zawartymi w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dalej: u.p.e.a., zarzuty egzekucyjne wnosi się zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego.
W przedmiotowej sprawie tytuły wykonawcze zostały uznane za doręczone w okresie 2012 r. do 2016 r. Zarzuty wniesiono 26 sierpnia 2024 r., a zatem po upływie ustawowego 7 dniowego terminu od dnia doręczenia tytułu wykonawczego.
Zgodnie z treścią art. 33 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.) zarzuty można oprzeć jedynie na podstawach w tych przepisach wskazanych w sposób wyczerpujący.
Wskazać należy, że za okresy od 2010 r. do 2012 r. organ wystawił upomnienia:
- z 17 listopada 2011 r. uznane za doręczone 7 grudnia 2011 r.
- z 17 stycznia 2012 r. uznane za doręczone 4 lutego 2012 r.
- z 26 lipca 2012 r. doręczone 2 sierpnia 2012 r.
- z 17 października 2012 r. doręczone 22 października 2012 r.
- z 25 stycznia 2013 r. doręczone 31 stycznia 2013 r.
- z 18 stycznia 2016 r. doręczone 1 lutego 2016 r.
Z uwagi na brak dobrowolnego uiszczenia należności przez stronę organ wystawił następujące tytuły wykonawcze:
- [...] z 3 stycznia 2012 r. – uznane za doręczone 4 lutego 2012 r.
- [...] z 14 lutego 2012 r. – doręczone 6 marca 2012 r.,
- [...] z 22 sierpnia 2012 r. –doręczone 29 sierpnia 2012 r.,
- [...] z 7 listopada 2012 r. – doręczone 21 listopada 2012 r.
- [...] z 13 lutego 2013 r. – doręczone 22 lutego 2013 r.
- [...] z 2 marca 2016 r. – doręczone 23 marca 2016 r.
Zarzut został wniesiony po upływie siedmiu dni od daty doręczenia powyższych tytułów wykonawczych wobec czego należało odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 § 1 a k.p.a. Brak było podstaw normatywnych do merytorycznego rozpoznania przez organ zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, gdyż środek zaskarżenia w postaci zarzutu został wniesiony po upływie normatywnego terminu siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego.
Niezasadny był również w ocenie Sądu zarzut nieprawidłowego doręczenia upomnień i tytułów wykonawczych, poprzez przesłanie ich na adres spółki, a nie adres zamieszkania strony, a także zarzut doręczenia przesyłek pracownikowi spółki.
Przedmiotowe zaległości z tytułu nieopłaconych składek wynikają z faktu, że skarżąca jest wspólnikiem spółki jawnej. Posiadanie statusu wspólnika spółki jawnej (wg KRS nieprzerwanie od 26 września 2008 r.) decyduje o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Jako wspólnik spółki jawnej - osoba fizyczna, skarżąca była płatnikiem składek.
W związku z prowadzoną działalnością kilkukrotnie skarżąca składała oświadczenie płatnika składek ZUS ZFA, tj. 5 maja 2010 r. (k. 19 akt administracyjnych), 13 maja 2013 r. (k. 20 akt administracyjnych), 11 września 2024 r. (k. 21 akt administracyjnych).
W tych oświadczeniach skarżąca wskazała zarówno jako adres zamieszkania płatnika składek, jak i adres do korespondencji następujący adres: ul. [...], [...]. W tej sytuacji organ egzekucyjny zobligowany był – zdaniem Sądu - przesyłać korespondencję na wskazany przez skarżącą w oświadczeniach adres do korespondencji. Podkreślić należy, że skarżąca nie przedstawiła innych oświadczeń potwierdzających zmianę adresu do korespondencji.
Wskazać należy w tym miejscu, że zasady doręczania korespondencji regulują przepisy k.p.a. Zgodnie z art. 42 § 1-3 k.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony wyżej, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.
W myśl art. 43 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Art. 44 § 1-4 k.p.a. stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w wyznaczonym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Z tego względu Sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo – zgodnie z wzorcami normatywnymi w tym zakresie - przesyłał skarżącej korespondencję na adres, który wskazała ona w zgłoszeniach ZUS ZFA. Taką korespondencję uznaje się za doręczoną zarówno, gdy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje data, pieczątka firmy oraz nazwisko odbierającego - pracownika spółki (a więc osoby upoważnionej do odbioru korespondencji), jak również w sytuacji, gdy pod wskazanym adresem korespondencja nie zostanie faktycznie doręczona, ale była dwukrotnie awizowana (zostaje wówczas uznana za doręczoną).
Ponadto z akt sprawy wynika, że tytuły wykonawcze o numerach: [...] (wystawione 2 marca 2016 roku oraz poprzedzające je upomnienia zostały doręczone skarżącej 23 marca 2016 roku, na adres zamieszkania: ul. [...], [...] (k. 57 akt administracyjnych). Organ egzekucyjny wskazał, że adres ten wynika ze zgłoszenia dokonanego przez płatnika [...] 5 stycznia 2016 roku na druku ZUS ZUA.
Sąd podkreśla w tym miejscu, że w związku z faktem, iż od 2008 roku skarżąca jest nieprzerwanie wspólnikiem spółki jawnej i w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w takiej formie zobowiązana była każdorazowo w przypadku zmiany danych płatnika składek (w tym także zmiany adresu zamieszkania, czy zmiany adresu do korespondencji) składać oświadczenie ZUS ZFA.
Z akt sprawy nie wynika jednak, aby o fakcie zmiany adresu zamieszkania powiadomiła ona w odpowiednim czasie organ ubezpieczeniowy, składając stosowne oświadczenie.
Organ II instancji zasadnie uznał wobec tego, że organ egzekucyjny mógł kierować do skarżącej korespondencję zarówno na adres wynikający z oświadczenia ZUS ZFA, jak i na adres wskazany przez płatnika składek (jako pracodawcę skarżącej), wynikający ze zgłoszenia US ZUA dokonanego 5 stycznia 2016r.
Z obowiązujących przepisów regulujących kwestę doręczeń wynika bowiem, że pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Tak więc ww. tytuły wykonawcze oraz poprzedzające je upomnienia należy uznać za doręczone prawidłowo.
Ostatecznie uznać należało zatem, że zarzut egzekucyjny został wniesiony po upływie terminie siedmiu dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego i nie podlegał merytorycznemu rozpatrzeniu. Prawidłowo więc organ I instancji postanowieniem z dnia 29 listopada 2024r. odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 § 1 a k.p.a., a organ odwoławczy utrzymał w mocy powyższe postanowienie prawidłowym - z perspektywy normatywnej – postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2025r.
Z tego względu skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.